Тұлғааралық қарым-қатынас

Әлемдік деңгейдегі заманауи университет Орта Азия аймағындағы жоғары білім беру жүйесін дамытудың жетекші ғылыми-әдістемелік, зерттеу орталығы болып табылған Алматы төріндегі әль-Фараби атындағы Қазақ Ұлттық Университетінің бүгінгі таңда қалыптастырған орны жоғары.ҚазҰУ- Алматы қаласында орналасқан Қазақстандағы беделді ЖОО-ындарының бірі. Оқу ордасы алғаш академиялық қалашық моделімен салынған болатын. 1974-75 жылдардан кейін университетке кең көлемде инвестиция құйылмаған. Сондықтан бүгінгі шараның маңыздылығы өте жоғары. Жоспарды Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Кемелұлы қолдап отыр. Қара шаңырақ ҚазҰУ-дың екінші тынысы ашылды деуге болады», – деді Саясат Нұрбек.

Сонымен қатар, әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университеті ғылыми зерттеулер саласында дамуды жалғастыруда. Университетте медицина, техника, экономика және технологияны қоса алғанда, әртүрлі ғылыми салаларға арналған бірнеше ғылыми орталықтар бар. Ғылыми орталықтар халықаралық университеттермен және ғылыми-зерттеу институттарымен тығыз байланыста жұмыс істейді, бұл ғалымдардың халықаралық жобаларға және бірлескен зерттеулерге қатысуына мүмкіндік береді.

Жалпы, өткен 2022-2023 оқу жылында әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университеті Қазақстанның жоғары білім беру және ғылыми зерттеулер саласындағы көшбасшысы ретіндегі позициясын нығайта алды, профессорлық-оқытушылық құрамы өсіп, дамып келеді. Университет Қазақстаннан және басқа елдерден ең білікті оқытушыларды тартады, бұл студенттерге кең ауқымды ғылыми салаларда сапалы білім алуға мүмкіндік береді.

Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университетінің өткен жылдағы басты жетістіктерінің бірі жоғары білім берудің халықаралық рейтингтеріне қатысуы болды.Мен өзім негізінен осы универде Экономика және Бизнес Жоғары Мектебі факултетінде менеджмент мамандығында 1ші курс оқимын.

Мамандығым туралы айта кетсем «Менеджмент» мамандығы бүгінгі таңда аса танымал мамандықтардың қатарына жатады. Менеджмент мамандығы кез келген саладағы компанияларды және ұйымдарды басқару бойынша білім береді. Осылайша өзіме ұнағандықтан осы мамандыққа осы универге түстім! Осы унверде,осы мамандықта оқи отырып қазіргі таңда “психология” пәнін өтіп жатырмыз.Бұл пәнен біз психологиядағы көптеген салаларды меңгеріп түсіне аламыз.Соның ішіндегі мені қызықтырған тақырыптардың бірі жоғарыда айтып өткендей “тұлғааралық қатынас, яғни адамдар арасындағы қарым-қатынас” тақырыбы болды.

Тұлғааралық қатынас - этно психологияда әрбір тайпаның, халықтың ұлттық дәстүрлерге байланысты әдет-ғұрыптары, салт-дәстүрлері және т.б. Тұлғааралық қатынас әрбір халық пен ұлттың этностық қарым-қатынас ерекшеліктерімен өзгешеленеді. Мысалы, қарым-қатынастың абысын-ажын арасындағы сақина-жүзік, білезік алмасу; ер-азаматтар арасында ер-тоқым алмасу; сауға тарту, сәлемдеме жолдау және т.б. түрлері болған. Сол сияқты, ізет, құрмет, сыйластық сезімдері де адамдар арасындағы қатынастың бір түрі болып саналады.

Қарым-қатынас адамзат қоғамының және жеке тұлғаның жарқын өмір сүруінің міндетті шарты. Қарым-қатынас аса үлкен құндылық болып табылады.Қарым-қатынассыз адамның тек өзін-өзі танып білу, әлеуметтену яғни индивидтің жеке тұлға ретінде дамуы, әлеуметтік тәжірибені адамнан адамға, ұрпақтан ұрпаққа тарату, әлеуметтік топтардың қауымдастықтар мен мемлекеттердің өмір сүруінің өзі, сондай-ақ, индивидтің (дара адамның) психикалық іс-әрекеті де мүмкін емес.

Адамның оны қоршаған ортамен өзара әрекеттесуі қоғамдық өмірде, ең алдымен өндірістік іс-әрекетте адамдар арасында қалыптасатын объективті қатынастар жүйесінде жүзеге асады. Қоғамның негізі ретінде өндірістік қатынастардың мәнін аша отырып К. Маркс былай деп жазды: «Өндірісте адамдар тек табиғатпен ғана қатынасқа түспейді. Олар бірлескен іс-әрекеттерімен өзара алмасу үшін қанадай да бір түрде бірлеспей, бірікпей ештеңе өндіре алмайды. Өндіру үшін адамдар белгілі бір байланыстар менқатынастарға түседі, әрі тек осы қоғамдық байланыстар мен қатынастардың шеңберінде ғана олардың табиғатқа деген қатынасы іске асады».

Қорытындылай кетсем , қарым-қатынастың адамның психикалық дамуына тигізетін әсері аса маңызды. Сонымен қатар, қарым-қатынас жасау ақылды адамға ғана тән табиғи қасиет және ол адамның тіршілік бейнесі мен мәдени өмірінде, тұрмыс салтында күнделікті қажеттіліктерін қанағаттандыратын тұрақты шарт. Ойын мен оқу және еңбек адам іс-әрекетінің негізгі түрлері осы қарым-қатынас арқылы дамып жетіліп жүзеге асады. Адамдар өзара тілдесіп өмір сүруге бейімделуі организм тіршілігі үшін су мен ауа, күн шұғыласы сияқты табиғи қажеттілігімен бірдей,бір-бірімізді түсіну және байланыс орнату қабілетіміз өміріміздің сапасын анықтайтынын атап өтуге болады. Әрбір сөз бен ым-ишараның артында өз сезімдері мен қажеттіліктері бар адам тұратынын есте ұстаған жөн. Сондықтан тыңдай білу, ұқыптылық пен түсіністік таныту тек шеберлік қана емес, сонымен бірге адамгершіліктің, басқаларға деген құрметтің көрінісі.

Тленчиева Н.С.

Педагогика ғылымдарының кандидаты.

Cтасюк А.А.

Психология мамандығының 1 курс магистранты

Жалпы және қолданбалы психология кафедрасы.

Бейсенбай Н., 1-курс студенті

Менеджмент мамандығы

Әл-Фараби атындағы Қазақ Ұлттық Университеті