1125-1212 жылдар

1. Қарақытай мемлекетін құрған Орталық-азиялық тайпа:Қидандар

2. Қидандардың б.з.б. уақытта өмір сүрген аумағы:Қытайдың солтүстігі

3. 924 жылы Алтайдан Тынық мұхитқа дейінгі аумақты алып жатқан қидандардың мемлекеті:Ляо империясы

4. Жетісудағы жергілікті түркі тілдес халықтармен араласып кеткен қидандардың жаңа атауы:Қарақытай

5. Қарақытай мемлекеті құрылған аймақ:Жетісу

6. 1125-1212 жылдар аралығында Жетісуда билік жүргізген: Қарақытай

7. 1125 жылы Қарақытай мемлекетігің негізін қалаған билеуші: Елюй Даши

8. 1125 жылы Елюй Дашы бастаған қидандар қоныс аударған аймақ:Жетісу

9. Қарақытай мемлекеті құрылған аймақ:Жетісу

10. Қарақытай мемлекетінің орталығы:Ғұз ордасы

11. Қарақытай мемлекетінің билеуші лауазымы: Гурхан

12. Елюй Дашы 1143 жылы қаза болған соң билікті қолына алған;Әйелі Табуян

13. Қарақытай мемлекеті Иленің тұсында: халық санағы жүргізілді

14. Қарақытай мемлекетінде халық санағын жүргізген билеуші: Иле

15. Елюй Даши кезінде бір әскери басшысының қол астында жасақтанған жауынгерлердің саны:100

16. Қарақытайлардың ақша бірлігі: Динар

17. 1137ж. Ходжент жанында Қарахан әскерлеріне ойсырата соққы берген мемлекет: Қарақытай

18. Селжұқтар мен қарахандардың біріккен әскерлерін қарақытайлар қай жылы қай жерде талқандады: 1141 жылы Катуан даласы

19. Қарақытайлар бағынышты халықтарға салық салуда күшейтіп,ашық тонауға көшкен кезең: ХІІ ғасырдың 2-жартысы

20. Қарақытайларға бағынышты болып,жылына 3000 алтын динар төлеп тұруға мәжбүр болған билеуші: Хорезмшахы

21. Қарақытайлар 1198-1204 жж. ауған жерінде соғыс жүргізген тайпалар: гурид

22. 1208 жылы Қарақытайларды Шығыста жеңген: Наймандар

23. ХІІІ ғ. басында қарақытайларды Жетісу өңірінен ығыстырған тайпа: наймандар

24. Қарақытай мемлекетін құлатқан мемлекеттер: Хорезм, Найман

Найман. Керей. Жа лайыр мемлекеттері

1. Ерте орта ғасырларда найман,керей,жалайырлардың негізгі мекендегкен жерлері:Монғолияның орта және батыс аудандары

2. Қай ғасырдан бастап найман,керей,жалайырлар Қазақстанға қоныстанды: Хғ. Бастап

3. УІІІ ғасырда Орхон өзені мен Алтай аралығында өмір сүрген тайпа: Наймандар

4. ХІІІ ғ. басында Шығыс,Оңтүстік-Шығыс Қазақстанға Монғолия мен Алтайдан қоныс аударған: Наймандар мен керейлер

5. «Найман» сөзі қандай мағынаны білдіреді? Сегіз

6. «Найман» сөзі монғол тілі тұрғысынан түсіндіріліп, тайпалар санына қарай білдіретін ұғым: «Сегіз»

7. Найман мемлекетінің аты шыға бастаған кезі: ХІІ ғасыр екінші жартысы

8. Найман мемлекетінің орталығы; Балықты қаласы

9. Найман мемлекетінің астанасы Балықты қай өзеннің бойында орналасқан: Орхон

10. Найман Хандары; Дайын, Инанч-білге, Бұйрық, Күшлік

11. Найман мемлекетінің ханы болып табылмайды; Құршақұз

12. Найман ханы Инанч-білге «Білге хаан» деген атақтың берілу себебі:халықты біріктіріп,бейбіт өмірге тартқаны үшін

13. Найман мемлекетінің ханы Білгенің жүргізілген саясатына жатпайды: басқа елдермен сауда қатынасына тиым салу

14. Наймандар қарақытайлардың үстемдігінен құтылды: Білге ханның тұсында

15. Найман мемлекетіне қарсы одатасқан елдер:Монғолдар мен керейлер

16. Моңғолдардың найман ханы Даянды жеңген жылы: 1204 жыл

17. Наймандардың ханы Даянның баласы: Күшлік

18. 1201 жылы Шыңғыс ханға қарсы топтасу үшін құрылтайға жиналған тайпалар: меркіт,найман,қырғыз

19. Шыңғысханға қарсы 1201 жылы құрылтайды ұйымдастырушылардың бірі ,найман ханы: Бұйрық хан

Керейлер

1. Керей хандығы мен монғол тайпаларының арасындағы қарым-қатынас қай еңбекте айтылды:Моңғолдың құпия шежіресі

2. Керейлердің батыс жағындағы көршілері: Наймандар

3. Дамыған орта ғасырда Орхон,Керулен,Селенгі,Аргун өзендерінің бойында тұрған тайпа: Керейіттер

4. Керейіт мемлнекетінің орталығы: Битөбе

5. Керейіттердің астанасы Битөбе орналасқан жер: Хантәңірі тауының шығысы

6. Керейі мемлекетінің шарықтау шегі: Х-ХІІ ғасырлар

7. Керейіт мемлекеті осы хандардың тұсында күшейді: Маркус пен Құршақұз

8. Керейіт ханы Торының жайлауы орналасқан жер: Ұлан-батор қаласы ортаналасқан жер

9. Керейіт билеушілері:Маркус,Құршақұз,Торы,Сарық

10. Керейіт билеушілерінің қатарына жатпайтын хан: Даян

11. Құршақұз хан тұсында керейіт жері бөлінді: оң,сол,ота бөлік

12. Шыңғыс ханды тәрбиелуге еңбек сіңірген керей ханы : Тор

13. Керейіт хандығының құрамына кірген аймақ саны: 8

14. Керейіттерде малдың басты түрі: Жылқы мен қой

15. Моңғол жеріндегі ІХ-ХІІІ ғасырда өмір сүрген керейлер күшті дамыған ел»-деп айтқан тарихшы: Рашид ад-Дни

16. Найман мен иКерйлердің мемлекеттік билік жүйесінде жақсы дамыған: іс қағаздарын жүргізу

17. Моңғол мемлекеті құрылғанда онда хатшылық қызметін атқарған тайпалар:Керейіттер

18. Керейіт мемлекетінің әлсіреу себебі:Шыңғыс ханның шапқыншылығы

19. Шыңғыс хан қай жылы керейіттерді жаулап алды:1202 жылы

Жалайырлар

1. Шыңғысханның жалайырлар тайпасының ішіндегі ең жақын адамы, ақын, әрі батыр: Мұқылай

2. Шыңғысханның ант берген басында адал досы,кейін қас жауы болған;Жамұқа

3. 1201жылы Аргун өзенінің бойында өткен құрылтайда таққа отырған жалайыр билеушісі өзін жариялады:Гурхан деп

4. Жалайырларда ұлыстың ішкі істерін жүргізген лауазым иесі: Шерби

5. Жалайырларда әскери басқару жүйесі бөлінген кезең: ХІІ

6. Жалайырларда түмен басын сайлады: хан

Қыпшақ

ХІ-ХІІІ ғасырлар

1. ХІ ғ. қыпшақ хандығының қолына толығымен көшкен қағанат жері:Қимақ

2. ХІ ғ. басында қимақ қағанатынан кейін,Қазақстанның негізгі аймағында билікке келді : Қыпшақтар

3. ХІ ғасырдан бастап Қазақстанның қай аймағы қыпшақтардың иелігінде болған жоқ:Жетісу

4. Дешті Қыпшақ аумағының қамтыған жерлері: Алтайдан Еділге дейін

5. Қыпшақтардың солтүстігіндегі шекарасы:Құланды даласы

6. Қыпшақтардың оңтүстігіндегі шекарасы:Балқаш көлі мен Жоңғар Алатауы

7. Қыпшақтар жаз айларында көшіп-қонып жүрген өзен аңғарлары: Жайық,Қобда, Ойыл

8. Қыпшақтардың этникалық құрамы қалыптаса бастады: УІІ-УІІІ ғасыр

9. Қыпшақтардың этникалық құрамы неше бөліктен тұрды: 2

10. Қыпшақтардың батыс бірлестігінің құрамындағы тайпалар саны;11

11. Қыпшақтардың этникалық құрамы 11 тайпадан тұратын бөлігі: Батысы

12. Қыпшақтардың батыс бірлестігіне кіретін тайпалары: Дурут,тоқсоба,иетиоба

13. Қыпшақтар құрамындағы дурут тайпасының аты:Төрт тайпа дегенді білдіреді

14. Қыпшақ құрамындағы иетиоба тайпасының аты:жеті тайпа дегенді білдіреді

15. Қыпшақтар құрамындағы тоқсоба тайпасының аты: тоғыз дегенді білдіреді

16. Қыпшақтардың шығыс бірлестігіндегі тайпалар саны:16 тайпа

17. Қыпшақтардың этникалық құрамы 16 тайпадан тұратын бөлігі: Шығысы

18. Аталуы қасқырға табынуды көрсететін қыпшақ тайпасы:Елбөрі

19. Қыпшақ тайпаларының ішіндегі ең беделдісі:Бөрілер

20. Тарихшы Жүзжанидың жазуы бойынша хандар әулетінің тайпасы деп аталған тайпалар:Елбөрілер

21. Қыпшақтарда хандар әулетінің тайпасы елбөрілер екенін айтқан тарихшы: Жүзжани

22. Хі ғасырдағы Сыр бойындағы қалаларға билік жүргізген: Қыпшақ шонжарлары

23. ХІІғ. Бастап қыпшақтар Арал маңына билік жүргізген кезде оның құрамына кірген тайпалар:Қаңлы,қарлұқ

24. ХІІ ғасырдан бастап Қаңлы,Қарлұқ,Жікіл тайпалары құрамына кірген мемлекет:Қыпшақ

25. Қыпшақтардың әскери басқару жүйесі бөлінді: Оң қанат және Сол қанат

26. Қыпшақтардың оң қанатының ордасы: Сарайшық

27. Қыпшақтардың оң қанатындағы орталығы орналасқан өзен: Жайық

28. Қыпшақтардың сол қанатының ордасы: Сығанақ

29. Қыпшақтардың сол қанатындағы орталығы орналасқан өзен: Сырдария

30. Орта ғасырда орыс жеріне қоныстанған, «половшылар» аталған тайпа: Қыпшақ

31. Ресей жеріне барып орналасқан қыпшақтарды орыс деректерінде атады: Половшылар

32. Орта ғасырда Дунай бойына барып қоныстанған, «командар» аталған тайпа: Қыпшақ

33. Венгрлер Дунай бойына барып қоныстанған қыпшақтарды атады: «Кундар»

34. Қыпшақтар барып қоныстанған өзен бойы: Дунай

35. Қыпшақтардың билеуші лауазымы: Хан

36. Қыпшақ хандығының ақсүйек шонжарларының аталуы: тархандар,басқақтар,бектер

37. Қыпшақ тілінде құлдарды атады :Яланкуг

38. Қыпшақтардың арба үстіне тігілген үйлерін сипаттаған саяхатшылар: Карпини, Рубрук

39. Қаңлылар қыпшақша сөйлейді екен деген кімнің сөзі Плано Карпини

40. Қыпшақтардың сиыр малын өсіргендегі туралы айтқан саяхатшы: Ибн Баттута

41. Қыпшақтардың «айран» деп аталатын сусыны туралы жазған ғұлама: В.Рубрук

42. Шөлдеп келе жатқанда қыпшақтар сиыр сүтінен жасалған қысқыл сусын бергенін, оны айран деп атайтындарын жазған: В.Рубрук

43. «Кодекс куманикус» қай тілдегі шығарма: Қыпшақ

44. ХІІІ ғасырда қыпшақтардың сүттен қалай май алатынын,құртты,қымызды қалай жасайтындарын таңдана жазғандар: Еуропа саяхатшылары

45. «Қыпшақтарда тамақтарының негізгі түрі тарыдан жасалады» деп айтты: 14 ғасыр әл-Омари

46. «Қыпшақтарда тары мен күрішті көп өсіреді» деп жазған еврей саяхатшысы: Петахья

47. Қыпшақтардың тары мен күріш,арпа өсіргендігі туралы жазған саяхатшылар: әл-Омари,Петахья

48. Қыпшақтар жайлы дерек қалдырғандар қатарына жатпайды: Ж. Баласағұн

49. Қыпшақ мемлекетінің хандары: Алып-Дерек,Қадыр-Бүке

50. Қыпшақтардың сыртқы саудасында жоғары бағаланды: Жылқы

51. Қыпшақтардың күшейуінен қауыптеніп,өзіне тәуелді етуге ұмтылған мемлекет: Хорезм

52. Хорезммен жақындасуына байланысты қыпшақтар арасында ислам діні кең тарай бастаған уақыт: ХІІ ғасырдың екінші жартысы

53. Хорезм мемлекетінің Қыпшақтарға байланысты жүргізген саясатына жатпайды: ақсүйек шонжарларды жазалап,халықты өзіне тарту

54. Қыпшақтар мен Хорезм мемлекетінің Сыр бойындағы қалалар үшін қақтығысы тоқтады: Моңғолдардың жаулап алуымен

Шыңғысхан құрған моңғол мемлекеті 1-нұсқа

1 Шыңғыс ханның шын аты: Теміжүн

2 Шыңғысхан дүниеге келген жыл: 1155 жылы

3 Шыңғысхан қай жылы хан тағына отырды: 1206 жылы

4 Шыңғысханның ел билеуі:1206-1227 ж.ж.

5 Шыңғысханның хан тағына отыруына көмектескен керей ханы: Торы

6 Шыңғысхан әскери феодалдық Моңғол мемлекетін құрды: ХІІІ ғасырдың басында

7 Шыңғыс хан тұсындағы Моңғол империясының астанасы: Қарақорым

8 Шыңғысхан импеиясын неше түменге бөлді:95 түмен

9 Моңғол империясы қандай әкімшілік аймаққа бөлінді: Оң қанат (Барунгар), Сол қанат (Жоңғар), Орталық қанат(Кул)

10 Шыңғысхан құрған моңғол мемлекетінің басты заңы: Жасақ(Яса)

11 Шыңғысханның «Жасақ» заңы бойынша өкімет билігінің жоғаргы органы: Құрылтай

12 Шыңғысханның «Жасақ» заңының бірінші бөлімінде қарастырылды: Шыңғыс ханның өзі айтқан нақыл сөздері

13 Шыңғысхан алғаш бағындырған түркі тілдес хандықтар: Найман, Керей

14 Шыңғысхан Енисей қырғыздары мен Сібір орман халықтарын бағындырды: 1207-1208 жылдары

15 Шыңғыс хан Таңғұт мемлекетін, Тұрфаан княздіктерін, Ұйғыр халықтарын бағындырды: 1207-1209 жылдары

16 . Енисей қырғыздарын баып алған Шыңғыс хан баласы: Жошы

17 1211-1215 ж. Шыңғысхан қай жерді жаулап алды: Қытай

18 Шыңғысхан 1217 жылы Күшліктің Жетісудағы иеліктерін басып алуға кімді аттандырды: Жебе ноянды

19 Найман ханы Күшліктің Жетісу мұсылмандарына жасап отырған озбырлығын тоқтатты: Моңғолдардың келуі

20 Шыңғыс хан Жетісудағы түркі халқын өзіне тарту үшін: Діни қысым жасамау ұранын басшылыққа алды

21 Моңғол әскеріне қатты қарсылық көрсеткен қалалар: Сыр бойындағы қалалар

22 «Отырар апаты»- деген: 1218ж. Шыңғысхан жіберілген саудагерлердің өлдірілуі

23 Отырар әміршісі: Қайыр хан

24 1219 жылы Шағатай мен Үгедей қоршауға алған қала: Отырар

25 Сырдарияның төменгі ағысындағы қалаларды басып алуға аттанған моңғол әскерінің басшысы: Жошы

Шыңғысхан құрған моңғол мемлекеті 2-нұсқа

1 Отырыр қаласы моңғолдардан қанша ай қорғанды: 6 ай

2 Моңғол шапқыншылығынан кейін қайта жанданып, ХУІІ ғасырға дейін өмір сүрген қала: Отырар

3 Шыңғыс хан әскеріне 15 күндей берілмеген қала: Ашнас

4 Моңғолдарға үш ай бойы берілмеген қала: Сығанақ

5 Сыр бойындағы қалалардың толығымен моңғолдардың иелігіне өткен уақыты:1219-1220

6 Шыңғысханның балаларына бөліп берген жерлерінің атауы: «Інжу»

7 Шыңғыс ханның үлкен ұлына соғылған кесене атауы: Жошы хан кесенесі

8 Шыңғыс ханның үлкен баласына қараған жерлер атауыЖошы ұлысы

9 Үлкен баласына тиісті ұлыс қай жерлерді қамтыды: Ертіс өзенінен батысы Еуропаға дейін

10 Шағатай ұлысына қараған жер: Ертіс өзенінен Еуропаға дейінгі жерлер

Оңтүстік және Оңтүстік-Шығыс Қазақстан

11 Моңғол шапқыншылығынан кейін Шығыс Түркістан жерлері қарады; Шағатай ұлысына

12 Шағатай ұлысының орталығы: Алмалық

13 Шағатайдың жазғы ордасы орналасқан жер: Іле өзені бойында

14 Үгедей ұлысына қарақан жер: Батыс Моңғолия,Алтай,Тарбағатай

15 Ұлы хан атағын алған Үгедей Тұрған қала: Қарақорым

16 Төле ұлысына қараған жер: Моңғолия

17 Монғол шапқыншылығы Қазақ жеріндегі халық болып қалыптасу үрдісін кешеуілдетті шамамен:150-200 жылға

18 Монғол шапқыншылығына дейін Жетісу өлкесінде 200-ден астам елді мекен болса ХІІ-ХІУ ғасырларда қалған қала-қоныстар:20-ға жуық

19 Орта ғасырда қазақ тайпаларының біртұтас халық болып қалыптасу барысын кешеуілдетті:Моңғол шапқыншылығы

20 Моңғол шапқыншылығы кезінде жуас қала атанған қала: Баласағұн

21 Моңғолдардың келуімен қазақ жерінде пайда болған жаңа этникалық топтар: Маңғыт,Барлас

22 Моңғолоидтық белгілер тереңдей түсті: УІ-ІХ ғғ.

23 «Шыңғыснаманың» авторы: Өтеміс қажы

24 1219 жылы Шағатай мен Үгедей қоршауға алған қала: Отырар

25 Сырдарияның төменгі ағысындағы қалаларды басып алуға аттанған моңғол әскерінің басшысы: Жошы

Алтын Орта мемлекеті

ХІІІғ. ортасы- ХУІғ. Басы

Алтын Орда қай ұлыстың орнына құрылды: Жошы ұлысы

1227 жылы Жошы өлген соң оның орнына отырған: Батый

1227-1255 жылдары Алтын Орда билеген: Батый хан

Батый ханның Алтын Орданы билеген жылдары: 1227-1255 жж.

Алтын Орданың негізін қалаған хан: Батый

Алтын Орда атауы орыс деректерінде пайда болған мерзім: ХУІғ. Аяғы

1235 жылы бүкіл моңғолдық құрылтайда қабылданған шешім:Батысқа қорық жасау

Шығыс Еуропаға жорықты басқарған моңғол ханы: Батый

Батыйдың Еуропаға жорығы болды:1236-1242 жылдары

Батый ханның әділдігі туралы дерек қалдырған парсы тарихшысы: Жувейни

Алтын Орданың астанасы: Сарай-Бату

Алтын Орданың кейінгі астанасы: Сарай-Берке

Моңғол империясына тәуелділігін мойындамай,бүкілмойғолойдтық құрылтайға қатысудан бас тартқан Алтын Орда ханы: Берке

Берке хан Алдтын Орданы билеген жылдар:1237-1266

Алтын Орданың Берке ханның тұсындағы жағдайы: Тәуелсіз мемлекетке айналды

Алтын Орда саяси және эканомикалық жағынан қай хандардың тұсында жақсы дамыды: Берке мен Өзбек

1262 жылы Алтын орда ханы Берке достық қарым-қатынас жасау үшін өз елшісен жіберді:Бейбарысқа

1262 жылы Алтын орда ханы Берке достық қарым-қатынас жасау үшін өз елшісен жіберді:Мәмлүк сұлтаны

Алтын Орда Берке ханның тұсында қай елдің басшысымен арада байланыс күшейді: Египет сұлтаны Бейбарыс

Моңғол империясына тәуелділігін мойындамай,бүкілмоңғолойдтық құрылтайға қатысудан бас тартқан Алтын Орда ханы: Берке

Кавказ жеріне жорықта қаза тапқан Алтын Орда ханы: Берке

Берке ханнан кейін 1266-1280 жылдары билікке келген Алтын Орда ханы: Меңгу-Темір

Алтын Орданың ханы Меңгу-Темірдің 1271 жылы Византияға жорыққа аттануының себебі:

Египетпен байланысына кедергі жасауы

Меңгу-Темір мен Византия императорының бейбіт келісімге келуі нәтижесінде Алтын Орданың сауда қатынасы жақсарды:Жерорта теңізі бойындағы қалалармен

1290-1312 жылы Алтын Орданы басқарған хан; Тохты хан

Алтын Орданың гүлденген кезі: Өзбек пен Жәнібек хандардың тұсында

Алтын Ордада ислам діні үстемдік алды:Өзбек ханның тұсында

Алтын Ордада исламды мемлекеттік дін-деп жариялаған хан: Өзбек

Алтын Ордада ислам мемлекеттік дін болып жариялаған жыл: 1312

1342-1357 ж. Алтын Ордада билік құрды:әз-Жәнібек хан

Алтын Ордада билеуші Жәнібек ханның билік құрған жылдары:1342-1357

Алтын Ордада хандық билік үшін тартыс қай жылдары болды:1357-1380

1380ж. Куликова даласындағы шайқас кімдердің арасында болды: Мамай мен Д. Донской

Әмір Темірдің көмегімен Алтын орданың билігін өз қолына алған билеуші: Тоқтамыс

Мамайдан кейін Алтын Ордадағы билікті басып алып,1382 жылы Москваға жорық жасаған Жошының ұрпағы: Тоқтамыс

Тоқтамыстың Мамай ордасын басып алу уақыты:1380

Алтын Орда тағында билігін нығайту үшін Тоқтамыстың Мәскеуді өртеген жылы:1382ж.

1382 жылы өз билігін соғыстағы жеңістермен бекіте түспек болған Тоқтамыс хан: Мәскеуді өртеді

Елдеріне бірнеше жорық жасаған Алтын Орда билеушісі: Тоқтамыс

ХІУ ғасырдың 90 жылдары Алтын Орда жеріндегі тартыстар: ТЕмір мен Тоқтамыс арасында

Алтын Орда кімнің жорықтарынан кейін біржола әлсіреді: Әмір-Терірдің

Алтын Орданың соңғы ханы: Шейх-Ахмед

Шейх Ахмед қай жылы қайтыс болды:1502

Алтын Орданың бөліну кезі: ХУғ. Ортасы

ХУ ғ. ортасында Алтын Орданың орнына құрылған мемлекеттер: Сібір,Қазан,Қырым,Астрахан,Ноғай Ордасы

Алтын Орданың билеушісі,барлық қарулы күштерінің бас қолбасшысы:Хан

Алтын Ордада әскери билік кімнің қолында болған: Беклербектің

Алтын Орда мемлекетінде беклербек басқарған сала: Әскери іс

Алтын Ордада уәзірлер билік жүргізген сала: азаматтық іс

Алтын ордада азаматтық басқару билігін жүзеге асырған түрік әулетінен шыққан жергілікті әкімдер: Мәліктер

Алтын Ордада салық жинауға жауап беретін адамдар: Даруға

Басқақтар-бұл...:моңғол салық жинаушылары

Алтын Ордадағы іс қағаздарын жазушыларды атады:білікшілер

Алтын Орда кезіндегі жібек жолы тармақтары: Қызылқұм, Еділ бойы, Кавказ

Алтын Орда дәуірінде Кавказ бен Қырымды Қарақорым, Қытаймен байланыстырған қала: Сарайшық

Ұлы Жібек жолының Қызылқұм арқылы Хорезм мен Үргенішті, Еділ мен Кавказды байланыстырған тармағы негізгі сауда жолының біріне айналды: Алтын Орданың кезінде

Орыс деректерінде Алтын Орда атауының пайда болған уақұыты:ХІУ ғасырдың аяғы

Орта ғасырлық мәдениет

Ұлы Жібек жолы 1-нұсқа

Ерте орта ғасырларда Қазақстанның оңтүстігі мен Жетісу өңірінде халықаралық сауданың дамуына ықпал етті: Ұлы Жібек жолы

Алғашқы кезде сауда жолында елшіліктер арасында ақша, құнды сыйлық орнына жүрген аса бағалы тауар:жібек

Жібек матаны алғаш қндңрген халық : Қытай

Жібек өндіру тәсілін өте құпия сақтаған ел: Қытай

138жылы Батыс еліне елші аттандырған ел: Қытай

Қытай императоры У-Дидің 138ж Жібек жолы арқылы Батыс елдеріне жіберген елшілігі қайтып оралды:13жылдан кейіна қарай

Ежелгі және орта ғасырлардағы Шығыс пен Батысты байланыстырған жол:Ұлы Жібек жолы

Жібек сауда жолына «Ұлы» сөзінің қосылу себебі: Шығыс пен Батысты байланыстырды

Ұлы Жібек Жолының қызмет ете бастаған уақыты:б.з.д ІІғасыр

Жібек жолының халықаралық қарым-қатынас жағынан дами бастаған кезі:б.з.б.ІІғ.ортасы

Б.з.б.ІІғ. ортасында болған оқиға :Жібек жолыхалықаралық қатынас жағынан жандан бастады

Жібек жолының басы басталатын аймақ:Қытай жеріндегі Хуанхе өзені

Қытай елінен алғаш рет жібек артқан керуендер батысқа карай жолға шыққан ғасыр:б.з.б.Іғасырдың ортасы

Жібек қай ғасырда бүкіл Еуразияға белгілі болды: УІғ

Қытай императоры жібектен жасалған әшекейлі киімдерді сыйлық ретінде жіберді:Иран шахына

Жібек жолының қызмет ете бастаған уақытында Қытаймен бірге жібек қндіру ісін дамытты:Византия,Соғды,Жапон

Ұлы Жібек жолында сауданың өркендеуіне байланысты Қытайдан басқа жібек өндіру жандана бастаған өңір : Кавказ жері

Біздің заманымыздың алғашқы кезінде жібек өндіру игерілген елдер:Византия,Соғды

Жібек өндіруді дамытып, Қытаймен бәсекеге түскен ел:Соғды

Соғды тілінде жазылған қол жазба жібек жолы арқылы жеткізіліп, осы уақытқа дейін сақтаулы тұрған ел:Жапония

Алғаш жібек сататын орындары болған Жапония астанасы: Нарға

Жібек сауда жолы арқылы ерте кезден көп елге тараған қазіргі кезге дейін базарда сатылатын көкөніс түрі: қытай немесе болгар бұрышы

Жібек жолының Қазақстандағы солтүстік-шығыс тармағы арқылы Моңғолияға Мөңке хандығына барып қайтқан елші:Рубрук

Ұлы Жібек жолы бойында орналасқан Қазақстан жеріндегі сауданың басты орталықтары болған қалалар: Тараз, Испиджаб

Ұлы Жібек жолының торабында орналасқан Отырардан шыққан керуеннің Сырдария арқылы жеткен қаласы: Васидж

Ұлы Жібек жолының Орталық Қазақстанға шығатын тармағы:Сығанақ,Ақсүмбе

Әр-түрлі діни нанымдарға байланысты мешіт-медреселердің орындары табылған Ұлы Жібек жолы бойындағы қалалар:Тараз, Баласағұн, Испиджаб

Ұлы Жібек жолы бойында орналасқан әр түрлі діни нанымдарға байланысты ғибадатханалар табылған қалалар:Тараз, Баласағұн, Испиджаб

Жібек жолы солтүстік бағыты екі тармаққа бөлінген жер: Испиджаб қаласы

Ұлы Жібек жолының Қазақстан аумағынан өтетін солтүстік бағыты осы қалаға келгеннен кейін екі тармаққа бөлінген: Испиджаб

Ұлы жібек жолының Қазақстан аумағынан өтетін солтүстік бағыты осы қалаға келгеннен кейін 2 тармаққа бөлінген: Испиджаб

Ұлы Жібек жолы бойындағы Испиджабтан шыққан сауда жолы бөлінген тармақ саны:2

Ұлы Жібек жолының оңтүстік бағыты Ферғана,Самарқанд,Иран,Ирак елдері арқылы шықты: Жерорта теңізіне

Жібек жолының солтүстік – шығыс Қазақстан бағытындағы бекіністер: Айнабұлақ Хантау Құлан

Жібек жолының шығысқа шығатын басты қақпасы оңтүстік-батыс Жетісудан өткен бағыты:Тараз,Алматы , Жаркент

Жібек жолының Батысқа шығар оңтүстіктегі бағыты: Иран, Ирак, сирия, Ферғана

Жібек жолының батысқа шығу үшін оңтүстік солтүстік бағыттар тармақталған жер:Іле

Жібек жолының бірнеше бағыты өткен аймақ:Жетісу

Қазақстанның Оңтүстік –шығысындағы шығысқа шығатын керуен жолының негізгі қақпасы:Жетісу

Жетісу жері Ұлы Жібек жолының:Шығысқа шығатын басты қақпасы

Ұлы Жібек жолының Қызылқұм арқылы Хорезм мен Үргенішті, Еділ бойы мен Кавказды байланыстырған тармағы негізгі сауда жолының біріне айналды:Алтын Орданың кезінде

Жібек жолы арқылы асыл тұқымды жылқылар тасылған өңір:Орта АЗИЯ

Жібек жолы арқылы соғдылар түріктерден үйреніп меңгерді :мал өсіруді

Жібек жолы бойындағы мәдени байланыста ерекше байқалған рухани мәдени сала:Музыка

Ұлы Жібек жолының бәсеңдеуіне ықпал еткен жағдай:моңғол шапқыншылығы

Ұлы Жібек жолы қатынасының әлсірей бастауына әсер еткен басты оқиға:ХУІІ ғ.бастап теңіз жолдарының ашылуы

ХУІІғ. Бастап теңіз жолдарының ашылуының Ұлы Жібек жолына тигізген әсері: Ұлы Жібек жолының қатынасы әлсіреді

Жібек жолының басты тармақтарының өзгеріп отыруының себебі: Халықаралық қақтырғыстардың шиеленісуі

Қалалар

1УІ-ІХ ғасырларда түріктердің қалалық мәдениеті дамыған аймақ: Оңтүстік Қазақстан

2УІ-ІХғасырларда қалалық мәдениет дамыған тараз, Алмалық, Қойлық қалалары орналасқан өңір: Жетісу

3Орта Ғасырларда оңтүстік өңірде қалалық тіршіліктің жандана бастағанын жазған армиян патшасы:ІГетум

4Қытай жылнамаларындағы Испиджаб қаласы Махмұд Қашғари жазбасында аталды: Сайрам

5Испиджаб қаласын өз жазбаларында сайрам деп атаған ғалым:М.Қашғари

6Византия шеберлерінің жасаған күміс құмыралар табылған қала: Тараз

7Тараз қаласынан табылған Византия шеберлерінің заты: күміс құмыра

8Ұлы Жібек жолы бойындағы тараздан табылған:Византия сәнді әшекей бұйымдары

9Қыш құмыра жасайтын шеберханалары болған ортағасырлық қалалар: Талғар,Тараз

10Оңтүстік Қазақстанда маңызды сауда орталығы болған «көпестер»қаласы атанған қала: Тараз

11Оңтүстік-батыс Жетісуда орналасқан ортағасырлық қала:Тараз

12Оңтүстік-батыс Жетісудан ашылған ортағасырлық қала жұрты :36

13Солтүстік-Шығыс Жетісудан ашылған ортағасырлық қала жұрты :70

14Ұлы Жібек жолының бойында орналасқан мұсылман,христиан, буддизм т.б.діндердің жерлеу орындары 15,діни орындары ашылған қала:Тараз

16Қытайдың форфордан жасалған ыдысы табылған қала:Талғар

17Қазақстандағы Талғар,Испиджаб, Отырар қалаларында көптеп табылған Қытай заты: фарфор ыдыстар

18Х ғасырда дуалы екі қатар кірпіштен тұрғызылған қала:Баба ата

19Х-ХІІ ғасырларда Қазақстан аумағында көлемі жағынан ірі қалалар:Испиджаб, Отырар

20Дамыған орта ғасырдағы көлемі 30гектардан асатын Оңтүстік Қазақстан жеріндегі көне қала:Сауран

21Дамыған орта ғасырдағы көлемі 30гектардан асатын Оңтүстік Қазақстан жеріндегі көне қала:Испиджаб

22Дамыған орта ғасырдағы көлемі 30гектардан асатын Оңтүстік Қазақстан жеріндегі көне қала:Отырар

23.30га.дан асатын қала жұрты табылды:Испиджаб,Отырар ,Тараз

24Орта ғасырдағы көлемі 10гектарға жетпейтін қала :Алмалық

25Х-ХІІғ. Оңтүстік Қазақстанда қалалардың шоғырланған жері: Арыс өзенінің Сырдарияға қосылатын жері

26Х-ХІІ ғ. Ұлытау етеогінде орналасқан орта ғасырлық қалалар:Басқамыр,Аяққамыр

27Кеңгір өзені бойындағы қалалар:Сарайлы,Торайлы

28ХІ-ХІІғ. Жататын Шығыс моншасы табылған қала:Отырар

29ХІ-ХІІғ.жататын «қоржын үй» табылған қала: Құйрықтөбе

30Хғ.жататын шыны ыдыстар табылған қала : Иасы

31Х-ХІ ғасырларда әйнек жасау кәсібі дамыған қала:Отырар,Тараз

32Орта ғасырға жататын шахмат тастар табылған: Талғар қаласы

Қытайдың фарфордан жасалған ыдысы табылған қала: Талғар

33.1217-1218жж. Хорезм шахы Мұхамед Текеш қай қалада теңге соқтырған : Отырар

34Ғұлама Әл-Фараби туған қала: Отырар

35Дешті Қыпшақ үшін сауда аймағы болған қала: Сығанақ

36Жазба деректерге қарағанда Сығанақ қаласының төңірегінде суармалы егін шаруашылығының дамығандығын дәлелдейтін каналдар: Төменарық, Бозғыларық

37Кейінгі орта ғасырлардағы Қаратаудың солтүстігіндегі ыдыс жасайтын шеберханалар табылған қала: Раң

38Иасы қай ғасырдан бастап Түркістан атанды: ХІУғ.

39Орта ғасырдың соңғы кезеңіне дейін өмір сүріп,өркендеген атақты қалалар: Тараз,Сайрам, Иасы

40Қаратаудың терістігіндегі орта ғасырдағы қала:Берукет

41.Іле алқабындағы қалалық мәдениет мүлде құрып біткен уақыт:ХІУғ.басы

42Сайрам қаласының ХУІ ғасырдың аяғында экономикалық жағынан құлдырау себебі: Жоңғар шапқыншылығы

43Қазақстан жеріндегі қалалар экономикалық жағынан әлсірей бастаған уақыт:ХУІІІғ.

Қолөнер мен шаруашылығы

1Отырар қаласында ХІІІ-ХІУ ғасырларда жасалған кесенелерде салынған сурет : Құстар мен хайуанаттар

2Отырардан табылған көмбедегі сұрау белгісі бар сырғалар зерттеушілер пікірі бойынша:Қыпшақтардікі

3Орта ғасырларда қамыстан. Кейде ағаштан жасалған жасалған музыкалық аспап: Сыбызғы

4Ыдыс жасайтын шеберхана табылған жер : Күлтөбе,Раң

5Қыш құмыралар жасайтын шеберханалары болған ортағасырлық қалалар: Раң , Күлтөбе

6ХІІғ. Өалалрдағы тұрғын үйлерде қолданылған суды сыртқа шығаратын құбыр атауы :Ташнау

7ХІ-ХІІғ-да тұрғын үйлердегі канализацияның қарапайым түрі: Ташнау

8Х-ХІІ ғасырларда Қазақстандағы қыш құмырашылардың жетістігі:шыны(әйнек)

9Отырар,Тараз, Түркістаннан табылған шыны ыдыстар жатады :Хғ.

10Отырар ,Тараз қалаларында әйнек жасау ісі басталған мерзім:Х-ХІғасырлар

11.Х-ХІІ ғасырларда ірі және кіші қалалардың Сырдария,Шу,Талас өзендерін жағалай орналасуы қай саланың дамығанын көрсетті:егіншілік

12.Х-ХІІғғ. Қалалық отырықшылық мәдениетінің дамығандығының басты көрсеткіші: Сауданың дамуы

13Археологикалық деректер бойынша отырықшы мәдениеттің өркендеген кезі:Х-ХІІғ

14Қуаңшылық жылдары жасалған ырым: Тасаттық

15Малы жоқ көшіп-конуға көлігі жоқ, егіншілікпен айналысатын кедей:жатақ

16ХІ ғасырда сәулет өнерінде –теракота:Өрнектелген кірпіш

17Теракота кеңінен қолданылған ғасырлар:ХІ-ХІІғ

18Сәулет өнерінің орта ғасырда биік деңгейде болғандығының дәлелі: Құрылыс материалдарының сапалы болуы

19Арыстан бейнесі бедерленген теракоталық тақта табылған қала: Қызылөзен

20ХІУ-ХУ ғ. Қазақстандағы хандықтар шаруашылығының басым түрі:Мал шаруашылығы

21Көктеу дегеніміз:көктемдегі жайылым

22Малды алысқа ұзатып жаятын жайылым: Жайлау

23Малды қыста жаюға байланысты қалыптасқан жайылым: тебінді

24ХУІ-ХУІІғ. Түйе мен қой –ешкілер үшін қыстық жайылымға тандалған жер:Қызылқұм шөлі

25ХІУ-ХУ ғасырларда материалдық игіліктер негізделген шикізат көзі: Мал басынан алынды

26ХІУ-ХУғасырларда жаздыгүні бастарында ыстық өткізбейтін ақ киізден жасалған : Айыр қалпақтар киген

27Қазақ қоғамындағы (ХУІ-ХУІІғғ. ) қыстау мен көктеу арасы шамамен :20-25шақырым

28Қозы көш дегеніміз: Жас төлдерді аман сақтау үшін күніне 8-10 шақырым көшіп отыру

.29Қозылардың жүнін қырқатын мезгіл: «қозы күзем»

30Қыста көшіп қонған құазақ ауылдары үшін ең қауіптісі:жұт

31«жұт»- деген сөздің мағынасы : малдардың жаппай қырылуы

32Көшпелі мал шаруашылығымен айналысқан қазақтардың төрт кезеңге бөлінген жайылымы:Маусымдық жайылым

33Көшпелі мал шаруашылығымен айналысқан қазақтар үшін көктем кезіндегі маңызды іс .мал төлдету

34Мал өсірушілерден жиналатын салық: Құшыр

35ХІІІғасырдың соңындағы жазба деректерге қарағанда, пайдаланылатын киіз үй түрлері : Арба үстіне тігілген,жылжымалы

36Жылжымалы үй : Күйме

37Киіз үйдің ағаш қаңқасын құрайтын бөлік :3бөлік

38Киіз үй қабырғасы атауы:кереге

39Киіз үйдің негізгі бекіту , біріктіріп байлау қызметін атқарған бауының атауы: «басқұр»

40ХУ-ХУІІғғ. Қазақтар түндегі жүріс бағытын бағдарлаған жұлдыз: Темірқазық

41Қазақтар үшін астраномиялық сағат ролін атқарған : Жетіқарақшы

41Қазақ халқының Өмірінде ертеден дамыған қолданбалы өнеріне жатпайтын кәсіп: жерді суландыру

43Қазақстандағы түрік дәуірінде кең тараған балбал мүсіндері негізінен жасалды тастан

44Шаш қаласына(Ташкент) түріктердің былғарысы, бағалы терілері әкелінгені туралы жазған орта ғасырлық ғалым: әл-Макдиси

45Шұбат жасалды:Түйе сүтінен

46 Кангу Тарбан деген түрік бірлестігінің теңгелері табылған қалалар : Сырдария бойы

47Қазақтардың 30-40 жастағы әйелдерінің бас киімі : Кимешек

48Қазақ халқында жасы келген әйелдер киген бас киім: Күндік

49Кепілге берілген адам:Аманат

50Қазақ қоғамындағы аманат сөзінің мағынасы: кепілге берілген атақты адамның баласы

Сәулет өнері

1УІІ-УІІІғ-да салынып, бітпей қалған ғимарат: Ақыртас

2Ақыртас ғимараты салына бастаған кезең: Қарлұқ қағанаты кезінде

3Қазақстан мен Қарақалпақстан шекарасында орналасқан сәулет өнерінің туындысы: Білеулі

4Құдық үстіне орналасқан құрылыс:сардоба

5Ерте орта ғасырларда қазақ жеріне салынған «сардоба» құрылысы: Құдықтың үстіне орналасқан құрылыс

6УІІІ ғ. Қарлұқ, Қимақ қағанаттары дәуірінде кең тараған, киіз үйге ұқсас діни құрылыс жүйесі:Дың ескерткіштері

7Дың ескерткіштері көп сақталған жерлер: Тарбағатай, Маңғыстау

8Дың ескерткіштері көп сақталған жерлер: Орталық Қазақстан, Жетісу

9УІІІ ғ. Дың ескерткіштері кең тараған мемлекет:Қарлұқ

10УІІғасырдың аяғы мен УІІІ ғасырдың басында Ақбешімде салынған діни құрылыс : Будда ғибадатханасы

11Будда ғимараттарынынң орны табылған жер: Ақбешім,Суяб

12Ру таңбалары салынған таңбалы тас табылды:Қараман ата мешіті жанынан

13Көне түрік жазуында тас мүсіндері қалай аталған: Балбал

14Балбал тастар көп кездесетін аймақтар: Орталық Қазақстан мен Жетісу

15Орта ғасырдағы Қазақстан жерінде сәулетті ірі қшұрылыстар салына бастады :Х-ХІІғғ.

16Х-ХІ ғасырлар аралығында Боран мұнарасы салынды: Жетісуда

17Х-ХІғасырлар аралығында Жетісуда салынған мұнара: Боран

18Боран мұнарасы қай ғасырға жатады:Х-ХІғ

19Бабаджа хатын мен Айша бибі кесенелері жақын орналасқан қала: Тараз

20Бабаджа қатын кесенесінің салынған мерзімі:Х-ХІғғ.

21Айша бибі кесенесінің салынған мерзімі:ХІ-ХІІғғ

22Х-ХІІ ғ. Қазақстанда сәулетті ірі құрылыстардың көптеп салынуына ықпал еткен жағдай:Ислам дінінің нығая бастауы

23Отырар қаласынан табылған шығыс моншалары жатады:ХІ-ХІІғасырларға

24Орта ғасырлық шығыс моншалардың орындары табылған қалалар: Отырар, Тараз

25Жамбыл қаласының жанындағы орта ғасырлық тарихи ескерткіш:Айша-бибі кесенесі

26Х-ХІІ ғасырларда Қарахан мемлекеті кезінде өркендей бастаған сәулет өнерінің тамаша туындысы: Айша бибі кесенесі

27Х-ХІ ғ. тараз қаласы маңындағы сәулет өнерінің тамаша туындысы: Бабаджа қатын

28ХІУ-ХУ ғ. саулет өнерінде қалыптасқан жаңа үлгілер: Ғимаратты күмбез шатырмен жабу

29ХІУ-ХУ ғасырлардағы сәулет өнерінің тамаша үлгісін көрсеткен кесене: Дәуітбек кесенесі

30ХІУ-ХУ ғасырлардағы сәулет өнерінің тамаша үлгісін көрсеткен кесене:Тектұрмас

31ХІУ-ХУ ғасырлардағы сәулет өнерінің тамаша үлгісін көрсеткен кесене:Арыстан баб

32Көне Отырар қаласының батыс жағында 3км жерде орналасқан кесене:Арыстан баб кесенесі

33Құлап қалған Арыстан баб күмбезін ХІУғасырда қайта салғызған: Әмір Темір

34Арыстан баб кесенесі :2бөлмелі

35ХІУ-ХУ ғ. сәулет өнерінің тамаша үлгісін көрсеткен кесене:Қожа Ахмет Йасауи

36Қожа ахмет Йасауи кесенесі орналасқан қала: Түркістан

37Ахмет Йассауи кесенесі кімнің бұйрығымен қайта салғызылды: Әмір Темір

38Қожа Ахмет Йассауи кесенесін салуға Әмір Темір бұйрық берген жыл:1397ж

39Қожа Ахмет Йассауи кесенесінде залдың ортасында тұрған үлкен тайқазан жасалған жыл:1399ж

40Қожа Ахмет Йассауи кесенесіндегі ең негізгі бөлме: Кітапхана

41Қожа Ахмет Йассауи кесенесінің биіктігі:37,5м

42Қолданбалы өнердің тамаша үлгілері қолданылған ғимараттар: Қожа Ахмет Йассауи

43ХІУ-ХУ ғ-дағы өнерінің тамаша үлгісін көрсетке кесене:Көккесене

44Көккесене орналасқан: Сығанақта

45Төменарық кентінің солтүстік батысында 8шақырым жерде орналасқан: Көккесене

46Сығанақ қаласының маңында орналасқан бір күмбезді кесене: Көккесене

47Қабырғаларының сырты алаша күмбезі секілді қыштан, кілем өрнегі үлгісіне Ұқсатып қаланған кесене : Көккесене

48Орталық Қазақстанда орналасқан алаша хан мен Жошы кесенелері Қай ғасырдың саулет өнерінің ескерткіші:ХІУ-ХУғ.

49Алаша хан мен Жошы хан күмбездері орналасқан аймақ: Сарыарқа

50Алаша хан кесенесі орналасқан аймақ:Ұлытау

51Алаша хан аңызында айтылатын Алаша хан ордасының орналасқан жері: Жезқазған аймағындағы Жаңғабыл өзені бойында

52ХІУ-ХУ ғасырлар аралығында Алаша хан кесенесі салынған өзен: Қаракеңгір

53Қаракеңгір өзенінің оң жағында күмбезі орналасқан хан: Алаша

54ХІУ-ХУғғ. Саулет өнерінің ескерткіштері Алаша хан мен Жошы хан кесенелері орналасқан аймақ: Орталық Қазақстан

55ХІУ-ХУ ғасырларда далалық саулет өнерінің үлгісінде жасалған ескерткіш: Алаша хан кесенесі

56Ұлытау ауданындағы Каракеңгір өзенінің жағасында салынған кесене: Алаша хан кесенесі

57Қабырға сыртын әсемдеу ісінде қазақтың дәстүрлі ою-өрнегі кең қолданылған кесене: Алаша хан кесенесі

58Қ.А.Йассауи ғңимаратының қасында орналасқан Әмір Темір ұрпағына арнап салынған кесене:Рабиға Сұлтан Бегім кесенесі

59ХУ ғасырдың ІІ жартысында салынып жартылай сақталған ескетркіш: Рабиға Сұлтан Бегім

60Атақты қобызшы Қорқыт ата күмбезі орналасқан аймақ: Қызылорда

61ҚАзір мұражайға айналдырылған Шығыс моншасы: Түркістанда

62Саулет өнерінің орта ғасырда биік деңгейде болғандығының дәлелі: Құрылыс материалдарының сапалы болуы

63ХІІІ ғасырдан ХІУ ғасырғак дейін Қазақстан жерінде ірі құрылыстар салынбауының негізгі себебі: Моңғол шапқыншылығы салдары