ҮО. 9 сынып №9
ДӘІЖО___________
Қазақстан
Республикасының Білім және ғылым
министрлігі
«»
КММ
(білім беру ұйымының
атауы)
Қысқа мерзімді (сабақ) жоспары
Бұлшықеттердің негізгі
топтары, бұлшықет жұмысы.
(Сабақ тақырыбы)
|
Бөлім: |
4.3 Тірек-қимыл және қозғалыс |
|
Педагогтің аты-жөні: |
|
|
Күні: |
|
|
Сыныбы: 9 «Б» |
Қатысушылар саны: Қатыспағандар саны: |
|
Сабақтың тақырыбы: |
Бұлшықеттердің негізгі топтары, бұлшықет жұмысы. |
|
Оқу бағдарламасына сәйкес оқу мақсаты |
9.4.3.6 бұлшықеттер, олардың құрылысы мен маңызы туралы жалпы мәліметтердің болуы; адам денесіндегі бұлшықеттердің негізгі топтарын атау; бұлшықет жұмысы туралы айту, қаңқа мен бұлшықеттің дамуы және нығаюы үшін қимыл белсенділігінің маңызын түсіну; |
|
Сабақтың мақсаты: |
адам денесіндегі бұлшықеттердің негізгі топтарын және бұлшық ет жұмысын атайды; |
Сабақтың барысы:
|
Сабақ кезеңі |
Мұғалімнің әрекеті |
Оқушының әрекеті |
Бағалау |
Ресурстар |
|
Сабақтың басы Оқушының назарын аудару |
Оқушылармен амандасу, түгендеу, сынып тәртібін қадағалау. «Стоп кадр» әдісінде оқу мақсатына сай сурет беріледі. Оқушы суретке қарап өз ойын айту. суретті сипаттау. |
Оқушы амандасады,сабағына дайындалады. Оқушы суретке қарап өз ойын айтады. Суретті сипаттайды. |
Кері байланыс: «Мадақтау» әдісі «Жарайсың!» «Тамаша жауап» т.б |
Үлестірме сурет |
|
Оқушыға бағыт бағдар беру |
«Қызығушылықты ояту» Оқушының қызығушылығын ояту үшін өмірден мысалдар келтіру. Бейнефильм немесе мультфильмдер көрсету. |
Оқушы ұстаздың тереңнен ойластырылған әдіс-тәсілдеріне сүйене отырып, жаңа ұғымдарды, түсініктерді игеруге қадам жасап, қызыға жұмыс істеп, өзінің бұрынғы білімін жаңа ақпаратпен толықтырады, кеңейте түседі. |
Кері байланыс: «Бас бармақ» әдісі арқылы бағаланады. «Керемет!» және т.б |
Бейнефильм немесе мультфильм ссылкасы: https://www.youtube.com/watch?v=vzwzz9m3p4U |
|
Сабақтың ортасы Жаңа тақырыпты таныстыру |
«Айырмашылығы неде?» әдісі. Оқушыға екі, үш,төрт түрлі сурет көрсету. Суреттер арасындағы айырмашылықты айту. |
Оқушы суреттерді қарайды. Сол қараған суреттердің айырмашылығын атайды. |
Кері байланыс: «Мадақтау» әдісі «Жарайсың!» «Тамаша жауап» т.б |
Сабақты таныстыруға арналған парақтар Салыстырмалы үлестірме суреттер |
|
Жаңа тақырыпты түсіндіру |
«Teacher time» әдісі. мұғалім оқу мақсатына сай жаңа тақырыпты түсіндірме жасау. |
Оқушы мұғалімді назар қойып тыңдайды. |
Кері байланыс: «Бас бармақ» әдісі арқылы бағаланады. «Керемет!» және т.б |
Сабақты түсіндіруге арналған парақтар |
|
Бағалау |
Жеке жұмыс: 1-тапсырма «Борт журналы» - тақырыпты оқып үйренуде өз ойларын жазуға үйретудің әртүрлі әдіс-тәсілдерін қамтитын жалпылама атауы. «Борт журналы» қарапайым түрде мәтінді оқу алдында және оқу материалымен танысқан соң қолданылады. Жеке жұмыс: 2-тапсырма. Семантикалық кесте |
Оқушы келесі сұрақтарға жауап жазады: Берілген тақырып бойынша маған не белгілі? Мен не білемін? Мәтіннен қандай жаңалық туралы білдім? Оқушы жеке тапсырманы орындайды. |
- сабақтың оқу мақсаты бойынша өз ойын сипаттайды; Кері байланыс: «Бас бармақ» әдісі арқылы бағаланады. «Керемет!» және т.б Семантикалық кестені толтырады Кері байланыс: «Мадақтау» әдісі «Жарайсың!» «Тамаша жауап» т.б |
Жұмыс дәптері Үлестірме парақтар |
|
Сабақтың соңы Кері байланыс |
Кері байланыс «4 себеп» әдісі арқылы. Мұғалім сабақты қорытындылау мақсатында оқушының сабаққа деген көзқарасын, кері байланысын тыңдайды. |
Оқушы бүгінгі сабақтың мақсатына жеткізетін тапсырмалар орындауына қарай, өз түсінгенін, пікірін, өз ойын айту арқылы сабаққа қорытынды жасайды. |
Мұғалім оқушыларды «Бас бармақ» әдісі арқылы бағалайды. Жарайсың! Жақсы! Талпын!
|
Кері байланыс парағы 1.Мен түсіндім, себебі ... 2.Мен түсінбедім, себебі ... 3.Мен қолдана аламын, себебі ... 4.Маған тиімді болмады, себебі .../ұсыныс…….. |
ҚЫСҚА МЕРЗІМДІ ЖОСПАРҒА ҚОСЫМША
«Стоп кадр» әдісінде оқу мақсатына сай сурет беріледі. Оқушы суретке қарап өз ойын айту. суретті сипаттау.

«Қызығушылықты ояту»
Оқушының қызығушылығын ояту үшін өмірден мысалдар келтіру. Бейнефильм немесе мультфильмдер көрсету.
https://www.youtube.com/watch?v=vzwzz9m3p4U
«Айырмашылығы неде?» әдісі.
Оқушыға екі, үш,төрт түрлі сурет көрсету. Суреттер арасындағы айырмашылықты айту.

«Teacher time» әдісі. мұғалім оқу мақсатына сай жаңа тақырыпты түсіндірме жасау.
Бұлшық ет – әртүрлі қозғалысқа жауап беретін тірек-қимыл жүйесінің бөлімі.
• Адам ағзасындағы бұлшық ет саны: 600-ден астам
• Дененің тепе-теңдігін қамтамасыз етеді: Бұлшық еттер
• Тыныс алу үдерістеріне қатысатын бұлшық еттер:
➢ Көкет
➢ Қабырғааралық
• Бұлшық еттер түзіледі: Бұлшық ет жасушаларынан
• Бұлшық ет жасушалары: Миоциттер
• Құрылысы бойынша бұлшық еттер үлкен 2 топқа бөлінеді:
➢ Бірыңғай салалы
➢ Көлденең жолақты
• Бірыңғай салалы бұлшық еттер түзеді: Қуыс ішкі мүшелердің қабырғасын
• Көлденең жолақты қаңқа бұлшық еттері тұрады: Көлденең жолақтары бар жасушалардан
• Көлденең жолақты бұлшық еттерге жатады:
➢ Қаңқа бұлшық еттері
➢ Жүрек бұлшық еті (миокард)
• Өзгеше болатын бұлшық еттер:
➢ Шеңберлі бұлшық ет
➢ Мимикалық бұлшық ет
• Шеңберлі бұлшық етке жатады: Ауыз, Көз
• Мимикалық бұлшық ет – бір ұшы бас сүйекке, екінші ұшы теріге бекиді
• Эмоцияны – мимиканы білдіретін бұлшық еттер: Мимикалық
• Қаңқа бұлшық еттерінің миоциттерінің ерекшелігі: Ірі болады
• Қаңқа бұлшық еттерінің миоциттерін атайды: Бұлшық ет талшықтары
• Бұлшық еттер сыртынан қапталған: Шандырмен
• Шандыр – дәнекер ұлпалы қабықша
• Бұлшық ет жасушалары, талшықтары арасында болады: Қан тамырлары, Жүйке талшықтары
• Қаңқа бұлшық еттерінің ұшында орналасады: Сіңір
• Сіңір түзіледі: Берік дәнекер ұлпасынан
• Антогонист-бұлшық ет – қарама-қарсы әрекет ететін 2 бұлшық ет
• Антогонист-бұлшық ет бөлінеді: Бүгу және Жазу
• Бицепс – екі басты бұлшық ет
• Жиырылған кезде қол шынтақтан бүгіледі: Бицепс
• Трицепс – үш басты бұлшық ет
• Жиырылған кезде қол шынтақтан жазылады: Трицепс
• Бұлшық еттердің негізгі қасиеті: Жиырылғыштық
|
Бұлшық еттерді жіктеу |
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
Пішіні бойынша |
Орналасуы бойынша |
Орындайтын қозғалысы және буынға әсер ету сипаты бойынша |
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
➢ Ұзын ➢ Қысқа ➢ Жалпақ ➢ Шеңберлі |
➢ Беткейлік ➢ Терең ➢ Сыртқы ➢ Ішкі ➢ Бүйірлік ➢ Ортасында орналасатын |
➢ Бүгу - Жазу ➢ Әкелетін – Апаратын ➢ Айналдыратын ➢ Көтеретін - Түсіретін ➢
Бұл материал сайт қолданушысы жариялаған. Материалдың ішінде жазылған барлық ақпаратқа жауапкершілікті жариялаған қолданушы жауап береді. Ұстаз тілегі тек ақпаратты таратуға қолдау көрсетеді. Егер материал сіздің авторлық құқығыңызды бұзған болса немесе басқа да себептермен сайттан өшіру керек деп ойласаңыз осында жазыңыз
ҮО. 9 сынып
№9 ДӘІЖО___________ Қазақстан
Республикасының Білім және ғылым
министрлігі (Сабақ
тақырыбы)
Бөлім: 4.3 Тірек-қимыл және
қозғалыс Педагогтің
аты-жөні: Күні: Сыныбы: 9
«Б» Қатысушылар саны:
Қатыспағандар саны: Сабақтың
тақырыбы: Бұлшықеттердің негізгі топтары,
бұлшықет жұмысы. Оқу бағдарламасына сәйкес оқу
мақсаты 9.4.3.6 бұлшықеттер, олардың
құрылысы мен маңызы туралы жалпы мәліметтердің болуы; адам
денесіндегі бұлшықеттердің негізгі топтарын атау; бұлшықет жұмысы
туралы айту, қаңқа мен бұлшықеттің дамуы және нығаюы үшін қимыл
белсенділігінің маңызын
түсіну; Сабақтың
мақсаты: адам денесіндегі
бұлшықеттердің негізгі топтарын және бұлшық ет жұмысын
атайды; Сабақтың
барысы:
Сабақ
кезеңі Мұғалімнің
әрекеті
Оқушының
әрекеті
Бағалау
Ресурстар Сабақтың
басы Оқушының назарын
аудару Оқушылармен амандасу,
түгендеу, сынып тәртібін
қадағалау. «Стоп
кадр» әдісінде оқу мақсатына сай
сурет беріледі. Оқушы суретке қарап өз ойын айту. суретті
сипаттау. Оқушы амандасады,сабағына
дайындалады. Оқушы суретке қарап өз ойын
айтады. Суретті
сипаттайды. Кері
байланыс: «Мадақтау»
әдісі «Жарайсың!» «Тамаша
жауап»
т.б Үлестірме
сурет
Оқушыға бағыт бағдар
беру «Қызығушылықты
ояту»
Оқушының
қызығушылығын ояту үшін өмірден мысалдар келтіру. Бейнефильм немесе
мультфильмдер көрсету.
Оқушы ұстаздың
тереңнен ойластырылған әдіс-тәсілдеріне сүйене отырып, жаңа
ұғымдарды, түсініктерді игеруге қадам жасап, қызыға жұмыс істеп,
өзінің бұрынғы білімін жаңа ақпаратпен толықтырады, кеңейте
түседі. Кері
байланыс: «Бас бармақ» әдісі арқылы
бағаланады.
«Керемет!» және
т.б Бейнефильм немесе мультфильм
ссылкасы: https://www.youtube.com/watch?v=vzwzz9m3p4U Сабақтың
ортасы
Жаңа тақырыпты
таныстыру «Айырмашылығы
неде?» әдісі. Оқушыға екі, үш,төрт түрлі
сурет көрсету. Суреттер арасындағы айырмашылықты
айту.
Оқушы суреттерді
қарайды. Сол қараған суреттердің айырмашылығын
атайды. Кері
байланыс: «Мадақтау»
әдісі «Жарайсың!» «Тамаша
жауап»
т.б Сабақты таныстыруға арналған
парақтар Салыстырмалы үлестірме
суреттер Жаңа тақырыпты
түсіндіру
«Teacher
time» әдісі. мұғалім оқу мақсатына
сай жаңа тақырыпты түсіндірме
жасау.
Оқушы мұғалімді
назар қойып тыңдайды. Кері
байланыс: «Бас бармақ» әдісі арқылы
бағаланады.
«Керемет!» және
т.б
Сабақты түсіндіруге
арналған парақтар
Бағалау Жеке
жұмыс: 1-тапсырма «Борт
журналы» - тақырыпты оқып үйренуде өз
ойларын жазуға үйретудің әртүрлі әдіс-тәсілдерін қамтитын жалпылама
атауы. «Борт
журналы» қарапайым түрде мәтінді оқу
алдында және оқу материалымен танысқан соң
қолданылады. Жеке
жұмыс: 2-тапсырма. Семантикалық
кесте Оқушы келесі сұрақтарға жауап
жазады: Берілген тақырып
бойынша маған не
белгілі? Мен
не білемін? Мәтіннен қандай жаңалық туралы
білдім?
Оқушы жеке тапсырманы
орындайды. - сабақтың оқу мақсаты бойынша
өз ойын сипаттайды; Кері
байланыс: «Бас бармақ» әдісі арқылы
бағаланады. «Керемет!» және
т.б Семантикалық кестені
толтырады Кері
байланыс: «Мадақтау»
әдісі «Жарайсың!» «Тамаша
жауап»
т.б Жұмыс
дәптері
Үлестірме
парақтар Сабақтың
соңы Кері
байланыс Кері байланыс «4 себеп» әдісі
арқылы. Мұғалім сабақты қорытындылау мақсатында оқушының сабаққа
деген көзқарасын, кері байланысын
тыңдайды.
Оқушы бүгінгі
сабақтың мақсатына жеткізетін тапсырмалар орындауына қарай, өз
түсінгенін, пікірін, өз ойын айту арқылы сабаққа қорытынды
жасайды. Мұғалім
оқушыларды «Бас бармақ» әдісі арқылы
бағалайды. Жарайсың! Жақсы! Талпын!
Кері байланыс
парағы 1.Мен түсіндім, себебі
... 2.Мен түсінбедім, себебі
... 3.Мен қолдана аламын, себебі
... 4.Маған тиімді болмады, себебі
.../ұсыныс……..
ҚЫСҚА МЕРЗІМДІ ЖОСПАРҒА
ҚОСЫМША
«Стоп
кадр» әдісінде оқу мақсатына сай
сурет беріледі. Оқушы суретке қарап өз ойын айту. суретті
сипаттау.
«Қызығушылықты
ояту» Оқушының қызығушылығын ояту
үшін өмірден мысалдар келтіру. Бейнефильм немесе мультфильмдер
көрсету. https://www.youtube.com/watch?v=vzwzz9m3p4U
«Айырмашылығы
неде?» әдісі. Оқушыға екі, үш,төрт түрлі
сурет көрсету. Суреттер арасындағы айырмашылықты
айту.
«Teacher
time» әдісі. мұғалім оқу мақсатына
сай жаңа тақырыпты түсіндірме жасау.
Бұлшық ет
– әртүрлі қозғалысқа жауап
беретін тірек-қимыл жүйесінің бөлімі. • Адам ағзасындағы бұлшық ет
саны: 600-ден
астам • Дененің тепе-теңдігін
қамтамасыз етеді: Бұлшық
еттер • Тыныс алу үдерістеріне
қатысатын бұлшық еттер: ➢ Көкет ➢ Қабырғааралық • Бұлшық еттер
түзіледі: Бұлшық ет
жасушаларынан • Бұлшық ет
жасушалары: Миоциттер • Құрылысы бойынша бұлшық
еттер үлкен 2 топқа бөлінеді: ➢ Бірыңғай
салалы ➢ Көлденең
жолақты • Бірыңғай салалы бұлшық еттер
түзеді: Қуыс ішкі мүшелердің
қабырғасын • Көлденең жолақты қаңқа бұлшық
еттері тұрады: Көлденең жолақтары бар
жасушалардан • Көлденең жолақты бұлшық
еттерге жатады: ➢ Қаңқа бұлшық
еттері ➢ Жүрек бұлшық еті
(миокард) • Өзгеше болатын бұлшық
еттер: ➢ Шеңберлі бұлшық
ет ➢ Мимикалық бұлшық
ет
• Шеңберлі бұлшық етке жатады:
Ауыз, Көз • Мимикалық бұлшық ет – бір ұшы
бас сүйекке, екінші ұшы теріге бекиді • Эмоцияны – мимиканы білдіретін
бұлшық еттер: Мимикалық • Қаңқа бұлшық еттерінің
миоциттерінің ерекшелігі: Ірі болады • Қаңқа бұлшық еттерінің
миоциттерін атайды: Бұлшық ет талшықтары • Бұлшық еттер сыртынан
қапталған: Шандырмен • Шандыр – дәнекер ұлпалы
қабықша • Бұлшық ет жасушалары,
талшықтары арасында болады: Қан тамырлары, Жүйке
талшықтары • Қаңқа бұлшық еттерінің ұшында
орналасады: Сіңір • Сіңір түзіледі: Берік дәнекер
ұлпасынан • Антогонист-бұлшық ет –
қарама-қарсы әрекет ететін 2 бұлшық ет • Антогонист-бұлшық ет бөлінеді:
Бүгу және Жазу • Бицепс – екі басты бұлшық
ет • Жиырылған кезде қол шынтақтан
бүгіледі: Бицепс • Трицепс – үш басты бұлшық
ет • Жиырылған кезде қол шынтақтан
жазылады: Трицепс • Бұлшық еттердің негізгі
қасиеті: Жиырылғыштық
Бұлшық еттерді
жіктеу Пішіні
бойынша Орналасуы
бойынша Орындайтын қозғалысы және
буынға әсер ету сипаты
бойынша ➢
Ұзын ➢
Қысқа ➢
Жалпақ ➢ Шеңберлі ➢
Беткейлік ➢
Терең ➢
Сыртқы ➢
Ішкі ➢
Бүйірлік ➢ Ортасында
орналасатын ➢
Бүгу -
Жазу ➢
Әкелетін –
Апаратын ➢
Айналдыратын ➢
Көтеретін -
Түсіретін ➢
| ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||













