Үлгерім деңгейі төмен білім алушылармен жұмыс туралы
Мемлекеттік жалпыға міндетті білім беру стандартына сәйкес білім алушылардың оқу жетістіктерін бақылау мақсатында 3-тоқсанның бірінші аптасында 9,11-сыныптарда қазақ тілі, орыс тілі, ағылшын тілі, математика, химия, физика, тарих пәндері бойынша білім жетістіктерінің мониторингі (кіру тесті/бақылау жұмысы) жүргізілу керек.
Тестілеу, бақылау жұмысы қорытындысы 2-тоқсанның ТЖБ қорытындысымен салыстырылып, ең төмен баға алған оқушыларды анықтап, үлгерім деңгейі төмен білім алушылармен жұмыс жоспары құрылады.
Үлгерім деңгейі төмен білім алушылармен жұмыс:
Мақсаты:
-
пән бойынша оқушының білімін дамыту, сабақ үлгерімін жақсарту;
-
оқушының жекелеме тапсырмалар арқылы пәнге қызығушылығын ояту;
-
сабаққа белсенді қатысуын қамтамасыз ете отырып, шығармашылықпен ойлау, есте сақтау қабілеттерін жетілдіру;
-
пәнге деген қызығушылығын арттыру арқылы мемлекеттік білім стандартын меңгерту;
-
үлгерімі төмен оқушылармен жыл бойы жұмыс жүргізе отырып, тарих пәнінен қабілеті төмен оқушылардың жеке тұлғалық мүмкіндіктерін ашуға көмектесу.
Міндеттері:
-
әр сыныптағы үлгерімі төмен оқушыларды анықтау
-
мемлекетін білім стандартын менгере отырып, жыл бойы жұмыс жүргізу арқылы үлгерімін жоғарылату;
-
үлгерімі төмен оқушыларға психологиялық-педагогикалық көмек көрсету.
Күтілетін нәтиже:
-
оқу бағдарламасына сай білімді өз дәресенде меңгереді;
-
пән бойынша негізгі ұғымдар мен түсініктерді ажырата және салыстыра алады;
-
ұлттық сана сезімі жетілген және ішкі жан дүниесін тануға, өзін өзгелермен салыстыруға мүмкіндігі қалыптасқан тұлға.
Негізгі принцип:
-
нақты баламен жеке сыйластық және сенімді қарым-қатынас орнату;
-
нашар үлгермеуші оқушылардың пән бойынша әр сыныптан анықтау, жүргізілетін жоспарды құру;
-
жазуға биылдықты жүргізілетін жұмыстар (көшіру, түсіндіру, шығармашылық, ерікті т.б.);
-
жазбаша жұмыстар, тесттер (ескерту, іріктеу, түсіндіру, шығармашылық, ерікті т.б.);
Үлгермеуші оқушылармен жұмыс жасау барысы:
-
Әрбір сабақты жан-жақты дамыта оқыту.
-
Оқушы бойында пәнге қызығушылығын ояту және қалыптастыру.
-
Оқушымен жеке жұмыс жасау.
-
Ата-аналармен байланысты күшейту.
-
Үлгермеуші оқушылардың жауапкершілігін арттыруда сынып ұжымының ықпал етуіне жағдай жасау.
«Бекітемін»
Мектеп директоры
. . . МКМ
Үлгерім деңгейі төмен оқушылармен жұмыс жоспары
202...-202... оқу жылы
|
№ |
Атқарылатын жұмыстар |
Жауапты |
Мерзімі |
|
1 |
БЖБ, ТЖБ қорытындысына мониторинг жасап, үлгерімі төмен оқушыларды анықтау |
ДОІЖО ӘБ жетекшілері |
Тоқсан сайын |
|
2 |
Ата-аналармен кездесулер, мектеп мамандарымен: сынып жетекшісімен, психологпен, дәрігермен және міндетті түрде баланың өзімен әңгімелесу арқылы оқушылардың үлгермеуінің себептерін анықтау |
ДОІЖО ӘБ жетекшілері |
Жоспарға сай |
|
3 |
Үлгерім деңгейі төмен оқушылармен біліміндегі олқылықтарды жою бойынша жеке жұмыс жоспарларын құру |
Пән мұғалімдері |
Тоқсан сайын |
|
4 |
Кесте бойынша қосымша сабақтар өткізуді ұйымдастыру |
ДОІЖО ӘБ жетекшілері |
Жоспарға сай |
|
5 |
Үлгерім деңгейі төмен оқушылардың жеке-топтық, консультациялық сабақтарға қатысуын бақылау. |
ДОІЖО ӘБ жетекшілері |
Жоспарға сай |
|
6 |
«Мұғалім- сынып жетекші- ата-ана» кездесуін ұйымдастыру |
ӘБ жетекшілері |
Тоқсан сайын |
|
7 |
Үлгерім деңгейі төмен оқушылармен жұмыс бойынша коучинг, семинар, отырыстар өткізу |
ДОІЖО ӘБ жетекшілері |
Жоспарға сай |
|
8 |
Сыныптағы үлгерімі жақсы оқушыларға білім деңгейі төмен оқушыларға көмектесуді жүктеу. |
ӘБ жетекшілері Сынып жетекшісі |
Жоспарға сай |
|
9 |
Оқушыларға психологиялық, ақпараттық қолдау көрсету. |
Мектеп психологы |
Жоспарға сай |
|
10 |
Үлгерім деңгейі төмен оқушылармен жұмыс және әріптестермен тәжірибе алмасу мәселелерін талқылауға қатысу (әдістемелік кеңес, әдістемелік бірлестік отырыстары) |
ДОІЖО ӘБ жетекшілері |
Жоспарға сай |
Артта қалу белгілері - оқушының үлгерім деңгейі төмендеуінің бастауы
1. Оқушы мәселенің қиындығы неде екенін айта алмайды, оны шешу жоспарын жасай алмайды, мәселені өз бетінше шеше алмайды, оны шешу нәтижесінде жаңа не алынғанын көрсете алмайды. Оқушы мәтін бойынша сұрақтарға жауап бере алмайды, одан жаңа нәрсе білді деп айта алмайды. Бұл белгілерді тапсырмаларды шешу, мәтіндерді оқу және мұғалімнің түсіндірмесін тыңдау кезінде анықтауға болады.
2. Студент зерттеліп жатқан адамның мәні бойынша сұрақтар қоймайды, оқулыққа қосымша дереккөздерді табуға тырыспайды және оқымайды. Бұл белгілер проблемаларды шешуде, мәтіндерді қабылдауда, мұғалім оқу әдебиетін ұсынған кезде көрінеді.
3. Оқушы белсенді емес және сабақтың сәттерінде ізденіс жүріп жатқан кезде алаңдайды, ойдың кернеуі, қиындықтарды жеңу қажет. Бұл белгілерді проблемаларды шешу кезінде, мұғалімнің түсіндірмесін қабылдау кезінде, өзіндік жұмыс үшін тапсырманы таңдау жағдайында байқауға болады.
4. Оқушы жетістіктер мен сәтсіздіктерге эмоционалды түрде жауап бермейді (мимика мен ым-ишарат), жұмысына баға бере алмайды, өзін басқара алмайды.
5. Оқушы өзі жасаған жаттығудың мақсатын түсіндіре алмайды, ол қандай ереже берілгенін айта алмайды, Ереженің нұсқауларын орындамайды, іс-әрекеттерді өткізіп жібереді, олардың тәртібін шатастырады, нәтиже мен жұмыс барысын тексере алмайды. Бұл белгілер жаттығуларды орындау кезінде, сондай-ақ күрделі іс-әрекеттің бөлігі ретінде әрекеттерді орындау кезінде көрінеді.
6. Оқушы ұғымдардың, формулалардың, дәлелдемелердің анықтамаларын жаңғырта алмайды, ұғымдар жүйесін баяндай алмайды, дайын мәтіннен алыстай алмайды; зерттелген ұғымдар жүйесіне негізделген мәтінді түсінбейді. Бұл белгілер студенттерге тиісті сұрақтар қою кезінде көрінеді.
Бұл жағдайда білім алушы туралы қорытынды жасалатын белгілер емес, дамып келе жатқан сәтсіздіктің алдын алу үшін оқу барысында қандай оқушыға және оның қандай әрекеттеріне назар аудару керектігін білдіретін белгілер көрсетілген.
Оқушылардың артта қалуын анықтаудың негізгі әдістері
-
оқушылардың жұмыстағы қиындықтарға, жетістіктер мен сәтсіздіктерге реакциясын бақылау;
-
мұғалімнің сұрақтары және оның осы немесе басқа ережені тұжырымдау талаптары;
-
сыныпта өзіндік жұмыс жасау. Өз бетінше жұмыс жасау кезінде мұғалім іс-әрекеттің нәтижелері туралы да, оның барысы туралы да пікір білдіру үшін материал алады. Ол студенттердің жұмысын бақылайды, тыңдайды және олардың сұрақтарына жауап береді, кейде көмектеседі.
Оқушылардың үлгермеуінің негізгі белгілері
1. Зерттелетін ұғымдардың, заңдардың, теориялардың маңызды элементтерін сипаттауға, сондай-ақ қажетті практикалық әрекеттерді орындауға мүмкіндік бермейтін нақты білімдегі және осы пән үшін арнайы дағдылардағы олқылықтардың болуы.
2. Оқу-танымдық іс-әрекет дағдыларындағы олқылықтардың болуы, оқушы бөлінген уақыт ішінде қажетті білім, білік пен дағдыларды игере алмайтындай етіп жұмыс қарқынын төмендетеді.
3. Оқушыға Тәуелсіздік, табандылық, ұйымшылдық және сәтті оқу үшін қажетті басқа да қасиеттерді көрсетуге мүмкіндік бермейтін жеке қасиеттердің дамуы мен тәрбиесінің жеткіліксіз деңгейі.
Үлгермеген оқушыға көмек көрсету шараларының оңтайлы жүйесі
1. Оқу іс-әрекетін жоспарлауға көмектесу (олқылықтарды жою үшін жаттығулардың минимумын қайталау мен орындауды жоспарлау, типтік қателерді талдау және жою бойынша оқу іс-әрекетін Алгоритмдеу және т.б.).
2. Оқу қызметі барысында қосымша нұсқау беру.
3. Оқу іс-әрекетін ынталандыру (ынталандыру, сәттілік жағдайларын жасау, белсенді жұмысқа ынталандыру және т.б.).
4. Оқу іс-әрекетін бақылау (оқушыны жиі сұрау, барлық үй тапсырмаларын тексеру, Оқу іс-әрекетінде өзін-өзі бақылауды жандандыру және т.б.).
5. Өзара көмектің әртүрлі формалары.
6. Мұғалімнің оқушысымен қосымша сабақтар.
Оқушының үлгермеуінің алдын алу шаралары
1. Әр сабақтың тиімділігін жан-жақты арттыру.
2. Оқуға деген танымдық қызығушылықты және жағымды себептерді қалыптастыру.
3. Оқушыға жеке көзқарас.
4. Үй тапсырмаларының арнайы жүйесі.
5. Ата-аналармен жұмысты күшейту.
6. Оқушы активін оқушының оқу үшін жауапкершілігін арттыру үшін күреске тарту.
Үлгерімі нашар оқушылармен жұмыс істейтіндерге арналған жадынама
1. Оқушының Тегі, аты, әкесінің аты.
2. Сынып.
3. Қандай пәндер бойынша үлгерімі төмен
4. Оқушының мінез-құлқы.
5. Төменүлгерімге әкелетін себептер.
6. Қандай құралдар (дидактикалық, тәрбиелік, оқу, сыныптан тыс, қосымша сабақтар)
оқушымен жұмыста қолданылады.
7. Оқушының үлгерім деңгейін көтерц үшін жұмысқа кім тартылды.
8. Бұл жұмыс қанша уақытқа созылады.
9. Қандай өзгерістер байқалады, жұмыс нәтижелері бар ма.
Үлгерімі төмен білім алушылармен оқу үдерісін ұйымдастыру
-
Үлгерімі төмен оқушылармен жұмыс тиімділігін күшейту үшін жаңа білім беру технологияларын, оқытудың инновациялық нысандары мен әдістерін: жеке – бағдарлы тәсілді (жеке қабілеттердің дамығандығын және оқу еңбегі біліктерінің қалыптасу деңгейін ескере отырып құруды үйрету) және сабақтың барлық кезеңдерінде әртүрлі деңгейлік саралауды пайдалану.
-
Оқу тапсырмаларын, инвариантты практикалық жұмыстарды, сараланған тексеру жұмыстарын, таңдау бойынша шығармашылық жұмыстарды қолдана отырып, жеке-топтық жұмысты ұйымдастыру.
-
Сабақтарда және қосымша сабақтарда "көмек карточкаларын", "оқушыларға арналған жадынамаларды" қолдануға, подсознание деңгейінде жұмыс істеуге мүмкіндік беретін ойын тапсырмаларын кеңінен қолдануға. Жұмыста табысқа жетудің ерекше жағдайлары жасалады.
-
Сұрақ қою кезінде үлгерімі төмен оқушыларға жауаптың үлгі жоспары беріледі, үйде жасалған жоспарды пайдалануға, тақтада жауап беруге көбірек уақыт бөлуге, алдын-ала жазбалар жасауға, көрнекі құралдарды пайдалануға және т. б. рұқсат етіледі.
-
Студенттерге материалды дәйекті түрде ұсынуға көмектесетін жетекші сұрақтар қойылады.
-
Студент қандай да бір себептермен болмаған сабақтың тақырыптары бойынша материалды игеру мезгіл-мезгіл тексеріледі.
-
Сауалнама барысында және оның нәтижелерін талдау кезінде ізгілік атмосферасы қамтамасыз етіледі.
-
Жаңа материалды оқу барысында үлгерімі нашар оқушылардың назары зерттелетін тақырыптың ең маңызды және күрделі бөлімдеріне шоғырланады, мұғалім оларға оқу материалын түсіну дәрежесін анықтайтын сұрақтармен жиі жүгінеді, жаңа материалды игерудегі қиындықтар кезінде оқушылардың сұрақтарын ынталандырады.
-
Сабақтағы өзіндік жұмыс барысында үлгерімі нашар оқушыларға жауаптар немесе жазбаша жұмыстар кезінде жіберілген қателіктерді жоюға бағытталған тапсырмалар беріледі: жаңа күш-жігерді ынталандыру үшін олардың жұмысында оң сәттер байқалады, жұмыста типтік қиындықтар байқалады және оларды жою тәсілдері көрсетіледі, оқуда дербестікті бір мезгілде дамытуға көмек көрсетіледі.
-
Үй жұмысын ұйымдастыру кезінде үлгерімі нашар оқушыларға түсіну және қателерді түзету бойынша тапсырмалар іріктеледі: үй тапсырмаларын орындау тәртібі туралы, мүмкін болатын қиындықтар туралы егжей-тегжейлі нұсқама жүргізіледі, кеңес карточкалары ұсынылады (қажет болған жағдайда), жаңа тақырыпты зерделеу үшін қажетті материалды қайталау бойынша тапсырмалар беріледі. Үй тапсырмаларының көлемі шамадан тыс жүктемені болдырмау үшін есептеледі.
«Бекітемін»
Мектеп директоры
........................... пәнінен үлгерімі төмен
оқушылармен жүргізілетін жұмыс жоспары
202...-202... оқу жылы
|
№ |
Атқарылатын жұмыстар |
Мерзімі |
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
1 |
Үлгерімі төмен оқушыларды анықтау, білім деңгейінің төменділігінің себептері, мінезі, жанұя жағдайы. |
Қыркүйек |
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
2 |
Әр сыныпқа үлгерімі төмен оқушылармен жұмыс жоспарын бекіту |
Қыркүйек |
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
3 |
Қосымша сабақтар өткізу. |
Аптасына бір рет |
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
4 |
Жеңілдетілген түрде тапсырмалар беру. |
Үнемі |
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
5 |
Сыныптағы үлгерімі жақсы оқушыларға білім деңгейі төмен оқушыларға көмектесуге жүктеу. |
Үнемі |
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
6 |
Тоқсан сайын байқау тестілеудің қорытындысы бойынша мониторингін жүргізу. |
Тоқсан сайын |
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
7 |
Ата-аналармен, сынып жетекшілермен үнемі байланыста болу. |
Үнемі |
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
8 |
Оқушыларға психологиялық, ақпараттық Бұл материал сайт қолданушысы жариялаған. Материалдың ішінде жазылған барлық ақпаратқа жауапкершілікті жариялаған қолданушы жауап береді. Ұстаз тілегі тек ақпаратты таратуға қолдау көрсетеді. Егер материал сіздің авторлық құқығыңызды бұзған болса немесе басқа да себептермен сайттан өшіру керек деп ойласаңыз осында жазыңыз
Үлгерім деңгейі төмен білім
алушылармен жұмыс туралы
Мемлекеттік жалпыға міндетті
білім беру стандартына сәйкес білім алушылардың оқу жетістіктерін
бақылау мақсатында 3-тоқсанның бірінші аптасында 9,11-сыныптарда
қазақ тілі, орыс тілі, ағылшын тілі, математика, химия, физика,
тарих пәндері бойынша білім жетістіктерінің мониторингі (кіру
тесті/бақылау жұмысы) жүргізілу
керек.
Тестілеу, бақылау жұмысы
қорытындысы 2-тоқсанның ТЖБ қорытындысымен салыстырылып, ең төмен
баға алған оқушыларды анықтап,
үлгерім деңгейі төмен білім
алушылармен жұмыс жоспары құрылады. Үлгерім деңгейі төмен білім
алушылармен жұмыс:
Мақсаты:
пән бойынша оқушының білімін дамыту, сабақ
үлгерімін жақсарту;
оқушының жекелеме тапсырмалар арқылы пәнге
қызығушылығын ояту;
сабаққа белсенді қатысуын қамтамасыз ете
отырып, шығармашылықпен ойлау, есте сақтау қабілеттерін
жетілдіру;
пәнге деген қызығушылығын арттыру арқылы
мемлекеттік білім стандартын меңгерту;
үлгерімі төмен оқушылармен жыл бойы жұмыс
жүргізе отырып, тарих пәнінен қабілеті төмен оқушылардың жеке
тұлғалық мүмкіндіктерін ашуға көмектесу.
Міндеттері:
әр сыныптағы үлгерімі төмен оқушыларды
анықтау
мемлекетін білім стандартын менгере отырып,
жыл бойы жұмыс жүргізу арқылы үлгерімін
жоғарылату;
үлгерімі төмен оқушыларға
психологиялық-педагогикалық көмек көрсету.
Күтілетін
нәтиже:
оқу бағдарламасына сай білімді өз дәресенде
меңгереді;
пән бойынша негізгі ұғымдар мен
түсініктерді ажырата және салыстыра алады;
ұлттық сана сезімі жетілген және ішкі жан
дүниесін тануға, өзін өзгелермен салыстыруға мүмкіндігі қалыптасқан
тұлға.
Негізгі
принцип:
нақты баламен жеке сыйластық және сенімді
қарым-қатынас орнату;
нашар үлгермеуші оқушылардың пән бойынша әр
сыныптан анықтау, жүргізілетін жоспарды
құру;
жазуға биылдықты жүргізілетін жұмыстар
(көшіру, түсіндіру, шығармашылық, ерікті
т.б.);
жазбаша жұмыстар, тесттер (ескерту,
іріктеу, түсіндіру, шығармашылық, ерікті
т.б.);
Үлгермеуші оқушылармен
жұмыс жасау барысы:
Әрбір сабақты жан-жақты
дамыта оқыту. Оқушы бойында пәнге
қызығушылығын ояту және қалыптастыру. Оқушымен жеке жұмыс
жасау. Ата-аналармен байланысты
күшейту. Үлгермеуші оқушылардың
жауапкершілігін арттыруда сынып ұжымының ықпал етуіне жағдай
жасау.
«Бекітемін»
Мектеп
директоры
. . .
МКМ
Үлгерім деңгейі төмен
оқушылармен жұмыс
жоспары
202...-202... оқу
жылы
№ Атқарылатын
жұмыстар Жауапты Мерзімі 1 БЖБ, ТЖБ қорытындысына
мониторинг жасап, үлгерімі төмен оқушыларды
анықтау ДОІЖО ӘБ
жетекшілері Тоқсан
сайын 2 Ата-аналармен кездесулер,
мектеп мамандарымен: сынып жетекшісімен, психологпен, дәрігермен
және міндетті түрде баланың өзімен әңгімелесу арқылы оқушылардың
үлгермеуінің себептерін анықтау ДОІЖО ӘБ
жетекшілері Жоспарға
сай 3 Үлгерім деңгейі
төмен оқушылармен біліміндегі
олқылықтарды жою бойынша жеке жұмыс жоспарларын
құру Пән
мұғалімдері Тоқсан
сайын 4 Кесте бойынша қосымша сабақтар
өткізуді ұйымдастыру ДОІЖО ӘБ
жетекшілері Жоспарға
сай 5 Үлгерім деңгейі
төмен оқушылардың жеке-топтық,
консультациялық сабақтарға қатысуын
бақылау. ДОІЖО ӘБ
жетекшілері Жоспарға
сай 6 «Мұғалім- сынып жетекші-
ата-ана» кездесуін ұйымдастыру ӘБ
жетекшілері Тоқсан
сайын 7 Үлгерім деңгейі
төмен оқушылармен жұмыс бойынша
коучинг, семинар, отырыстар өткізу ДОІЖО ӘБ
жетекшілері Жоспарға
сай 8 Сыныптағы үлгерімі жақсы
оқушыларға білім деңгейі төмен оқушыларға көмектесуді
жүктеу. ӘБ
жетекшілері Сынып
жетекшісі Жоспарға
сай 9 Оқушыларға
психологиялық, ақпараттық қолдау
көрсету. Мектеп
психологы Жоспарға
сай 10 Үлгерім деңгейі
төмен оқушылармен жұмыс және
әріптестермен тәжірибе алмасу мәселелерін талқылауға қатысу
(әдістемелік кеңес, әдістемелік бірлестік
отырыстары) ДОІЖО ӘБ
жетекшілері Жоспарға
сай
Артта қалу белгілері -
оқушының үлгерім деңгейі төмендеуінің
бастауы 1. Оқушы мәселенің қиындығы
неде екенін айта алмайды, оны шешу жоспарын жасай алмайды, мәселені
өз бетінше шеше алмайды, оны шешу нәтижесінде жаңа не алынғанын
көрсете алмайды. Оқушы мәтін бойынша сұрақтарға жауап бере алмайды,
одан жаңа нәрсе білді деп айта алмайды. Бұл белгілерді
тапсырмаларды шешу, мәтіндерді оқу және мұғалімнің түсіндірмесін
тыңдау кезінде анықтауға болады. 2. Студент зерттеліп жатқан
адамның мәні бойынша сұрақтар қоймайды, оқулыққа қосымша
дереккөздерді табуға тырыспайды және оқымайды. Бұл белгілер
проблемаларды шешуде, мәтіндерді қабылдауда, мұғалім оқу әдебиетін
ұсынған кезде көрінеді. 3. Оқушы белсенді емес және
сабақтың сәттерінде ізденіс жүріп жатқан кезде алаңдайды, ойдың
кернеуі, қиындықтарды жеңу қажет. Бұл белгілерді проблемаларды шешу
кезінде, мұғалімнің түсіндірмесін қабылдау кезінде, өзіндік жұмыс
үшін тапсырманы таңдау жағдайында байқауға
болады. 4. Оқушы жетістіктер мен
сәтсіздіктерге эмоционалды түрде жауап бермейді (мимика мен
ым-ишарат), жұмысына баға бере алмайды, өзін басқара
алмайды. 5. Оқушы өзі жасаған
жаттығудың мақсатын түсіндіре алмайды, ол қандай ереже берілгенін
айта алмайды, Ереженің нұсқауларын орындамайды, іс-әрекеттерді
өткізіп жібереді, олардың тәртібін шатастырады, нәтиже мен жұмыс
барысын тексере алмайды. Бұл белгілер жаттығуларды орындау кезінде,
сондай-ақ күрделі іс-әрекеттің бөлігі ретінде әрекеттерді орындау
кезінде көрінеді. 6. Оқушы ұғымдардың,
формулалардың, дәлелдемелердің анықтамаларын жаңғырта алмайды,
ұғымдар жүйесін баяндай алмайды, дайын мәтіннен алыстай алмайды;
зерттелген ұғымдар жүйесіне негізделген мәтінді түсінбейді. Бұл
белгілер студенттерге тиісті сұрақтар қою кезінде
көрінеді. Бұл жағдайда білім алушы
туралы қорытынды жасалатын белгілер емес, дамып келе жатқан
сәтсіздіктің алдын алу үшін оқу барысында қандай оқушыға және оның
қандай әрекеттеріне назар аудару керектігін білдіретін белгілер
көрсетілген.
Оқушылардың артта қалуын
анықтаудың негізгі әдістері оқушылардың жұмыстағы
қиындықтарға, жетістіктер мен сәтсіздіктерге реакциясын
бақылау; мұғалімнің сұрақтары және оның
осы немесе басқа ережені тұжырымдау
талаптары; сыныпта өзіндік жұмыс жасау.
Өз бетінше жұмыс жасау кезінде мұғалім іс-әрекеттің нәтижелері
туралы да, оның барысы туралы да пікір білдіру үшін материал алады.
Ол студенттердің жұмысын бақылайды, тыңдайды және олардың
сұрақтарына жауап береді, кейде
көмектеседі.
Оқушылардың үлгермеуінің
негізгі белгілері 1. Зерттелетін ұғымдардың,
заңдардың, теориялардың маңызды элементтерін сипаттауға, сондай-ақ
қажетті практикалық әрекеттерді орындауға мүмкіндік бермейтін нақты
білімдегі және осы пән үшін арнайы дағдылардағы олқылықтардың
болуы. 2. Оқу-танымдық іс-әрекет
дағдыларындағы олқылықтардың болуы, оқушы бөлінген уақыт ішінде
қажетті білім, білік пен дағдыларды игере алмайтындай етіп жұмыс
қарқынын төмендетеді. 3. Оқушыға Тәуелсіздік,
табандылық, ұйымшылдық және сәтті оқу үшін қажетті басқа да
қасиеттерді көрсетуге мүмкіндік бермейтін жеке қасиеттердің дамуы
мен тәрбиесінің жеткіліксіз
деңгейі. Үлгермеген оқушыға көмек
көрсету шараларының оңтайлы
жүйесі 1. Оқу іс-әрекетін жоспарлауға
көмектесу (олқылықтарды жою үшін жаттығулардың минимумын қайталау
мен орындауды жоспарлау, типтік қателерді талдау және жою бойынша
оқу іс-әрекетін Алгоритмдеу және
т.б.). 2. Оқу қызметі барысында
қосымша нұсқау беру. 3. Оқу іс-әрекетін ынталандыру
(ынталандыру, сәттілік жағдайларын жасау, белсенді жұмысқа
ынталандыру және т.б.). 4. Оқу іс-әрекетін бақылау
(оқушыны жиі сұрау, барлық үй тапсырмаларын тексеру, Оқу
іс-әрекетінде өзін-өзі бақылауды жандандыру және
т.б.). 5. Өзара көмектің әртүрлі
формалары. 6. Мұғалімнің оқушысымен
қосымша сабақтар. Оқушының үлгермеуінің алдын
алу шаралары 1. Әр сабақтың тиімділігін
жан-жақты арттыру. 2. Оқуға деген танымдық
қызығушылықты және жағымды себептерді
қалыптастыру. 3. Оқушыға жеке
көзқарас. 4. Үй тапсырмаларының арнайы
жүйесі. 5. Ата-аналармен жұмысты
күшейту. 6. Оқушы активін оқушының оқу
үшін жауапкершілігін арттыру үшін күреске
тарту. Үлгерімі нашар оқушылармен
жұмыс істейтіндерге арналған
жадынама 1. Оқушының Тегі, аты,
әкесінің аты. 2.
Сынып. 3. Қандай пәндер бойынша
үлгерімі төмен 4. Оқушының
мінез-құлқы. 5. Төменүлгерімге әкелетін
себептер. 6. Қандай құралдар
(дидактикалық, тәрбиелік, оқу, сыныптан тыс, қосымша
сабақтар) оқушымен жұмыста
қолданылады. 7. Оқушының үлгерім деңгейін
көтерц үшін жұмысқа кім тартылды. 8. Бұл жұмыс қанша уақытқа
созылады. 9. Қандай өзгерістер
байқалады, жұмыс нәтижелері бар ма.
Үлгерімі төмен білім
алушылармен оқу үдерісін
ұйымдастыру
Үлгерімі төмен оқушылармен
жұмыс тиімділігін күшейту үшін жаңа білім беру технологияларын,
оқытудың инновациялық нысандары мен әдістерін: жеке – бағдарлы
тәсілді (жеке қабілеттердің дамығандығын және оқу еңбегі
біліктерінің қалыптасу деңгейін ескере отырып құруды үйрету) және
сабақтың барлық кезеңдерінде әртүрлі деңгейлік саралауды
пайдалану.
Оқу тапсырмаларын, инвариантты
практикалық жұмыстарды, сараланған тексеру жұмыстарын, таңдау
бойынша шығармашылық жұмыстарды қолдана отырып, жеке-топтық жұмысты
ұйымдастыру.
Сабақтарда және қосымша
сабақтарда "көмек карточкаларын", "оқушыларға арналған
жадынамаларды" қолдануға, подсознание деңгейінде жұмыс істеуге
мүмкіндік беретін ойын тапсырмаларын кеңінен қолдануға. Жұмыста
табысқа жетудің ерекше жағдайлары
жасалады.
Сұрақ қою кезінде үлгерімі
төмен оқушыларға жауаптың үлгі жоспары беріледі, үйде жасалған
жоспарды пайдалануға, тақтада жауап беруге көбірек уақыт бөлуге,
алдын-ала жазбалар жасауға, көрнекі құралдарды пайдалануға және т.
б. рұқсат етіледі.
Студенттерге материалды
дәйекті түрде ұсынуға көмектесетін жетекші сұрақтар
қойылады.
Студент қандай да бір
себептермен болмаған сабақтың тақырыптары бойынша материалды игеру
мезгіл-мезгіл тексеріледі.
Сауалнама барысында және оның
нәтижелерін талдау кезінде ізгілік атмосферасы қамтамасыз
етіледі.
Жаңа материалды оқу барысында
үлгерімі нашар оқушылардың назары зерттелетін тақырыптың ең маңызды
және күрделі бөлімдеріне шоғырланады, мұғалім оларға оқу материалын
түсіну дәрежесін анықтайтын сұрақтармен жиі жүгінеді, жаңа
материалды игерудегі қиындықтар кезінде оқушылардың сұрақтарын
ынталандырады.
Сабақтағы өзіндік жұмыс
барысында үлгерімі нашар оқушыларға жауаптар немесе жазбаша
жұмыстар кезінде жіберілген қателіктерді жоюға бағытталған
тапсырмалар беріледі: жаңа күш-жігерді ынталандыру үшін олардың
жұмысында оң сәттер байқалады, жұмыста типтік қиындықтар байқалады
және оларды жою тәсілдері көрсетіледі, оқуда дербестікті бір
мезгілде дамытуға көмек
көрсетіледі.
Үй жұмысын ұйымдастыру кезінде
үлгерімі нашар оқушыларға түсіну және қателерді түзету бойынша
тапсырмалар іріктеледі: үй тапсырмаларын орындау тәртібі туралы,
мүмкін болатын қиындықтар туралы егжей-тегжейлі нұсқама
жүргізіледі, кеңес карточкалары ұсынылады (қажет болған жағдайда),
жаңа тақырыпты зерделеу үшін қажетті материалды қайталау бойынша
тапсырмалар беріледі. Үй тапсырмаларының көлемі шамадан тыс
жүктемені болдырмау үшін
есептеледі.
«Бекітемін»
Мектеп
директоры
........................... пәнінен үлгерімі
төмен
оқушылармен
жүргізілетін жұмыс жоспары
202...-202... оқу
жылы
№ Атқарылатын жұмыстар Мерзімі 1 Үлгерімі төмен
оқушыларды анықтау, білім деңгейінің төменділігінің себептері,
мінезі, жанұя жағдайы. Қыркүйек 2 Әр сыныпқа үлгерімі төмен оқушылармен жұмыс
жоспарын бекіту Қыркүйек 3 Қосымша
сабақтар өткізу. Аптасына бір рет 4 Жеңілдетілген түрде тапсырмалар
беру. Үнемі 5 Сыныптағы үлгерімі жақсы оқушыларға білім
деңгейі төмен оқушыларға көмектесуге
жүктеу. Үнемі 6 Тоқсан сайын байқау
тестілеудің қорытындысы бойынша мониторингін
жүргізу. Тоқсан сайын 7 Ата-аналармен, сынып жетекшілермен үнемі
байланыста болу. Үнемі 8 Оқушыларға психологиялық, ақпараттық |













