Кіріспе

Спорт — адам денсаулығын жақсартатын, мінезді шыңдайтын және көңіл-күйді көтеретін маңызды өмір саласының бір бөлігі. Сол спорт түрлерінің ішінде үстел теннисі ерекше орын алады. Ол жылдамдықты, зейінді, дәлдікті, ептілікті және шапшаң ойлауды талап етеді. Қазіргі заманда үстел теннисі тек ойын және демалыс түрі ғана емес, сонымен бірге олимпиадалық деңгейдегі кәсіби спорт ретінде қарқынды дамып келеді. Бұл спорт әлемнің көптеген елдерінде кең таралған және барлық жастағы адамдар үшін қолжетімді.

Мақсаты

Үстел теннисінің басты мақсаты — қарсыласты ойын барысында техникалық және тактикалық тұрғыдан жеңіп, одан көп ұпай жинау. Ойыншы допты қарсыласының алаңына түсіру арқылы ұпай алады. Сонымен қатар бұл спорт түрінің денсаулыққа пайдасы зор, ол адамның реакция жылдамдығын арттырады, ойлау қабілетін дамытады, жүйке жүйесін нығайтады және физикалық белсенділікті күшейтеді.

Үстел теннисінің тағы бір мақсаты — адамдарды салауатты өмір салтына баулу, бос уақытты тиімді өткізуге мүмкіндік беру және кәсіби спортқа қызығушылықты ояту.

Тарихы

Үстел теннисі XIX ғасырдың соңында Ұлыбританияда пайда болған. Алғашқы кезде бұл ойын ақсүйектердің қыста үй ішінде ойнайтын көңіл көтеру ойыны ретінде қолданылған. Алғашқы атаулары «пинг-понг», «госсима» және «мини-теннис» болған.

1900 жылдары целлулоид доп енгізіліп, ойын көпшілікке қолайлы әрі стандартты бола бастады. 1926 жылы Халықаралық үстел теннисі федерациясы (ITTF) құрылып, сол жылы алғашқы әлем чемпионаты өтті.

1988 жылдан бастап үстел теннисі ресми түрде жазғы Олимпиада бағдарламасына енгізіліп, әлемдік спорт аренасында үлкен маңызға ие болды. Бүгінде Қытай, Жапония, Оңтүстік Корея, Германия және Швеция бұл спортта жетекші елдер саналады.

Ойын ережелері

Үстел теннисі арнайы өлшемдері бар үстелде өткізіледі. Ойыншылар ракетка арқылы допты алма-кезек қарсыласына қайтарады. Доп тор арқылы өтіп, қарсыластың алаңына түсуі тиіс.

Негізгі ережелер:

• Ойын 11 ұпайға дейін жалғасады;

• Ұпай айырмасы кемінде 2 болуы тиіс;

• Әр екі соққыдан кейін подача ауысады;

• Матч 3, 5 немесе 7 партиядан тұруы мүмкін.

Ережелердің қарапайым әрі нақты болуы спорттың барлық жастағы адамдарға қолжетімді болуына мүмкіндік береді.

Доп әдетте ақ немесе қызғылт-сары түсте болады. Ракетканың сапасы ойыншының шеберлігіне әсер етеді, сондықтан кәсіби деңгейде арнайы жабындар қолданады.

Техника және тактика

Үстел теннисі тактикаға және техникаға сүйенеді. Негізгі соққы түрлері:

• Топспин – айналдыру соққысы;

• Блок – қарсы соққыны қайтару;

• Слайс – төмен айналдырып соғу;

• Смэш – қатты күшпен шабуыл соққысы;

• Форхенд және бэкхенд – оң және сол жақтан соғу техникасы.

Техникамен қатар ойыншы қарсыласының күшті және әлсіз жақтарын анықтап, стратегияны дұрыс таңдай білуі маңызды.

Қазақстандағы үстел теннисі

Қазақстанда үстел теннисі XX ғасырдың ортасынан бастап дамуда. Бүгінде елімізде ұлттық федерация жұмыс істейді, республика бойынша көптеген спорттық мектептер, секциялар мен федерациялар қызмет атқарады. Қазақстандық спортшылар халықаралық додаларға қатысып, Азия чемпионаттарында, әлемдік турнирлерде жүлделі орындар алып жүр.

Соңғы жылдары елімізде үстел теннисі бойынша инфрақұрылым жақсарып, жаңа залдар ашылуда, балалар мен жастар арасында спортқа қызығушылық артып келеді.

Қорытынды

Қорыта айтқанда, үстел теннисі — тек ойын немесе жарыс емес, ол адамның жан-жақты дамуына әсер ететін ерекше спорт түрі. Бұл ойын адамның жылдамдығын, ойлау қабілетін, дене қимылдарының үйлесімділігін қалыптастырады. Сонымен қатар ол тәртіпке, шыдамдылыққа, табандылыққа және дұрыс шешім қабылдай білуге үйретеді. Үстел теннисін ойнау барысында адам тек физикалық емес, психологиялық тұрғыдан да дамиды, себебі ойынның әр сәтінде стратегия құру, қарсыластың әрекетін алдын ала болжау, жағдайға тез бейімделу қабілеті қалыптасады.

Үстел теннисі денсаулыққа өте пайдалы. Бұл спорт жүрек-қан тамырлары жүйесін нығайтады, көз бен қол үйлесімділігін дамытады, жүйке жүйесін тыныштандырып, стрессті азайтады. Сол себепті бұл ойын тек кәсіби спортшыларға ғана емес, балаларға, жастарға, ересектерге, тіпті қарт адамдарға да жарамды және тиімді.

Бүгінгі таңда үстел теннисі әлем бойынша үлкен танымалдылыққа ие. Олимпиадалық деңгейге көтерілгеннен кейін бұл спорттың кәсіби және әуесқой деңгейде дамуы арта түсті. Қазақстанда да бұл спортқа деген қызығушылық жылдан жылға өсуде, жаңа спорт залдары ашылып, жастар арасында секциялар көбейіп жатыр. Бұл елімізде болашақта мықты спортшылардың қалыптасуына үлкен мүмкіндік береді.

Сондықтан үстел теннисі — адам денсаулығына пайдасы мол, қызықты әрі пайдалы спорт түрі. Оны жай хобби ретінде де, кәсіби бағыт ретінде де таңдауға болады. Бүгінгі қоғамда спорттың дәл осы түрін дамыту — болашақ ұрпақ денсаулығы мен салауатты өмір салтын қалыптастырудың маңызды бөлігі болып табылады.