Оқу сауаттылық №3

Мектеп

Бүгін қыргүйектің бірі – оқу басталатын күн екен. Киіз үйде орналасқан мектепте оқып жаттық. Әліппе жетіспейді. Екеуара бір оқулық. Дәптерді тіземіздің үстіне қойып немесе жерге етпеттеп жатып жазамыз. Оқулық қана емес, қарындаштың да тапшы кезі.
Бір күні Сағатбай ағай сыныпқа бір уыс қарындаш алып келді. Екеуара бір қарындаштан үлестірді. «Өздерің пышақпен бөліп алыңдар», – деді. Осы арада сыныпта біраз дау-жанжал туып қалды. Бөлінген қарындаштардың бір жағы ұзындау, бір жағы қысқалау болып шығады. Әркім ұзынырағын алғысы келеді. – Тоқтаңдар! Бөлмей тұра тұрыңдар.
Сағатбай ағай шыбықты қарындаштың бойына дәл етіп туралады. Оны екі бүктеп сындырды. Осы тәсілмен қарындаштың дәл ортасын табуды көрсетті. Осы оңай ақыл біздің басымызға неғып келмеген?! Ұзынды-қысқалы боп бөлініп қойылған қарындаштар бар ғой. Оларды не істейміз?
Сағатбай ағай бұған да ақыл тапты. Жеребе салып, ешкім ренжіместей етіп бөліп берді. Қарындаштың кесілмеген ұштарын теңестіріп, кесілген жағын көрсетпей, ұстап тұрады. Қалағаныңды суырасың. Ұзыны кез келе ме, қысқасы ма, белгісіз...
(Бердібек Соқпақбаев

1. Мектептің орналасқан жері

А.жертөле

В.кірпіш үй

С.киіз  үй

Д.алаң

2. Сағатбай ағайдың сыныпқа алып келген заты

А. оқулықтар

В.қарындаштар

С.қаламсаптар

Д. фломастерлер

3. Қарындаш бөлу кезіндегі дау-жанжалдың болу себебі,

А. әркім  бөлінген  қарындаштың ұзынырағын алғысы келді.

В.әркім бөлінген  қарындаштың қысқарағын алғысы келді.

С.көп оқушы қарындашты алғысы келмеді.

Д.әркім өзі үйінен әкелген қарындашты  алғысы келді.

4. Сағатбай ағайдың балаларға көрсеткен тәсілі

А.  қарындашпен сурет салуды көрсетті

В.қарындашты дұрыс өлшеуді  көрсетті

  С.қарындаштың дәл ортасын табуды көрсетті

  Д. қарындашты дұрыс ұштауды көрсетті

«... Сен әуелі анаңның ақ сүтінен нәр алып, бесікте құндақтаулы жаттың. Сөйтіп жатып, уілдейтінді шығардың. Сосын отыруды үйрендің. Тұруға да шамаң келе бастады. Алақай, міне, тәй-тәй басып жүріп те кеттің! Сонда сен алғаш рет табаныңа мамықтай тиген туған жердің қасиетті де құнарлы топырағын бастың. 

Келер жылы ақ таяқты ат қып мініп, шапқылай жөнелдің. Сол таяқ сен туған жердің талынан кесіліп алынған болатын. Ағаларыңа немесе ауылдағы ересек балаларға еріп, қармақ салмақ боп өзенге бардың. Ол өзен де туған жердің төсінде ағады. Ондағы ақ сазан, ақбалық, алабұға, шортан, тағы да басқа балықтар – туған жердің ризығы

5. Үзінді алынған мәтіннің тақырыбын табыңыз.

А.Туған жер