Сабақ: Вирустар және фагтар. ЖИТС-тің (жүре пайда болған иммундық

тапшылық синдромы) вирусы. Оның құрылысы мен тіршілігінің

ерекшеліктері.

Мектеп: А.Өтепбергенов атындағы орта мектеп

Күні:20.11.17ж

Мұғалімнің аты-жөні:Алмағанбетова А

Сыныбы: 10 «А, Ә» сынып

Осы сабақ арқылы жүзеге асатын оқу мақсаттары:

Оқушылардың белсенділігін арттыру, ойлау қабілеттерін, шапшаңдығын дамыту, өз бетімен білім алуға баулу

Қоршаған ортаны қорғауға, өз білгенін ортаға салып, бөлісе білуге, ізенушілікке тәрбиелеу.

Сабақ мақсаттары

Барлық оқушылар орындай алады: Жаңа тақырып мағлұматтарын игеру,практикалық жұмыс тапсырмаларын.

Оқушылардың көпшілігі орындай алады: Өтілген тақырыпты меңгереді.

Кейбір оқушылар орындай алады:Вирустың құрылысы мен оның көбею жолдарын.

Тілдік мақсат

Пәнге қатысты сөздік қор мен терминдер: Virus[вайрэс] –вирус, Bakteria [бэктэриа] –бактерия, Disease [дизис]- ауру.

Диалог құруға/ шығарма жазуға арналған пайдалы тіркестер:вирус, бактериофагтар, ЖИТС

“Ізден , Ойлан , Тап !” Талқылауға арналған сұрақтар.

1. Қай жылы , қай елдің ғалымы “митохондрияны” ең бірінші тауып , “саркасома” деп атады?

2. Қай жылы , қай елдің ғалымы нәруызды ыдырату арқылы глицинді алды?

3. Лизосоманың екінші атауы?
4. 1894 жылы неміс анатомы Р.Альтман митохондрияны не деп атады?

5. Лизосоманың ең алғаш кім , қай жылы ашқан?

6. Гольджи жиынтығын кім , қай жылы , қайдан тапты?

7. Қай жылы қай елдің ғалымы “Нуклеин қышқылын” ашты?

Не себепті .... деп ойлайсыз? Оқушылар термин сөздерді қазақша, орысша, ағылшынша баламасын түсініп, мағынасын аша алады.

Жазылым бойынша ұсыныстар: Суреттер бойынша, тірек-сызбалармен жұмыс жасай отырып оқушылар түсінік алады.

Алдыңғы оқу:

Термин сөздерге анықтама бер
Вирус

Бактерия

ЖИТС

АИВ

Вирион

Жоспар:

І. Ұйымдастыру кезеңі

ІІ. Үй тапсырмасын сұрау.

ІІІ. Жаңа сабақ

ІV. Жаңа сабақты бекіту (сұрақ-жауап)

V. Қорытынды

Жоспарлан

ған уақыт

Жоспарланған жаттығу түрлері

Ресурстар

Басы

Кіріспе
А) Ұйымдастыру бөлімі

Good morning [Гуд монинг] – Қайырлы таң

Who is absent today [Ху из эбсэнт тудэй] – Бүгін кім жоқ?
Ә) Сыныпты топқа бөлу (Мықтылар, Күштілер)

Б) Үй тапсырмасын сұрау
What was the last homework [Уат уоз з ласт хоумуорк] –Ең соңғы үй жұмысы не болды?

Are you ready for the lesson [ А ю рэди фо з лэссн] – Сабаққа дайынсыңыз ба?

Оқыту мен оқудағы жаңа әдіс-тәсілдер.

Ортасы

І тапсырма: “Ой шақыру”

1. Вирустарды зерттейтін ғылым саласы ?

2. Вирустарды кім ашты ?

3. Вирустар қандай ауру тудырады ?

4. Иммунитет дегеніміз не ?

СТО элементтері, топтық жұмыстар, ой толғау әдістері

Соңы

Синквейн  құру

Зат есім:  Вирус.

Сын есім:   Жұқпалы

Етістік: Жұғады

Бірінші сөзге қатысты көңіл-күйді білдіретін сөйлем. Вирус жұқпалы ауру

Синоним:

Рефлексия: «Күн шуағы»

Сұрақ- жауап, диалог,СТО, ой шақыру

Оқушылар «Күн шуағы» стикерге сабақ барысы не үйренгенін, әлі нені білгісі келетін, қалай өткендігін толтырады

Қосымша ақпарат

Тарихи мәлімет

1.1892 жылы вирусты алғаш орыс ғалымы Д.И.Ивановский темекі жапырағының теңбіл ауруын тапты .

2.1898 жылы орыс ғалымы Н.Ф.Гамалея топалаңды қоздыратын бактерияларды ерітіп жіберетін бактериофагтарды анықтады .

3.1899 жылы “вирус” терминін ғылымға М.В.Бейерник енгізді .

4. 1915 жылы бактериофагты зерттеген ағылшын ғалымы Ф.Туорт .

5.1917 жылы іш сүзегі бактериясын ерітіп жіберетін бактериофагтарды канадалық ғалым Д’Эрелль байқаған .

6.1935 жылы американ ғалымы У.М.Стэнли вирусты кристалл түрінде бөліп алып , онымен темекінің бұрын ауырмаған жапырағын зақымдаған кезде ауру пайда болатындығын байқаған .