Һ.Искәндәровниң «Назугум» поэмиси

Дәрис: Уйғур әдәбияти

Мәктәп:

И.Искандәров намидики о.м

Қәрәли:

Муәллимниң исим-шәрипи:

Музапарова Гулинур

Синип: 7

Дәрискә қатнашқан оқуғучилар

сани:

Дәрискә қатнашмиған оқуғучилар

сани:

Мавзуси:

Һ.Искәндәровниң «Назугум» поэмиси

Оқуш мәхсити:

7.Ч/Җ2.Бәдиий әсәр қәһриманлирини гуманистик турғидин тәһлил қилиш.

7.Т/И1. Бәдиий әсәрдики эпизодлар билән көрүнүшләрни селиштуруш.

7.Б/С1.Персонажларниң паалийити билән муәллип бәргән портретлиқ характеристикисини селиштуруп, уларниң тарихий вә бәдиий қиммитигә баһа бериш.

Дәрисниң мәхсити:

Барлиқ оқуғучилар: Һ. Искәндәровниң «Назугум» поэмисиниң мәзмуни билән тонушиду, тәһлил жүргүзиду; сунулған әхбарат бойичә фактни вә көзқарашларни аҗритишни билиду

Оқуғучиларниң көпчилиги: өз алдиға оқуған мәтинни чүшиниду, селиштуруп тәһлил қилиду; Һ. Искәндәровниң «Назугум» поэмисиниң мәзмуни билән тонушиду

Бәзибир оқуғучилар: берилгән тапшурмилар арқилиқ селиштурушни, тәһлил қилишни вә тәнқидий пикир ейтишни, уларниң алаһидилигини аҗритишни билиду.

Тилниң мәхсити:

Асасий сөз вә сөз бирикмилири:

Тағ.Назугум.Ямул.Той.Или.Бақи.Дүшмән.Ялғуз.Қомуч.

Йезиш бойичә тәвсийәләр: мәтин бойичә соал түзүшни үгиниду, тапшурмиларни орунлашни,өз ой-пикрини ейтишни билиду.

Алдинқи мавзу:

Һ. Искәндәров. «Қазақстан»

РЕҖӘ

Реҗиләнгән иш түри вә берилидиған вақит:

Муәллимниң иш-һәрикити

Оқуғучиниң иш-һәрикити

Баһалаш

Ресурслар

Өй тапшурмиси:

10 минут

А.Өткүр билән Һ.Искәндәровниң һаятини селиштуруп йезип келиш.

А.Өткүр билән Һ.Искәндәровниң һаятини селиштуруп язиду

Оқуғучилар йезилған ишқа өзиниң пикрини ейтиш арқилиқ баһалиниду.

Венн диаграмма

Тиңшаш:

6 минут

Назугумниң қандақ хислитини өзәңларға үлгә қилатиңлар?

Топқа бөлүмән:

1-топ. Тетик. Поэма Дехан. Ават. Һезим.

2-топ. Алим. Қумулда Өткүр. Мискин. Яшлиқ.

3-топ. Инқилапчи. Турпан.

Уйғур. Ойған.

4-топ. Кәтмән. Назугум. Тағ.

Бақи. Или

Һ. Искәндәровниң «Назугум» поэмисидин парчә ипадилик оқулиду

Назугум һәққидә мәлумат беримән

Назугум (1808-1827) уйғур хәлқиниң қәйсәр жәңчиси, маһир қошақчиси (Чолпангүл) Қәшқәрдә туғулған. Оқуған, билимлик, буғдай өңлүк, қара көз, қара қаш назук бәдән болғачқа Қәшқәр хәлқи Назугум дәп атап кәткән. Назугум 1826-ж Манжур истипадиға қарши хәлиқ қозғилиңиға қатнишип, қозғилаң мәғлуп болғандин кейин Илиға сүргүн қилинған...

Назугумни үлгә қилидиған хисләтлирини ейтип бериду

Топқа бөлүниду

Ипадилик оқуйду

Назугум һәққидә мәлумат алиду

Чүшинип оқуш вә асасий түгүнни ейтип бериш алаһидилиги баһалиниду.

Бирлик атмосферисини қуриду

Дәрислик, дәптәр

6.3.4 6.3.49

Ейтиш:

6 минут

1-топ.Тирәк сөзләр берилиду, мәнасини ачиду

Тағ-Назугум-Ямул-Той-Или-Бақи-Дүшмән-Ялғуз-Қомуч.

2-топ.Н.Абдусемәтовниң «Назугум» қиссиси билән селиштуриду.

Тәбиәтниң гөзәллиги-Рәһимсиз дуния-Бәхит издәп-Еғир қайғу- Хәвәр-Учришиш-Дүшмән- Күтүш-Һаләк.

3-топ. Шуңқар вә Кәтмән тағлири бойичә кластер қураштуруш.

4-топ. «Бәш тармақ» стратегияси арқилиқ

1.Ким? -1 Назугум

2.Қандақ? -2

3.Немә қилди? -3

4.Асасий тәрәплири -4

5.Умумий түрдә -1

Оқуған мәтинниң мәнасини ачиду, берилгән тапшурмилар арқилиқ селиштурушни, тәһлил қилишни вә тәнқидий пикир ейтишни, уларниң алаһидилигини аҗритишни билиду.

1.Мәзмуни пәйдин-пәй баянлиди-1пай

2. Әдәбий тил нормилириға мувапиқ баян қилди-1пай

3. Өзиниң ой-пикри қолланди-1пай

4. Мәзмуни мавзуға толуқ мувапиқ язди-1пай

Тирәк сөзләр

Венн диаграмма

Кластер

Бәш тармақ

Тәһлил:

6 минут

1. Өзлүк пикир (идея) – бир җүмлә. Бәхит издәп, қәһриман қиз көтәрди исиян.

2. Дәлил – бир җүмлидин туруши керәк. 96-бәт

3. Өз пикрини рошән көрситидиған мисал – бир җүмлә. Әркинлик вә азатлиқ үчүн күрәшкән қәһриман қизимиз Назугум

4. Йәкүн – бир җүмлидин туриду.

Қәдирдан аилиси, әзиз Вәтинидин айрилип еғир азап-оқубәтләрни баштин кәчүрүши униңға залимларға болған өчмәнлигини техиму қозғайду.

Оқуғучилар мәтин тапшурмиси бойичә тәһлил қилишни вә тәнқидий пикир ейтишни, уларниң алаһидилигини аҗритишни билиду.

Дәлил-1пай.

Мисал-1пай.

Йәкүн-1пай

«Өзлүк пикир» йезиш усули

Оқуш:

5 минут

Мәтинни қисимларға бөлүп, мавзу қоюш

Балилар бу тапшурмини орунлаш арқилиқ мәтинни қисимларға аҗритишни үгиниду.

Қисимларға бөлүниши-1пай.

Мавзу қойиши-1пай

Пикирлишиш

Топлуқ иш:

6 минут

«Ким чапсан» Назугум һәққидә қанчә қошақ билиду. Һәрбир топ.

Бир-биригә ярдәм қилиш арқилиқ бирликкә үгиниду

Бәш қошаққа-2пай

«Ким чапсан»

Өй тапшурмиси: 2минут

«Назугум» поэмисидин парчә ядлаш

Күндиликлиригә язиду

Күндиликләр

Баһалаш:

2 минут

Күндиликлиригә қойғузиду.

Формативлиқ баһалаш.

Күндилик

лири, дәптәр

Рефлексия.

«Яхши соал асаслири» усули:

2 минут

«Яхши соал асаслири» Шеир саңа яқтиму? Сәвәви

Мәзмунини ечип бериш оңай болдиму?

Өзлирини пикирини бир жүмлә арқилиқ йәкүнләйду

Паал қатнашқан балиларға пай берилиду

«Яхши соал асаслири»