Материалдар

Сайт бөлімдері
×
Сертификат тегін алу үшін
Материал тегін жариялау
ҚР БАҚ(СМИ) тіркеу №9512
Сайт бойынша барлық сұрақтарды 8 (771) 234-55-99 (Ватсап) осы номерге жазуға болады

XVIII ғасырдың бас кезіндегі Қазақ хандығының ішкі және сыртқы жағдайы

Автор:Рахметов Галымжан Намазбаевич
Бағыты: Қазақстан тарихы
Бөлімі: Сабақ жоспары
Сыныбы: 8 сынып
Жарияланған уақыты: 2019-02-11

50-ден астам пәндер бойынша материалдарды тегін жүктеп, сабақ барысында қолдануға болады

Материал туралы қысқаша түсінік

XVIII ғасырдың бас кезіндегі Қазақ хандығының ішкі және сыртқы жағдайы

Күні: Мұғалім:
Қатыспағандар:

Сабақтың тақырыбы:Қазақстан тарихы туралы
Осы сабақ арқылы жүзеге асатын оқу мақсаттары:
Сабақтың мақсаты Қазақ жеріндегі алғашқы ерте ортағасырлық мемлекет- түрік қағанатының құрылуын, халқының этникалық құрамы мен шаруашылығын түсіндіре отырып, мәдениетінің негізінде түрік өркениетінің қалыптасуын көрсету; 
Сабақ нәтижесіБарлық оқушылартарих  пәнінің  ұғымымен  таныса  отырып   Қазақстан  тарихының жазбаша  және  заттай  деректер  негізінде және  тарихи  жәдігерлермен   таныса  Топтасып  жұмыс істеуге  бір – бірімен  ой  бөлісіп  қорытынды  жасауды, ойларын ашық  және  толық  жеткізуге  үйренеді.Көптеген оқушыларКейбір оқушыларОқшау сөздерге қойылатын тыныс белгілерді орынды қолданады
Бағалау критерийлеріТарих пәні туралы білу. Тарихтың негізін салушы тарихшылардың ғылыми зерттеулерінің маңызын анықтау.
Құндылықтарды игерту:Өзіне және өзгелерге құрмет мұғалім мен оқушылардың бір-бірімен амандасуында, сыпайы, ойын ашық білдіріп, тыңдауда, сабақты уақытында бастап, аяқтауда, тапсырмаларды нұсқалық бойынша толық орындауда, бір-біріне қолдау көрсетуінде көрініс табады. Патриотизм мен азаматтық жауапкершілік уақытты пайдамен өткізу қажеттігін түсіну арқылы жүзеге асырылады. Өмір бойы оқу қағидасы ақпаратты өздігінен табу, сабақ мақсатын білуде, кері байланыс беруде, рефлексия жасауда, алған білімінің практикалық мәнін түсінуде көрініс табады. Ашықтық оқушыларға ақпаратты алуында бірдей мүмкіндіктер беруде, сабақ мақсатын бірге құрастыруда, бағалау мен кері байланыс беруде, бірнеше көзқарастың бар екенін түсінуде орын алады. Еңбексүйгіштік жұмыс орынын таза сақтауда, оқушылардың белсенді жұмысында, ал шығармашылық жаңа идеяларды ұсынуда көрініс табады.
Пәнаралық байланыс:Драматургия
АКТ-ны қолдану дағдылары:PowerPoint таныстырылымы.
Тілдік мақсаттар:Оқушылар:Пән лексикасы және терминология:Диалог және жазылым үшін қажетті сөз тіркестер:Келесі көріністе сіздер ………………………….. тамашалайсыздар.
Осыған дейін меңгерілген білім«Уақыт алтыннан қымбат» тақырыбында сөздік қорын дамытып, тыңдалым дағдыларын дамытты. Одағайларды мағыналарына сай қолданды.
Жоспар
Жоспарланатын уақытЖоспар бойынша орындалуы тиіс іс-әрекеттерДереккөздер


Қызығушылықты ояту үшін миға шабуыл.Тақырыпқа ену үшін уақыт өлшемдері туралы сұрақтарға жауап береді.Өткенді қайталау /Үй тапсырмасын сұрау/Орта ғасырлардағы Қазақстан тарихы неше кезеңге бөлінді? 
  • Ерте орта ғасырлық мемлекеттерге қандай мемлекеттер жатады? 

  • Түріктер туралы мәлімет беретін қандай ескерткіштерді білесің? 

  • Ұлы Жібек жолының ерте ортағасырлық мемлекеттер тарихындағы рөлі қандай? 

  • Неліктен ерте ортағасырлық мемлекеттер ұзақ өмір сүре алмады? 

  • Бүгінгі күнге дейін өмір сүрген қандай түрік тілдес халықтарды білесің? 

  • Оқу мақсатымен, тілдік мақсатпен танысады;Жетістік критерийлерін болжайды;Жетістік критерийлерімен танысады.
    Үлестірме қағаз;







    Сабақ ортасы 10 мин

























    15 мин













    5 мин
  • «Тарих»  сөзі  қандай мағына  білдіреді?

  • «Тарихтың атасы»  деп  кімдерді  айтамыз?

  • Шежірешілер мен жылнамашылар деп  кімдерді айтамыз?

  • Қазақстан тарихы қандай  бөлімдерден  тұрады?

  • Қазақстан тарихы- жалпы тарихтың құрамдас бөлігі, бұл біздің туған Отанымыздың тарихы. Қазақстан тарихы төрт кезеңге бөлінеді:
  • Ежелгі Қазақстан тарихы. 

  • Орта ғасырлардағы Қазақстан тарихы (V-XV ғ.) 

  • Жаңа замандағы Қазақстан тарихы (XV-XIXғ.) 

  • Қазіргі замандағы Қазақстан тарихы (XX ғ. Басынан бүгінгі күнге дейінгі) 

  • Орта ғасырлардағы Қазақстан тарихыТүрік қағанаты Қарахан мемлекеті біртұтас Қазақ хандығының МоғолстанТақырып мазмұнының ашылуыБезендірілуіКері байланыс.Тыңдаған топтардың кері байланысы.

    Мәтін жазылған үлестірме қағаз;Таймер









    Сабақ соңы

    Сабақта маған не пайдалы болды?Сабақта маған не қызықты болды?Сабақта маған не қиын болды?Үлестірме қағаз
    Қосымша ақпарат
    Дифференциация – Сіз оқушыларға көбірек қолдау көрсету үшін не істейсіз? Қабілеті жоғары оқушыларға қандай тапсырма беруді көздеп отырсыз? Бағалау – Оқушылардың ақпаратты қаншалықты меңгергенін қалай тексересіз? Пәнаралық байланыс Қауіпсіздік ережелері
    Дифференциация үш түрде іске асады:1- үлгерімі төмен оқушыларға қолдау топтық жұмыста үлгерімі жақсы оқушылар тарапынан көрсетіледі.

    Оқушылар бір-бірін дискрипторлар арқылы бағалайды. Сол арқылы кері байланыс беріледі.
    Ойлану





    Сабақ мақсаттары/оқу мақсаттары жүзеге асырылды ма?

    Бүгін оқушылар нені үйренді? Сыныптағы оқу атмосферасы қандай болды?

    Дифференциацияны жүзеге асыру қолымнан келді ме?

    Мен жоспарланған уақытымды ұстандым ба? Мен жоспарыма қандай өзгерістер енгіздім және неліктен?

    Төменде берілген бөлімді осы сабақ туралы ойларыңызды жазу үшін пайдаланыңыз. Сол жақ бағанда берілген сабағыңызға қатысты ең маңызды сұрақтарға жауап беріңіз.

    Жалпы бағаСабақ талаптарға сай өтті. Оқушылар сөздік қорын молайтты. Жұпта бір-біріне қолдау көрсетіп, қарым-қатынас жасады.Сәтті өткен екі нәрсені атап көрсетіңіз (сабақ беру және оқытуға қатысты)?1.Қандай екі нәрсе сабақтың одан да жақсы өтуіне ықпалын тигізер еді (сабақ беру және оқытуға қатысты)?1.

    Осы сабақ барысында сынып немесе жеке оқушылар туралы менің келесі сабағыма дайындалу үшін қажет болуы мүмкін қандай ақпарат алдым?




    Табыс критерийлеріҰпайлары (егер сұрақты ашпасаңыз-Жалпы ұпай


    0 1 2 3 4 5



    0 1 2 3 4 5

    0 1 2 3 4 5











    Ұзақ мерзімді жоспар бөлімі:

    Мектеп:
    Қатыспағандар саны:







    Зерттеу сұрақтары:Қазақ қоғамы қандай әлеуметтік топтар мен таптарға жіктелді? Әрбір әлеуметтік топ өкілдері қандай қызмет атқарды?Хандардың, би, батырлардың басшылық ролі, шешімдері қаншалықты маңызды болды?
    Осы сабақта қол жеткізілетін оқу мақсаттары (оқу бағдарламасына сілтеме)8.3.1.2 Қазақ хандығының ішкі саяси жағдайын талдау8.4.1.1 жоңғар шапқыншылығының қазақ халқының шаруашылығына тигізген зардаптарын анықтау
    Сабақ мақсаттарыКөптеген оқушыларКейбір оқушыларXVIII ғасырдың бас кезіндегі Қазақ хандығының ішкі және сыртқы жағдайы жөнінде жалпы түсініктерін қамтиды
    Білу және түсіну::Қазақ қоғамындағы әлеуметтік топтардың қызметін талдайдыАнализ:Қазақ хандығындағы әлеуметтік топтар мен таптарды ажырата алады, жіктейді.Анализ :Қазақ хандығындағы әлеуметтік топтар мен таптардың қызметін ажырата алады
    Тілдік мақсаттар

    Пәнге тән лексика мен терминология:Әлеуметтік топтар, «ақсүйек»,қарасүйектердипломатиялық миссия, транзиттік сауда, Ресей саясатының әскери-отаршылдық сарыны, ойрат басқыншыларына қарсы қазақ хылқының азаттық күресі, отар, империя, сепаратизм, құрылтай
    Құндылықтарды игерту:
    Пәнаралық байланыстар
    Қажетті ақпаратты алу және өңдеу дағдысы дамытылады.
    Бастапқы білім

    Қазақ тарихы
    Сабақ барысы
    Сабақтың жоспарланған кезеңдері Сабақтағы жоспарланған іс-әрекет

    Ресурстар
    Сабақтың басыҚызығушылықты ояту кезеңі

    Тыңдаған оқушылар одағай түрін анықтайды.Тақырыпқа ену үшін сұрақтарға жауап береді:Миға шабуыл әдісін пайдалану
  • Ерте орта ғасырлық мемлекеттерге қандай мемлекеттер жатады?

  • Түріктер туралы мәлімет беретін қандай ескерткіштерді білесің?

  • Ұлы Жібек жолының ерте ортағасырлық мемлекеттер тарихындағы рөлі қандай?

  • Неліктен ерте ортағасырлық мемлекеттер ұзақ өмір сүре алмады?

  • Бүгінгі күнге дейін өмір сүрген қандай түрік тілдес халықтарды білесің?.БЫМ «Суреттер сөйлейді» әдісімен тақырыпқа шығуСабақ тақырыбын анықтау Оқу мақсатын анықтау
    Интерактивті тақта
    Сабақтың ортаңғы кезеңі



    Мағананы тануТоптарға жаңа тақырып бойынша Кітаппен жұмыс атқару үшін әр топқа кітаптағы тапсырмалармен жұмыс істеуді тапсыру, мағанасын талдау
  • Орыс мемлекетінің қазақ хандығы жеріне көз салуының себебі неде?

  • ХУІІІ бас кезеніңде Қазақ хандығының көрші елдермен қарым- қатынастары қалай қалыптасты?

  • Тәуке ханның қазақ қоғамындағы ұйымдатырушылық және қайраткерлік орны туралы не айтасың?

  • «Жеті жарғы» заңды қазақ қоғамына не үшін қажет болды?

  • Әбілқайыр ханға тарихи тұлға ретінде қандай баға беруге болады?

  • Топтық жұмысты ұйымдастыруЗерттеу сұрақтары арқылы оқушылардың зерттеушілік дағдысының жүруі ұйымдастырыладыЗерттеу сұрақтары:Қазақ қоғамы қандай әлеуметтік топтар мен таптарға жіктелді? Әрбір әлеуметтік топ өкілдері қандай қызмет атқарды?Хандардың, би, батырлардың басшылық ролі, шешімдері қаншалықты маңызды болды?Оқушылар әрекеті:Зерттеу сұрақтарын 3 топта жауаптарын сынып алдында қорғайды.Мәтінді оқу арқылы оқушылардың топтық жұмысты жасауын ұйымдастырыңыз.Топтық жұмыс критерийлері: Ханның 3-ден кем емес қызметін анықтаңыз.Бидің 3 –ден кем емес қызметін сипаттаңыз.Батырдың 3 – ден кем емес ролін көрсетіңізМұғалім әрекеті:жеке жұмысты ұйымдастыру.Мәтінді оқу арқылы әрбір сатының маңыздылығын анықтау.Жеке тапсырма.XVIII ғасырдың І-ширегіндегі Қазақ хандығының қызметін көрсету.

    Оқушылар әрекеті:Критерийі:Өзіңіз таңдаған 3 қызметтің 1-ден кем емес маңыздылығын талдаңыз1 саты -Ауыл- ауылбасы2 саты - Ата-аймақ – ақсақал3 саты - Ру – рубасы4 саты - Арыс –би5 саты – Ұлыс – сұлтан6 саты - Жүз – хан7 саты -Хандық - хандардың ханыЖұптық тапсырманы орындау критерийлері: 1.Мемлекеттік билік жүйесінің 2 –ден кем емес ерекшеліктерін анықтаңыз. 2. Әлеуметтік топтардың қазақ қоғамындағы 2 –ден кем емес орнын көрсетіңіз.3.Қорытынды ойыңызды 2 сөйлемнен тұратын шағын оймен жазыңызОқушылар әрекеті:Жұпта өзара талқылау арқылы құжат мәтінінен ақпараттарды біледі және түсінеді.XVII ғ. қазақ қоғамында болған шаруалардың, батырлардың, билердің, қожалардың қызметін анықтайдыОқушылар «еркін микрофон» әдісі арқылы әлеуметтік топ өкілінің атынан қоғамдағы орны мен маңыздылыған дәлелдеуі тиісМұғалім әрекеті:Б Жоғарыда орындалған тапсырмаларға сәйкес оқушылар «Қазақ қоғамындағы әлеуметтік топтар хандықты нығайтуда қандай рол атқарды?» деген тақырыптағы сұраққа қайта оралып ойларын тұжырымдап дәптерге жазады.

    Жаңа тақырыпты бекіту үшін қойылатын сұрақтар:
  • XVIII ғасырда Ресейдің Қазақстанға қызығушылығының күшеюіне не себеп болды?

  • XVIII ғасырдағ Қазақ хандығының ішкі жағдайын қалай бейнелеуге болады?

  • XVIII ғасырдың І-ширегіндегі Қазақ хандығы төңірегіндегі сыртқы хал-ахуал өте күрделі болды, осыған мысал келтір.



  • Дайын дидак материҮлестірмелі қағаз
    Сабақтың соңыСабақ соңында оқушылар рефлексия жүргізеді:Әлеуметтік топтар қазақ қоғамында қандай рөл атқарды?Күтілетін жауап:әлеумет – сол қоғамның портреті әлеуметтік топтар – меншік сипатына, табыс мөлшеріне, билік көлеміне, беделіне, ұлттық белгілеріне қарай рөл атқарадыСлайд 12
    Бағалау – оқушылардың материалды меңгеру деңгейін қалай тексеруді жоспарлайсыз?
    Саралау іріктелген тапсырмалар, нақты бір оқушыдан күтілетін нәтижелер, оқушыға дербес қолдау көрсету, оқу материалдары мен ресурстарын оқушылардың жеке қабілеттерін есепке ала отырып іріктеу (Гарднердің жиындық зият теориясы) түрінде болуы мүмкін. Саралау уақытты ұтымды пайдалануды есепке ала отырып, сабақтың кез-келген кезеңінде қолданыла аладыБұл бөлімде оқушылардың сабақ барысында үйренгенін бағалау үшін қолданатын әдіс-тәсілдеріңізді жазасыз Денсаулық сақтау технологиялары.Сергіту сәттері мен белсенді іс-әрекет түрлері.Осы сабақта қолданылатын Қауіпсіздік техникасы ережелерінің тармақтары

    Сабақ бойынша рефлексия

    Жеткізбесе, неліктен? Сабақта саралау дұрыс жүргізілді ме? Сабақтың уақыттық кезеңдері сақталды ма? Сабақ жоспарынан қандай ауытқулар болды, неліктен?
    Бұл бөлімді сабақ туралы өз пікіріңізді білдіру үшін пайдаланыңыз. Өз сабағыңыз туралы сол жақ бағанда берілген сұрақтарға жауап беріңіз.




    Жалпы баға Сабақтың жақсы өткен екі аспектісі (оқыту туралы да, оқу туралы да ойланыңыз)?1:2:Сабақты жақсартуға не ықпал ете алады (оқыту туралы да, оқу туралы да ойланыңыз)?1: 2:Сабақ барысында сынып туралы немесе жекелеген оқушылардың жетістік/қиындықтары туралы нені білдім, келесі сабақтарда неге көңіл бөлу қажет?
















    Ұзақ мерзімді жоспар бөлімі:

    Мектеп:
    Мұғалімнің аты-жөні:
    Қатыспағандар саны:

    Осы сабақта қол жеткізілетін оқу мақсаттары (оқу бағдарламасына сілтеме)8.3.1.1 жоңғар шапқыншылығының қазақ халқының шаруашылығына тигізген зардаптарын анықтау8.3.2.1 Қарақұм және Ордабасы құрылтайларының халықты жоңғар басқыншылығына қарсы жұмылдырудағы рөліне баға беру
    Сабақ мақсаттарыКөптеген оқушыларКейбір оқушыларЖоңғар мемлекетінің шабуылдау себептерін айқындай алады
    Қазақ және Жоңғар хандықтары қарым-қатынасының шиеленісуіне қандай себеп болғандығын айта алады.Жоңғар хандығының жеңуіне ықпал еткен сәтті факторларды айқындап, қонтайшы қызметіне баға береді Қарақұмда өткен құрылтайдың, Бұланты, Аңырақай шайқастарының маңызын айтады, сонымен қатар «Ақтабан шұбырынды, Алқакөл сұлама» оқиғасынан қандай тарихи сабақ алуға болатындығын дәлелдейді.



    Ең басты өзгерістер / жетістіктер болды…




    - отансүйгіштік- өз халқы үшін мақтаныш- көшбасшылық- ұлттық сана – сезім- бостандық
    Пәнаралықбайланыстар Қазақ әдебиеті, дүние тарихы, құқық негіздері
    Бастапқы білім

    Тәуке ханның билік еткен кезеңін және жеті жарғы заңдар жинағын біледі.
    Сабақтың жоспарланған кезеңдеріСабақтағы жоспарланған іс-әрекет

    Ресурстар
    Сабақтың басы0-3 мин



    Сәлемдесу. Жағымды атмосфералық ахуал қалыптыстыру.Оқушыларға бүгінгі сабақтағы терминдер бойынша (хан, би, батыр) деп бөлемін.

    Презентация









    Сабақтың ортасы

    3-8 мин





















    8-13 мин























    13- 18 мин

















    18-23 мин













    23-28 мин













    28-37 мин















    37-38 мин





    3.Ширату сәті:Оқушыларға тақырыпқа сай видеоматериал көрсетіледі де, жаңа сабақты ары қарай өрбіту үшін сұрақтар қойылады:
  • Қазақ қоғамы қандай әлеуметтік топтар мен таптарға жіктелді?

  • Әрбір әлеуметтік топ өкілдері қандай қызмет атқарды?

  • Хандардың, би, батырлардың басшылық рөлі мен шешімдері қаншалықты маңызды болды?

  • Оқушыларға мәтін таратылады.Терминдермен жұмыс clil бойынша
  • хан

  • би

  • батыр

  • уәзір

  • төлеңгіттер

  • қарапайым халық

  • Әр топ берілген тапсырманы орындап, жауаптары тыңдалады. Қажет болса толықтырылып, кері байланыс беріледі.Төрт шағын топтарға тапсырмалар  беремін.ІҮ топтың тапсырмасы:Аңырақай шайқасының  маңыздылығын айту.Тапсырма орындалған соң «екі жұлдыз, бір ұсыныс» әдісі арқылы бағалатамын«Сәйкестендіру» әдісі«Шабуылдау себептері мен жеңілу себептерін анықтау» Оқушыларға екі бағанаға парақшаларда берілген сөйлемдерді дұрыс орналастыруды тапсыру

    40-55 сөзден тұратын мақала жазыңыздар











    Қазақстан тарихы көне заманнан бүгінгі күнге дейін. 5 томдық. ІІ том. Атамұра, 2010.













    Қазақ тарихы ғылыми әдістемелік журнал. №5, №3, №4, №2, 2010.















    Жолдасбайұлы С. Ежелгі және орта ғасырдағы қазақ елінің тарихы. Оқулық. / Алматы, Кітап баспасы, 2010. 336-б.

    Сабақтыңсоңы38-40 мин





    Стикер
    Саралау –оқушыларғақалайкөбірекқолдаукөрсетудіжоспарлайсыз? Қабілетіжоғарыоқушыларғақандайміндетқоюдыжоспарлапотырсыз? Бағалау – оқушылардың материалдымеңгерудеңгейінқалайтексерудіжоспарлайсыз?
    Тілді жетік меңгермеген оқушыларға өз ойын жеткізуге мүмкіндік беру. Термин сөздермен жұмыс жасау негізінде сөздік қорларын дамыту және сабақта пайдалануына мүмкіндік беру. Ойын жеткізе алуына қолдау көрсету. 1. Оқушылар берілген тапсырманы орындайды.2. Сабақ барысында оқушылар өзіндік ой түйіп, пікірі қалыптасады.3. Оқушылар сабақ барысында алған білімдерін пайдаланып өз ойын ашық, дәлелді жеткізе алады.Дерек мәліметтерін негізге ала отырып, дәлелді аргумент бере алған, сонымен қатар өзгерістерді анықтап және тарихи сабақтастығын көрсетіп, өз ойын жеткізген оқушылар бағаланады. Сабақта оқушылардың іс -әрекеттерін ауыстырып отыру

    Сабақ бойыншарефлексия Сабақ мақсаттары/оқу мақсаттары дұрыс қойылған ба? Оқушылардың барлығы ОМ қол жеткізді ме? Жеткізбесе, неліктен? Сабақта саралау дұрыс жүргізілді ме? Сабақтың уақыттық кезеңдері сақталды ма? Сабақ жоспарынан қандай ауытқулар болды, неліктен?









    Жалпы баға Сабақтың жақсы өткен екі аспектісі (оқыту туралы да, оқу туралы да ойланыңыз)?1:2:Сабақтыжақсартуға не ықпалетеалады (оқыту туралы да, оқутуралы да ойланыңыз)?1: 2:Сабақбарысындасыныптуралынемесежекелеген оқушылардың жетістік/қиындықтарытуралыненібілдім, келесісабақтарда неге көңілбөлуқажет?
















    Сабақ
    Сабақтың тақырыбыЖоңғар шапқыншылығына қарсы бүкілқалыстық тойтарысты ұйымдастыру
    Сабақта қол жеткізілетін оқу мақсаттары
    Сабақтың мақсаты(түсіну, талдау) Барлық білім алушылар


    Білім алушылардың басым бөлігі қазақ халқының жоңғар шапқыншылығына қарсы күресі туралы мәліметтермен танысады


    Кейбір білім алушылар
    Бағалаукритерийі

    Тілдік мақсаттар Сабақ барысында қолданылатын сөздермен жұмыс жасау
  • Азаттық соғысы

  • Басқыншылық, шапқыншылық

  • Батыр,

  • Батырлық, қаһармандық

  • Шын берілгендік



  • Құндылықтарға баулу
  • Туған жердің тарихына құрметпен қарау

  • Қазақстанның –Мәңгілік ел, Ұлы Дала Елі болғанына мақтаныш сезімін ояту.

  • Отансүйгіштікке тәрбиелеу

  • Өмір бойы білім алу, ынтымақтастық, құрмет, азаматтық жауапкершілік
    Пәнаралық байланыс География
    Алдыңғы білім

    7 минут


    Сабақ барысы
    Сабақтың жоспарланған кезеңі Сабақтағы жоспарланған жаттығу түрлеріРесурстар
    Сабақтың басы 3 минут Білім алушылармен сәлемдесу, түгендеу, назарын сабаққа аудару. Сабақ мақсатын білім алушылармен анықтау және сабақ кезеңдерімен таныстыру. «Алтын ережені» еске түсіру. Білім алушыларды оқу құралдары арқылы топқа бөлу.Үйге берілген тапсырманы сұрақ-жауап арқылы диалогқа түсіру. Топ бойынша өткен тақырыптар бойынша сұрақ- жауаптарға дайындық жасау.1.Көшпелі Жоңғар хандығының күшею себебі неде?2.Жоңғар шыпқыншылығының себептері мен зардаптары қандай3.Қарақұмдағы жиын қандай шешім қабылдады?4.қазақ қоғамы басқыншы жауға қарсы күресті ұйымдастыра алды ма?5. Әйгілі «Елім-ай» әнінде қандай қайғылы оқиға сипатталған.Пазл, сәйкестендіру кестесі Интербелсенді тақта, пенал.
    Сабақтың ортасы 25 минут Ой қозғау арқылы жаңа сабақтың негізгі тақырыбы мен мағанасын аштыру.1Қазақ жасақтарының құрылуы2.Аңырақай шайқасы3.Қазақ батырларының ұйымдастырушылық қызметі4.ХУІІІғ 30-40ж қазақ- жоңғар қатынастары№1 тапсырма: Қазақ хындығының жай-күйі Қазақ хандығы төңірегіндегі қалыптасқан саяси жағдай1. 1.2. 2.3. 3.4. 4№2 тапсырма -Материалды пайдалана отырып, анықтаңдар:1. Жоңғар шапқыншылығының мақсаты.Қазақ халқының жоңғарларға қарсы азаттық күресін ұйымдастыру.

    Интербелсенді тақта



















































    Кесте

    Шартты белгілер КестеШартты белгілер







    Венн диаграммасы





    Карта Сурет

    Сабақтың соңы 10 минут

  • «Сократ шеңбері»әдісі арқылы тақырыпты қортындылай отырып, мына кестені толтырыңдр: «Жоңғар шапқыншылығына қарсы халықтң азаттық күресінің ұйымдастыру».

  • РефлексияБүгінгі сабақ қандай пәнмен байланысты болды?Қандай қосымша жаңа сөздермен таныстыңыз?Сабақтан қандай әсер алдыңыз?Сабаққа бір ұсыныс.
    Бағалау - Оқушылардың үйренгенін тексеруді қалай жоспарлайсыз?
    Кері байланыс: Шылдыр шүмек-шынайылық. Сабақ мазмұны ұнады ма? Неліктен? Тарих кабинетінің техника қауіпсіздігінің сақталуы.
    Рефлексия

    Бүгінгі сабақтың оқу мақсаттары қолжетімді болды деп есептеймін. Өйткені мен сабақ мақсатын оқушылардың жас ерекшелігін, сыныптың деңгейін, дағдыларын ескере отырып қойдым. Оқыту мен оқудағы жаңа тәсілдерді сабақта пайдалану арқылы оқушылардың тарихи оқиғаларға сыни тұрғыдан ойлау дағдылары дамыды. Оқушылар тарихи оқиғалар мен тұлғаларға байланысты өзіндік ой қорытып, тұжырымдарын тарихи тілде жеткізе білді.Сыныпта жағымды орта қалыптасып топтық жұмыстар жасау арқылы өзін-өзі реттеу дағдылары дамыды. Өз бетінше ізденіп, ақпаратқа сын көзімен қарап баға беруге дағдыланды.




















    Қатыспағандар: Сабақ
    Сабақтың тақырыбыОтан қорғаушы батырлар. Қазақ халқының жоңғар басқыншылығына қарсы күресі
    Сілтеме8.3.2.1 Жоңғар шапқыншылығына қарсы күресте танылған хандар мен батырлардың рөлін түсіндіру 8.3.1.1 Қарақұм және Ордабасы құрылтайларының халықты жоңғар басқыншылығына қарсы жұмылдырудағы рөліне баға беру
    Сабаққа негізделген оқу мақсаты
    Бағалау критерийі Қазақ халқының жоңғар басқыншыларына қарсы күрестің маңыздылығын және басқыншыларға қарсы күресте өздерінің өшпес ерліктерін көрсеткен қазақтың біртура азаматтарының өмірлері жайлы біледі.
    Тілдік мақсаттарТалқылау бойынша:
    Құндылықтарға баулу

    -Шығармашылық және сын тұрғысынан ойлау.-Қарым-қатынас жасау қабілеті- туған жер тарихын мақтан тұту- патриотизм- өзін қандай да бір ұлттың өкілі ретінде сезіну
    Пәнаралық байланысГеография, дүниежүзі тарихы.
    Тақырып бойынша алдыңғы білім мемлекетті нығайтудағы саясаты бізге қандай деректерден белгілі?
    Сабақ барысы
    Сабақтың жоспарланған кезеңдеріСабақтағы жоспарланған іс-әрекеттерРесурстар
    Сабақтың басы 7-мин- Ұйымдастыру. Оқушылармен сәлемдесу, түгелдеу, үй тапсырмасын сұрауОқушыларда смайликттік әдістер арқылы үш топқа бөлеміз.2-топ. Саяхатшылар3-топ. ТарихшыларСаяхатшылар-Атлах шайқасы маңыздылығының себептерін талқылайды.Тарихшылар-тарихи маңызын анықтайды тапсырма:Мына тақырыпта жұмыс құру:«Жоңғар шыпқыншылығы және жоңғарларға қарсы халық күресін ұйымдастыру».«Халық құрылтайы».Қайда өтті?Қандай мәселелер көтерілді?Немен аяқталды?Тарихи маңызыПрезентация, стиккер сөздер жазылған қима қағаздар
    Сабақтың ортасы20- минЗерттеу мен талдауТақырыпқа қатысты мазмұнды меңгергеннен кейін маңыздылық жайлы түсінік қалыптастыра отырып бүкіл сыныппен келесі сұрақтар төңірегінде талқылау жүргізеді.







    Құнды ұсыныстар мен идеялар жинақталадыТарихи деректерге қарағанда, қазақ халқының  басқыншыларға  қарсы бірігуі «Ақтабан шұбырындыдан» кейін-ақ басталған. Бұған 1725 жылы Әбілқайыр ханның  Түркістан қаласын  жоңғарлардан күшпен  қайтарып алғаны дәлел. Халық ел қорғау ісін  өз қолына алып, әрі батыр, әрі ұйымдастырушылық қабілеті  бар ерлердің  соңынан ерді.1-топқа тапсырма:Қазақстан тарихы оқулығы мен хрестоматиядағы құжаттарды пайдалана отырып, төмендегі тақырыпқа хабарлама дайындау: «Жоңғар хандығы және оның көрші мемлекеттермен саяси қарым-қатынасы» (мақсаты, соғысқа да-йындығы, кару-жарақтары).2-топқа тапсырма:- Қазакстан тарихы хрестоматиясындағы қүжаттарды және окулықтағы тақырыпты пайдалана отырып, төмендегі тақырыпқа хабарлама дайындау: «Ресей мемлекеті: оның Қазақ хандығы мен Жоңғария арасындағы карым-қатынастарға байланысты саясаты».3-топқа тапсырма:Оқулық мәтінін пайдалана отырып, төмендегі кестені толтырыңдар:
  • «XVIII ғасырдың 1-жартысындағы Қазақ хандығы»

  • (Тапсырма окушылардың есте сақтау қабілетін арттыру және материалды жүйелі түрде игеру максатында беріледі.)



    Оқулық, постер, суреттер, маркерСлайд



    Атлах шайқасы туралы бейнематериал:

    Жанайдар О. Көркемсурет Қазақстан тарихы. 1 том.-Алматы: Қазақ энциклопедиясы, 2006.

    А-3 форматындағы қағаз, маркер
    Сабақтың соңы 10-мин1.Тапсырма маңыздылық мәтінді оқып кестесін толтыруОқушылар карточканы оқып талқылап дәлелдейдіИнтерпретацияОқушылар берілген карточкаларды мұқият оқып, талқылап, А-3 форматтағы қағазға түсіреді.Әр топтың бір немесе екі мүшесіне өздерінің таңдауларын қорытындылауға мүмкіндік беріп, ал басқа топтардың оқушылары мұқият тыңдайды.Атлах шайқасын «халықтар шайқасы» деп атауға болама? Сұрағы арқылы ой түйіндете отырып, сабақты қорытындылау1.Тақырыптың ашылуы, нақтылығы2. Қызықты фактілердің келтірілуі3. Белгілі бір деректерге сүйенуіСтикер
    Бағалау - Оқушылардың үйренгенін тексеруді қалай жоспарлайсыз?





    Сабақ соңында оқушылар рефлексия жүргізеді: Оқушылардан «сұхбат алу» әдісі..Тапсырма маңыздылық кестесін толтыруОқушылар карточканы оқып талқылап дәлелдейді

    АКТ техника қауіпсіздігі*Сабақта тәртіпті, мұқият, абай болу.

    *Мұғалімнің нұсқаулықтарын орындау

    *Санитарлық нормаларға сәйкес қауіпсіздік ережелерін ұстану.

    *АКТ-ны қолдану ережелерін ұстану.
    Сабақ бойынша рефлексияСабақта әдіс тәсілдерді пайдалана отырып оқушылар өз мақсатына қол жеткізілді. Сабақ барысында уақыт тиімді падаланылды, сабақ өз мақсатына жетті.













    Мұғалімнің аты-жөні:Күні:
    Қатысқан оқушылар саны: Қатыспаған оқушылар саны:
    Сабақтың тақырыбыҚайталау – жинақтау
    8.3.1.2 Қазақ хандығының ішкі саяси жағдайын талдау8.3.2.2 Қазақ хандығының сыртқы саясатының нәтижелерін анықтау
    Сабақ нәтижесі:

    Оқушылардың барлығы мынаны орындай алады: Оқушылардың көбісі мынаны орындай алады: Оқулықтан тыс берілген қосымша тапсырмалады орындайды, тақырып бойынша қосымша мәліметтер мен дәлелдер келтіре алады.
    Бағалау критерийіЖеке, жұптық, топтық тапсырмаларды орындай алады. Сабақ барысында тыңдаушының назарын өзіне аудара алады.
    Тілдік құзіреттілікҚазақстан территориясындағы ерте ортағасырлық мемлекеттер

    РесурстарОқулық, суреттер, топқа бөлуге арналған кеспе қағаздар  және  әртүрлі  заттар, топтық тапсырмалар, кері байланыс, стикер.
    Әдіс-тәсілдерСұрақ-жауап, әңгімелеу, түсіндіру, ойын, көрнекілік. Рефлексия.
    Пәнаралық байланысМузыка, қазақ тілі.
    Алдыңғы оқуҚазақстан территориясындағы ерте ортағасырлық мемлекеттер
    Сабақтың жоспары
    ЖоспарланғануақытСабақ барысы :Бағалау түрлері
    Басталуы5 минутБағалау парақшасымен таныстыруТоптарға бөлу.

    Психологиялық ахуал қалыптастыру: «Аялы алақан»Өткен сабақты бекіту.
  • Жоңғарияның көрші мемлекеттерді басып алу саясатын жүргізуінің негізгі себептерін айтыңдар.

  • Қазақтардың жеңілу себептері және қазақ халқының жоңғар басқыншылығына қарсы күресінің тарихи маңызы.

  • Қазақ-жоңғар соғысы кезінде көзге түскен қазақ хандары, сұлтандары, билер мен батырлары жөнінде жазылған қандай әдеби шығармаларды білесіңдер? Отанға адалдық пен патриоттық жөнінде, ержүректік пен қаһармандық, сертке адалдық туралы қандай мақал - мәтелдер білесіңдер ?







  • Оқушылар қорапшадан өздеріне ұнайтын түске сай маркерлер алады.













    «Аялы алақан»Тренинг.
    Жаңа білім10 минут

















    Оқулық,мәтіндер.







    «Көшбасшы және тыңдаушылар» әдісі

    Ортасы 10 минут











  • Қазақ билерінің және сұлтандарының жоңғарларға қарсы азаматтық күресі

  • Аңырақайшайқасыныңтарихимаңызы

  • Халықтыжеңіскерухтандырғанқазақжырауларыныңқандайшығармаларынбілесңдер?

  • Ордабасыдағықұрылтайдыңтарихимаңызынеде?

  • БұлантыжәнеБілеутіөзендеріаралығындағықалмақтарғақарсышайқас

  • Жаудыжеңудегіжәнеелдіазатетудегіқазақбатырларыныңрөліқандайболды?

  • Қазақ-қалмақ қатынастарының қандай ерекшеліктері бар?

  • Патша үкіметі неліктен қалмақтардың Жоңғарияға көшуіне қарсы болды?

  • Ресей қалмақтарға қарсы қандай шаралар қолданды?

  • Қазақстардың Еділ қалмақтарыны талқандауда негізгі рөл атқарғанын қалай түсіндіресіңдер?



  • .
    Оқулық,қабырғаға ілінген ватмандар, түрлі-түсті маркерлер
    Сергіту сәті2 минутби билеу

    Оқушылар би билеп сергіп қалады.
    Аяқталуы Сабақты бекіту10 минутәдіс арқылы оқушы жаңа тапсырманы түсінеді,ойланады тапсырмаға байланысты тапсырмаларды сәйкестендіредіКішіжүз



    Бағалау

    5 минут











    Кері байланыс3 минут
    Кері байланыс парағы. «Жетістік» баспалдағы.
    Қосымша ақпарат
    Саралау – Сіз қосымшажоспарлайсыз? Сізқабілеті жоғарыоқушыларға тапсырманыкүрделендіруді қалайжоспарлайсыз?Бағалау - Оқушылардыңүйренгенін тексерудіқалай жоспарлайсыз?Пəнаралық байланысҚауіпсіздік жəне еңбектіқорғау ережелеріАКТ-мен байланысҚұндылықтардағыбайланыс
    РефлексияСабақ / оқумақсаттарышынайы ма?Бүгін оқушыларне білді?Сыныптағы ахуалқандай болды?Мен жоспарлағансаралау шараларытиімді болды ма?Мен берілгенуақыт ішіндеүлгердім бе? Менөз жоспарымақандай түзетулеренгіздім жəненеліктен?



    Төмендегі бос ұяшыққа сабақ туралы өз пікіріңізді жазыңыз.Сол ұяшықтағы Сіздің сабағыңыздың тақырыбына сəйкескелетін сұрақтарға жауап беріңіз.
    Қорытынды бағамдауҚандай екі нəрсе табысты болды (оқытуды да, оқуды да ескеріңіз)?1:2:Қандай екі нəрсе сабақты жақсарта алды (оқытуды да, оқуды да ескеріңіз)?1:2:Сабақ барысында мен сынып немесе жекелеген оқушылар туралы менің келесі сабағымдыжетілдіруге көмектесетін не білдім?























    Ұзақ мерзімді жоспардың тарауы:Күні: Мектеп: Қатысқандар: Қатыспағандар:

    Сабақтың тақырыбы
    Осы сабақта қол жеткізілетін оқу мақсаттары
    Бағалау критерийіөзіндік ойын ортақ пікірге тоғыстыра біледіәрекетті сыни бағалауды үйренеді; сөйлеу мәнері қалыптасады; сұхбат арқылы кері байланысты үйренеді.
    Талқылауға арналған тармақтар-Тақырып бойынша мәтінді оқиды және талқылайды (Оқылым, тыңдалам, айтылым)Жазылым бойынша ұсыныстар:
    Құндылықтарға баулу- Өз елінің тарихына деген мақтаныш сезімін қалыптастыру;- Шығармашылық және сын тұрғысынан ойлау;- Жауапкершілік;- Қарым-қатынас жасау қабілеті.
    Пәнаралық байланыс-география- дүниежүзі тарихы
    Тақырып бойынша алдыңғы білім



    Сабақтың барысы

    Сабақтың жоспарланған кезеңдеріСабақтағы жоспарланғанжаттығу түрлеріРесурстар
    Сабақтың басы 5 мин













    10 мин
    Ұйымдастыру: 1.Сәлемдесу 2.Түгендеу 3. Сыныпта жағымды ахуал туғызу: Оқушылар шаттық шеңберге тұрып, бір-біріне жақсы тілектер айтады. 4. Оқу құралдарын сабаққа дайындығын тексеру Білім алушыларды түрлі түсті геометриялық пішіндер тарату арқылы(«Жабғу», «Атабек», «Сюбасшы») 3 топқа бөлемінОй қозғау арқылы мұғалім білім алушыларға сұрақтар қоя отырып, сабақтың тақырыбын, сабақта не үйренетіндерін айтады

    Геометриядық пішіндер арқылы

    Сабақтың ортасы 25 мин Екі ел арасындағы өзара демократиялық және әскери байланыс орнатуға деген мүдделіліктің болғаны оқушыларға өткен сабақтардан таныс. Осы қарым-қатынасты нақтылай түсетін мысалдар келтіре кету керек. Жаңа тақырыпты баяндау барысында орыстар күнделікті өмірде және ресми құжаттарда қазақстарды неге «қырғыз», «қырғыз-қайсақ» атағанын түсіндіремін. Оқушылардың білімділік дәрежесін арттыра түсу мақсатымен, екі ел арасындағы қарым-қатынастың қыр-сырын кесте арқылы терең ашып көрсетеміз.«XVIII ғасырдың алғагқы үштен біріндегі қазақ-орыс қатынастары»Картаның көмегімен әскери бекіністер салудың барысымен танысамыз. Оқиғалар тізбегі:1715-1716 жылдары князь А.Д.Бекович-Черкасскийй экспедициясы Хиуаға жорыққа шықты.1717 жылы Жәмішевпен Ертісті бойлай әскери қамалдар салу үшін П.Северский мен В.Чередовтың экспедициясы жасақталады. П.Северскийдің отряды Железинск бекінісін салды. В.Чередовтың отряды Калбасинск қамалы тұрғызып, Ертістің оң жағасында Семей бекінісінің (1718 жылы) негізін қалады.1719-1720 жылдары майор И.М.Лихаревтің экспедициясы Ертісті бойлай жүріп, 1720 жылы Өскемен, Черноярск және Коряков қамалдарын салып шықты . Кейінірек олардың арасына шағын редуттар мен форпосттар орнатылады. Бұл әскери-қорғаныстың тірек пунктері Жоғары Ертіс шекаралық шебін құрды және жоңғар, т.б. шабуылынан қорғануда зор рөл атқарды.1722 жылы парсы жорығынан оралған І Петр қазақстарды Орыс мемлекеті құрамына қосып алу жоспары: «... миллионға дейін жұмсалса да, аса көп шығындарға қарамастан... Азияның барлық елдері мен жерлеріне жеткізеді... бағы заманнан естіліп кеткен қырғыз-қайсақ ордаларын Ресей империясының құрамына алу ...» туралы айтты. Тапсырма: «Аквариум» әдісі арқылы әр топқа оқулықта берілген мәтінді тақырыпша бойынша бөліп беріледі. Білім алушылар мәтінмен танысады.1. Ресей императорлары туралы «суретпен жұмыс»2-тапсырма
  • Ресейдің ХІХ ғасырдағы әлеуметтік- экономикалық дамуының ерекшеліктері.Тақырыптың мазмұнын аша отырып, «даму ағашын»толтыру.

  • 4-топтық тапсырама: Кім? Не? Неге? Қашан? Қайда
  • Ресейдің құрамына алғаш өз хандығын қосқан хан? Кім?

  • Ресейдің құрамына алғаш Қазақстанның қай аймағы енді? Не?

  • Кіші жүздің Ресейге қосылуының себебі неде? Неге?

  • Бұл тарихи оқиға қашан болды? Қашан?

  • Кіші жүздің Ресейге қосылуын дәлелдеген құжатқа қол қай жерде қойылды? Қайда?

  • 6-тапсырма Сөздікмен жұмыс7-тапсырма Суретпен жұмыс

    Қазақстан Ресей елімен байланысы
  • Қазіргі кезеңде Қазақстан-Ресей қарым-қатынастары жоғары деңгейдегі өзара сенім және стратегиялық серіктестіктің дамуымен ерекшеленіп отыр.

  • Соңғы жылдары Қазақстан, Ресей және Беларусь елдері бірігіп, Кедендік одақ құрылды

  • 3.Абайдың Ресейдегіжылы және А.С.Пушкиннің Қазақстандағы жылының ашылуына ерекше назар аударылды.Мәскеудегі Қазақстан Елшілігі кешеніне жақын Чистопруд бульварында Абай Құнабаевқа арналғанескерткіштің ашылу рәсімі болды.Қазақстандағы А.С. Пушкин жылының аясында Алматыда ақынға ескерткіш,орнатылатын болады.

    Мұғалім берген сұрағына жауап алған соң, логикалық ойлауды ашу үшін, басқа оқушылардан айтылған идея туралы ойларын сұрайды. Мысалы, «.... идея туралы басқалар не ойлайды?» Тапсырма. Әдісі: «Ашық сұрақ»Сабақтың түйінді идеяларын қорытындылау үшін ашық сұрақтар беру. Мысалы: Не себептен Оғыз мемлекеті басқа көрші мемлекеттермен жақсы қарым-қатынаста болды?


















    АКТ





    Кеспе қағаз
    Сабақтың соңы

    Ресей империясы мен қазақ халқы арасындағы қарулы қақтығыс жайлы , оқушыларға жаңа тақырыпты қаншалықты меңгергенін білу үшін, қорытынды тапсырмалар беріліп, сұрақтар қойылады. 1-тапсырма. Құжаттармен жұмыс.-Оқулық пен хрестоматиядан тиісті құжаттарды оқыңдар.1. Ресей мемлекеті Қазақ хандығына қатысты саясатында қандай мақсаттарды көздейді?2-тапсырма. Құжаттармен жұмыс.Оқулық пен хрестоматиядан тиісті құжаттарды оқып шығып, мына сұрақтарға жауап беріңдер:И.Д.Бухгольцтің Қазақстандағы әскери экспедициясының мақсатын анықтаңдар.Ертістегі әскери бекіністер не мақсатпен салынды?Сабақты бекіту: Әскери бекіністер салуға қазақ халқы қалай қарады?Орыс бекініс қамалының тұрғындары мен қазақтар арасындағы әскери қақтығыстар неге жиі болып тұрды?Бағалау:



    Сабақтың соңындағы оқушылардың кері байланысыАлтын сандық – құнды мәліметФонарик – әлі де іздену керекҚоқыс жәшігі –бұл мәліметтерді бұрыннан білемін


    Саралау- Сіз қандай тәсілмен көбірек қолдау көрсетпексіз? Сіз басқаларға қарағанда қабілетті оқушыларға қандай тапсырмалар бересіз?Бағалау- Сіз оқушылардың материалды игеру деңгейін қалай тексеруді жоспарлап отырсыз?Денсаулық және қауіпсіздік техникасын сақтау
    Оғыз мемлекетінің саяси құрылымын, көрші мемлекеттермен қандай қарым-қатынас болғанын, Оғыздардың сол уақыттардағы қуатты мемлекет болғанын дәлелдеді. 2.Қызыл, жасыл, сары түс арқылы топтар бір –бірін бағалайды



    Смайликтер арқылы



























    -Тоқ көзін мұғалімнің рұқсатынсыз қосуға болмайды

    -Сыныптағы санитарлық-гигиеналық ережелерді сақтау.

    -АКТ (интерактивті тақта) жұмыстарының пайдалану ережесі.
    Рефлексия

    Сабақ оқу мақсаттары шынай ма?

    Бүгін оқушылар не білді?





    Сыныптағы ахуал қандай болды?







    Мен жоспарлаған шаралары тиімді болдыма?



    Мен берілген уақыт ішінде үлгердімбе?







    Сабақтың мақсаты смарт мақсатта қойылғандықтан, қол жетімді шынайы болды. Оқушылар бүгінгі сабақтан Оғыз мемлекетінің саяси жағдайымен, құрамымен, қоғамдық құрылысын толық меңгерді.Сабақтың ұйымдастыру бөлімінде шаттық шеңбері арқылы оқушылардың көңі күйі көтеріліп, сабаққа деген қызығушылығы арта түсті.Мен өзім жоспарлаған сабақ құрылымындағы әдіс-тәсілдерді қол жетімді, нақты пайдаланғандықтан оқушыларға жақсы әсер етті деп есептеймін.Мен 45 минуттың ішіне әдіс- тәсілдерге арнайы уақыт бөлінгеннен кейін уақытты тиімді пайдалана білдім.Бұл сабағымды жоспарлау\



















    Мектеп:
    Күні:Мұғалімнің есімі:

    Қатысқандар саны:
    Сабақ негізделген оқумақсаты (мақсаттары)8.3.1.2 – Қазақ хандығының ішкі саяси жағдайын талдау;
    Сабақтың тақырыбы Кіші жүз ханы Әбілхайырдың Ресей бодандығын қабылдауы: себептері мен мақсаттыры
    Сабақ мақсаттарыБарлық оқушылар:




    Оқушылардың басым бөлігі:




    Кейбір оқушылар:


    Білімді сыныптастарына түсіндіріп оқулықтан тыс ресурстар қоса алады.
    Бағалау критерийіҚазақстанның ресей империясы құрамын кіргеннен бастап қазіргі уақытқа дейінгі аралықты сәйкестердіре алды Әбілхайыр хан туралы мәліметтерді жинақтай алады.
    Тілдік мақсаттар:Оқушылар:Пән лексикасы және терминология:Жаңа сөздер мен терминология.Диалог және жазылым үшін қажетті сөз тіркестер:Келесі көріністе сіздер ………………………….. тамашалайсыздар.Назарларыңызға ұсынылған қойылымда ………………… куәгері боласыздар.
    ҚұндылықтарҚұрмет, ынтымақстастық, өмір бойы оқу, азаматтық жауапкершілік, ашықтық.
    Жаһандық азаматтыққа тәрбиелеуТөзімділікке, сабырлылыққа тәрбиелеу
    Пәнаралық байланысМузыка, қазақ тілі,тарих.
    Алдыңғы тақырыпҚазақстан территориясындағы ерте ортағасырлық мемлекеттер

    ЖоспарланғануақытЖоспарланған жаттығулар (төмендежоспарланған жаттығулармен қатар,ескертпелерді жазыңыз)Ресурстар


    Психологиялық ахуал қалыптастыру: «Көрші»Мақсаты: әрбір қатысушының сол топтың бір мүшесі екендігін сезінуі, бір-біріне жылылық сыйлау.Нұсқаулық:Көршіңді оң жақтан құшақта,Көршіңді сол жақтан құшақта.Оң жақтағы көршіңе бір жымиып,Сол жақтағы көршіңе бір жымиып,Бүгінгі тренинг барысы,Біз үлкен отбасы.І Өткен тақырыптан  сұрақтар
  • Жоңғар хандығының құрылуы: 1635 жылы Батыс Моңғолия

  • Жоңғар хандығының жоғарғы билеушісінің лауазымы: Қонтайшы

  •  ХҮІІ ғасырдың ортасында жоңғар мемлекетінің күш- қуатын арттырған қонтайшы:Батыр (1635-1653жж.)

  •   Батыр қонтайшының  тұсында қазақтар мен жоңғарлар арасында шайқастар өткен жылдар:

  • 1635, 1643 (Орбұлақ), 1652ж.
  •  1653 жылы Батыр қонтайшы қайтыс болып, таққа отырған: Қалдан-Бошоқты(1671-1697жж.)

  •  ХҮІІ ғасырдың 40 жылдарынан бастап, Қазақ хандығына қауіп төндірген мемлекет:Жоңғар

  •  ХҮІІ ғасырдың 80 жылдары жоңғар әскерлері жетті: Сарысу өзеніне дейін

  •  Қазақ жеріне  жойқын жорықтар  ұйымдастырған Жоңғарияның мақсатыҚазақ елінің тәуелсіздігін жойып, жерін өзіне қарату.

  •  1710 жылы қазақ жүздерінің белгілі өкілдері бас қосып, жоңғарларға соққы беру мәселесін талқылаған жер: Қарақұм





  • Жіпте жайылған фотосреттерді алып, түріне сай топтарға бөлінеді.







    Қимақтар қай жерді мекендеген? Карта арқылы көрсету.





    Қолдану 8 минут Постер жасату.Қазақстанның Ресей империясы құрамына кіргеннен бастап қазіргі уақытқа дейінгі аралыққа дейінгі жылдарды сәйкестендіру. 1) 1731 – 1917 жж Қазақстан кеңестік жүйе кезеңінде 2) 1917 – 1991 жж Қазақстан Ресей империясының отары 1-тапсырма. Жаңа тақырыпты «Джиксо әдісі» арқылы түсінеді, талдайды. Постермен жұмыс. 1-топ Кіші жүздің Ресей құрамына қосылудың алғышарттары мен себептері 3-топ Патша үкіметінің Қазақстандағы жағдайының одан әрі нығаюы. «Екі жұлдыз, бір ұсыныс» арқылы топтар бірін – бірі өзара бағалайды. Оқушылар жаңа білімге сай оқулықты қолдана отырып өз түсінгендерін постерге түсіреді.





    Постер жасату.Оқушылар өз ойларын постерге жазып оқып береді.
    Аяқталуы 20 минутОқушыларға жасырын суреттер таратылады, кімге балық түссе, сол алтын балық болады, оқушы алтын балықтың маскасын киіп, ортаға шығады. Басқа оқушылар оған сұрақтар қояды. Егер жауап бере алмаса топ мүшелері көмектесуіне болады.
  • XVIII ғ. 30-40 жылдарында Ресей неліктен Қазақстанның солтүстік-шығысында әскери бекіністерін құра бастады?

  • Олар қашан және қайда салынды? Картадан көрсетіңдер.

  • Қазақтардың Ресеймен және орта Азия мемлекеттерімен сауда жасаған негізгі қалаларын атаңдар.

  • Орыс-қазақ сауда байланысы жөнінде не айтасыңдар?





  • Рефлексия. Оқушылар өздеріне қиық қағазға жазылып үлестірілген одағайды қиып, үш топқа бөліп, тиісті қорапшаларға салады.




    Қосымша ақпарат

    Саралау – Сіз қосымшакөмек көрсетуді қалайжоспарлайсыз? Сізқабілеті жоғарыоқушыларға тапсырманыкүрделендіруді қалайжоспарлайсыз?Бағалау - Оқушылардыңүйренгенін тексерудіқалай жоспарлайсыз?Пəнаралық байланысҚауіпсіздік жəне еңбектіқорғау ережелеріАКТ-мен байланысҚұндылықтардағыбайланыс
    РефлексияСабақ / оқумақсаттарышынайы ма?Бүгін оқушыларне білді?Сыныптағы ахуалқандай болды?Мен жоспарлағансаралау шараларытиімді болды ма?Мен берілгенуақыт ішіндеүлгердім бе? Менөз жоспарымақандай түзетулеренгіздім жəненеліктен?«Бағдаршам» әдісі
    Қорытынды бағамдауҚандай екі нəрсе табысты болды (оқытуды да, оқуды да ескеріңіз)?1:2:Қандай екі нəрсе сабақты жақсарта алды (оқытуды да, оқуды да ескеріңіз)?1:2:Сабақ барысында мен сынып немесе жекелеген оқушылар туралы менің келесі сабағымдыжетілдіруге көмектесетін не білдім?






















    Ұзақ мерзімді жоспардың тарауы: Қатысқандар: Сабақ
    Сабақтың тақырыбыРесей империасының Қазақстандағы XVIII ғасырдың 30-50 жылдардағы саясаты
    8.3.1.2 – Қазақ хандығының ішкі саяси жағдайын талдау;8.3.2.2 – Қазақ хандығының сыртқы саясатының нәтижелерін анықтау
    Сабақтың мақсаты

    Бағалаукритерийі

    Тілдік мақсаттар
  • Тірек сөздер арқылы орта ғасырлар кезеңіне тірек сызба құрастырады, мәтінді оқиды. (оқылым, тыңдалым, жазылым) .

  • Түрік қағанатында ел билеген тарихи тұлғалардың ролін сомдайды (айтылым).

  • Құндылықтарға баулу
  • Өзін қандай да бір ұлттың өкілі ретінде сезіну

  • патриотизм

  • өз ел үшін мақтаныш

  • ұлттық сана- сезім

  • тәуелсіздік

  • Пəнаралық байланыс
  • География

  • Дүние жүзі тарихы

  • Орта ғасырлар тарихы нені оқытады?
    Сабақ барысы
    Сабақтағы жоспарланған жаттығу түрлеріРесурстар
    Сабақтың басы5 мин

    Сәлемдесу, түгендеу. Ширату жаттығуларын жасау арқылы зейінін сабаққа аудару.Түрлі-түсті стикер арқылы топқа бөлу.   Екі оқушыға үйде жазған әңгімесін оқытамын. Содан оқыған параграфты тексеру мақсатында төмендегідей сұрақтар  қоямын1. Жоңғар мемлекеті туралы не білесің?2. Жоңғарлардың қазақ жеріне шапқыншылық жасауының басты себебі неде?3. «Елім-ай» әнінің мағынасы туралы айт.5. Қабанбайдың шын аты кім? Оны неліктен «Нарбала», «Дарабоз» деп атаған?6. Наурызбай, Баян, Малайсары, Бөгенбай батырлардың қандай ерліктерін білесіңдер?Қима қағаздар. стикер

    Сабақтың ортасы25 мин Жоңғар хандығының көтерілуі: жоңғарлардың жаулап алу саясатының стратегиясы. Қазақ билері: Төле би, Қазыбек би, Айтеке би. Қызылқұмдағы қазақ жүздері өкілдерінің съезі. Қазақ жасақтарының Аякөздегі жeңiлici. XVIII ғ. 20 - жылдарындағы Қазақстан аумағындағы жоңғар шапқыншылығы. «Ұлы қасірет - Ақтабан шұбырынды, Алқакөл сұлама» жылдары. Оңтүстік қалаларын, жер өңдеу ошақтарын жоғалту. Қазақ ақсақалдарының Ордабасыдағы съезі. Әбілқайырды қазақ жасақтарының басшысы етіп сайлау. Қазақ халқының жоңғар басқыншыларына қарсы азаттық күресі. Бұлантыдағы жеңістің маңызы. Аңырақай шайқасы. Қазақ халқының азаттық күресі тарихындағы батырлардың (Қабанбай, Бөгенбай, Райымбек және басқалары) рөлі. Қазақ-жоңғар соғыстарының халықтың ауызша тарих айту тарихнамасында бейнеленуі.Қазақ-башқұрт, қазақ-қалмақ қатынастарының шиеленісуі, жер мәселесі. Қазақстанның Ресейге қосылуының алғышарттары.XVIII ғ. екінші жартысындғы қазақ қоғамы. Қазақтар шаруашылығы. Kөшпелі мал шаруашылығы - қазақ қоғамының материалдық өндірісінің негізі. Қазақтардың көшу бағыттары, мерзімдік жайылымдар. Егіншілік дамуының ерекшeлiктepi. Қолөнердің жағдайы. Экономикадағы өзгерістер. Сыртқы сауда. Қазақтардың қоғамдық құрылымы. Әлеуметтік жіктелу. «Ақ суйек» («белая кость»), «қара суйек» («черная кость») ұғымдары, олардың мазмұны және құрылымы.Қазақтардың (1773 - 1775 жж.) Е.И. Пугачев бастаған шаруалар соғысына қатысуы. Пугачевтың қазақ тұрғындарына жолдаулары мен манифестері. Патша өкіметінің Қазақстан аумағындағы жазалау шаралары. Шаруалар соғысының жаңғырығы - «көрінбейтіннің» қозғалысы. Mәceлeнiң жаңа көрінісі. Абылай дәуіріндегі Қазақстанның iшкi және сыртқы саяси жағдайы. Абылай хан (1771-1781жж) аса көрнекті саяси мемлекет қайраткері, оның саяси тәуелсіздікке және егемендікке ұмтылуы. Абылайдың Ресей және Цин империяларымен қарым-қатынасы. Абылайдың қазақ жерлерінің біріктіру үшін күресі.XVIII ғ. соңындағы Қазақстанның сыртқы саяси жағдайының өзгеруі. Абылай хан мұрагерлерінің басқаруы кезеңіндегі (XVIII ғ. 80-i жж.) Орта жүз аумағындағы саяси ахуал.Екі топқа бөліл шағын пікірсакыс өткізу.«А» тобы — Қазақстанның Ресейге қосылуының жағымды жағын,«Б» тобы - Қазақстанның Ресейге қосылуының кері әсерін әңгімелейді.Топ мүшелері өз рөлін бөліп алады:2-топ. Ішкі саясаты3-топ. Сыртқы саясаты1.Төраға немесе төрайым – топ мүшелерінің рөлін анықтайды, рөлді бөліп береді.2.Баяндаушы – мәтінді баяндайды.3.Хатшы –мәтінді баяндаушының негізгі ұғымдарын жазып отырады.4.Сұрақ қоюшы –мәтін бойынша жабық және ашық сұрақтар дайындайды.5.Бақылаушы – барлық топ мүшелерінің рөлін анықтайды.

    Сабақтың практикалық бөлігі:
  • XVIII ғ. 30-40 жылдарында Ресей неліктен Қазақстанның солтүстік-шығысында әскери бекіністерін құра бастады?

  • Олар қашан және қайда салынды? Картадан көрсетіңдер.

  • Қазақтардың Ресеймен және орта Азия мемлекеттерімен сауда жасаған негізгі қалаларын атаңдар.

  • Орыс-қазақ сауда байланысы жөнінде не айтасыңдар?



  • оқулық, қосымша материалдар;түсіндірме сөздік;Глоссарий







    Сабақтың соңы Сабақты бекітуге арналған тапсырмалар: «Айналмалы бекет» әдісі Кесте толтыруКестеде VI-IX ғғ. Билік құрған ерекше кағандардың мемлекетті басқарудағы рөлін анықтаңыз.

    Сабақтың бекіту:
  • VI-IX ғасырларда архитектура мен өнердiң кандай ерекшелiктерi болды?

  • 2. Өнердiң қандай түрлерi бар?

  • 3. Сендердi өнердiң қандай түрлерi қызықтырады?

  • 4. «Балбалдар» қазiргi кезге дейiн сақталған ба?

  • «Өзара бағалау» әр топ бір-бірінің жауаптарын бағалайды.

    Қима қағаздар, кесте толтыру



    «Екі жұлдыз, бір тілек» әдісі «Бағдаршам» әдісі















    «Өзара бағалау» әдісі
    Сыныптың санитарлық-гигиеналық тазалығын, техника қауіпсіздік ережесін сақтау;АКТ-ны пайдалану ережесін қадағалау.
    Сабаққа рефлексияОқушылармен «Топ мүшелерінің рөлі» әдісін пайдалануда тиімді болды. Дегенмен сұрақ қоюшы жабық сұрақтарды көбірек қойды. Кесте толтыру арқылы сабағымды қорытуды ұтымды пайдаландым.






















    Ұзақ мерзімді жоспардың тарауы: Қатысқандар: Сабақ
    Сабақтың тақырыбыАбылай ханның ішкі және сыртқы саясаты
    Сабақтың мақсаты
    Абылай-қазақ хандығының аса көрнекті саяси және мемлекет қайраткері екенін біледіАбылайдың қазақ жерлерін біріктіру жолындағы күресін зерттейді Абылайдың қазақ тарихында алатын орны көрсетеді
    ТілдікмақсаттарАбылай ханның жеке басының қасиеттері:-мұсылманша жақсы білім алды ;-шығыстың жеті тілін білген ;-домбыраны жақсы тартып, 20-дан астам күй шығарған ;-батыл,ержүрек ;-дене күші зор ;-сөзге шебер әрі тапқыр ойлы ;-сөзіне берік ,алғыр ойлы ;-керемет шешен,қазақтың әдет заңдары мен шежіресін өте жақсы білген ;-барынша адал әрі әділ ;
    Құндылықтарға баулуҚоршаған ортаға деген қайырымдылық, табиғатпен үндестікте өмір сүруге, туған жерге деген құрмет, жерді бағалауға үйрету.
    Пəнаралық байланысгеография
    7 мин
  • Сәйкестендіру тесті

  • Ретімен орналастыру тесті

  • Терминологиялық диктант





  • Сабақ барысы

    Сабақтағы жоспарланған жаттығу түрлеріРесурстар
    Сабақтың басы5 мин









    3 мин
    Оқушылармен сәлемдесу, түгелдеу, топқа бөлу.

    Айбалта, садақ, найза, қылыш сөздер жазылған қима қағаздар











    Тұлғаны таниық



    Сабақтың ортасы20 мин Мағананы тануАбылайдың өмірі мен қайраткерлік жолы. Абылай хан (Әбілмансұр)-қазақтың ұлы хандарының бірі,аса көрнекті мемлекет қайраткері, қолбасшы және дипломат. Ол 1711 жылы Уәлидің шаңырағында дүниеге келген .Әбілмансұрдың әкесі Уәли Түркістанды билеп тұрған кезінде бір шайқаста қаза тапқан. Жау қолынан туған-туыс, үй іші қырылғанда ханның сенімді көмекшілерінің арқасында Әбілмансұр ғана аман қалады.Абылай хан қазақ халқының тарихында ерекше маңызды орын алады.
  • Оның күш-жігері ең алдымен күшті және тәуелсіз Қазақ мемлекетін құруға жұмсалды:

  • Бір орталыққа бағынған мемлекет құруға зор ықпал етті:

  • Жоңғар және Еділ қалмақтарын тас-талқан етіп, жеңіп шығуды аса маңызды рөл атқарады:

  • 5.Қазақтардың Тарбағатайды және іле өзені өңіріңдегі байырғы дәстүрлі мал жайлымдарын қайтарып алуына қол жеткізді.Абылай ханның жеке басының қасиеттері:

    -мұсылманша жақсы білім алды ;-шығыстың жеті тілін білген ;-домбыраны жақсы тартып, 20-дан астам күй шығарған ;-батыл,ержүрек ;-дене күші зор ;-сөзге шебер әрі тапқыр ойлы ;-сөзіне берік ,алғыр ойлы ;-керемет шешен,қазақтың әдет заңдары мен шежіресін өте жақсы білген ;-барынша адал әрі әділ ;

    Абылай ханның ішкі саясаты :

    -бір орталықтан басқарылатын мемлекет құрды ;-сот билігін күшейте түсіп,ықпалды кеңесшісі Бұқар жырау болды ;-қазақ рулары мен тайпалары арасындағы қақтығыстарды тоқтатты ;-қазақтардың егіншілікпен, шөп шабумен, балық аулаумен айналысуына қолдау көрсетті ; -керуен саудасын күшейтуге көңіл бөлді ;-қазақ даласында темір ұстаханаларын салудың бастамашысы болды ;-ақын-жырау,әнші-күйшілерге қамқорлық жасады ;Абылай ханның сыртқы саясаты:-Қазақстан аумағына ешкім қол сұқпайтын тұтастығын қамтамасыз ету;-Ресей мемлекетімен дипломатиялық және сауда байланыстарын орнатты ;-қазақтарды ресейлік әскерилердің орынсыз талаптарынан батыл қорғай білді; -Ресейдің қол астына өтуді қабылдағанына қарамастан ,іс жүзінде тәуелсіз ішкі және сыртқы саясат жүргізді ;-Қытай үкіметімен де дипломатиялық қарым-қатынас орнатты;-негізгі күш-жігерін жоңғар шапқыншылығын тойтаруға бағыттады ;-қазақ-қырғыз шекарасында тыныштық орнатты ;Топтық жұмыс1 топ Абылай хан қалай сұлтан атанды? Абылайдың Ресеймен қарым қатынасы нені көздеді?2 топ Абылай сұлтан қалай хан тағына ие болды? Қазақ жоңғар және қазақ қырғыз қатынастарының ерекшеліг неде?3 топ Абылай ханның қаазқ тарихында алатын орны қандай?«Жанұя» әдісі

    оқулық, постер, суреттер, маркер.







    Сабақтың соңы10 минСабақты бекітуге арналған тапсырма: «Білгім келген үш сұрақ» әдісі (жұппен жұмыс)1.Атақты қазақ билеушісінің ішкі саясаты туралы шағын әңгіме құрастырыңдар.2.Абылай ханың қазақ халқының жоңғар басқыншыларына қарсы жүргізген азаттық күресінде атқарған рөлі қандай болды?3. Картадаң Абылайдың жорық жасаған елдері мен аймақтарын көрсетіндер.Бес саусақ» тәсілі арқылы оқушылар бүгінгі сабаққа рафлексия жасайды. Сұқ саусақ – түсіндім.Ортаңғы саусақ – қиын болды.Аты жоқ саусақ – қайталау керек.стикер

    Ерте түрік кезеңіндегі шаруашылық үдерістерінің негізгі ерешеліктерін талдап, дәлел келтірді.-Бүгін сенің көршің қандай үш нәрсені оқып білді?- Тағы да не білгісі келеді?- Көшпелілердің шаруашылығы туралы сенің көршің не ойлайды?

    АКТ техника қауіпсіздігін сақтау.
    Сабақ бойынша рефлексия























































































































    50-ден астам пәндер бойынша материалдарды тегін жүктеп, сабақ барысында қолдануға болады

    Сертификатты жеке кабинеттегі жетістіктерім бөлімінен жүктеп алуға болады

    Материалды сайттан тегін жүктеу

    Материал ұнаса парақшаңызға сақтап қойыңыз!

    Өз пікіріңізді қалдыру үшін тіркелу қажет.