Ы.Алтынсарин «Қыпшақ Сейітқұл» . Сейітқұл – заманынан озып туған адам.

Бөлім: «Тәрбиенің қайнар бұлағы»

Мектеп: «Мыңбұлақ жалпы білім беретін мектеп» КММ Пәні: қазақ әдебиеті

Күні:12.12.2024 ж

Мұғалімнің аты-жөні: Джолдыбаева Д.

Сынып: 5

Қатысқандар саны: Қатыспағандар саны:

Сабақтың тақырыбы

Ы.Алтынсарин «Қыпшақ Сейітқұл» . Сейітқұл – заманынан озып туған адам.

Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаттары

5.3.3.1.Шығармадағы кейіпкерді өзіндік құндылығы тұрғысынан талдап, әдеби эссе жазу.

Сабақтың мақсаты

Барлық оқушылар:

Көркем шығармадағы кейіпкерді өзіндік құндылығы тұрғысынан талдап, әдеби эссе жазу.

Құндылықтарға баулу.

Құндылық: Бірлік және ынтымақ

2-апта дәйексөзі: Ынтымақ жүрген жерде ырыс бірге жүреді

Сабақ барысы

Сабақтың кезеңі/ уақыт

Педагогтің әрекеті

Оқушының әрекеті

Бағалау

Ресурстар

Сабақтың басы

3 минут

3 минут

5 минут

І. Ұйымдастыру кезеңі. Жағымды психологиялық ахуал қалыптастыру: Тренинг. «Жүректен- жүрекке» әдісімен оқушылар бір-біріне қазақтың ақын-жазушыларынының атын атап, оның бойындағы бір жақсы қасиетін айтып, соған теңеу арқылы тілек айтып, сабаққа сәттілік тілейді.

Қызығушылықты ояту.

1.«5 қадам» әдісі. Оқушылар тақтаға жазылған кейіпкердің атына байланысты 5 қасиет атап шығу қажет.

Сейітқұл

1.________________

2._____________________

3.__________________________

4._____________________________

5._____________________________________

Өткенге шолу

2. «Өзіңізді тексеріңіз» әдісі . Әңгімені толық оқыған не оқымағанын тексеру мақсатында «Дұрыс-бұрыс» деп жауап беру арқылы ойнатылады. Оқушылар қағаздың екі жағына дұрыс/бұрыс деп жазады. Мұғалім сұрақтарды рет-ретімен оқиды, қай сұрақтың жауабы дұрыс болса, оқушылар парақтың дұрыс деген жазуын, ал жауап қате болса, бұрыс деген жазуын көтереді.

1. Қыпшақ Сейітқұл егінші- дұрыс

2. Сейітқұлдың ағасы да егіншілік кәсіппен айналасқан- бұрыс

3.Сейітқұл елімен бірге Қабырға өзенінің маңында тоқтайды. – дұрыс

4.Сейітқұлдың елінің саны бес жүзге жетеді. – бұрыс.

5. Сейітқұл Бұхара, Қоқан маңында жәрменке базар ашты– дұрыс.

Сабақтың тақырыбы мен мақсаты айқындалады.

Оқушылар назарын сабаққа аудару. Оқушылар жағымды ахуал қалыптастырады.

Оқушылар тақтаға жазылған кейіпкердің атына байланысты 5 қасиет атап шығу қажет.

Әңгімені толық оқыған не оқымағанын тексеру мақсатында «Дұрыс-бұрыс» деп жауап беру арқылы ойнатылады.

Сабақтың тақырыбы мен мақсаты айқындалады.

Қалыптастырушы бағалау

ҚБ

«Жұлдызша»

Бағалау критерий

4,5 дұрыс жауапқа – 3 балл

2,3 дұрыс жауапқа - 2 балл

1 дұрыс жауапқа – 1 балл

5-сынып

Қазақ әдебиеті оқулығы

Сабақтың ортасы

5-7 минут

8-10 минут

8-10 минут

Мағынаны тану. Түсіну.

Топтық жұмыс. «Ойлан, жұптас, бөліс» әдісі.

1-тапсырма. Сұрақтарға жауап бер.

1.Әңгімедегі кейіпкерлерді ата? (Сейітқұл, ағасы)

2.Қыпшақ Сейітқұл қай жерге көшеді? (Торғай, Қабырға өзенінің бойына)

3.Әңгімедегі жер-су аттарын ата?(Үргеніш, Қоқан, Торғай, Қабырға, Түркістан, Бұхара)

1.Берілген сөйлемдерді әңгіме мазмұнындағы сөзбен толықтыр?
1. Қабырғаның бойына келген соң, Сейітқұл қолына кетпен алып, ... үйлі кедейіне де кетпен беріп, жер тегістеп, егін егуге кірісті. (отыз)
2. Сейітқұлдың өзі де, жыйылған халқы да адалдары көбейіп, бай болды, ел жыйылып ... жұрт ағасы болды, енді сол жұртының адал бейнет, табан ет, мандай терімен тапқан дәулетін аңдыған жаудан, ұрыдан, даладағы бөріден сақтаудың қамын ойлап, уайымға қалды. (Сейітқұл)
3. Бұл жағынан көңілі тыныш болған соң, Сейітқұл енді Бұхара, Қоқанға мал айдатып, ол кенттерден қазақ қолды әртүрлі товар алдырып, жылда егін піскен уакытта манағы қорғанда ... реуішті базар болды.( жәрмеңке)

Дескриптор:

• -кейіпкерлерді , жер-су аттарын атайды.

• -кейіпкерлер іс-әрекетін анықтайды;

• -нақты дәлелдер келтіреді.

• Көп нүктенің орнына тиісті сөзді қояды.

• ҚБ. Бағалау.

Талдау.

Жеке жұмыс. «Ашық микрофон» әдісі.

Енді кейіпкерлердің ерекшеліктерін анықтай түсейік. Ол үшін мына үзінділермен танысайық.

• Осы екі кейіпкерлердің бойынан қандай қасиеттерді байқауға болады?

• Осы ерекшеліктер арқылы қандай ой түюге болады?

• Автор осы шығарма арқылы не айтқысы келді?

• Шығарманың тәрбиелік мәні неде?

Дескриптор:

• Кейіпкерлердің ерекшелігін анықтайды;

• Ерекшеліктерді анықтау арқылы қорытынды ой айтады;

• Автордың айтпақ ойын болжамдайды;

ҚБ

Жинақтау. Дәптермен жұмыс. «Пікірлер базары» әдісі

Кейіпкерлерді өмірмен байланыстырып, өз пікірлеріңді білдіріңдер.

-Егер де......

• 1.Егер де сен Сейтқұлдың орнында болсаң не істер едің?

-Тағы қалай.....

• 1.Тағы қалай кейіпкердің мінез-құлқын өзгертер едің?Ағалы-інілі екеуінің түбінде түсінісетініне сенесіңдер ме?

Тапсырма. «Сейітқұлдай болайық», тақырыбында шағын әдеби эссе жазыңдар.

Дескриптор:

- Эссенің құрылымын сақтайды;

- Нақты дәлел келтіреді;

- Креативті ой ұсынады;

- Өмірмен байланыстырып, қорытынды, түйінді ой айтады.

ҚБ

Кейіпкерлерді жер-су аттарын атап, іс-әрекетін анықтайды.

Кейіпкерлердің бойындағы қасиеттері мен әрекеттеріне талдау жасайды.

Кейіпкерлерді өмірмен байланыстырып, өз пікірлеріңді білдіріңдер.

«Сейітқұлдай болайық» тақырыбында шағын әдеби эссе жазыңдар.

«Жұлдызша»

Бағалау критерий

5-6 дұрыс жауапқа – 3 балл

3-4 дұрыс жауапқа - 2 балл

1-2 дұрыс жауапқа – 1 балл

«Жұлдызша»

Бағалау критерий

Кейіпкерлердің ерекшелігін анықтайды;

Ерекшеліктерді анықтау арқылы қорытынды ой айтады;

Автордың айтпақ ойын болжамдайды – 2балл

Кейіпкерлердің ерекшелігін анықтайды -1 балл

Жұлдызша»

Бағалау критерий

- Эссенің құрылымын сақтайды;

- Нақты дәлел келтіреді;

- Креативті ой ұсынады;

- Өмірмен байланыстырып, қорытынды, түйінді ой айтады.- 2 балл.

- Эссенің құрылымын сақтайды;

- Нақты дәлел келтіреді;

-1 балл

5-сынып

Қазақ әдебиеті оқулығы

Оқулықпен жұмыс

А3 парағы,оқулық, маркер

стикер

Сабақтың соңы

5 минут

Кері байланыс

Бүгінгі тақырып бойынша қандай ой түйдім?

Үй жұмысы

«Біз еңбекқор жастармыз» тақырыбында эссені жазу

Сейітқұл

Сейітқұлдың ағасы

Қабырғаның бойына келген соң, Сейітқұл қолына кетпен алып, отыз үйлі кедейіне де кетпен беріп, жер тегістеп, егін егуге кірісті. Түркістан жағында көрген үлгісімен судан арық қазып шығарып, егінге су жіберді.

Егіні піскен соң орып, жиып алып, артығын төңірегіндегі көшпелі елге сатып, мал етті. Жаңа мекен еткен

жеріне орныққан соң, Сейітқұл егінді жылдан-жылға күшейтіп, арық басына шығыр салып, суды шығырмен айдап, астықтың артығын төңіректегі елге малға айырбас етумен,бұлардың малдары көбейіп, бай болды.

Сейітқұлдың бір ағасы бар еді, жол жүріп, ұрлық,

барымтаны әдет еткен; інісінің қанша айтқан ақылына болмай, үш-төрт үймен жалғыз-ақ сол көшпей, ескі орны Түркістан жағында қалды.

Өткенге шолу

Топтық жүмыс. «Ойлан, жұптас, бөліс» әдісі.

Жеке жұмыс. «Ашық микрофон» әдісі.

Дәптермен жұмыс. «Пікірлер базары» әдісі

Жалпы балы/бағасы

Айасыл

Ақарыс

Жания

Ерасыл

Жазылбек

Аяла

Берік

Нұрқабыл

Арсен

Ернұр

Жұлдыз

Өткенге шолу

Макс балл 3

Топтық жүмыс. «Ойлан, жұптас, бөліс» әдісі.

Макс балл 3

Жеке жұмыс. «Ашық микрофон» әдісі.

Макс балл 2

Дәптермен жұмыс. «Пікірлер базары» әдісі

Макс балл 2

Жалпы балы/бағасы

Макс балл 10