Күні:
Пәні:
Әдебиет Сынып: 5
«б»
Сабақтың
тақырыбы: Ыбырай Алтынсарин.
«Өзен»
Сабақтың
мақсаты:
Білімділік:
Ыбырай Алтынсариннің өмірі мен
шығармаларынан жан-жақты білім бер, талдау жасау. «Өзен» өлеңінің
идеясын тауып, талдау.
Тәрбиелік:
Ұлы ұстаздың қазақ халқы үшін
жасаған қызметіне, өз халқының мәдени жетістіктеріне деген құрмет
пен сүйіспеншілікке, патриоттық сезімге
тәрбиелеу.
Дамытушылық:
Оқушылардың ізденімпаздық,
шығармашылық қабілеттерін дамыту, өзіндік пікір, көзқарастарын
қалыптастыру.
Оқытудың
әдіс-тәсілдері: әңгімелесу, сұрақ-жауап,
баяндау.
Сабақтың
барысы:
І. Ұйымдастыру
бөлімі:
-амандасу;
-кезекшімен
әңгіме;
ІІ. Үй жұмысын
тексеру:
«Соғыс»
өлеңін мәнерлеп
оқыту, «Қызғыш
құс» өлеңін жатқа
сұрау.
Бекіту
сұрақтары:
1.Махамбет өлеңдерінің
тақырыптары қандай?
2.Махамбет қай
көтерілістің өкілі?
3Жалынды ақынның өмірі
туралы не біліесіңдер?
Ыбырай Алтынсарин туралы не
білеміз, ойымызды ортаға салайық.
І. Не
білеміз?
1
Ұлы
ұстаз
. «Ыбырай
кім?» деген сұрақ төңірегінде ойымызды
жинақтайық.
Аудармашы
Шебер
жазушы

Ыбырай
кім?
Тұңғыш
ағартушы
Фольклоршы

Этнограф
ғалым
2. «Бізге мәлім
деректер»:
А) Ыбырай Алтынсариннің өмірі
туралы.
Шыққан
тегі
Шежіре сыр
шертеді.
Тастемір
Жаңбыршы батыр Балғожа
би
Алтынсары
1. Қошан 1.Ыбырай
Оспан
2. Хакімжан 2.
Абдолла
3. Мариям 3.
Нағима
Хронологиялық
кесте
|
1841
жылы
20
қазанда
|
Қазіргі Қостанай облысының
Алтынсарын ауданында дүниеге келген
|
|
1850
ж
|
Орынборда қазақ-орыс
мектебінде білім алады.
|
|
1857
жылы
|
Жазда мектепті үздік аяқтап
шығады.
|
|
1860
жылы
|
Торғайға мектеп ашу мақсатында
ауысады.
|
|
1864
жылы
|
Өзі арман еткен мектебін
Торғай жерінде ашады.
|
|
1876
жылы
|
Петербург, Қазан қалаларында
болып, орыстың ағарту жұмысының жүйесімен
танысады.
|
|
1879
жылы
|
Орынборда «Қазақ
хрестоматиясы» жарыққа шығады.
|
|
1889
жылы
|
Ауыр науқастан қайтыс
болады.
|
Биыл 2011 жылы Ыбырай
Алтынсариннің туғанына 170 жыл туған күнін
тойлаудамыз.
ІІ. Нені білгіміз
келеді?
«Өзіндік ізденіс – білім
негізі» бөлімінде Ыбырай Алтынсариннің
шығармаларымен танысамыз.

ІІІ. Ақынның өлеңін оқып
талдау.
Өлеңнің
идеясы: туған елінің табиғаты және
ауасы, тыныс-тіршілігі, оны түрлі қолданғыш сөздерарқылы жастарға
жеткізу болатын.
«Өзен» өлеңді құрылысына қарай
талдау.
3 2 2
4
Таулардан // өзен ағар //
сарқыраған, - 11
3 2 2
4
Айнадай // сәуле беріп //
жарқыраған. - 11
1 2 2 2 1
3
Жел соқса, // ыстық соқса, //
бір қалыпта, - 11
3 1 1 2
4
Аралап // тау мен тасты //
арқыраған. - 11
Өлең 1 шумақ, 4 тармақ,
12 бунақ, 11 буынды, қара өлең ұйқасымен
жазылған.
ІҮ. Не
білдік?
-
Түйін
сөз.
Оқушылар
ойы.
-
Мұғалім
сөз.
«Халықтың дұрыс өсіп, дамуы
үшін ең әуелі бостандық пен білім керек», - деп халықтың жарқын
болашағы үшін жас ғұмырын сарп еткен қазақтың тұңғыш ұстазы
Ыбырайдың арманы бүгінгі кезде орындалды. Еліміз тәуелсіздігін
алып, білім мен ғылым жолында құлашын кеңге жайып
келеді.
Кімде – кім мәдениетті,
білімді адам боламын, сол арқылы өз еліме, өз Отаныма бір пайда
келтіремін десе Ыбырайдың өмірі мен ісінен үлгі алуы
керек.
Ү. Үйге
тапсырма:
Ыбырай Алтынсарин өмірі мен
шығармашылығы. «Өзен» өлеңін жатқа мәнерлеп
айту.
ҮІ.
Бағалау: Сабақта белсенділік көрсеткен
оқушылардың білімдерін бағалау.