Досжанова Гулжанат Жолдыбай"ызы
Ак:гебе к;аласы
№42 «Айналайын»балабШ\Шасы МКК,К
Т~рбиешi
Заманауи тарбиешi "андай болу керек?
Заманауи ~ле~ .жылдам езгеруде. Жасанды интеллект, цифрлык; технологиялар, жаhандык;
акдарат кен.1ст1п -б~ бугiнгi баланын, кунделiктi ортасы. Осындай жаFдайда «кiмнiн, к;олында
бала болса, сол баланын, болашаFы сонша>> деген К:аFиданын, мацызы арта тустi. Демек, заманауи
~рбиешi к:андай болуы керек? Б~ сауал бугiнгi та~ща ~рбiр ата-ананыц, бiлiм беру жуйесi
к:ызметкерiнiц алдында ту:рFан ете езектi м~селе.
Kemeгi мен бугiнгiнiн, айырмашылыFЫ Ескi ~дет бойынша, ~рбиешi -б~ авторитарлык; фигура,
баланыц бойына белгiлi бiр iлiмдi ciцipiп, улгi-енеге керсететiн, к;атац ~ртiпке шак.ыратын адам.
Алайда, бугiнгi таи.да ак;паратты интернеттен табу он,ай. Баланын, «к:анша жер жузiндегi ел бар?»,
«Су неге к:атпайды?» деген сwак;тарына жауап iздеудiн, к;ажетi жок:, ол Google-дe бiр секундта
табылады.
Сондык;тан, заманауи ~рбиешiнiн, басты мiндетi -ак;парат беру емес, онын, к;алай пайдалануды,
сын Т№FЫсынан ойлауды, дурыс пен бwуды ажыратуды уйрету. Ол -бiлiмнiц бiрден-бiр кезi
емес, баланьщ бiлiм М\О{ИТында жузуге кемектесетiн баFдаршы.
Заманауи ~рбиешiнiц 6 алтын к;асиетi
1. 0мiр бойы бiлiм алатын зерде иесi. Бугiнгi бiлiм ертец ескiрiп к;алады. Т~рбиешiнiц кеп бiлетiнi
соншальщты мацызды емес, мацыздысы -оныц жаца н~рсенi уйренуге ~wмарлыFЫ. Жаца
педагогикальщ технолоrияларды, психологиялы~< трендтердi, цифрлъщ 1<\[ралдарды мецгеруi
к;ажет. «Мен б~ы бiлмеймiн, бiрак; бiз бiрге iздестiрейiк» дей алатын ~рбиеmi -наFЫз заманауи
~рбиешi.
2. Цифрлык: сауаттылык; пен к;ауiпсiздiк кузетшiсЦБалалар смартфондарсыз емiр суре алмайды.
Заманауи ~рбиешi баланы телефоннан тартып алудыц орнына, сол IWJ>алды бiлiмдi ок.ытуm
ба.FЫттауды бiлуi керек. Сонымен к;атар, кибербуллинг (к;орлау), цифрлык; ~wмарлык;, ак;параттьщ
брылуы сияк;ты к;ауiптерден к;алай к;орmуды балаларrn тусiндiруi мiндеттi.
3. Жоmры эмпатия мен психологиялык: икемдiлiк. Буriнгi балалар кеп стресске ~райды.
Т~рбиешiнiц к;атты дауысы немесе жазасы баланы тузетпей, кepiciнme, жабык:к:а алып тастауы
мумкiн. Заманауи ~рбиешi- баланыц iшкi ~лемiн сезiнуге к:абiлеттi психолог. Ол баланъщ мiнeз­
IWJII\ЫндaFЪI езгерiстiц артындаFы нак;ты себептi (отбасындаFы м~селе, к:орЫI\ЬIНЬIШ, т.б.) таба
бiледi ж~не диалог арl\ЪIЛЫ шеmуге ~тьmады.
4. Шыmрмашылык:к:а баFЪ1ттаушы (Креативтiлiк) Стандартты сабак; жоспарын к:атац орындау
баланыц ШЫFармашылыFЫн шектейдi. Заманауи ~рбиешi сабак;ты ойын турiнде, жобалык; ~с
ретiнде µi.ымдастыра бiледi. Ол баланьщ к;ателiк жасауына р~сат етедi, ейткенi к;ателiк -бiлiмнiн,
бiр белiгi. «Jwpыc емес, к;айта жаса!» деудiц орнына, «Неге солай шык;ты, баск;аша к:алай жасауm
болар?» деп сwайды. . .
5. А та-анамен серiктестiк к;атынас орнатушы Кешег1 ~рбиеш1 ата-ананы мектепке шак;ырып,
баланыц жеткiлiксiздiктерiн айтып, сындарды ~келетiн. Заманауи ~рбиешi ушiн ата-ана -бiлiм
беру процесiндегi тен, ~ы серiктес. Ол ата-анаме~ бiрлесе отырып, баланыц даралыl\
ерекшелiктерiн талI<Ъmайды, ортак: маl\сатк:а жетуге б1рлесе к:адам жасайды.
6. Vлтrы1<; ~дьшьщтарды жаhанды_I<Пе~ уйлестiрr~н т~а ~~а жаhандыt< азамат болып
к;алыптасуы керек, бiрак: ornн ез тепн, тш1н, д~стурrn бшмеит~~ азамат болудын, еШl\андай к;ажетi
жок;. Заманауи ~рбиешi баланыц бойына «Ме": к:азак;пын, мен1ц тарихым бар, бiрак: мен букiл
~леммен байланыстымыю> деген сана салуы ти1с. Ашык;тыl\ пен ~ьщ мак;таныштыц уйлесiмiн
табу -осы.ныц кepiнici. . .
К,орытынды орнында Заманауи ~рбиеш~ болу -б:v,л к~с1п ем~с, шак.ыру. Б~ Ж\[МЫС к0п Ж\[Мыс
кунi мен жоFары жалаI<ЪIМен елшенбейд1. Б:v,л -жас жу?~кт~п отть1ц сенбеуше жауап беру,
болашак;rьщ Fалымьrн, инженерiн, мемлекет к;айраткер1нщ 1ргетасын к;алау.
1

Erep -mрбиешiнiц кезiнен бiлiмге деген J\\ШТарлыJ< жанъш Т\1)Са, егер ол баланыц ~рбiр сезiв
~ тьщцаса, егер онын; жузiнде балавьщ жетiстiгiне I<)'анFаН шынайы кулiм болса, онда сол
'r.)рбиешi -заманауи -mрбиешi. 0йткенi бiлiмнiц де, -mрбиенiц де негiзi -махаббат пен
адамгершiлiк. Ал б~ .f\асиепер епщашан ескiрмейдi!
•