Зәр шығару жүйесі мүшелерінің құрылысы мен қызметі

Тақырып бойынша 11 материал табылды

Зәр шығару жүйесі мүшелерінің құрылысы мен қызметі

Материал туралы қысқаша түсінік
ұстаздар үшін
Материалдың қысқаша нұсқасы


Пәні:Биология


Мектеп: Ю.Гагарин атындағы орта мектебі

Ұзақ мерзімді жоспар бөлімі:

8.3.А- Бөліп шығару.

Мұғалім: Сатаева Алтыншаш Муратбаевна

Қатысқандар саны:19

Қатыспағандар саны:0


Күні: 14.01.2019 жыл

Сынып: 8 «А»


Сабақ тақырыбы:

Зәр шығару жүйесі мүшелерінің құрылысы

(бүйрек,несепағар,қуық,несеп жолы)қызметі.Бөліп шығару және сүзу мүшелері.Бүйректің құрылысы(қыртысты және милы қабат,нефрон,пирамида,астауша,бүйрек өзекшелері)

Оқу мақсаты:

8.1.5.1.адамның зәр шығару жүйесі мүшелерінің құрылысы мен қызметін сипаттау.

8.1.5.2.бүйректің құрылымдық бөліктерін танып білу.


Барлық оқушылар:

Мәтінді оқып, мазмұнын түсінеді, бөліп шығару жүйесінің құрылысын біледі.


Оқушылардың басым бөлігі:

Зәр шығару мүшелерінің қызметін нақтылайды, зәр түзілудің механизмін талдайды.


Кейбір оқушылар:

Зәр шығарудың негізгі мүшесі бүйректің жұмысына баға береді.




Сабақтың құндылығы

Зайырлы қоғам және руханият

Бағалау критерийі:


Зәр шығару жүйесінің мүшелерін біледі, суреттен көрсете алады.

Зәр шығару мүшелерінің құрылысын анықтайды, әр мүшені талдайды.

Зәрдің түзілуінің екі кезеңін сипаттап, түсіндіріп бере алады.

Зәр түзудегі бүйректің маңызына баға береді.


Тілдік мақсаттар

























Сабақ барысында пән мазмұнының ұғымдaрын қолдануға қажетті айтылым-жазылымға сәйкес жұмыс тілін қалыптаcтыру (мысалы, топтық жұмыстар, сұрақты дұрыс қоя білу, жағдайды талдау және пікірталас жүргізу үшін қажетті тіркестер)

Негізгі сөздер мен тіркестер: Бүйрек астаушасы, нефрон, бүйрек пирамидалары, зәр түзілу, бірінші реттік зәр, екінші реттік зәр, реаабсорбция, фильтрация.

Сыныптағы диалог/жазылым үшін пайдалы тілдік бірліктер:

Талқылауға арналған тармақтар:

Адамның денсаулығын тексерген кезде және көптеген ауруларды анықтау кезінде дәрігерлер зәр тапсыруды талап етеді. Не үшін?

(Зәр тапсыруды талап ету себебі зәр құрамы денедегі зат алмасуды көрсетеді. Егер де зәр құрамы қалыпты жағдайды көрсетпесе онда адам ағзасында өзгерістің болғандығын көрсетеді. Қалыпты жағдайдан ауытқуларға зәрде нәруыздың, қанттың, лейкоциттердің, эритроциттердің кездесуі, кейбір тұздардың шектен тыс көп болуы жатады/

Сіз неліктен... екенін айта аласыз ба?

Зат алмасудың соңғы өнімдері, судың және тұздардың артық мөлшері ағзада бүйрек, терідегі тер бездері, өкпе арқылы сыртқа шығады. Бұл неліктен маңызды? 191

(Керексіз және зиянды заттардың сыртқа шығарылуы ағзаның ішкі ортасының, яғни гомеостаздың тұрақтылығын сақтау үшін маңызды және жасушаларды соңғы өнімдермен уланудан сақтайды)

Жазылым бойынша ұсыныстар:

Зәр шығару мүшелерін ретімен орналастыра жазу

Пәнаралық байланыс

Зәрдің құрамы туралы түсінік арқылы химия пәнімен, заттардың қаннан бөлінуі кезіндегі диффузия, қысым түсініктері арқылы физика,зәр құрамындағы түрлі заттар туралы қарастыру арқылы химия пәнімен байланысады.

АКТ қолдану

Презентация,интербелсенді тақта,дереккөздермен жұмыс

Алдыңғы білім

Оқушылар «Жаратылыстану» курсынан тірі ағзалардың ортақ қасиеттері: тынысалу, бөліпшығару және бөліпшығарудың өнімдері туралы, 7-сыныптан

ағзалардың тіршілік әрекетіндегі бөліп шығарудың

маңызы, өсімдіктердегі бөліп шығару ерекшеліктері,

омыртқасыз және омыртқалы жануарлардың бөліп шығару жүйелерінің құрылысы, ағзалардың тіршілік әрекетіндегі бөліп шығарудың маңызы туралы біледі.

Сабақ барысы

Жоспарланған уақыт

Іс-әрекеттер

Ресурстар

Сабақтың басы















Сабақтың ортасы

























































































































Сабақтың соңы










Сәлемдесу. Ынтымақтастық атмосферасын тудыру:

«Дәстүрлі емес сәлем»

Бүгінгі біздің сәлемдесуіміз дәстүрден тыс болмақ. Әдетте адамдар бір-бірімен қалай амандасады? Қол алысып, жай сөзбен, бір-бірінің беттерінен сүйіп және т.б. Ал біз қазір сәлемдесудің басқа жолдарын қарастырайық. Бір-бірлеріне иық тигізіп амандасыңдар. Маңдаймен, шынтақпен, арқамен, аяқтың ұшымен.

Үй тапсырмасын сұрау.

«Артықты алып таста» жаттығуы

1. Өкпе, кеңірдек, көмекей, өңеш, ауа тамырлары, мұрын қуысы

2. Кеуде қуысы, көкет, қабырғааралық бұлшық еттер, толарсақ

3. 3500 см 3, 78%, 21%, 0,03%, 4%, 35%.

Ой қозғау.Төмендегі суреттерді не байланыстырады.Қызығушылықты арттыру.


1-топырақтың әктенуі,2 тері бөлінуі,3-шірнеліктерден шірненің бөлінуі

Осы мүшелердің қайыссы зәр шығаруға қатысады.Зәр деген не?

Жаңа білімді іздену мен зерттеу кезеңі. «Көрсетілім» әдісі.Бейнебаян зәршығару жүйесі туралы көрсетіледі

Сұрақтарға жауап беру:

-Бөліп шығару жүйесінің ролі

-Адамның зәр шығару жүйесі неден тұрады?

-Бүйректің құрылысы мен рөлі?

Сабақ тақырыбы мен мақсатын айқындайды.

Түсіну. 1 топ.

Төрт сөйлем ” әдісі

Бүйрек,несепағар,қуық құрылысы мен рөлі

1. Пікір. Өз көзқарасы туралы пікірін бір сөйлеммен айтады.

2. Дәлел. Пікірін бір сөйлеммен дәлелдейді

3. Мысал. Пікірін өмірмен байланыстырып, мысал келтіреді.

4. Қорытынды. Тақырып бойынша қорытынды шығарады

Бағалау критерийі

Дескриптор


Бүйрек,несепағар,қуық

тың қызметі мен

құрылысын айта алады;

Өз көзқарасын білдіреді.

Пікірін өмірімен байланыстырады:

Кері байланыс «Бас бармақ»

Бағалау

2 топ

Зәрдің түзілуі мен шығарылуы

«DEAL» әдісі

D – Describe – баяндау, суреттеу (оқығанды, көргенді сипаттау, сынау, өлшеу).

E –Explain – түсіндіру (құбылыс немесе оқиға бойынша не білетіндерін, түсінгендерін суреттеу).

A – Anallуse – талдау (ақпаратты талдау, қорытынды жасау, себептерін атау).

L – Links – байланыс (болжамдар немесе қорытынды жасау, өзінде бар біліммен байланыстыру).

Бағалау критерийі

Дескриптор

Зәрдің түзілуімен шығарылуын сипаттайды

Зәр құрамын айта алады:

1 реттік зәр мен 2 реттік зәрдің түзілуін ажырата алады


Кері байланыс.Бағалау. «От шашу»

3 топ. «Маңызды үштік»әдісі

Бүйрек аурулары

3 термин

3 сөйлем

3жағдай

Таңдау себебін түсіндіру

Осы себепті мысал түрінде сипаттау










Бағалау критерийі

Дескриптор


Бүйрек ауруларын сипаттай алады;


Уремия,нефрит,энурез,

ауруларын ажырата алады




Кері байланыс

Бағалау. «Смайликтермен»


«Конверттегі сұрақ»әдісі

Қабілеті төмен оқушылармен жеке жұмыс

1конверт.

.Кестені толтыр

Мүше

Құрылысының ерекшелігі

қызметі

Бүйрек



қуық



2 конверт

Сәйкестендір

Бүйрек кіші жамбас қуысында орналасады

Қуық бүйректі қуықпен жалғастырушы

Несепағар бөліп шығарушы орталық мүше


4 топ

« Төлқұжат» әдісі

Бөліп шығару мүшелер құрылысы

Аты-жөні: Бүйрек,несепағар,қуық

Құрылысы:

Құрамы:

Қызметі;

Бағалау критерийі

Дескриптор

Мәтінді толық меңгеріп, бөліп шығару құрылысымен танысады


Зәр шығару мүщелерін құрылысын,құрамын ,қызметін кезеңдерін

түсіндіреді.


Кері байланыс.Бағалау. «Смайликтер»


Қорытынды. «Борт күнделігі» әдісі.

Бірінші бағанаға өздері мәтіннен алған белгілі ақпаратты жазады, екінші бағанаға мәтінді оқып жаңа ақпаратты жазып, оны түсіндіруге тырысады.


Белгілі ақпарат

Жаңа ақпарат




Бағалау.Үйге тапсырма:Тақырыпты оқу.

Рефлексия: «Гүлдер» Оқушыларға алдын-ала үш түрлі гүл таратылған Осы сабақты қорытындысы бойынша жасыл гүлді ең көп көмектескенге,сары гүлді ең сыпайы оқушыға ,ал қызыл гүлді сабақты ең жақсы тыңдай білген оқушыға беруі керек.Ең үлкен гүл шоғы кімде болар екен?

























































М-3
























Қосымша ақпарат. Бүйрек – зәр түзе отырып, қаннан шығатын бөлінділерді сүзетін, арқа жотадан төмен орналасқан, асбұршаққа ұқсас жұп мүше.

Оның жоғары полюсінде эндокринбездері – қыртысты

және ми қабатынан тұратын бүйрекасты бездері

орналасқан. Адам бүйрегінің массасы – 150 г.

Бүйрек ұлпасы сыртқы қоңырқай түсті қыртысты қабат

тан және ішкі бозғылт түсті ми затынан тұрады. Ми затында ұштары бүйрек астауына бағытталған пирамидалар орналасқан. Бүйректің ішіндегі қуыс бүйрек астауы деп аталады.

Бүйректе түзілген несеп жинағыш түтікшелер арқылы

астауға келіп, одан зәрағар бойымен қуыққа жиналып,

зәр шығару өзегі арқылы сыртқа шығады. Бүйректің

ерекшелігі қанмен жақсы қамтамасыз етілуі: бүйрек

арқылы тәулігіне 1500–1700 л қан ағады. Бұл дегеніміз – әрбір 5 минут сайын қан

тамырлары арқылы айналатын барлық қан бүйрек арқылы

өтеді деген сөз. Осы кезде ағза ұлпаларында үнемі

түзілетін, тіршілік әрекетінің зиянды заттары қаннан

бөлінеді.






Саралау – оқушыларға қалай көбірек қолдау көрсетуді жоспарлайсыз?Қабілеті жоғары оқушыларға қандай міндет қоюды жоспарлап отырсыз?

Барлық оқушылар:

Ауру белгілерні сипаттай алады

Көпшілік оқушылар:

Ауру себептерін анықтай алады сипаттайды.

Кейбір оқушылар:

Ауруларын ерекшеліктерні алдын алу ережелерін біледі.емдеу жолын талдайды


Қосымша көмек керек оқушылар үшін:

Дұрыс жауапты таңда.

Бөліп шығару қызметін атқаратын мүше

лер:

а. асқорыту бездері

ә. терідегі тер бездері

б. өкпе

в. тікішек

г. бауыр

ғ. бүйрек

Қабілеті жоғары оқушы:

Энергияны көп тұтынатын мүшелерге

салмағы аз болса да жүрек пен бүйрек

жатады. Не себепті осы мүшелер энергия

ны көп қолданады? (Энергияны тұтыну мүшелердің қызметтеріне байланысты.

Мысалы, жүрек үнемі тамырларға қан

айдайды.

Ал бүйрек метаболизм өнімдерінен ағза

ны үнемі тазартып отырады. Бұл мүше

лердің жұмысы тұрақты, сондықтан

энергияны көп жұмсайды).




Пәнаралық байланыс Қауіпсіздік және еңбекті қорғау ережелері АКТ-мен байланыс Құндылықтардағы байланыс



Рефлексия

Сабақ мақсаттары/оқу мақсаттары шындыққа негізделген болды ма?


Оқушылар бүгін нені үйренді?


Сыныпта қандай атмосфера болды?


Мен жүргізген дифференциация іске асты ма?

Мен уақытқа сәйкес жұмыс істедім бе?

Сабақ жоспарында қандай ауытқулар болды және неліктен?


Бұл бөлімді рефлексия үшін пайдаланыңыз (сабақ туралы ой қозғау).


Жалпы бағалау

Сабақтың қандай екі аспектісі жақсы өтті (сабақ беру әрі оқу туралы ойланыңыз)?

1:

2:

Қандай екі нәрсе сабақты жақсарта алатын еді (сабақ беру әрі оқу туралы ойланыңыз)?

1:

2:

Мен сабақ кезінде келесі сабаққа дайындалуға көмектесетіндей сынып немесе белгілі бір оқушылар туралы не білдім?








Ю.Гагарин атындағы орта мектеп















Тақырыбы:

Зәр шығару жүйесі мүшелерінің құрылысы(бүйрек,несепағар,қуық,несеп жолы)қызметі.Бөліп шығару және сүзу мүшелері.Бүйректің құрылысы(қыртысты және милы қабат,нефрон,пирамида,астауша,бүйрек өзекшелері)





Пәні:Биология

Сынып: 8 «А»

Пән мұғалімі: Сатаева Алтыншаш Муратбаевна

















2018-2019 оқу жылы

Жүктеу
bolisu
Бөлісу
ЖИ арқылы жасау
Файл форматы:
doc
16.01.2019
1902
Жүктеу
ЖИ арқылы жасау
Бұл материалды қолданушы жариялаған. Ustaz Tilegi ақпаратты жеткізуші ғана болып табылады. Жарияланған материалдың мазмұны мен авторлық құқық толықтай автордың жауапкершілігінде. Егер материал авторлық құқықты бұзады немесе сайттан алынуы тиіс деп есептесеңіз,
шағым қалдыра аласыз
Қазақстандағы ең үлкен материалдар базасынан іздеу
Сіз үшін 400 000 ұстаздардың еңбегі мен тәжірибесін біріктіріп, ең үлкен материалдар базасын жасадық. Төменде керек материалды іздеп, жүктеп алып сабағыңызға қолдана аласыз
Материал жариялап, аттестацияға 100% жарамды сертификатты тегін алыңыз!
Ustaz tilegi журналы министірліктің тізіміне енген. Qr коды мен тіркеу номері беріледі. Материал жариялаған соң сертификат тегін бірден беріледі.
Оқу-ағарту министірлігінің ресми жауабы
Сайтқа 5 материал жариялап, тегін АЛҒЫС ХАТ алыңыз!
Қазақстан Республикасының білім беру жүйесін дамытуға қосқан жеке үлесі үшін және де Республика деңгейінде «Ustaz tilegi» Республикалық ғылыми – әдістемелік журналының желілік басылымына өз авторлық материалыңызбен бөлісіп, белсенді болғаныңыз үшін алғыс білдіреміз!
Сайтқа 25 материал жариялап, тегін ҚҰРМЕТ ГРОМАТАСЫН алыңыз!
Тәуелсіз Қазақстанның білім беру жүйесін дамытуға және білім беру сапасын арттыру мақсатында Республика деңгейінде «Ustaz tilegi» Республикалық ғылыми – әдістемелік журналының желілік басылымына өз авторлық жұмысын жариялағаны үшін марапатталасыз!
Министірлікпен келісілген курстар тізімі