1916 жылғы ұлт-азаттық көтеріліс
1916 жылғы ұлт-азаттық көтеріліс

#1 слайд
1916 жылғы ұлт-
азаттық көтеріліс
Орындаған: Бақытұлы Темірхан СР-11-22
Қабылдаған: Исаков Султан Е.А.Бөкетов атындағы Қарағанды университеті
1 слайд
1916 жылғы ұлт- азаттық көтеріліс Орындаған: Бақытұлы Темірхан СР-11-22 Қабылдаған: Исаков Султан Е.А.Бөкетов атындағы Қарағанды университеті
#2 слайд
Өзектілігі: Көтерілістің нақты мақсаттарын білмеуі
Мақсаты: 1916 жылға ұлт-азаттық көтерілістің нақты себептерін
анықтау
Міндеттері: көтеріліске қатысушылардың тізімін ұсыну, болған
джерлерін зерделеу .
2 слайд
Өзектілігі: Көтерілістің нақты мақсаттарын білмеуі Мақсаты: 1916 жылға ұлт-азаттық көтерілістің нақты себептерін анықтау Міндеттері: көтеріліске қатысушылардың тізімін ұсыну, болған джерлерін зерделеу .
#3 слайд
Шығындар
•
Әскери шығын: 97 адам қаза тапты, 86 жараланды, 76 хабарсыз
кетті
Азаматтық шығын: 2325 адам қаза тапты, 1384 хабарсыз кетті [3]
100 000 астам адам қаза тапты 1 кезең
150 000 қаза тапты 2 кезең
270 000 қаза тапты 3 кезең
500 000 дейін қаза тапты 4 кезең
3 слайд
Шығындар • Әскери шығын: 97 адам қаза тапты, 86 жараланды, 76 хабарсыз кетті Азаматтық шығын: 2325 адам қаза тапты, 1384 хабарсыз кетті [3] 100 000 астам адам қаза тапты 1 кезең 150 000 қаза тапты 2 кезең 270 000 қаза тапты 3 кезең 500 000 дейін қаза тапты 4 кезең
#4 слайд
Күні : 4 шілде 1916 — ақпан 1917
Орны: Ресей империясының Орта Азиялық иеліктері
Себеп: Жер реформасы және жергілікті тұрғындарды жерінен
айырған қоныс аудару саясаты, майдан қажеттіліктеріне
жергілікті халықтан мал басын мәжбүрлеп жаппай реквизициялау
(арзанға), салықтарды көбейту, байырғы мұсылман халқының тыл
жұмыстарына қатысудан бас тартуы, жергілікті дегдарлардың
Ресейге қарсы саясаты, қоныс аударушылардың жергілікті
тұрғындарды ығыстыруы.
Нәтиже: Көтеріліс басылды
4 слайд
Күні : 4 шілде 1916 — ақпан 1917 Орны: Ресей империясының Орта Азиялық иеліктері Себеп: Жер реформасы және жергілікті тұрғындарды жерінен айырған қоныс аудару саясаты, майдан қажеттіліктеріне жергілікті халықтан мал басын мәжбүрлеп жаппай реквизициялау (арзанға), салықтарды көбейту, байырғы мұсылман халқының тыл жұмыстарына қатысудан бас тартуы, жергілікті дегдарлардың Ресейге қарсы саясаты, қоныс аударушылардың жергілікті тұрғындарды ығыстыруы. Нәтиже: Көтеріліс басылды
#5 слайд
Ақпарат
Қарсыластары: Ресей империясы
Көтерілісшілер: Қытайлық еріктілер, Герман-түрік арнайы
қызметінің қолдауы.
Қолбасшылары:
А . Н. Куропаткин
Н . А. Сухомлинов
М . А. Фольбаум
Ә. Т. Жанкелдин
А . Ү. Иманов
Тоқаш Бокин
Бекболат Әшекеев
5 слайд
Ақпарат Қарсыластары: Ресей империясы Көтерілісшілер: Қытайлық еріктілер, Герман-түрік арнайы қызметінің қолдауы. Қолбасшылары: А . Н. Куропаткин Н . А. Сухомлинов М . А. Фольбаум Ә. Т. Жанкелдин А . Ү. Иманов Тоқаш Бокин Бекболат Әшекеев
#6 слайд
Кәсіпорын иелерінің, жергілікті буржуазия мен феодалдардың
зорлық – зомбылығы
1916 жылы 25 мусымда патша өкіметінің «Бұратана халықты мемлекеттік қорғаныс
жұмыстарына пайдалану тәртібі туралы ереже» қабылдауына байланысты тіпті күшейе түсті.
Жұмыстан немесе әкімшілік ережелері мен талаптарын орындаудан бас тартқан
жұмысшыларды түрмеге отырғызуға, немесе үш ай мерзімге тұтқынға алуға, болмаса айып
ретінде ақша өндіріп алуға кесетін болды. Азық – түлік екі – үш есе қымбаттауы да халықтың
наразлығына өршіте түсті.
Қазақ жастарын майданға тыл жұмысына алу жөніндегі патшаның 1916 жылғы 25
маусымдағы жарлығы халықтың шыдамын тауысып, олардың отарлау езгісі мен орта
ғасырлық қанауға қарсы көтерліуіне себеп болды. Жарлық бойынша Түркістан мен Дала
өлкесінен майданға окоп қазуға 400 мың, соның ішінде Қазақстанның далалық
облыстарынан – 100 мыңнан астам, Жетісудан 87 мың адам жіберу көзделді. Қазақтардың
тууы туралы куәлігінің жоғын пайдаланып болыстық басқармалар мен ауыл старшындары
жастарының асқандығына қарамастан кедей жігіттері майданға жұмысқа алынатын «қара
тізімге қосты», ал феодалдар балаларының жасын өз бетінше үлкейтіп, немесе кішірейтіп
көрсетіп, әскерге жібермеудің амалын жасап бақты. Мәселен, 60 жастағы кедей шалдары
30 жаста болып, 25 – 30 жастағы бай балаларды 50 жастағы болып болып жазылды.
6 слайд
Кәсіпорын иелерінің, жергілікті буржуазия мен феодалдардың зорлық – зомбылығы 1916 жылы 25 мусымда патша өкіметінің «Бұратана халықты мемлекеттік қорғаныс жұмыстарына пайдалану тәртібі туралы ереже» қабылдауына байланысты тіпті күшейе түсті. Жұмыстан немесе әкімшілік ережелері мен талаптарын орындаудан бас тартқан жұмысшыларды түрмеге отырғызуға, немесе үш ай мерзімге тұтқынға алуға, болмаса айып ретінде ақша өндіріп алуға кесетін болды. Азық – түлік екі – үш есе қымбаттауы да халықтың наразлығына өршіте түсті. Қазақ жастарын майданға тыл жұмысына алу жөніндегі патшаның 1916 жылғы 25 маусымдағы жарлығы халықтың шыдамын тауысып, олардың отарлау езгісі мен орта ғасырлық қанауға қарсы көтерліуіне себеп болды. Жарлық бойынша Түркістан мен Дала өлкесінен майданға окоп қазуға 400 мың, соның ішінде Қазақстанның далалық облыстарынан – 100 мыңнан астам, Жетісудан 87 мың адам жіберу көзделді. Қазақтардың тууы туралы куәлігінің жоғын пайдаланып болыстық басқармалар мен ауыл старшындары жастарының асқандығына қарамастан кедей жігіттері майданға жұмысқа алынатын «қара тізімге қосты», ал феодалдар балаларының жасын өз бетінше үлкейтіп, немесе кішірейтіп көрсетіп, әскерге жібермеудің амалын жасап бақты. Мәселен, 60 жастағы кедей шалдары 30 жаста болып, 25 – 30 жастағы бай балаларды 50 жастағы болып болып жазылды.
#7 слайд
Көтерілістің Жетісудағы орталығы
1916 жылғы ұлт–азаттық көтерілістің аса ірі орталығы Жетісу болды. Жағдайдың
шиеленісуіне байланысты 1916 жылғы 20 шілдеде генерал Куропаткин Түркістан өлкесінің
генерал–губернаторы болып тағайындалды. Ол кезде орасан зор аймақты түгелдей халық
революциясының от–жалыны шарпыған еді. Мәселен, шілденнің 12–сінде Верный уезі
Қорам болысының 68 жігіті А. Абдурасуловты, ал шілденің 16–сында көтерілісшілер Құрам
болысының болысын өлтірді. Тамыздың 3 – інде Асы өзенінің аңғарында көтерілісшілердің
2 мың адамнан тұратын отряды уезд бастығының көмекшісі Хлыновскийдың отрядына
шабуыл жасады . Тамыздың 6 – сында самсы аңғарында Ботбай, Шығыс және Батыс Қастек,
Тайторов, Ырғайты болыстарының 5 мың адамдық көтерілісші жігіттері жазалау торядын
қоршап алды. Сол күні Самсы станасасы көтерісшілердің қолында болды,тамыздың 8 – нде
Ақсу жайлауында қазақ – қырғыз сьезі өтті. Олар Қордай көтерілісшілерін қолдауға,
нарындықтарға ұран тастауға, қазақ көтерілісшілері көмекке өздерінің қарулы жігіттерінің
жартысын жіберуге шешім қабылдады. Қазақ және қырғыз еңбекшілері қимылдары патша
әкімшілігін мазасыздандырмай қоймайды.
Генерал Куропаткин «Қандай амалды болса да қолданудан тайынбай, көтерілісшілерді
бағындыруға», «Лаң салушыларға қарсы күресу үшін байырғы халықтың рулық немесе
тайпалық араздығын» пайдалануға бұйрық берді.
7 слайд
Көтерілістің Жетісудағы орталығы 1916 жылғы ұлт–азаттық көтерілістің аса ірі орталығы Жетісу болды. Жағдайдың шиеленісуіне байланысты 1916 жылғы 20 шілдеде генерал Куропаткин Түркістан өлкесінің генерал–губернаторы болып тағайындалды. Ол кезде орасан зор аймақты түгелдей халық революциясының от–жалыны шарпыған еді. Мәселен, шілденнің 12–сінде Верный уезі Қорам болысының 68 жігіті А. Абдурасуловты, ал шілденің 16–сында көтерілісшілер Құрам болысының болысын өлтірді. Тамыздың 3 – інде Асы өзенінің аңғарында көтерілісшілердің 2 мың адамнан тұратын отряды уезд бастығының көмекшісі Хлыновскийдың отрядына шабуыл жасады . Тамыздың 6 – сында самсы аңғарында Ботбай, Шығыс және Батыс Қастек, Тайторов, Ырғайты болыстарының 5 мың адамдық көтерілісші жігіттері жазалау торядын қоршап алды. Сол күні Самсы станасасы көтерісшілердің қолында болды,тамыздың 8 – нде Ақсу жайлауында қазақ – қырғыз сьезі өтті. Олар Қордай көтерілісшілерін қолдауға, нарындықтарға ұран тастауға, қазақ көтерілісшілері көмекке өздерінің қарулы жігіттерінің жартысын жіберуге шешім қабылдады. Қазақ және қырғыз еңбекшілері қимылдары патша әкімшілігін мазасыздандырмай қоймайды. Генерал Куропаткин «Қандай амалды болса да қолданудан тайынбай, көтерілісшілерді бағындыруға», «Лаң салушыларға қарсы күресу үшін байырғы халықтың рулық немесе тайпалық араздығын» пайдалануға бұйрық берді.
#8 слайд
Назарларыңызға рақмет!!!
8 слайд
Назарларыңызға рақмет!!!
шағым қалдыра аласыз













