Абай лирикасы

#1 слайд
Абай Лирикасы

1 слайд

#2 слайд
Абай Құнанбайұлының лирикасы — қазақ әдебиетінің алтын қазынасы. Абайдың лирикалық өлеңдері терең философиялық ойларымен, адам мен табиғаттың байланысын шебер суреттеуімен ерекшеленеді. Абай лирикасында махаббат, өмір, өлім, табиғат, адамгершілік, әділеттілік, білім мен ғылым тақырыптары кеңінен қамтылған. Ол адам болмысы мен қоғамның кемшіліктерін терең зерттеп, өлеңдері арқылы халықты ойлануға, өзін-өзі жетілдіруге шақырған.

2 слайд

#3 слайд
Абай өлеңдерінің тақырыптары философиялық махаббат; ғашықтық; табиғат құбылыстары ;оқу, білім, ағарту ;тәрбие мәселелері; ақындық өнері туралы.

3 слайд

#4 слайд
Абай өмірі мен шығармашылығын зерттеуші Мұқтар Әуезов былай деген, «Бұл ұлы реалистік ақын, дәстүрлі өлеңнің тар аясын кеңейтіп, қазақ поэзиясына көптеген жаңа тақырыптар енгізді, қазақ реализмінің толық әрі көп қырлы бейнесін қалыптастырып, сол замандағы қазақ қоғамының түрлі тап өмірін көрсете білді.» Абай өлеңдерінде философиялық өлеңдер мен саяси лирикалар көп бөлігін алады, оның ішінде әйгілісі, «Жасымда ғылым бар деп ескермедім», «Әсемпаз болма әрнеге», «Сенбе жұртқа тұрса да қаша мақтап», «Күлембайға» т.б «Қалың елім қазағым, қайран жұртым» деген өлеңді де осы қатарға қосуға болатындай. Бұл өлеңнің кең таралуы, кезінде қазақ руларының әр табында дүмпу тудырған.

4 слайд

#5 слайд
Күлембайға» деген өлеңінде өткір сатиралық мағына бар. Абай халық мойнына мініп ойына келгенін істейтін ру басын айнытпай суреттеп, оқырмандарға ру басының сиқысыз бейнесі мен жиренішті қылығын елестетеді: Болыс болдым мінеки Бар малымды шығындап Түйеде қом атта жал Қалмады, елге тығындап.. .Күштілерім сөз айтса Бас иемін шыбындап Әлсіздің сөзін салғыртсып Шала ұғамын қырындап «сыяз бар» десе, жүрегім Орнықпайды, суылдап ,Сыртқыларға сыр бермей Құр күлемін жымыңдап

5 слайд

#6 слайд
Абай кезіндегі ел билеушілерге қарсы шығып, патшаның болыстық, билік тәртібін сынға алады. Олардың қылмыстарын бетіне басып, ел мұңын, халық тілегін білдіреді. Реңі кеткен қазақ елінің бейнесін айқын көрсете келіп, ол: Қалың елім, қазағым, қайран жұртым!… Өзімдікі дей алмай өз малыңды Күндіз күлкің бұзылды, түнде ұйқың,-дейді. Абай өзінің осы сияқты өлеңдерінде (“Болыс болдым, мінекей”, “Мәз болады болысың”, “Бойы бұлғаң”, “Сабырсыз, арсыз, еріншек”, “Адасқанның алды жөн, арты соқпақ”, т.б) өткір, сыншы-сатирик ақын есебінде бой көрсетті.

6 слайд

#7 слайд

7 слайд