ЖИ көмекші
"Абайдың 175 жылдығына орай Абай өлеңдерін насихаттау
Жүктеу
#1 слайд
Абай Құнанбайұлы «Қыран
бүркіт не алмайды салса
баптап?...»
1 слайд
Абай Құнанбайұлы «Қыран бүркіт не алмайды салса баптап?...»
#2 слайд
Абайдың 1886 ж. жазған өлеңі. 14 жол. Ақынның көтерген
тақырыбы - қосанжар өмір құбылысы. Алғашқысы - аңшылық .
Ержігіт қыран бүркіт баптаса, қалған жұрт аңға күйкентай мен
қарға салмақ. Бабы келіскен қыранның қоян, түлкі түгілі қасқыр
да алатыны анық. Алайда былайғы жұрт оған мән бермейді.
Өйткені, «қыран шықса қияға жібереді, олар да екі қүсын екі
жақтап». Қарға қарқылдап, қыранның арт жағынан қалмаса,
күйкен-тай үстінде шықылықтайды. Қарға мен күйкентай иелері
қыранға кедергі жасағандарына мәз, өз құстарын мақтап
күпілдеседі. Абайдың бұл жерде айтқалы отырған негізгі ойы
күллі қазақтың тірлігі өмірде осыған саятындығы, ортасынан
озған азамат, ақын шығып жатса, оларға жасайтындары
осындай кесірлік екендігі. Ақын «Басқа - сая,жанға - олжа
дәнеме жоқ, Қайран ел осынымен жүр далақтап» деп қорытады
ойын.
2 слайд
Абайдың 1886 ж. жазған өлеңі. 14 жол. Ақынның көтерген тақырыбы - қосанжар өмір құбылысы. Алғашқысы - аңшылық . Ержігіт қыран бүркіт баптаса, қалған жұрт аңға күйкентай мен қарға салмақ. Бабы келіскен қыранның қоян, түлкі түгілі қасқыр да алатыны анық. Алайда былайғы жұрт оған мән бермейді. Өйткені, «қыран шықса қияға жібереді, олар да екі қүсын екі жақтап». Қарға қарқылдап, қыранның арт жағынан қалмаса, күйкен-тай үстінде шықылықтайды. Қарға мен күйкентай иелері қыранға кедергі жасағандарына мәз, өз құстарын мақтап күпілдеседі. Абайдың бұл жерде айтқалы отырған негізгі ойы күллі қазақтың тірлігі өмірде осыған саятындығы, ортасынан озған азамат, ақын шығып жатса, оларға жасайтындары осындай кесірлік екендігі. Ақын «Басқа - сая,жанға - олжа дәнеме жоқ, Қайран ел осынымен жүр далақтап» деп қорытады ойын.
#3 слайд
Өлеңнің алғашқы екі жолы өзара ұйқасып, егіздік байқатқан, алайда
арықарай еркін ұйқаспен кестелеңген. Мазмұн-мағынажағыан да, пішім,
ырғақтық жағынан да ешқандай жік білінбейді. Өлең алғашрет 1909 ж.
Санкт-Петербургте жарық көрген
«Қазақ ақыны Ибраһим Құнанбайұылының өлеңі» атты жинақта жарияланды.
Оның басылымдарында ешқандай текстологиялық өзгерістер кездеспейді.
3 слайд
Өлеңнің алғашқы екі жолы өзара ұйқасып, егіздік байқатқан, алайда арықарай еркін ұйқаспен кестелеңген. Мазмұн-мағынажағыан да, пішім, ырғақтық жағынан да ешқандай жік білінбейді. Өлең алғашрет 1909 ж. Санкт-Петербургте жарық көрген «Қазақ ақыны Ибраһим Құнанбайұылының өлеңі» атты жинақта жарияланды. Оның басылымдарында ешқандай текстологиялық өзгерістер кездеспейді.
#4 слайд
Туындының: «Өзі алмайды, қыранға аддырмайды, Күні бойы шабады бос
салақтап»,- деген 7-, 8-жолдары 1909 жылғы жинақта берілмеген. Бірақ бұл 2
жол Мүрсейіт қолжазбасы негізінде тұңғыш рет 1933 жылғы жинаққа кіргізілген.
Өлең башқұрт, қарақалпақ, қырғыз, өзбек.тәжік, түрікмен, үйғыр тілдеріне
аударылған.
4 слайд
Туындының: «Өзі алмайды, қыранға аддырмайды, Күні бойы шабады бос салақтап»,- деген 7-, 8-жолдары 1909 жылғы жинақта берілмеген. Бірақ бұл 2 жол Мүрсейіт қолжазбасы негізінде тұңғыш рет 1933 жылғы жинаққа кіргізілген. Өлең башқұрт, қарақалпақ, қырғыз, өзбек.тәжік, түрікмен, үйғыр тілдеріне аударылған.
#5 слайд
5 слайд
Жүктеушағым қалдыра аласыз
Бұл курс Қазақстан Республикасы Оқу-ағарту министрлігімен келісілген
