Абылай ханның 300 жылдығы

#1 слайд
Абылай ханның
300 жылдығы
1 слайд
Абылай ханның 300 жылдығы
#2 слайд
Абылай – Тәуелсіздік үшін
күрескен тұлға
2 слайд
Абылай – Тәуелсіздік үшін күрескен тұлға
#3 слайд
Мақсаты:
1. Білімділік: Қазақ халқының
мақтанышы, Қазақ хандығының
тәуелсіздігі мен аумақтық тұтастығын
сақтау жолындағы Абылай ханның
күрескерлік қасиеттерін ашу арқылы
қалыптасқан білімдерін жүйелеу
2. Дамытушылық: Оқушылардың логикалық
ойлау белсенділігін дамыт у
3. Тәрбиелік: Оқушыларды патриоттық
сезімге, Отан тарихына деген
қызығушылыққа тәрбиелеу
3 слайд
Мақсаты: 1. Білімділік: Қазақ халқының мақтанышы, Қазақ хандығының тәуелсіздігі мен аумақтық тұтастығын сақтау жолындағы Абылай ханның күрескерлік қасиеттерін ашу арқылы қалыптасқан білімдерін жүйелеу 2. Дамытушылық: Оқушылардың логикалық ойлау белсенділігін дамыт у 3. Тәрбиелік: Оқушыларды патриоттық сезімге, Отан тарихына деген қызығушылыққа тәрбиелеу
#4 слайд
•
Хан Абылай атандың,
Дүниеден шықпай мініңіз.
Алтын тақтың үстінде,
Үш жүздің басын құрадың.
Жетім менен жесірге
Ешбір жаман қылмадың,
Әділетпен жүрдіңіз.
Әдепті іске кірдіңіз...
Бұқар жырау
4 слайд
• Хан Абылай атандың, Дүниеден шықпай мініңіз. Алтын тақтың үстінде, Үш жүздің басын құрадың. Жетім менен жесірге Ешбір жаман қылмадың, Әділетпен жүрдіңіз. Әдепті іске кірдіңіз... Бұқар жырау
#5 слайд
“ Абылай – аңызға айналған
тұлға. Бірақ, біз ата
тарихының бар шындығын ашу
үшін, сол аңыздан ақиқатты
ажыратып алуымыз керек және
оны өткеннен сабақ, тарихтан
тағылым алу үшін жасауымыз
керек...
Нұрсұлтан Назарбаев
5 слайд
“ Абылай – аңызға айналған тұлға. Бірақ, біз ата тарихының бар шындығын ашу үшін, сол аңыздан ақиқатты ажыратып алуымыз керек және оны өткеннен сабақ, тарихтан тағылым алу үшін жасауымыз керек... Нұрсұлтан Назарбаев
#6 слайд
І тур
“Бәйге”
6 слайд
І тур “Бәйге”
#7 слайд
“ Бәйге”
1. Абылай хан
кімнің ұрпағы?
Жошының
7 слайд
“ Бәйге” 1. Абылай хан кімнің ұрпағы? Жошының
#8 слайд
“ Бәйге”
2. Абылайдың шын
есімі
Әбілмансұр
8 слайд
“ Бәйге” 2. Абылайдың шын есімі Әбілмансұр
#9 слайд
“ Бәйге”
3 . Абылайдың атасы,
ол да Абылай қай
қаланың билеушісі
болды?
Түркістан
9 слайд
“ Бәйге” 3 . Абылайдың атасы, ол да Абылай қай қаланың билеушісі болды? Түркістан
#10 слайд
“ Бәйге”
4. Абылай неше
жасында
жоңғарларға қарсы
соғысқа қатысты?
20 жасында
10 слайд
“ Бәйге” 4. Абылай неше жасында жоңғарларға қарсы соғысқа қатысты? 20 жасында
#11 слайд
“ Бәйге”
5. Абылайға жақын
жүріп, оның керемет
қасиеттерін жырлаған
ақын?
Тәтіқара
11 слайд
“ Бәйге” 5. Абылайға жақын жүріп, оның керемет қасиеттерін жырлаған ақын? Тәтіқара
#12 слайд
“ Бәйге”
6. Қалқаман батырдың
баласы, Абылайдың
ақылшысы болған
жырау
Бұқар
12 слайд
“ Бәйге” 6. Қалқаман батырдың баласы, Абылайдың ақылшысы болған жырау Бұқар
#13 слайд
“ Бәйге”
7. “Шаңды жорық”
оқиғасы болған
жыл?
1771 жыл
13 слайд
“ Бәйге” 7. “Шаңды жорық” оқиғасы болған жыл? 1771 жыл
#14 слайд
“ Бәйге”
8. Абылайды паналаған
жоңғар тағының
мұрагері?
Әмірсана
14 слайд
“ Бәйге” 8. Абылайды паналаған жоңғар тағының мұрагері? Әмірсана
#15 слайд
“ Бәйге”
9. Абылайханның
шөбересі,
қазақтың тұңғыш
ғалымы
Шоқан
15 слайд
“ Бәйге” 9. Абылайханның шөбересі, қазақтың тұңғыш ғалымы Шоқан
#16 слайд
“ Бәйге”
10. Абылай
заманындағы Орта
жүздің биі?
Қазыбек би
16 слайд
“ Бәйге” 10. Абылай заманындағы Орта жүздің биі? Қазыбек би
#17 слайд
“ Бәйге”
11. Абылай хан
әскерінің
қолбасшысы болған
қай батыр?
Қабанбай
17 слайд
“ Бәйге” 11. Абылай хан әскерінің қолбасшысы болған қай батыр? Қабанбай
#18 слайд
“ Бәйге”
12. Абылай өлтірген
Жоңғар
қалмақтарының
атақты батыры
Шарыш
18 слайд
“ Бәйге” 12. Абылай өлтірген Жоңғар қалмақтарының атақты батыры Шарыш
#19 слайд
“ Бәйге”
13. Абылай саясатына баға
берген атақты орыс
тарихшысы, “қазақ
тарихының Геродоты”
А.И.Левшин
19 слайд
“ Бәйге” 13. Абылай саясатына баға берген атақты орыс тарихшысы, “қазақ тарихының Геродоты” А.И.Левшин
#20 слайд
“ Бәйге”
14. Алғаш Абылай
бабамызға арналған
музей қайда ашылды?
Көкше жерінде,
Бурабайда
20 слайд
“ Бәйге” 14. Алғаш Абылай бабамызға арналған музей қайда ашылды? Көкше жерінде, Бурабайда
#21 слайд
“ Бәйге”
15. Абылай хан атындағы
Алматы қаласындағы
жоғары оқу орны
қалай аталады?
Халықаралық қатынастар
институты
21 слайд
“ Бәйге” 15. Абылай хан атындағы Алматы қаласындағы жоғары оқу орны қалай аталады? Халықаралық қатынастар институты
#22 слайд
2 тур
“ Жылдар өтті”
22 слайд
2 тур “ Жылдар өтті”
#23 слайд
23 слайд
#24 слайд
3 тур
“ Абылай заманы –
Батырлар заманы”
24 слайд
3 тур “ Абылай заманы – Батырлар заманы”
#25 слайд
25 слайд
#26 слайд
4 тур
“ Көкпар”
26 слайд
4 тур “ Көкпар”
#27 слайд
4 тур “Көкпар
1. Абылай хан билік еткен жылдар:
а) 1711 – 1771 ж
ә) 1771 – 1781 ж
б) 1771 – 1778 ж
27 слайд
4 тур “Көкпар 1. Абылай хан билік еткен жылдар: а) 1711 – 1771 ж ә) 1771 – 1781 ж б) 1771 – 1778 ж
#28 слайд
4 тур “Көкпар
2. Бала Сабалақ кімнің түйесін
баққан?
а) Майқы бидің
ә) Бөлтірік шешеннің
б) Төле бидің
28 слайд
4 тур “Көкпар 2. Бала Сабалақ кімнің түйесін баққан? а) Майқы бидің ә) Бөлтірік шешеннің б) Төле бидің
#29 слайд
4 тур “Көкпар
3. Абылайдың шын аты:
а) Әбілфайыз
ә) Абдаллах
б) Әбілмансұр
29 слайд
4 тур “Көкпар 3. Абылайдың шын аты: а) Әбілфайыз ә) Абдаллах б) Әбілмансұр
#30 слайд
4 тур “Көкпар
4. Абылай хан қайраткер болуымен
қатар өнерге бейімі бар күйші
болған. Төмендегі күйлердің
қайсысы Абылай ханның күйі:
а) “Ақ толқын”, “Қайран елім”
ә) “Кісен ашқан”, “Қайран
шешем”
б) “Қосалқа”, “Заман”
в) “Сарыарқа”, “Көңілашар”
30 слайд
4 тур “Көкпар 4. Абылай хан қайраткер болуымен қатар өнерге бейімі бар күйші болған. Төмендегі күйлердің қайсысы Абылай ханның күйі: а) “Ақ толқын”, “Қайран елім” ә) “Кісен ашқан”, “Қайран шешем” б) “Қосалқа”, “Заман” в) “Сарыарқа”, “Көңілашар”
#31 слайд
4 тур “Көкпар
5. Абылай ханға Бөгенбай батырдың
өлімін естірткен қай жырау?
а) Тәтіқара жырау, Мұрын жырау
ә) Шалкиіз жырау, Доспамбет
жырау
б) Бұқар жырау, Үмбетей жырау
31 слайд
4 тур “Көкпар 5. Абылай ханға Бөгенбай батырдың өлімін естірткен қай жырау? а) Тәтіқара жырау, Мұрын жырау ә) Шалкиіз жырау, Доспамбет жырау б) Бұқар жырау, Үмбетей жырау
#32 слайд
4 тур “Көкпар
6. Абылай қай ханның ұрпағы:
а) Жошы ханның
ә) Шағатайдың
б) Үгедейдің
в) Төленің
32 слайд
4 тур “Көкпар 6. Абылай қай ханның ұрпағы: а) Жошы ханның ә) Шағатайдың б) Үгедейдің в) Төленің
#33 слайд
4 тур “Көкпар
7. Абылай ханның суреті қай
атақты жазушының архивінде
сақталып, халқына жеткен:
а) Ғабиден Мұстафин
ә) Мұхтар Әуезов
б) Ғабит Мүсірепов
33 слайд
4 тур “Көкпар 7. Абылай ханның суреті қай атақты жазушының архивінде сақталып, халқына жеткен: а) Ғабиден Мұстафин ә) Мұхтар Әуезов б) Ғабит Мүсірепов
#34 слайд
4 тур “Көкпар
8. Абылай хан қай жерде
жерленген?
а) Арыстанбаб кесенесінде
ә) Жошы ханның күмбезінде
б) Қожа Ахмет Йасауи
кесенесінде
34 слайд
4 тур “Көкпар 8. Абылай хан қай жерде жерленген? а) Арыстанбаб кесенесінде ә) Жошы ханның күмбезінде б) Қожа Ахмет Йасауи кесенесінде
#35 слайд
4 тур “Көкпар
9. Абылай ханның артынан қалған
ұрпағы:
а) 30 ұл мен 40 қыз
ә) 10 ұл мен 20 қыз
б) 30 ұл мен 30 қыз
в) 20 ұл мен 20 қыз
35 слайд
4 тур “Көкпар 9. Абылай ханның артынан қалған ұрпағы: а) 30 ұл мен 40 қыз ә) 10 ұл мен 20 қыз б) 30 ұл мен 30 қыз в) 20 ұл мен 20 қыз
#36 слайд
4 тур “Көкпар
10. Абылай хан қайтыс болғаннан
кейінгі оның мұрагері, Орта
Жүздің ханы:
а) Қасым
ә) Нұралы
б) Уәли
в) Жәнібек
36 слайд
4 тур “Көкпар 10. Абылай хан қайтыс болғаннан кейінгі оның мұрагері, Орта Жүздің ханы: а) Қасым ә) Нұралы б) Уәли в) Жәнібек
#37 слайд
5 тур
“ Тарихи
тұлға”
37 слайд
5 тур “ Тарихи тұлға”
#38 слайд
5 тур “Тарихи тұлға”
Ол мемлекет қайраткері, Жоңғар
басқыншыларына тойтарыс
беруді ұйымдастырушы халқының
қамын ойлап, амалы қалмаған
соң Ресей бодандығын
қабылдауға мәжбүр болған
тұлға. Бүгінде Атырау
қалқаласында ескерткіш
қойылған, Абылайдың замандасы
38 слайд
5 тур “Тарихи тұлға” Ол мемлекет қайраткері, Жоңғар басқыншыларына тойтарыс беруді ұйымдастырушы халқының қамын ойлап, амалы қалмаған соң Ресей бодандығын қабылдауға мәжбүр болған тұлға. Бүгінде Атырау қалқаласында ескерткіш қойылған, Абылайдың замандасы
#39 слайд
5 тур “Тарихи тұлға”
Ол мемлекет қайраткері, елінің
ұйытқысы, Жоңғарларға қарсы
күресті ұйымдастырушы, Патшалы
Ресейге де, Циньдік Қытайға да
“мен сенің боданыңмын” дей
тұрып бас имеген, бүгінде
тарихта өз орнын алған, 2000
жылы мыңжылдықтың атақты 10
адамының қатарына кірген тарихи
тұлға
39 слайд
5 тур “Тарихи тұлға” Ол мемлекет қайраткері, елінің ұйытқысы, Жоңғарларға қарсы күресті ұйымдастырушы, Патшалы Ресейге де, Циньдік Қытайға да “мен сенің боданыңмын” дей тұрып бас имеген, бүгінде тарихта өз орнын алған, 2000 жылы мыңжылдықтың атақты 10 адамының қатарына кірген тарихи тұлға
#40 слайд
40 слайд
#41 слайд
Қорытынды
Мұғалімнен тапсырма:
Бес жол өлең құрастыру
41 слайд
Қорытынды Мұғалімнен тапсырма: Бес жол өлең құрастыру
#42 слайд
Үлгі:
Жасыңда атандың Сабалақ
“ Абылайлап” ұрандап.
Жаудың құтын қашырдың
Ел үшін тыным таппадың,
Халқыңның қамын ойладың
42 слайд
Үлгі: Жасыңда атандың Сабалақ “ Абылайлап” ұрандап. Жаудың құтын қашырдың Ел үшін тыным таппадың, Халқыңның қамын ойладың
#43 слайд
Сау
болыңыздар!
43 слайд
Сау болыңыздар!
#44 слайд
44 слайд
#45 слайд
45 слайд
#46 слайд
46 слайд
#47 слайд
47 слайд
#48 слайд
48 слайд
#49 слайд
49 слайд
#50 слайд
50 слайд
#51 слайд
51 слайд
#52 слайд
52 слайд
#53 слайд
53 слайд
#54 слайд
54 слайд
#55 слайд
55 слайд
#56 слайд
Аңырақай
шайқасы
56 слайд
Аңырақай шайқасы
#57 слайд
57 слайд
#58 слайд
58 слайд
#59 слайд
Абылай ханның
ту ұстаушы үш
батырының
біріШапырашт
ы
Наурызбай 10
59 слайд
Абылай ханның ту ұстаушы үш батырының біріШапырашт ы Наурызбай 10
#60 слайд
Абылай ханның
аса құрметтеген
батыры кім? Ол
келмей ұрыс
бастамағанБаян батыр 20
60 слайд
Абылай ханның аса құрметтеген батыры кім? Ол келмей ұрыс бастамағанБаян батыр 20
#61 слайд
Абылай хан қай
батырға және не
үшін “Адақ”
деген құрметті
атақ берген? Еспенбет
батыр 30
61 слайд
Абылай хан қай батырға және не үшін “Адақ” деген құрметті атақ берген? Еспенбет батыр 30
#62 слайд
Абылай хан ерлігін
өте жоғары
бағалап, “Жалаңаш
жолбарыс” деп
атаған батыры кім? Жауғаш
батыр 4 0
62 слайд
Абылай хан ерлігін өте жоғары бағалап, “Жалаңаш жолбарыс” деп атаған батыры кім? Жауғаш батыр 4 0
#63 слайд
1726 жылы Ордабасы
жиылысында
халықтың алдында
жалынды сөз
сөйлеген батыр,
атақты қолбасшы Бөгенбай
батыр 50
63 слайд
1726 жылы Ордабасы жиылысында халықтың алдында жалынды сөз сөйлеген батыр, атақты қолбасшы Бөгенбай батыр 50
#64 слайд
Абылай қалмақтарда
тұтқында болғанда Қалдан
Серен: “Сен менің ұлымды
өлтірдің” дегенде, Абылай:
“Сенің ұлыңды өлтірген мен
емес, халық”, - деп жауап
беріпті. Қалдан Сереннің
ұлының есімі? Шарыш 10
64 слайд
Абылай қалмақтарда тұтқында болғанда Қалдан Серен: “Сен менің ұлымды өлтірдің” дегенде, Абылай: “Сенің ұлыңды өлтірген мен емес, халық”, - деп жауап беріпті. Қалдан Сереннің ұлының есімі? Шарыш 10
#65 слайд
Қазақтың жас
батыры
Сабалақтың ең
алғаш қатысқан
шайқасы?Аңырақай
шайқасы 20
65 слайд
Қазақтың жас батыры Сабалақтың ең алғаш қатысқан шайқасы?Аңырақай шайқасы 20
#66 слайд
Бұл батырдың шын
есімі Ерасыл.
Абылай хан
ерекше құрметтеп
“Дарабозым” деп
атаған?Қабанбай
батыр 30
66 слайд
Бұл батырдың шын есімі Ерасыл. Абылай хан ерекше құрметтеп “Дарабозым” деп атаған?Қабанбай батыр 30
#67 слайд
Бұланты өзенінің
бойында Қарасиыр
деген жерде
қазақ жасақтары
тұңғыш рет ірі
жеңіске жеттіҚалмаққырылған 4 0
67 слайд
Бұланты өзенінің бойында Қарасиыр деген жерде қазақ жасақтары тұңғыш рет ірі жеңіске жеттіҚалмаққырылған 4 0
#68 слайд
Соғысатын жақтар
әдетте ұрыс басталар
алдында өздерінің
батырларын жекпе-
жекке шығаратын.
Ержүрек сол жас
жауынгерді халық
қалай атаған? Алғадай 50
68 слайд
Соғысатын жақтар әдетте ұрыс басталар алдында өздерінің батырларын жекпе- жекке шығаратын. Ержүрек сол жас жауынгерді халық қалай атаған? Алғадай 50
#69 слайд
Абылай хан
тарихын алғаш
зерттеуші
қазақ ғалымы? Шоқан
Уәлиханов 10
69 слайд
Абылай хан тарихын алғаш зерттеуші қазақ ғалымы? Шоқан Уәлиханов 10
#70 слайд
“ Ол жауына күш көрсете
білуімен айбатты және
мұқтаждығына қарай біресе
орыс, біресе қытай
патшалығынабағынышты
болғанымен, ешкімге тәуелсіз
өз әмірін жүргізуші болды” –
деп жазған орыс тарихшысы А.Левшин 20
70 слайд
“ Ол жауына күш көрсете білуімен айбатты және мұқтаждығына қарай біресе орыс, біресе қытай патшалығынабағынышты болғанымен, ешкімге тәуелсіз өз әмірін жүргізуші болды” – деп жазған орыс тарихшысы А.Левшин 20
#71 слайд
Абылай хан Х V ІІІ
ғасырдың хандарының
ішіндегіең
құдіреттісі”деп жазған
Шығыс тарихын
зерттеуші академик В.Бартольд 30
71 слайд
Абылай хан Х V ІІІ ғасырдың хандарының ішіндегіең құдіреттісі”деп жазған Шығыс тарихын зерттеуші академик В.Бартольд 30
#72 слайд
Атам Абылайдың
қонысын
қайтармайынша, мен
қаруымды
тастамаймын” деп
айтқан кім?Кенесары
Қасымұлы 40
72 слайд
Атам Абылайдың қонысын қайтармайынша, мен қаруымды тастамаймын” деп айтқан кім?Кенесары Қасымұлы 40
#73 слайд
Абылай хан жетпіске келіп, ауру
меңдеп дүниеден аттанайын деп
жатқанда Бұқар жырауды шақыртып,
үш арманын айтыпты:
1. Қан мен тер төгілді. Мен
төкпесем, дұшпан менің қанымды
төгетін болды.
2. Халқымды отырықшы қыла алмадым,
кент салып үлгермедім.
Ал үшінші арманы қандай еді? “ Елдің басын
біріктіре алмадым,
тентегі мен телісі
көп болды”, - деген
екен 50
73 слайд
Абылай хан жетпіске келіп, ауру меңдеп дүниеден аттанайын деп жатқанда Бұқар жырауды шақыртып, үш арманын айтыпты: 1. Қан мен тер төгілді. Мен төкпесем, дұшпан менің қанымды төгетін болды. 2. Халқымды отырықшы қыла алмадым, кент салып үлгермедім. Ал үшінші арманы қандай еді? “ Елдің басын біріктіре алмадым, тентегі мен телісі көп болды”, - деген екен 50
шағым қалдыра аласыз













