«Алып Ер Тұңға» жырындағы автор бейнесі

#1 слайд
Қыркүйектің жиырма төрті
Сабақтың тақырыбы:
«Алып Ер Тұңға» жырындағы автор бейнесі
Оқу мақсаты:
-
эпикалық,поэзиялық шығармалардағы автор бейнесін анықтау;
Бағалау критерийі: Шығармадағы автор бейнесін анықтайды.
1 слайд
Қыркүйектің жиырма төрті Сабақтың тақырыбы: «Алып Ер Тұңға» жырындағы автор бейнесі Оқу мақсаты: - эпикалық,поэзиялық шығармалардағы автор бейнесін анықтау; Бағалау критерийі: Шығармадағы автор бейнесін анықтайды.
#2 слайд
-
Жырда қай кезеңдегі оқиғалар
суреттеледі?«Жаңбырлы сұрақ» әдісі
2 слайд
- Жырда қай кезеңдегі оқиғалар суреттеледі?«Жаңбырлы сұрақ» әдісі
#3 слайд
-
Неліктен Алып Ер Тұңғаның қазасы
халықтың қабырғасына қатты батты? «Жаңбырлы сұрақ» әдісі
3 слайд
- Неліктен Алып Ер Тұңғаның қазасы халықтың қабырғасына қатты батты? «Жаңбырлы сұрақ» әдісі
#4 слайд
-
Батырдың елі үшін туған ер екенін
қай жолдарынан көруге болады? «Жаңбырлы сұрақ» әдісі
4 слайд
- Батырдың елі үшін туған ер екенін қай жолдарынан көруге болады? «Жаңбырлы сұрақ» әдісі
#5 слайд
-
Не себепті Тұңға сөзінің алдында
«Алып» сөзі қосылып айтылады деп
ойлайсыңдар?«Жаңбырлы сұрақ» әдісі
5 слайд
- Не себепті Тұңға сөзінің алдында «Алып» сөзі қосылып айтылады деп ойлайсыңдар?«Жаңбырлы сұрақ» әдісі
#6 слайд
-
Неліктен Алып Ер тұңғаны халық
болып жоқтаған?«Жаңбырлы сұрақ» әдісі
6 слайд
- Неліктен Алып Ер тұңғаны халық болып жоқтаған?«Жаңбырлы сұрақ» әдісі
#7 слайд
«Алып-Ер Тұңға — өте көне замандарда өмір сүрген түркілердің көсемі. Иранның ұлы ақыны Фирдоусидың
«Шаһнама» кітабының кейіпкері. Бұл кітапта Алып-Ер Тұңға — Афрасияп, Тұранның (Түр елі — түріктердің)
патшасы болып суреттеледі. Алып-Ер Тұңғаның Барысхан атты ұлы, Қаз есімді қызы болған. Қаздың екі шаһары
Іленің маңайында. Ал Барысхан қаласының орны Ыстықкөлдің жанында. Алып-Ер Тұңға қайтыс болғанда артында
қалған елі жоқтау шығарған. Бұл жоқтау XI ғасырда Махмұт Қашқари жазған «Түркі сөздерінің жинағы» деп аталатын
кітабында бар. Бұл жырдан қазақтың жоқтау айту салтының өте көне заманнан келе жатқанын байқаймыз. Жырдың
мазмұнында опасыз дүниенің Алып-Ер Тұңғаны аямағаны, түркілердің оның қазасына қатты қайғырып, бөрідей ұлып,
жағасын жыртып жылағаны айтылады.
7 слайд
«Алып-Ер Тұңға — өте көне замандарда өмір сүрген түркілердің көсемі. Иранның ұлы ақыны Фирдоусидың «Шаһнама» кітабының кейіпкері. Бұл кітапта Алып-Ер Тұңға — Афрасияп, Тұранның (Түр елі — түріктердің) патшасы болып суреттеледі. Алып-Ер Тұңғаның Барысхан атты ұлы, Қаз есімді қызы болған. Қаздың екі шаһары Іленің маңайында. Ал Барысхан қаласының орны Ыстықкөлдің жанында. Алып-Ер Тұңға қайтыс болғанда артында қалған елі жоқтау шығарған. Бұл жоқтау XI ғасырда Махмұт Қашқари жазған «Түркі сөздерінің жинағы» деп аталатын кітабында бар. Бұл жырдан қазақтың жоқтау айту салтының өте көне заманнан келе жатқанын байқаймыз. Жырдың мазмұнында опасыз дүниенің Алып-Ер Тұңғаны аямағаны, түркілердің оның қазасына қатты қайғырып, бөрідей ұлып, жағасын жыртып жылағаны айтылады.
#8 слайд
Ой қозғау.
1-тапсырма
8 слайд
Ой қозғау. 1-тапсырма
#9 слайд
2-тапсырма
9 слайд
2-тапсырма
#10 слайд
Алып Ер Тұңға мен Алпамыс батырды салыстырыңдар.
Алып Ер Тұңға Алпамыс
батырАйырмашылықтары
немесе ортақ
қасиеттері 3-тапсырма
10 слайд
Алып Ер Тұңға мен Алпамыс батырды салыстырыңдар. Алып Ер Тұңға Алпамыс батырАйырмашылықтары немесе ортақ қасиеттері 3-тапсырма
#11 слайд
Автор бейнесі - әдеби шығармадағы жазушының өз тұлғасын көру
қалпы. Әр жанрдағы шығармаларда автор бейнесі әр түрлі болады.
-
Эпикал ық шығармаларда автор негізінен алғанда оқиғаны
баяндаушы болады.
-
Драмалық шығармада автор оқиғаның даму барысынан мүлде сырт
тұрады.
-
Поэзиялық шығарма ларда автор, негізінен, лирикалық тұлға ретінде
танылады. Лирикада ақынның ішкі сыры, сезімі, толғанысы яғни
жеке авторлық тәжірибесі басқа жанрларға қарағанда айқын, анық
бедерленеді. Өмір шындығын оқырман лирикалық тұлға
позициясындағы автордың көзімен қарап, танып біледі. Лирикалық
кейіпкер автордың өлеңмен жазылған тікелей өз көшірмесі емес,
жинақтала келіп, белгілі бір нақтылы сипатты иеленген көркем бейне
болып шығады.
11 слайд
Автор бейнесі - әдеби шығармадағы жазушының өз тұлғасын көру қалпы. Әр жанрдағы шығармаларда автор бейнесі әр түрлі болады. - Эпикал ық шығармаларда автор негізінен алғанда оқиғаны баяндаушы болады. - Драмалық шығармада автор оқиғаның даму барысынан мүлде сырт тұрады. - Поэзиялық шығарма ларда автор, негізінен, лирикалық тұлға ретінде танылады. Лирикада ақынның ішкі сыры, сезімі, толғанысы яғни жеке авторлық тәжірибесі басқа жанрларға қарағанда айқын, анық бедерленеді. Өмір шындығын оқырман лирикалық тұлға позициясындағы автордың көзімен қарап, танып біледі. Лирикалық кейіпкер автордың өлеңмен жазылған тікелей өз көшірмесі емес, жинақтала келіп, белгілі бір нақтылы сипатты иеленген көркем бейне болып шығады.
#12 слайд
Дескриптор
-
жырдағы автор бейнесін анықтайды;
-
автор бейнесін талдайды.Жырдағы автор бейнесін автор бейнесін анықтап, талдап жазыңыз. 4-тапсырма
12 слайд
Дескриптор - жырдағы автор бейнесін анықтайды; - автор бейнесін талдайды.Жырдағы автор бейнесін автор бейнесін анықтап, талдап жазыңыз. 4-тапсырма
#13 слайд
Оқу тапсырмасы
«Төрт сөйлем» әдісі
Тапсырма: Бірінші сөйлемде «Алып Ер Тұңға» жырындағы кейіпкер туралы бір
сөйлеммен пікір жазыңыз. Екінші сөйлемде жазған пікіріңізге дәлел келтіріңіз. Келесі
сөйлемде келтірген дәлеліңізге өлең шумақтарынан мысал жазыңыз. Соңғы сөйлемде
кейіпкер туралы пікіріңізді тұжырымдаңыз.
1.-------------------------- өлең кейіпкері жайлы 1 сөйлемдік пікір.
2.-------------------------- пікірге дәлел келтіру;
3.------------------------- дәлелге өлең тармағынан мысал келтіру;
4. ------------------------ пікірді тұжырымдау.
Дескриптор:
1. Кейіпкер қандай адам болғаны жайлы пікір жазады;
2. Пікірін дәлелдеп, мысал келтіреді;
3. Пікірін дәлелдейді, мысал келтіреді, тұжырым жасайды.
13 слайд
Оқу тапсырмасы «Төрт сөйлем» әдісі Тапсырма: Бірінші сөйлемде «Алып Ер Тұңға» жырындағы кейіпкер туралы бір сөйлеммен пікір жазыңыз. Екінші сөйлемде жазған пікіріңізге дәлел келтіріңіз. Келесі сөйлемде келтірген дәлеліңізге өлең шумақтарынан мысал жазыңыз. Соңғы сөйлемде кейіпкер туралы пікіріңізді тұжырымдаңыз. 1.-------------------------- өлең кейіпкері жайлы 1 сөйлемдік пікір. 2.-------------------------- пікірге дәлел келтіру; 3.------------------------- дәлелге өлең тармағынан мысал келтіру; 4. ------------------------ пікірді тұжырымдау. Дескриптор: 1. Кейіпкер қандай адам болғаны жайлы пікір жазады; 2. Пікірін дәлелдеп, мысал келтіреді; 3. Пікірін дәлелдейді, мысал келтіреді, тұжырым жасайды.
#14 слайд
14 слайд
шағым қалдыра аласыз



Бұл курс Қазақстан Республикасы Оқу-ағарту министрлігімен келісілген