#1 слайд
АН ТЕННАЛАР ЖӘНЕ ОЛАРДЫҢ ТҮРЛЕРІ

1 слайд

#2 слайд
ЖОСПАРЫ:  Кіріспе; а) Антеннаға түсінік б) Антеннаның жұмыс істеу принципі в) Антеннаның түрлері

2 слайд

#3 слайд
Кіріспе Антенналар деп таратушы станцияларда радитолқындарды шығаруға, ал кабылдаушы станцияларда радиотолқындарды қабылдауға қолданыдатын жүйені атаймыз. Баскаша айтқанда антенналар жоғарғы жиілікті ток энергиясын радиотолқындар энергиясына және сондай-ақ, қарама-қарсы процесті жүзеге асыруға қолданылады .

3 слайд

#4 слайд
Антеннаға түсінік  Антенналарды беруші және қабылдаушы деп бөлу г е болады. Бірақ, түрлер арасында ешқандай принципиалды айырмашылығы жоқ.  Антенді кұрылғының құрамына антеннаның өзінен басқа тағы да фидерлі сызык та көрінеді. Ол қабылдағыш антенна мен беруші антеннаның арасындағы бөгеуліктерді азайту максатында колданылады. Д ұ рыс эффект үшін фидерлерге антенналық қасиеттер, яғни қабылдау және беру тән болмауы керек.  Қысқа толкындарға арналған кейбір антенна түрлерін қарастырайық. Олар кабылдағыш ретінде де, беруші антенна ретінде қолданылады

4 слайд

#5 слайд
Антенна құрылысы  Көшпелі радиостанцияларда қолданылатын аз қуатты бұл антенна бір түзу бойында тартылған екі сымнан түрады. Төмен орналасқан диполь антенналары сәулелер тартылған ортада ең жақсы шығаруды және ең жақсы кабылдауды, ал сәулелерге перпендикуляр ортада ең жаман шығаруды және кабылдауды жүзеге асырады.  Егер диполь изоляцияланған сымдардан жасалса, онда аз қашықтықтағы алмасуларды жерде орналастырылған сымдар арқылы жүзеге асыруға болады. Беру қашықтығын арттыру үшін «диполь» типті антеннаны вертикальді етіп көтереді. Бұл жағдай үшін дипольді жерден биік қашықтыққа орналастырады және бірнеше вибраторы бар антаннаны қолданады. Вибратор ұзындығы Л-дың сым диаметріне қатынасы арқылы анықталады. Мысалы, JI/d=400, онда 1=0.47Л, ал, JI/d=1000 болса, онда вибратордың толқын үзындығы 0,485Л-ға тең болуы керек.

5 слайд

#6 слайд
Антенаның негізгі параметрлері мен мінездемесі  Сауле шығаратын қуат P- электромагниттік толқындар қуаты, бос кеңістікте антеннадан бөлініп шығады. Бұл активті қуат, өйткені ол антенна кеңістікте қоршаған ортада таралады. Ары қарай бөлінетін қуатты активті кедергімен көрсетуге болады. Бұны бөліну кедергісі деп аталады.  Антенаның электромагнитті энергия бөліп шығаруы қабілетін сәуле шығару кедергісін білдіреді және жоғарғы дәрежеде сапалы антенадан бөлініп шығатын қуат тек бір ғана антенна қасиетіне ғана емес, сонымен қатар сондағы ток шығаруына да қатысты.  Жоғалту қуаты (Р)- қуат антенна сымынан токтың өтуі қажетсіз жоғалтылады. Таратқыш антенна жерге және заттарға жақын орналасады. Бұл қуат та активті қуат болып табылады және активті кедергісімен берілуін жоғалту кедергісі деп аталады: R п= P п / I а2  Антеннадағы қуат (Р )- таратқыштан антеннаға берілетін қуат. Бұл қуатты сәуле шығару суммасымен және жоғалту кедергісі түрінде көрсетуге болады: P а = P и + Pn

6 слайд

#7 слайд
Рамалы антенна  Рамалы антенна ұзын толқынды, орта ұзындықты толқынды және қысқа толқынды жолақтарда бағыттауда қабылдау үшін қолданылады. Әуе кемелерінде рамалы антеннаны пайдалану ұзын және орташа толқындарда жұмыс істеген кезде салыстырмалы түрде аз мөлшерде болады.  Құрылымдық негізде, антеннаның негізі феррит өзегіне орнатылған катушка түрінде болады. Осы түрдегі антенналар қабылдау радиостациясының бағытын анықтау үшін радио компаста қолданылады.

7 слайд

#8 слайд
Магниттік антенна  Магниттік антенналар деп аталатын радиохабарлағыш жабдықта кең қолданыс тапты (электромагниттік толқындардың электрлік компоненттеріне жауап бермейді, бұған дейін қарастырылған барлық антенналар сияқты магнитті). Осы түрдегі ең қарапайым антенна бір немесе бірнеше сымнан тұратын рамка. Кезек формасына қарамай, рамка антеннасы көрші жағынан сызықтары бар ашық квадрат ретінде бейнеленген.  Феррит магнит ядросымен магниттік антеннаны жиі қолданылады. Диаграммада олардың ортақ магнитті ядросы бар бір немесе бірнеше индукторлары ретінде белгіленеді, бірақ олар әрқашан көлденең орналастырылады(а). Антенна құрылғыларына жататындықтан, оны ортақ символ арқылы көрсетіп, оны магниттік тізбектің ортасынан жоғары орналастырылады. Магниттік антеннаның орамдары әдетте кіріс осциляторлық тізбектердің қатарлы ретінде пайдаланылады, сондықтан олар катодтық координатасымен Л латын әріпімен белгіленеді.

8 слайд

#9 слайд
Директорлы антенна  Директорлы антенна УҚТ диапазонында бір бағытты қабылдау немесе беру үшін қолданылады.  Антенна мыналарды қамтиды :  Ұзындығы L= L\2 болатын белсенді жарты толқынды симметриялы дірілдеткіш, ол энергияны алу үшін қолданылады;  Белсенді дірілдеткіштің артында 0.25 L қашықтықта орналасқан және ұзындығы L>L\2 болатын рефлектор, индуктивті сипаттағы тербеліс жүйесі;  Антеннаның жұмыс принципі келесідей: белсенді дірілдеткіштен жоғарғы жиілікті тогы оның екі жағына таралатын магниттік ағын қалыптастырады. Бұл ағының әсері кезінде электроқозғаушы күші директорлық және рефлексияда өз магниттік ағындарын қалыптастырады.

9 слайд

#10 слайд
Диэлектрлік антенна Диэлектрлік антенна деп аталатын оң бағыттағы қасиеттері бар. Бұл негізі шағылысушы ретінде жұмыс істейтін металл шынаяққа салынатын жоғары сапалы диэлектрик (полистирол, полиэтилен) қатты немесе қуыс штангасы болып келеді. Антеннаның корпусындағы шыны түбінен толқын ұзындығының төрттен біріне дейін қоздыру зонды орнатылады. Ротордың генератордың ерекше формасы арқасында электромагниттік толқындар оське тең бұрыштардан шығып, оның нәтижесінде бағдарлы сәуле пайда болады. Диэлектрлік антеннаның шартты графикалық белгісі кішігірім базадан сызықты қорғасынмен көлбеу сызықтармен көлеңкеленген үшбұрыш болып табылады.

10 слайд

#11 слайд
Антенналар мен олардың қолданылуы Антеннаның мақсаттары мен ерекшеліктері жалпы нысанда электромагниттік энергия ағынын тарату бағытының белгілері арқылы көрсетіледі. Осы белгілерді қолданумен салынған қабылдаушы, таратушы және қабылдайтын антенналардың рәміздері көптеген схемаларда пайдаланылады. Кез келген антеннаны беру үшін де, қабылдау үшін де қолдануға болады, оның сипаттамалары(жиілікті диапазоны, бағыттаушы қасиеттері және т.б.) сақталады. Теңгерімсіз таратушы және қабылдағыш антенналардың тиімділігін арттыру үшін жерлендіру пайдаландырылады( ең қарапайым жағдайда ол жер асты суларының тереңдігінде көмкерілген металл парақ немесе құбыр). Диаграммада жерлендіру оң жақ бұрышқа жазылған үш қысқа соққымен бейнеленген (сурет а). Кейде жерлендірудің орнына қарсы салмақ пайдаланылады төмен биіктікте жер үстінен созылған сымдар көп. Мұндай құрылғы әртүрлі ұзындықтағы екі параллель сызықпен белгіленеді. Кез келген антеннаны беру үшін де, қабылдау үшін де қолдануға болады. Оның сипаттамалары сақталады.

11 слайд

#12 слайд
Станцияларда жұмыс істтеуі  Қозғалғыш және орын ауыстырғыш станциялар аз қашықтықтарда жұмыс істеу үшін штырьлі антенналарды қолданады. Ол радиостанцияның өзінде орналаскан бірнеше бөліктерден тұратын бөліктен кұрастырылған.  Беруші кашыктығын арттыру масатында бөліктің жоғарғы шетіне жұлдызша немесе метелка бекітіледі. Ол антеннаның сыйымдылығын және ондағы токтың бағытын өзгертеді. Антеннаның жоғарында жұлдызша болмаса, онда өзекшенің жоғарындағы ток түйіні ( 1=0 ) болады. Ал егер жұлдызша болса, онда түйін жұлдызшаның шетіне жылжиды, яғни штырьдің аяғындағы ток пен сәуле шығару нольге тең болады.  Штырьлі антеннаның бір қолайсыздығы оның корпусының темірден жасалуында, яғни ол өте ауыр болып табылады.

12 слайд

#13 слайд

13 слайд