#1 слайд
Асқорыту мүшелеріне әсер ететін заттар өт айдайтын, іш айдайтын дәрілер, гепатопротекторлар

1 слайд

#2 слайд
Ас қорыту жолдарының сөл бөлу және қозғалыс белсенділігінің бұзылуы кқптеген аурулар мен патологиялық жағдайларда кездеседі. Асқазан – ішек жолының қызметін қалыпқа келтіру үшін дәрілердің үлкен арсеналы қолданылады. Негізінен оларға асқазан мен ішектің сөл бөлу және моторлық қызметіне тікелей әсер ететін дәрілер де жатады. Сонымен қатар, олардың қатарына тәбетті реттейтін, құсу шақыратын және құсуға қарсы дәрілер жатады.

2 слайд

#3 слайд
Жіктелуі: 1.Тәбетке әсер ететін дәрілер 2.Құстыратын және құсыққа қарсы дәрілер 3.Асқазан бездерінің секрециясы бұзылуында қолданатын дәрілер 4.Ұйқы безінің секрециясы бұзылуында қолданатын дәрілер 5.Өт айдайтын дәрілер 6.Іш жүргізетін дәрілер

3 слайд

#4 слайд
Тәбетке ісер ететін дәрілерді тәбетті қуаттандыратын және тәбетті төмендететін дәрілер деп бөлінеді. Тәбетті қуаттандыратын дәрілер: витаминдер, анаболикалық стероидтар, Карнитин,Апилак,т.б. Rp. : Apilaci0,01 Da tales doses. N 25 in tabul. Signa. 1 таблеткадан 3 рет Тәбетті төмендететін дәрілер: Фепранон, Дезопимон, Дексфенфлурамин, Мазиндол,т.б. Rp.:Phepranoni0,025 Da tales doses. N 50 in dragée Signa. Ішке тамаққа дейін 30-60 минут бұрын 0,025 г. 2-3 рет күніне

4 слайд

#5 слайд
Құстыратын дәрілер: апоморфин, морфин, оймақгүл препараттары, Құсық бұл – күрделі рефлекторлы акт, оның жүзеге асуына бұлшық еттер (асқазанның, аш ішектің, кеуде, құрсақ қуысы) қатысады. Сопақша мидың торлы құрылымында құсу орталығы болады. Rp.: Sol. Apomorphini hydrochloride 1% 1ml Da tales doses. N. 10 in ampull. Signa. По 0,5-1 мл под кожу (взрослому как рвотное) Құсыққа қарсы дәрілер: Метоклопрамид(церукал, реглан), тиэтилперазин(торекан), Аэрон, димедрол, дипразин,т.б. Rp.: Tabulettam Mеtoclopramidi 0,01 №50  Da.Signa. 1таблеткадан 3 рет тамаққа дейін

5 слайд

#6 слайд
Асқазан безі секрециясының төмендеуінде қолданылатын дәрілер Ацидин Rp.:Acidin-pepsini0,5 Da tales doses. N 20 in tabul. Signa. 1-2 таблеткадан күніне 2-3 рет

6 слайд

#7 слайд
Асқазан безі секрециясының жоғарылауында қолданылатын дәрілер: Альмагель, Альмегель А, Фосфалюгель, Мааклокс, Мегалак, Гелюсиллак, Викалин, Викаир, Протаб, Тальцид, Тисацид, Ренни, Гастал, Гастралюгель, циметидин, ранитин, фамотидин, низатидин, роксатидин, атропин, пирензепин, мизопростол және т.б. Rp.: Almageli 170,0 ml  Da tales doses. N 2 in lagenis  Signa. по схеме. Rp.: Tabulettam Histodili 0,2 N. 30 Da. Signa. По 1 таблетке 2 раза в день Rp.: Tabulettam Ranithydini 0,2 N. 20 Da. Signa. По 1 таблетке 2 раза в день.

7 слайд

#8 слайд
Ұйқы безі қызметінің бұзылуында қолданылатын дәрілер: протеаза, амилаза, липаза, өт компоненттері, гемацеллюлоза, пепсин, аминқышқылы, панкреатин, солизим, нигедаза, Мезим- форте, Трифермент, Панзинорм-форте, Дигестал, Энзистал, Фестал, Креон, Лиреаза, Панцитрат, пантрипин, ингитрил, контрикал, гордокс, антагозан және т.б. Rp.: Dragee «Mezym-forte» N. 30 Da. Signa. По 1-3 драже в день перед приемом пищи Rp: Solutionis. Contrykali 10 000 АТрЕ – 3 ml. №10 Da.Signa. По схеме.

8 слайд

#9 слайд
Өт айдайтын дәрілер Өттің құрамында ішектегі майлардың, майда ерігіш дәрумендердің эмульгирлеп және сіңірілуін қамтамасыз ететін өт қышқылдары бар. Оның бауыр жасушаларының түзілуінің бұзылуымен немесе өт түтіктерінің ұлтабарға шығуының қиындауымен байланысты. Осыған орай медициналық тәжірибеде өт айдаушы дәрілерді екі топқа жіктейміз: Өт түзілуін күшейтетін дәрілер Өт бөлінуін жеңілдететін дәрілер

9 слайд

#10 слайд
Өт түзілуін күшейтетін дәрілер (Холесекретиктер- холиретиктер):  жануарлардан алынған: “Аллохол”, “Холензим”, “Лиобил” таблеткаларының құрамында жануарлардың құрғақ өті бар.  синтетикалық: оксафенамид, никодин, циквалон, гимекромон (одестон).  өсімдіктен алынған: құмдық салаубас гүлі (қайнатпа, құрғақ сығындысы,фламин препараты), жүгері шашағы (қайнатпа, сұйық сығынды), танацехол (түймешетен гүлінің препараттары), холосас (раушан жемісінің шырыны), берберин биосульфаты (барбарис препараттары), холагол (құрамында куркума тамырының бояғыш заттары және т.б. бар), Холагогум капс. (құрамы: куркума сығындысы, бұрыш жалбыз майы, эссенциальды фосфолипидтер және т.б.).

10 слайд

#11 слайд
Холесекретиктер өт секрециясын күшейтуден басқа, оларды сұйылтуына және айдауына алып келеді, нәтижесінде инфекцияның дамуын және тастардың түзілуін жойып, өттің айдалуын жақсартып, қабыну процесін төмендетеді. Олар созылмалы гепатитте, холециститте және холангитте қолданылады. Кейбір препараттар холеретикалық әсерінен басқа спазмолитикалық әсер: оксафенамид, көптеген өсімдік препараттары, циквалон – қабынуға қарсы; никодин – микробқа қарсы әсер көрсетеді. Холесекретиктерді жіті қабыну мен бауырдың айқын дистрофиялық процестерінде және өт жолдарының тығындалуымен жүретін өт тас ауруларында қолдануға болмайды.

11 слайд

#12 слайд
Rp.: Allocholi N 50 in tabul. obd. 1,0 Da. Signa. По 1–2 таблетки 3–4 раза в сутки после еды. Rp. : Nicodini0,5 Da tales doses. N 10 in tabul. Signa. По 1–2 таблетки 3–4 раза в сутки до еды.

12 слайд

#13 слайд
Өт бөлінуін жеңілдететін дәрілер (холекинетиктер) – өттің ағуын жеңілдетеді. : магний сульфаты, ксилит, сорбит, маннит, зәйтүн немесе күнбағыс майы қолданылады. Әсер ету механизмі: ұлтабардың рецепторларының тітіркенуімен байланысты. Магний сульфаты өт түтігіне әсер көрсетеді. Осы топ препараттары өт қалтасының атониясында, өт түтігінің дискинезияларында, созылмалы холециститте және созылмалы гепатитте қолданылады. Бұларды бауыр мен асқазанның жедел қабыну ауруларында, өт-тас ауруларында қолдануға болмайды. Rp.: Sol. Magnesii sulfatis 25% 10,0 Da tales doses. N 10 in amp. Signa. 10-20 ml күніне 4 реттен

13 слайд

#14 слайд
Іш жүргізетін дәрілер а) Ішектің барлық бөлімдеріне әсер ететін қш жүргізетін дәрілер в) Ішек құрамының көлемін үлкейтетін дәрілер б)Тоқ ішекке әсер ететін дәрілер г) Нәжісті жұмсартатын дәрілер

14 слайд

#15 слайд
Ішектің барлық бөлімдеріне әсер ететін іш жүргізетін дәрілер. Тұзды іш жүргізетін дәрілер: магний сульфаты, натрий сульфаты, табиғи карловар тұзы. Әсер ету механизмі: бұл препараттар асқазан-ішек жолдарында нашр сіңіріліп, ішектің осмостық қысымын жоғарылататып, судың сіңірілуін төмендетеді. Препаратты 1-2 стакан сумен қабылдаған жөн, әсері 2- 4сағ. соң байқалады. Жіті іш қатуда, жедел улануда және кейбір құрттарға қарсы дәрілермен емделуде бірге қолданылады.

15 слайд

#16 слайд
Жанам әсері: магний иондары резорбивті әсер көрсетуі мүкін, әсіресе бауыр жеткіліксіздігінде және ОЖЖ-нің және жүрек жұмысының тежелуін шақыруы мүмкін, ал балаларда ағзаның сусыздануына алып келеді. Тұзды іш жүргізетін дәрілерді әрдайым қолдануға болмайды, себебі олар құнарлы заттардың сіңірілуін бұзады. Балалардың жүрек және бүйрек жеткіліксіздігінде абайлап қолдану керек. Rp.:Natrii sulfatis25,0 Da. Signa. Ішке 15-30 г. үлкендерге, балаларға 1 жастан асқандарға 1г.

16 слайд

#17 слайд
Майсана майы ( касторовое масло) – үпілмәлік (клещевина) тұқымынан алынған препарат. Әсер ету меъханизмі: майсана майы ұлтабарда рицинол қышқылы түзілуі арқылы ыдырайды. Ол ішектің рецепторларын тітіркендіреді, толқи жиырылу қызметін күшейтетін, судың және электролиттердің сіңірілуін тоқтатады. Әсері – 1сағ басталады. Жіті іш қатуда, жедел улануда және кейбір құрттарға қарсы дәрілермен емделуде бірге қолданылады.

17 слайд

#18 слайд
Жанама әсері: жатыр бұлшық етінің рефлекторлы жиырылуында (жиі қолдануға болмайды, өйткені астың қорытылуын бұзады. Жүктілікте, майда еритін заттармен (бензол, фосфат және т.б.) улануда қолдануға болмайды, себебі майсана майы майлардың сіңірілуін жақсартады. Rp.: Olei Ricini25,0 Da. Signa. На 1 приём. Rp.: Olei Ricini1,0 Da tales doses. N 15 in caps. gelat. Signa. Принять в течение получаса. Rp.: Emulsionis olei Ricini180,0 M. Da. Signa. По 2 столовые ложки на приём. Rp.: Olei Ricini10,0 Spiritus vini100,0 M. Da. Signa. Наружное (при выпадении волос).

18 слайд

#19 слайд
Тоқ ішекке әсер ететін дәрілер. Әсер ету меанизмі: тоқ ішеке сулардың сіңірілуін төмендетіп, ішек рецепторларын қоздырады, ал аш ішекке әсер етпейді және де қоректі заттардың қорытылуы мен сіңірілуін бұзбайды. Әсері 8-10 сағ. соң байқалады. Көбінесе таңертең немесе түнге тағайындайды. Созылмалы іш қатуда қолданылады. Жанама әсері: үйреншікті тудырады, сондықтан препаратты кезектестіру қажет. Ұзақ қолданғанда – гипокалиемия, антраценгликозидтер шырышты қабықшаның, тіпті тік ішектің бұлшық ет қабықшасының зақымдалуын, бауыр қызметінің бұзылуын, ал синтетикалық іш жүргізетін дәрілер аллергиялық реакциялар шақыруы мүмкін. Ішектің түйілуінде, іш теспесі синдромында қолдануға болмайды.

19 слайд

#20 слайд
Өсімдік текті препараттар: раушан тамырының препараттары, итшомыр, іш жүргізетін іш дәрі қара жемісінің препараты, “Сенадексин”, “Сенада”, “Глаксена”, антрасеннин, т.б. Синтетикалық препараттар: Фенолфталеин, изафенин, бисакодил (дульколакс), гутталакс. Rp.:Senadexini0,07 Da tales doses N 20 in tabul. Signa. Тәулігіне тамаққа дейін 30-40 минут Rp.:Bisacodyli 0,005 Da tales doses. N 30 in dragée Signa.жатар немесе ұйықтар алдында 30 минут бұрын

20 слайд

#21 слайд
Ішек құрамының көлемін үлкейтетін дәрілер (толықтырғыштыр), (ішек рецепторларын механикалық тітіркендіреді). Бұл заттар сіңірілмейді, суды сіңіріп, ісініп, механикалық әлсіздендіретін әсер көрсетеді: ламинария, ламинарид, агар (гемицеллюлоза), кебектер, жолжелкен (подорожник) препараттары: натур – кер, натурилакс, мукофальк. Rp.: Laminaridi 50,0 Dа. Signa. По 5-10 г на прием (1-2 чайные ложки гранул), запивая 1/2 стака ­на воды; принимать 1-2 раза в день после еды.

21 слайд

#22 слайд
Нәжісті жұмсартатын дәрілер. Оларға: вазелин майы, бадам майы, глицерин (суппозиторий) жатады. Rp.: Olei Vaselini 2,0 Da tales doses. N 10 in amp. Signa. Ас қасықпен 1-2 рет тәулігіне

22 слайд

#23 слайд
Диареяға қарсы дәрілер (іш өтуге қарсы) : лоперамид (имодиум) – ішектің апиынды рецепторларымен байланысып, ішектің толқи жиырылу қызметін тежеп, сфинктер тонусын жоғарлатады, сұйықтықтардың сіңірілуін күшейтеді. Жұқпалы диареяда міндетті түрде химиотерапевтикалық дәрілермен қиыстырып белгіленеді. Ішектің қабыну ауруларында бырыстырғыш дәрілер (емен қабығының қайнатпасы (кора дуба), мойыл жемісі (черемуха) және т.б.) тағайындалады. Сіңіргіш дәрілерде (белсендірілген көмір, смекта, аттапульгит-реабан) диареяға қарсы әсер көрсетеді. Ішек микрофлорасын қалпына келтіру үшін микроб қоспалары (Бифидум бактерин, Колибактерин, Лактобактерин, Бификол, Бактисубтил, Линекс, хилак-форте) тағайындалады. Rp.: Caps. Lopеramidi 0,002 №10  Da.Signa. по 2 капе. 2 р/д.

23 слайд