Ашық сабақ 9 сынып "Катализатор. Ингибиторлар"

#1 слайд
Катализаторлар. Катализаторлар.
Ингибиторлар.Ингибиторлар. Алматы қаласы № 163 мектеп-лицейі
Химия пәні мұғалімі: Тұрсынбек Фариза Бақтиярқызы9 сынып9 сынып
1 слайд
Катализаторлар. Катализаторлар. Ингибиторлар.Ингибиторлар. Алматы қаласы № 163 мектеп-лицейі Химия пәні мұғалімі: Тұрсынбек Фариза Бақтиярқызы9 сынып9 сынып
#2 слайд
Оқу мақсаты
Ба ғалау критерийлері•
9.3.2.3 -катализатордың реагенттен
айырмашылығын және реакция
жылдамдығына әсерін түсіндіру
катализатордың реагенттен
айырмашылығын және реакция
жылдамдығына әсер ететін
факторларды түсіндіреді
2 слайд
Оқу мақсаты Ба ғалау критерийлері• 9.3.2.3 -катализатордың реагенттен айырмашылығын және реакция жылдамдығына әсерін түсіндіру катализатордың реагенттен айырмашылығын және реакция жылдамдығына әсер ететін факторларды түсіндіреді
#3 слайд
Психологиялық жағымды ахуал тудыру
Джин Шин Джитсу ( Jin shin Jitsu) —
саусақтардың арнайы нүктелерін басу арқылы
эмоционалды тепе-теңдікті қалпына келтіретін
жапондық емдеу
3 слайд
Психологиялық жағымды ахуал тудыру Джин Шин Джитсу ( Jin shin Jitsu) — саусақтардың арнайы нүктелерін басу арқылы эмоционалды тепе-теңдікті қалпына келтіретін жапондық емдеу
#4 слайд
Үй тапсырмасы:
1. Химиялық реакцияның жылдамдығы
дегеніміз не?
2. Гомогенді реакцияның жылдамдығы
дегеніміз не?
3. Гетерогенді реакцияның
жылдамдығы дегеніміз не?
4 слайд
Үй тапсырмасы: 1. Химиялық реакцияның жылдамдығы дегеніміз не? 2. Гомогенді реакцияның жылдамдығы дегеніміз не? 3. Гетерогенді реакцияның жылдамдығы дегеніміз не?
#5 слайд
«4 сурет 1 сөз»
5 слайд
«4 сурет 1 сөз»
#6 слайд
«4 сурет 1 сөз»
Ж Ы Л Д А М Д Ы Қ
6 слайд
«4 сурет 1 сөз» Ж Ы Л Д А М Д Ы Қ
#7 слайд
Химиялық реакцияның жылдамдығына әсер
ететін факторлар:
•
жанасу ауданы
•
температура
•
әрекеттесуші заттардың табиғаты
•
концентрация
•
қысым
•
катализатор
7 слайд
Химиялық реакцияның жылдамдығына әсер ететін факторлар: • жанасу ауданы • температура • әрекеттесуші заттардың табиғаты • концентрация • қысым • катализатор
#8 слайд
Өршіткілер (катализаторлар)
Химиялық реакцияны тезететін, бірақ реакция
нәтижесінде жұмсалмай қалатын заттар
өршіткілер (катализаторлар) деп аталады.
Сутек тотығы Н
2 О
2 сулы ерітіндіде
оттегін бөліп, ыдырайды.
Дегенмен, бөлме
температурасында реакция өте баяу
жүретіні соншалық, тіпті
ерітіндіні тұрақты
деп санауға болады Өршіткілер (катализаторлар)
8 слайд
Өршіткілер (катализаторлар) Химиялық реакцияны тезететін, бірақ реакция нәтижесінде жұмсалмай қалатын заттар өршіткілер (катализаторлар) деп аталады. Сутек тотығы Н 2 О 2 сулы ерітіндіде оттегін бөліп, ыдырайды. Дегенмен, бөлме температурасында реакция өте баяу жүретіні соншалық, тіпті ерітіндіні тұрақты деп санауға болады Өршіткілер (катализаторлар)
#9 слайд
9Химиялық реакцияның жылдамдығына
өршіткілердің әсері катализ деп аталады.
Катализ
Әрекеттесуші заттар мен
өршіткі бір агрегаттық күйде
болатын катализ - гомогенді
катализ деп аталады. гомогенді гетерогенді
Әрекеттесуші заттар мен әр
түрлі агрегаттық күйде
болатын катализ-гетерогенді
катализ деп аталады. Химиялық реакцияның жылдамдығына
өршіткілердің әсері катализ деп аталады. гомогенді гетерогенді
9 слайд
9Химиялық реакцияның жылдамдығына өршіткілердің әсері катализ деп аталады. Катализ Әрекеттесуші заттар мен өршіткі бір агрегаттық күйде болатын катализ - гомогенді катализ деп аталады. гомогенді гетерогенді Әрекеттесуші заттар мен әр түрлі агрегаттық күйде болатын катализ-гетерогенді катализ деп аталады. Химиялық реакцияның жылдамдығына өршіткілердің әсері катализ деп аталады. гомогенді гетерогенді
#10 слайд
Реагентпен бір фазада жататын катализ түрі гомогенді болады.
Мұндай реакция мысалы күкірт (IV) оксидін азот оксидімен
катализдік тотықтыру жатады. Өршіткі мен реагент екеуі де
бір газ тәрізді фазада болады.
кат
2SO
2 ( г ) + O
2 ( г ) → 2 SO
3 ( г ) Гомогенді катализ
Өршіткі көбінесе қатты, ал
әрекеттесуші заттар сұйық немесе
газ тектес болуы мүмкін.
Гетерогенді катализде барлық
реакциялар өршіткінің бетінде
жүреді, сондықтан қатты өршіткінің
белсенділігі оның бетінің
қасиеттеріне тәуелді. Гетерогенді
катализ
10 слайд
Реагентпен бір фазада жататын катализ түрі гомогенді болады. Мұндай реакция мысалы күкірт (IV) оксидін азот оксидімен катализдік тотықтыру жатады. Өршіткі мен реагент екеуі де бір газ тәрізді фазада болады. кат 2SO 2 ( г ) + O 2 ( г ) → 2 SO 3 ( г ) Гомогенді катализ Өршіткі көбінесе қатты, ал әрекеттесуші заттар сұйық немесе газ тектес болуы мүмкін. Гетерогенді катализде барлық реакциялар өршіткінің бетінде жүреді, сондықтан қатты өршіткінің белсенділігі оның бетінің қасиеттеріне тәуелді. Гетерогенді катализ
#11 слайд
11Тежегіштер (ингибиторлар)
Химиялық реакцияларды баяулататын заттар. Бұл заттарға
металдардың жемірілуі, тамақ өнімдерінің, отындардың
жағар жанармайдың тотығуы, мономерлердің полимері
жатады.
Аспирин және соған ұқсас
дәрілердің терапевтік әсері нақты
фермент – циклооксигеназаны
(ЦОГ) шектеу әсеріне негізделген.
Тікелей ферментке оның
каталитикалық белсенділігін
азайту мақсатымен әсер ететін кез
келген молекула тежегіштер деп
аталады.
11 слайд
11Тежегіштер (ингибиторлар) Химиялық реакцияларды баяулататын заттар. Бұл заттарға металдардың жемірілуі, тамақ өнімдерінің, отындардың жағар жанармайдың тотығуы, мономерлердің полимері жатады. Аспирин және соған ұқсас дәрілердің терапевтік әсері нақты фермент – циклооксигеназаны (ЦОГ) шектеу әсеріне негізделген. Тікелей ферментке оның каталитикалық белсенділігін азайту мақсатымен әсер ететін кез келген молекула тежегіштер деп аталады.
#12 слайд
121-тапсырма Бекіту тапсырмасы
Суретті пайдаланып отырып сутегі
тотығының ыдырауына марганец
(IV)оксиді реакцияның
жылдамдығына әсерін түсіндір.
Марганец (IV) оксидін қосқанда
не себептен сынауықта газ қарқынды
бөлінеді,
себебін түсіндір.
Өршіткінің реагентпен
айырмашылығын түсіндір.
12 слайд
121-тапсырма Бекіту тапсырмасы Суретті пайдаланып отырып сутегі тотығының ыдырауына марганец (IV)оксиді реакцияның жылдамдығына әсерін түсіндір. Марганец (IV) оксидін қосқанда не себептен сынауықта газ қарқынды бөлінеді, себебін түсіндір. Өршіткінің реагентпен айырмашылығын түсіндір.
#13 слайд
131 - тапсырма
Сутек тотығуының ыдырауына
марганец (IV) оксиді өршіткі
ролін атқарады.
Өршіткінің реагенттен
айырмашылығы: өршіткі -
химиялық реакцияны тездететін,
бірақ реакция нәтижесінде
жұмсалмай қалатын заттар, ал
реагент – әрекеттесуші заттар Дұрыс жауап
Дескриптор:
Өршіткінің реагенттен айырмашылығын және реакция жылдамдығына әсерін
түсіндіреді
13 слайд
131 - тапсырма Сутек тотығуының ыдырауына марганец (IV) оксиді өршіткі ролін атқарады. Өршіткінің реагенттен айырмашылығы: өршіткі - химиялық реакцияны тездететін, бірақ реакция нәтижесінде жұмсалмай қалатын заттар, ал реагент – әрекеттесуші заттар Дұрыс жауап Дескриптор: Өршіткінің реагенттен айырмашылығын және реакция жылдамдығына әсерін түсіндіреді
#14 слайд
14Бекіту тапсырмасы
2 тапсырма
Төмендегі суреттерді қолдана отырып
тежегіштің әсерін түсіндір Бекіту тапсырмасы
14 слайд
14Бекіту тапсырмасы 2 тапсырма Төмендегі суреттерді қолдана отырып тежегіштің әсерін түсіндір Бекіту тапсырмасы
#15 слайд
15Дұрыс жауап
2 - тапсырма
Дескриптор:
реакция жылдамдығына тежегіштің әсерін түсіндіреді Ауырсынуды
басатын дәрілік
препараттар
қолданылады.
Ауырсыну
рецепторларыны
ң тежегіштері Коррозияға
төзімді
жабындар
қолданылады.
Коррозия
тежегіштері
15 слайд
15Дұрыс жауап 2 - тапсырма Дескриптор: реакция жылдамдығына тежегіштің әсерін түсіндіреді Ауырсынуды басатын дәрілік препараттар қолданылады. Ауырсыну рецепторларыны ң тежегіштері Коррозияға төзімді жабындар қолданылады. Коррозия тежегіштері
#16 слайд
Есеп шығару:
1. Құрамында 34 г күміс нитраты бар ерітіндіні 34 г
натрий хлориді ерітіндісімен араластырды. Алынған
тұнбаның массасын есептеңдер.
1. Құрамында 2 г натрий гидроксиді бар ерітінді арқылы
0,88 г көмірқышқылы газын жіберді. Түзілген натрий
карбонатының массасын есептеңдер.
16 слайд
Есеп шығару: 1. Құрамында 34 г күміс нитраты бар ерітіндіні 34 г натрий хлориді ерітіндісімен араластырды. Алынған тұнбаның массасын есептеңдер. 1. Құрамында 2 г натрий гидроксиді бар ерітінді арқылы 0,88 г көмірқышқылы газын жіберді. Түзілген натрий карбонатының массасын есептеңдер.
#17 слайд
Рефлекция
17 слайд
Рефлекция
#18 слайд
18 слайд
#19 слайд
19 слайд
#20 слайд
20 слайд
#21 слайд
21 слайд
#22 слайд
Үйге тапсырма:
§16
22 слайд
Үйге тапсырма: §16
шағым қалдыра аласыз













