Ашық сабақ Сансызбай Сарғасқаев "Тәмпіш қара" повесі 7-сынып

#1 слайд
Байзақ ауданы №1 мектеп –гимназиясы
қазақ тілі мен әдебиеті пәні мұғалімі
Бердыбаева Ғазиза Бисалықызы
Сарыкемер 2021ж
1 слайд
Байзақ ауданы №1 мектеп –гимназиясы қазақ тілі мен әдебиеті пәні мұғалімі Бердыбаева Ғазиза Бисалықызы Сарыкемер 2021ж
#2 слайд
Бөлім: Балалар мен үлкендер
Сабақтың тақырыбы: Сансызбай Сарғасқаев
«Тәмпіш қара». Атымды адам қойған соң...
Қазақ әдебиеті сабағы
7 - сынып
2 слайд
Бөлім: Балалар мен үлкендер Сабақтың тақырыбы: Сансызбай Сарғасқаев «Тәмпіш қара». Атымды адам қойған соң... Қазақ әдебиеті сабағы 7 - сынып
#3 слайд
Оқыту мақсаты:
7.1.4.1 - Көркем шығармадағы кейіпкер бейнесін ашып, үзінділер
арқылы іс әрекетті анықтау
7.1.2.1 – Әдеби шығармадағы тұлғалық болмысты гуманистік
тұрғыдан талдау
Күтілетін нәтиже:
* Көркем шығармадағы кейіпкер бейнесін ашады
* Үзінділер арқылы іс әрекетті анықтайды
* Тұлғалық болмысты гуманистік тұрғыдан талдайды
3 слайд
Оқыту мақсаты: 7.1.4.1 - Көркем шығармадағы кейіпкер бейнесін ашып, үзінділер арқылы іс әрекетті анықтау 7.1.2.1 – Әдеби шығармадағы тұлғалық болмысты гуманистік тұрғыдан талдау Күтілетін нәтиже: * Көркем шығармадағы кейіпкер бейнесін ашады * Үзінділер арқылы іс әрекетті анықтайды * Тұлғалық болмысты гуманистік тұрғыдан талдайды
#4 слайд
1. Кейіпкер бейнесін ашады
2. Көркем шығарма үзіндісінен іс әрекетті
анықтайды
3 . Кейіпкер бейнесін гуманистік
тұрғыдан талдайдыБағалау критерийі
4 слайд
1. Кейіпкер бейнесін ашады 2. Көркем шығарма үзіндісінен іс әрекетті анықтайды 3 . Кейіпкер бейнесін гуманистік тұрғыдан талдайдыБағалау критерийі
#5 слайд
Бағалау критерийі
Дескриптор Білім алушы
1. Шығарма кейіпкерлерін біледі - 1 балл
2. Кейіпкер бейнесін ашады - 1 балл
3. Оқиға желісін біледі - 2 балл
4. Оқиға мен уақыт сәтін сәйкестендіреді - 3 балл
5. Шаншатай бойындағы қасиеттердің ерекшеліктерін анықтайды - 1 балл
6. Шаншатайдың тұлғалық болмысын гуманистік тұрғыда талдайды - 2 балл
5 слайд
Бағалау критерийі Дескриптор Білім алушы 1. Шығарма кейіпкерлерін біледі - 1 балл 2. Кейіпкер бейнесін ашады - 1 балл 3. Оқиға желісін біледі - 2 балл 4. Оқиға мен уақыт сәтін сәйкестендіреді - 3 балл 5. Шаншатай бойындағы қасиеттердің ерекшеліктерін анықтайды - 1 балл 6. Шаншатайдың тұлғалық болмысын гуманистік тұрғыда талдайды - 2 балл
#6 слайд
Сансызбай Сарғасқаев
6 слайд
Сансызбай Сарғасқаев
#7 слайд
Талқылау сұрақтары:
1. «Тәмпіш қара» шығармасында қай кезең
суреттеледі?
2. Шығарма неліктен «Тәмпіш қара» деп аталған?
3. Ертайдың Шаншатаймен танысуы қандай
оқиғамен байланысты еді?
4.Әңгімедегі Тәмпіш қара кім?
5. Шаншатайдың басқа балалардан ерекшелігі
қандай?
6. Ауыл балалары демалыс уақытында кімдерге
көмекке барады?
7 слайд
Талқылау сұрақтары: 1. «Тәмпіш қара» шығармасында қай кезең суреттеледі? 2. Шығарма неліктен «Тәмпіш қара» деп аталған? 3. Ертайдың Шаншатаймен танысуы қандай оқиғамен байланысты еді? 4.Әңгімедегі Тәмпіш қара кім? 5. Шаншатайдың басқа балалардан ерекшелігі қандай? 6. Ауыл балалары демалыс уақытында кімдерге көмекке барады?
#8 слайд
Повестегі басты - басты оқиғалар:
* Шаншатайдың ауылға келуі.
* Балаларды егін басына ертіп баруы.
* Егін басындағы балалардың өнері.
* Балалардың "Октябрь балалары" газетімен танысуы.
* Баллардың қырман басынан қайтардағы қырманшыларға өнер
көрсетуі.
* Шаншатайдың "доп қуу" ойынын ұйымдастыруы.
* Шаншатай мен Иманбектің төбелесі.
* Балалардың Теке қартпен кездесуі.
* Келдібек директордың балаларға пионерлік тапсырма беруі.
* Ауылға радио келуі.
* Иманбектің кешірім сұрауы.
* Ауыл баларының мәдениеттілігі.
* Ауылға газет келуі.
8 слайд
Повестегі басты - басты оқиғалар: * Шаншатайдың ауылға келуі. * Балаларды егін басына ертіп баруы. * Егін басындағы балалардың өнері. * Балалардың "Октябрь балалары" газетімен танысуы. * Баллардың қырман басынан қайтардағы қырманшыларға өнер көрсетуі. * Шаншатайдың "доп қуу" ойынын ұйымдастыруы. * Шаншатай мен Иманбектің төбелесі. * Балалардың Теке қартпен кездесуі. * Келдібек директордың балаларға пионерлік тапсырма беруі. * Ауылға радио келуі. * Иманбектің кешірім сұрауы. * Ауыл баларының мәдениеттілігі. * Ауылға газет келуі.
#9 слайд
1- тапсырма «Әдебиет лотосы»
ДескрипторШығарма
атауы Кейіпкері Қандай? Қандай жағымды
қасиеттері мен
қылықтары ұнады? Кейіпкерге
ұқсағың келе ме?
Себебін түсіндір?
Тәмпіш қара
1. Шығарма кейіпкерлерін біледі
2. Кейіпкерлердің бейнесін ашады
9 слайд
1- тапсырма «Әдебиет лотосы» ДескрипторШығарма атауы Кейіпкері Қандай? Қандай жағымды қасиеттері мен қылықтары ұнады? Кейіпкерге ұқсағың келе ме? Себебін түсіндір? Тәмпіш қара 1. Шығарма кейіпкерлерін біледі 2. Кейіпкерлердің бейнесін ашады
#10 слайд
1- тапсырма «Әдебиет лотосы» Ықтимал жауап
Шығарма
атауы Кейіпкері Қандай? Қандай жағымды
қасиеттері мен
қылықтары ұнады? Кейіпкерге
ұқсағың келе ме?
Себебін түсіндір?
Тәмпіш қара Шаншатай Қала
баласы Әдептілік, ұқыптылық,
еңбексүйгіштік Иә, өйткені ол өте
ақылды және
еңбексүйгіш бала
Ертай Ауыл
баласы Өнерге құштарлық,
дүниені бала көзімен
қабылдау қасиеттері Иә, мен де Ертай
сияқты өнерлі
болғым келеді
Теке қарт Қария,
газет
тасушы Ақылгөй, көпті көрген,
сауатты Теке қарт ауыл
балаларына сыйлай
білуді ұғындырады.
Жастарға үлгі болғым
келеді
10 слайд
1- тапсырма «Әдебиет лотосы» Ықтимал жауап Шығарма атауы Кейіпкері Қандай? Қандай жағымды қасиеттері мен қылықтары ұнады? Кейіпкерге ұқсағың келе ме? Себебін түсіндір? Тәмпіш қара Шаншатай Қала баласы Әдептілік, ұқыптылық, еңбексүйгіштік Иә, өйткені ол өте ақылды және еңбексүйгіш бала Ертай Ауыл баласы Өнерге құштарлық, дүниені бала көзімен қабылдау қасиеттері Иә, мен де Ертай сияқты өнерлі болғым келеді Теке қарт Қария, газет тасушы Ақылгөй, көпті көрген, сауатты Теке қарт ауыл балаларына сыйлай білуді ұғындырады. Жастарға үлгі болғым келеді
#11 слайд
2- тапсырма «Қай сәт бейнеленген?»
Оқиға мен болған уақыт сәтін сәйкестендіріңдер
Дескриптор
1. Оқиға желісін біледі
2. Оқиға мен уақыт сәтін сәйкестендіредіОқиға уақыт сәтін
Ауыл балаларының жалғыз арықтың суын бөгеп, көлшік
жасап ойнауы, мектептің цемент жайылған еденінде асық
ойнауы Иманбекпен арадағы теке тірес
Судан шыққан Ертайдың киімдерінің орнында болмауы,
Ертайдың қарғауы, бейтаныстың Иманбекті жазалауы,
Шаншатаймен таныстық Шаншатаймен танысқанға дейінгі
ауыл өмірі
Шаншатайдың ауыл балаларына көрсеткен үлгісі, бояу
қарындаштардың кәдеге асуы Ертайдың өтірік ауруы
Ол сап-сау,- дейді Бейсекүл күліп. «мәссаған, безгелдек!
Менің өтірік ауруымды Шаншатай айтқан ғой ,шамасы» Алғашқы газет
Суды бөгеу үшін, біз сол арықтың жар қабағын
қопаратынбыз.Көлшік жасау үстінде кейде қызыл кеңірдек
боп ұрсысып, кейде жағаласып та қалатын едік Танысу
11 слайд
2- тапсырма «Қай сәт бейнеленген?» Оқиға мен болған уақыт сәтін сәйкестендіріңдер Дескриптор 1. Оқиға желісін біледі 2. Оқиға мен уақыт сәтін сәйкестендіредіОқиға уақыт сәтін Ауыл балаларының жалғыз арықтың суын бөгеп, көлшік жасап ойнауы, мектептің цемент жайылған еденінде асық ойнауы Иманбекпен арадағы теке тірес Судан шыққан Ертайдың киімдерінің орнында болмауы, Ертайдың қарғауы, бейтаныстың Иманбекті жазалауы, Шаншатаймен таныстық Шаншатаймен танысқанға дейінгі ауыл өмірі Шаншатайдың ауыл балаларына көрсеткен үлгісі, бояу қарындаштардың кәдеге асуы Ертайдың өтірік ауруы Ол сап-сау,- дейді Бейсекүл күліп. «мәссаған, безгелдек! Менің өтірік ауруымды Шаншатай айтқан ғой ,шамасы» Алғашқы газет Суды бөгеу үшін, біз сол арықтың жар қабағын қопаратынбыз.Көлшік жасау үстінде кейде қызыл кеңірдек боп ұрсысып, кейде жағаласып та қалатын едік Танысу
#12 слайд
2- тапсырма «Қай сәт бейнеленген?»
Дұрыс жауабы
Оқиға уақыт сәтін
Ауыл балаларының жалғыз арықтың суын бөгеп, көлшік
жасап ойнауы, мектептің цемент жайылған еденінде асық
ойнауы Иманбекпен арадағы теке тірес
Судан шыққан Ертайдың киімдерінің орнында болмауы,
Ертайдың қарғауы, бейтаныстың Иманбекті жазалауы,
Шаншатаймен таныстық Шаншатаймен танысқанға дейінгі
ауыл өмірі
Шаншатайдың ауыл балаларына көрсеткен үлгісі, бояу
қарындаштардың кәдеге асуы Ертайдың өтірік ауруы
Ол сап-сау,- дейді Бейсекүл күліп. «мәссаған, безгелдек!
Менің өтірік ауруымды Шаншатай айтқан ғой ,шамасы» Алғашқы газет
Суды бөгеу үшін, біз сол арықтың жар қабағын
қопаратынбыз.Көлшік жасау үстінде кейде қызыл кеңірдек
боп ұрсысып, кейде жағаласып та қалатын едік Танысу
12 слайд
2- тапсырма «Қай сәт бейнеленген?» Дұрыс жауабы Оқиға уақыт сәтін Ауыл балаларының жалғыз арықтың суын бөгеп, көлшік жасап ойнауы, мектептің цемент жайылған еденінде асық ойнауы Иманбекпен арадағы теке тірес Судан шыққан Ертайдың киімдерінің орнында болмауы, Ертайдың қарғауы, бейтаныстың Иманбекті жазалауы, Шаншатаймен таныстық Шаншатаймен танысқанға дейінгі ауыл өмірі Шаншатайдың ауыл балаларына көрсеткен үлгісі, бояу қарындаштардың кәдеге асуы Ертайдың өтірік ауруы Ол сап-сау,- дейді Бейсекүл күліп. «мәссаған, безгелдек! Менің өтірік ауруымды Шаншатай айтқан ғой ,шамасы» Алғашқы газет Суды бөгеу үшін, біз сол арықтың жар қабағын қопаратынбыз.Көлшік жасау үстінде кейде қызыл кеңірдек боп ұрсысып, кейде жағаласып та қалатын едік Танысу
#13 слайд
3- тапсырма «ПОПС формуласы»
Шаншатай бойындағы асыл қасиеттер - әдептілік, ұқыптылық, тазалық,
кішіпейілділік пен сыпайылық кімдерге ерекше әсер етті? Қалай ойлайсыз, бүгінгі
жасөспірімдер үшін үлгі бола ала ма? Кейіпкер бейнесін адамгершілік тұрғысынан
талдаңыз.
«Менің ойымша,...»
«Себебі, мен оны былай түсіндіремін…»
«Оны мен мына фактілермен, мысалдармен дәлелдей аламын...»
«Осыған байланысты мен мынадай қорытынды шешімге келдім...»
Дескриптор 1. Шаншатай бойындағы қасиеттердің
ерекшеліктерін анықтайды
2. Шаншатайдың тұлғалық болмысын гуманитік
тұрғыдан талдайды
13 слайд
3- тапсырма «ПОПС формуласы» Шаншатай бойындағы асыл қасиеттер - әдептілік, ұқыптылық, тазалық, кішіпейілділік пен сыпайылық кімдерге ерекше әсер етті? Қалай ойлайсыз, бүгінгі жасөспірімдер үшін үлгі бола ала ма? Кейіпкер бейнесін адамгершілік тұрғысынан талдаңыз. «Менің ойымша,...» «Себебі, мен оны былай түсіндіремін…» «Оны мен мына фактілермен, мысалдармен дәлелдей аламын...» «Осыған байланысты мен мынадай қорытынды шешімге келдім...» Дескриптор 1. Шаншатай бойындағы қасиеттердің ерекшеліктерін анықтайды 2. Шаншатайдың тұлғалық болмысын гуманитік тұрғыдан талдайды
#14 слайд
3- тапсырма Ықтимал жауап
Шаншатай бойындағы асыл қасиеттер - әдептілік, ұқыптылық, тазалық,
кішіпейілділік пен сыпайылық кімдерге ерекше әсер етті? Қалай ойлайсыз, бүгінгі
жасөспірімдер үшін үлгі бола ала ма? Кейіпкер бейнесін адамгершілік тұрғысынан
талдаңыз.
«М енің ойымша, Шаншатай бейнесі бүгін жастарға үлгі боларлықтай тұлға »
« Себебі , мен Шаншатайдың бойынан әдептілік,
ұқыптылық,тазалық,кішіпейілділік пен сыпайылық секілді асыл қасиеттерді
байқадым»
« Оны мен мына фактілермен, мысалдармен дәлелдей аламын: Шаншатай –
қаладан келген көзі ашық бала, ол "Октябрь балалары" деп аталатын газеттің
бар екендігін ауыл балаларына таныстырып, Ертайдың суретшілік
дарындылығын бағалай отырып, осы газетке ең жақсы суретіңді жіберейік деп
үлкен үміт артып Ертайдың қабілетін шыңдай түседі»
« Осыған байланысты мен мынадай қорытынды шешімге келдім : Қазіргі жас
жеткіншектер барлық мүмкіндіктері бола тұрса да балалар басылымдарына көп
жазыла бермейді, ал повесть кейіпкерлері сол газеттің келуін асыға күтіп,тіпті
ауылдан жырақта тұратын Теке қарияның үйіне іздеп барып, алып оқиды»
14 слайд
3- тапсырма Ықтимал жауап Шаншатай бойындағы асыл қасиеттер - әдептілік, ұқыптылық, тазалық, кішіпейілділік пен сыпайылық кімдерге ерекше әсер етті? Қалай ойлайсыз, бүгінгі жасөспірімдер үшін үлгі бола ала ма? Кейіпкер бейнесін адамгершілік тұрғысынан талдаңыз. «М енің ойымша, Шаншатай бейнесі бүгін жастарға үлгі боларлықтай тұлға » « Себебі , мен Шаншатайдың бойынан әдептілік, ұқыптылық,тазалық,кішіпейілділік пен сыпайылық секілді асыл қасиеттерді байқадым» « Оны мен мына фактілермен, мысалдармен дәлелдей аламын: Шаншатай – қаладан келген көзі ашық бала, ол "Октябрь балалары" деп аталатын газеттің бар екендігін ауыл балаларына таныстырып, Ертайдың суретшілік дарындылығын бағалай отырып, осы газетке ең жақсы суретіңді жіберейік деп үлкен үміт артып Ертайдың қабілетін шыңдай түседі» « Осыған байланысты мен мынадай қорытынды шешімге келдім : Қазіргі жас жеткіншектер барлық мүмкіндіктері бола тұрса да балалар басылымдарына көп жазыла бермейді, ал повесть кейіпкерлері сол газеттің келуін асыға күтіп,тіпті ауылдан жырақта тұратын Теке қарияның үйіне іздеп барып, алып оқиды»
#15 слайд
Рефлексия
«Мен үшін маңызды болғаны...»
1. Бүгін мен үшін ....... маңызды
болды.
15 слайд
Рефлексия «Мен үшін маңызды болғаны...» 1. Бүгін мен үшін ....... маңызды болды.
шағым қалдыра аласыз


