Бәйтерек монументі

#1 слайд
“ БАРҚЫТБЕЛ ОРТА МЕКТЕП-БАҚША” КММ
Пән: Қазақ әдебиеті 9-сынып
Күні: 21.04.2020
Пән мұғалімі: Ағзам Н
Сабақтың тақырыбы:
“ Бәйтерек монументі”
1 слайд
“ БАРҚЫТБЕЛ ОРТА МЕКТЕП-БАҚША” КММ Пән: Қазақ әдебиеті 9-сынып Күні: 21.04.2020 Пән мұғалімі: Ағзам Н Сабақтың тақырыбы: “ Бәйтерек монументі”
#2 слайд
САБАҚТЫҢ МАҚСАТЫ :
. Несіпбек Айтұлының “Бәйтерек поэмасының”
желісі бойынша бәйтерек ұғымына қазақ
халқының көзқарасын талдау.
.Поэманың негізгі айтар ойына терең бойлау
. Сіздердің білетіндеріңіз : Н.Айтұлының өмірі
шығармашылғы ,поэма мазмұны
Білу керек: Бәйтерек ұғымын жан-жақты талдап,толықтай
мәлімет алу
2 слайд
САБАҚТЫҢ МАҚСАТЫ : . Несіпбек Айтұлының “Бәйтерек поэмасының” желісі бойынша бәйтерек ұғымына қазақ халқының көзқарасын талдау. .Поэманың негізгі айтар ойына терең бойлау . Сіздердің білетіндеріңіз : Н.Айтұлының өмірі шығармашылғы ,поэма мазмұны Білу керек: Бәйтерек ұғымын жан-жақты талдап,толықтай мәлімет алу
#3 слайд
МИҒА ШАБУЫ:
Бәйтерек монументінің елорда төрінде
орналасуының себебі не деп ойлайсыз?
Отбасыңызда бір адамды бәйтерекке
теңеу керек болса кімді теңер едіңіз
және не себепті?
3 слайд
МИҒА ШАБУЫ: Бәйтерек монументінің елорда төрінде орналасуының себебі не деп ойлайсыз? Отбасыңызда бір адамды бәйтерекке теңеу керек болса кімді теңер едіңіз және не себепті?
#4 слайд
ҚОСЫМША
МӘЛІМЕТ
Бәйтерек- күллі ғалам бейнесі, ол жерастынан өрлеп, жер үстін
көктей өтіп, аспанға тіреледі. Байырғы ортаның мифтік
санасы көрінетін ауыз әдебиеті нұсқаларында қаһарман
әртүрлі себептермен жерастына түседі. Төменгі әлем қараңғы,
зұлым күштердің мекені, өлілер патшалығы. Осы әлемге тап
болған қаһарман көкке тірелген Бәйтерекке келеді.
Бәйтеректің түбінде айдаһар , төбесінде Самұрық құстың ұясы,
ұяда жұмыртқа немесе жаңа ғана жұмыртқадан шыққан шақа
балапандар. Мифтік қаһарман айдаһарды өлтіріп,
балапандарды ажалдан құтқарады. Самұрык құс қаһарманға
ризалығын білдіріп, Бәйтеректі бойлай ұшып, оны төменгі
қабаттан ортаңғы қабатқа алып шығады. Әлемнің төменгі
қабатына түскен мифтік қаһарманға жарық дүниеге шығатын
жол тек Бәйтерек арқылы жүзеге асады.
4 слайд
ҚОСЫМША МӘЛІМЕТ Бәйтерек- күллі ғалам бейнесі, ол жерастынан өрлеп, жер үстін көктей өтіп, аспанға тіреледі. Байырғы ортаның мифтік санасы көрінетін ауыз әдебиеті нұсқаларында қаһарман әртүрлі себептермен жерастына түседі. Төменгі әлем қараңғы, зұлым күштердің мекені, өлілер патшалығы. Осы әлемге тап болған қаһарман көкке тірелген Бәйтерекке келеді. Бәйтеректің түбінде айдаһар , төбесінде Самұрық құстың ұясы, ұяда жұмыртқа немесе жаңа ғана жұмыртқадан шыққан шақа балапандар. Мифтік қаһарман айдаһарды өлтіріп, балапандарды ажалдан құтқарады. Самұрык құс қаһарманға ризалығын білдіріп, Бәйтеректі бойлай ұшып, оны төменгі қабаттан ортаңғы қабатқа алып шығады. Әлемнің төменгі қабатына түскен мифтік қаһарманға жарық дүниеге шығатын жол тек Бәйтерек арқылы жүзеге асады.
#5 слайд
АУЫЗ ӘДЕБИЕТІНЕН.....
Бәйтерек зұлымдық патшалығының өкілі айдаһарды
үстіңгі қабатқа жібермей, қаһарман келгенше төменде
жорғалатып қояды, тіпті төбесіндегі балапандарға да
жібермейді. Сөйтіп Самұрықтың ұясын да, жоғарғы
қабатты да таза ұстайды, өзі де шайқалмай, тіп-тік күйінде
тұрады. Ол - мәңгіліктің символы. Самұрық қаһарманды
жер бетіне алып кеткенде де Бәйтерек оның ұясын,
балапандарын қарауылдап қалады. Бәйтерек тек үш
қабатты байланыстырып тұрған дәнекер ғана емес, адамға
ізгілік жолын көрсетуші, жақсылық жасаушы. Бәйтерек
жай ағаш емес, ол өте үлкен, «үйдің жуандығындай», алты
қанат киіз үйді көз алдыңызга елестеді. Мифологиядағы
Бәйтеректің осыншама ізгілікті қызметі ел танымына
ерекше ықпал етіп, керемет ағаш деген ұғым
қалыптастырған .
5 слайд
АУЫЗ ӘДЕБИЕТІНЕН..... Бәйтерек зұлымдық патшалығының өкілі айдаһарды үстіңгі қабатқа жібермей, қаһарман келгенше төменде жорғалатып қояды, тіпті төбесіндегі балапандарға да жібермейді. Сөйтіп Самұрықтың ұясын да, жоғарғы қабатты да таза ұстайды, өзі де шайқалмай, тіп-тік күйінде тұрады. Ол - мәңгіліктің символы. Самұрық қаһарманды жер бетіне алып кеткенде де Бәйтерек оның ұясын, балапандарын қарауылдап қалады. Бәйтерек тек үш қабатты байланыстырып тұрған дәнекер ғана емес, адамға ізгілік жолын көрсетуші, жақсылық жасаушы. Бәйтерек жай ағаш емес, ол өте үлкен, «үйдің жуандығындай», алты қанат киіз үйді көз алдыңызга елестеді. Мифологиядағы Бәйтеректің осыншама ізгілікті қызметі ел танымына ерекше ықпал етіп, керемет ағаш деген ұғым қалыптастырған .
#6 слайд
БӘЙТЕРЕК СӨЗІНІҢ ҚОСЫМША
МАҒЫНАЛАРЫ
«Бәйтерек» сөзі қосымша астарлы мағынаға
ие болган.
Бірінші :кәдімгі зәулім ағаш;
екіншісі, әлем ағашы;
үшіншісі - мықты, зор, күшт мағынасында;
төртіншісі , тірек, сүйеніш, қорған, пана
мәнінде ұғынылатынын байқаймыз
6 слайд
БӘЙТЕРЕК СӨЗІНІҢ ҚОСЫМША МАҒЫНАЛАРЫ «Бәйтерек» сөзі қосымша астарлы мағынаға ие болган. Бірінші :кәдімгі зәулім ағаш; екіншісі, әлем ағашы; үшіншісі - мықты, зор, күшт мағынасында; төртіншісі , тірек, сүйеніш, қорған, пана мәнінде ұғынылатынын байқаймыз
#7 слайд
ТАПСЫРМАЛАР:
. Аңыз әңгімеден алған әсеріңіз?
. Қазақ халықы үшін қастерлі болып
есептелетін тағы қандай нәрселерді
білесіз?
Ойлан,ізден....
7 слайд
ТАПСЫРМАЛАР: . Аңыз әңгімеден алған әсеріңіз? . Қазақ халықы үшін қастерлі болып есептелетін тағы қандай нәрселерді білесіз? Ойлан,ізден....
#8 слайд
ҮЙ ТАПСЫРМАСЫ:
Нұр-Сұлтан қаласында орналасқан
бәйтерек сәулетінің ерекшелігі
туралы өз ойыңмен бөліс
8 слайд
ҮЙ ТАПСЫРМАСЫ: Нұр-Сұлтан қаласында орналасқан бәйтерек сәулетінің ерекшелігі туралы өз ойыңмен бөліс
шағым қалдыра аласыз


