бал арасының тіршілігіндегі математика

#1 слайд
Бал арасыны ң тіршілігіндегі
математика
1 слайд
Бал арасыны ң тіршілігіндегі математика
#2 слайд
Кіріспе:
"Табиғат математикалық,геометриялық далдікпен жасалған.Оны
орнынан сал қозғасаң,дуниенің тас-талқаны шығады"-деп Ал-
Фараби атамыз айтқандай тіршіліктегі заттардың барлығы
өлшеммен ,есеппен құрастырылған.Оны бал арасы тіршілігінен де
көруге болады.
Құранда"ара"мағынасың беретін "Нахыл"сүресінің 68-69
аяттарында бал аралары жайында айтылған."Раббың бұл бал
арасына шабыт берді:таулардың ағаштардан,адамдардың құрған
омарталарынан өздеріне үй жасаңдар.Сосын жемістердін барлығын
же де,Раббыңның саған тән еткен жайылым жолдарына
шық.Олардың қарнынан түрлі-түсті бал шығады,онда адамдар үшін
шипа бар.Ойлаған қауым үшін мұнда бір дәлел бар екені күмәнсіз"-
деп түсіндіріледі.
Мен тақырыбымда қызықты деректерді келтіре отырып,қалай
ізденіп зерттеп,зерделегенімді айтып өтсем .
2 слайд
Кіріспе: "Табиғат математикалық,геометриялық далдікпен жасалған.Оны орнынан сал қозғасаң,дуниенің тас-талқаны шығады"-деп Ал- Фараби атамыз айтқандай тіршіліктегі заттардың барлығы өлшеммен ,есеппен құрастырылған.Оны бал арасы тіршілігінен де көруге болады. Құранда"ара"мағынасың беретін "Нахыл"сүресінің 68-69 аяттарында бал аралары жайында айтылған."Раббың бұл бал арасына шабыт берді:таулардың ағаштардан,адамдардың құрған омарталарынан өздеріне үй жасаңдар.Сосын жемістердін барлығын же де,Раббыңның саған тән еткен жайылым жолдарына шық.Олардың қарнынан түрлі-түсті бал шығады,онда адамдар үшін шипа бар.Ойлаған қауым үшін мұнда бір дәлел бар екені күмәнсіз"- деп түсіндіріледі. Мен тақырыбымда қызықты деректерді келтіре отырып,қалай ізденіп зерттеп,зерделегенімді айтып өтсем .
#3 слайд
Мақсаттары:
1)Тәңірімнін жаратқан табиғат дүниесінде
артық не кемдігі жоқ екендігін біле
отырып,бал арасы тіршілігінен тағылым
алып,ара ұясының құрылысын зерттеу.
2)Араның атқаратын еңбегін зерттеп,еңбек
сүйгіштікті үйрену.
3)Балдын организімге пайдалы екендігін
ескеріп, химиялық құрамының пайызга
шаққандағы мөлшерін(%)анықтап,дұрыс
пайдалануды үйрену.
3 слайд
Мақсаттары: 1)Тәңірімнін жаратқан табиғат дүниесінде артық не кемдігі жоқ екендігін біле отырып,бал арасы тіршілігінен тағылым алып,ара ұясының құрылысын зерттеу. 2)Араның атқаратын еңбегін зерттеп,еңбек сүйгіштікті үйрену. 3)Балдын организімге пайдалы екендігін ескеріп, химиялық құрамының пайызга шаққандағы мөлшерін(%)анықтап,дұрыс пайдалануды үйрену.
#4 слайд
Зерттеу әдістері :
1)Қызықты деректерді жинай отырып,ара ұясының
құрылысындағы әрбір ұяшықтың қабырғасын,
ауданын,көлемін,табанындағы бұрыштарының шамасын
есептеу.алты бұрышты призмалы ара ұясының тиімділігін
анықтау.
2)Ұядағы ара мүшелерінінің ұзындығына, салмағына,
атқаратын қызыметіне сипатама жасау.
3)Математикалық формулаларды пайдалану арқылы бал
құрамындагы зат мөлшерін анықтау.
3)Қазақстандағы ара шаруашылығын бағалау
туралы мәліметтер жинау
4 слайд
Зерттеу әдістері : 1)Қызықты деректерді жинай отырып,ара ұясының құрылысындағы әрбір ұяшықтың қабырғасын, ауданын,көлемін,табанындағы бұрыштарының шамасын есептеу.алты бұрышты призмалы ара ұясының тиімділігін анықтау. 2)Ұядағы ара мүшелерінінің ұзындығына, салмағына, атқаратын қызыметіне сипатама жасау. 3)Математикалық формулаларды пайдалану арқылы бал құрамындагы зат мөлшерін анықтау. 3)Қазақстандағы ара шаруашылығын бағалау туралы мәліметтер жинау
#5 слайд
5 слайд
#6 слайд
Араның түрі Ұзындығы Салмағы
Аналық ара 20-25мм 150-300мг
Аталық ара 15-17мм 200мг
Жұмысшы
ара -12-15мм 90мгАра семьясының мүшелері,
өлшемдері
6 слайд
Араның түрі Ұзындығы Салмағы Аналық ара 20-25мм 150-300мг Аталық ара 15-17мм 200мг Жұмысшы ара -12-15мм 90мгАра семьясының мүшелері, өлшемдері
#7 слайд
Араның көбеюі
7 слайд
Араның көбеюі
#8 слайд
1тәулікте-3-4мың жұмысшы ара
3тәулікте-личинка
1маусымда-200мың ұрықтандырылған жұмыртқа
Жыл
мезгілі Көктемде Жазда Қыста
Аралар 30мың
ара 200мың
ара 30-35мың
ара
Бір ұяда: ұрғашы ара-1
аталық ара-бірнеше жүз
жұмысшы ара-ондаған мың
Қыста ұядағы қорек:
Бал:15кг-38кг
Тозаң:2-3рама
Т =8 с болғанда шар сия қты массаға айналады
8 слайд
1тәулікте-3-4мың жұмысшы ара 3тәулікте-личинка 1маусымда-200мың ұрықтандырылған жұмыртқа Жыл мезгілі Көктемде Жазда Қыста Аралар 30мың ара 200мың ара 30-35мың ара Бір ұяда: ұрғашы ара-1 аталық ара-бірнеше жүз жұмысшы ара-ондаған мың Қыста ұядағы қорек: Бал:15кг-38кг Тозаң:2-3рама Т =8 с болғанда шар сия қты массаға айналады
#9 слайд
9 слайд
#10 слайд
Бір ұяда: min-30 мың
max- 60-80мың
Вертикаль 12 рамалы ұя +2 не 3 магазин
max -80 карезге дейін
1 карез-а =40 см
в=25см S=1000 см
Рамкалар салмағы-0,5 кг, ішінде балы бар
рамкалар435х300-4кг -30 ұяшық
235х230-3кг-24 ұяшық (бір шаршыда 100ұяшық)
10 слайд
Бір ұяда: min-30 мың max- 60-80мың Вертикаль 12 рамалы ұя +2 не 3 магазин max -80 карезге дейін 1 карез-а =40 см в=25см S=1000 см Рамкалар салмағы-0,5 кг, ішінде балы бар рамкалар435х300-4кг -30 ұяшық 235х230-3кг-24 ұяшық (бір шаршыда 100ұяшық)
#11 слайд
Бір ұяшық қабырғасы:а =25 мм=3см
n=6, r = =
R=a, R= a =25 мм 3 см
S= r 2
S ішт = = 1588,75
S сырт = r 2
S ішт = * 625=13.5 13.5*1.7=2295 2
3
a
2
3 3
2
3 3 625
2
3 3
3 2
3 2 3
11 слайд
Бір ұяшық қабырғасы:а =25 мм=3см n=6, r = = R=a, R= a =25 мм 3 см S= r 2 S ішт = = 1588,75 S сырт = r 2 S ішт = * 625=13.5 13.5*1.7=2295 2 3 a 2 3 3 2 3 3 625 2 3 3 3 2 3 2 3
#12 слайд
Берілгені: Дұрыс алты
бұрышты ара ұясы
призма
Симметрия осіндегі
нүкте-H
A,H және B нүктелері
арқылы жазықтық
жүргізілгеFABD пирамида
HAB пирамидасымен
толықтырылған.
OD
┴ AB,DC=CO.
12 слайд
Берілгені: Дұрыс алты бұрышты ара ұясы призма Симметрия осіндегі нүкте-H A,H және B нүктелері арқылы жазықтық жүргізілгеFABD пирамида HAB пирамидасымен толықтырылған. OD ┴ AB,DC=CO.
#13 слайд
Ара ұяларының қыс мезгіліне төзімділігі
өлшеуішін бағалау
Ш⁼∕ аралардың қысқы шығыны% К-аралардың күш-
қуаты
Ш= ( К
к үз -К
көктем∕ ∕:К
күз )х100%
Бір ара ұясына есептелген қыстық азық қорының шығыны
Ш=азық қорының шығыны А-азық қоры к-орташа күш-қуаты
Ш= ( А
к үз -А
көктем∕ ∕:К
орта )
13 слайд
Ара ұяларының қыс мезгіліне төзімділігі өлшеуішін бағалау Ш⁼∕ аралардың қысқы шығыны% К-аралардың күш- қуаты Ш= ( К к үз -К көктем∕ ∕:К күз )х100% Бір ара ұясына есептелген қыстық азық қорының шығыны Ш=азық қорының шығыны А-азық қоры к-орташа күш-қуаты Ш= ( А к үз -А көктем∕ ∕:К орта )
#14 слайд
Балдың
құрамындағы
г люкоза мен
фруктоза сын
есептеу :
Балдың құрамында 0,3 % глюкоза мен фруктоза бар болса, онда 425
грамм балда қанша глюкоза мен фруктоза бар?
Берілгені:
425 г-100%
Х-0,3%
Х= 425 *0,3/100= 1.275 г
Ж ауабы: 1.275 г глюкоза, фруктоза бар.
14 слайд
Балдың құрамындағы г люкоза мен фруктоза сын есептеу : Балдың құрамында 0,3 % глюкоза мен фруктоза бар болса, онда 425 грамм балда қанша глюкоза мен фруктоза бар? Берілгені: 425 г-100% Х-0,3% Х= 425 *0,3/100= 1.275 г Ж ауабы: 1.275 г глюкоза, фруктоза бар.
#15 слайд
46,8 º
= 13 % -c у
1,44 º = 0.4 % -
ақуыз
1,08 º=
0,3 % -глюкоза-фруктоза
15 слайд
46,8 º = 13 % -c у 1,44 º = 0.4 % - ақуыз 1,08 º= 0,3 % -глюкоза-фруктоза
#16 слайд
16 слайд
#17 слайд
Табу керек: S´ (x)
Шешуі: 1)a – призма
табаны
b – биіктігі (a‹b)
OH=x
S
трапеция - ұяның
бүйір жақтары.
S
трапеция =0.5a(2b-
x )
17 слайд
Табу керек: S´ (x) Шешуі: 1)a – призма табаны b – биіктігі (a‹b) OH=x S трапеция - ұяның бүйір жақтары. S трапеция =0.5a(2b- x )
#18 слайд
Есептер:
Берілгені:
1кг балдың құнарлылығы-
3150каллория.
Табу керек:100г - 425 г - ?
Шешуі:а)3150:100 %=31,5
х=3150*100/1000=315кал
Ә) 425 г кал табу үшін:
у= 425 *3150/
1000= 1338750 /1000= 1338,75 кал
18 слайд
Есептер: Берілгені: 1кг балдың құнарлылығы- 3150каллория. Табу керек:100г - 425 г - ? Шешуі:а)3150:100 %=31,5 х=3150*100/1000=315кал Ә) 425 г кал табу үшін: у= 425 *3150/ 1000= 1338750 /1000= 1338,75 кал
#19 слайд
Есептер бал құрамында:
Берілгені:Су-13 %
425 г бал-100%
? -13 %
Х= 425 *13%/100= 55.25 г
Жауабы: 55.25 г су .
Берілгені:Белок-0,4 %
425 г-100% у = 425 *0,4/100=1 .7 г
?-0,4%
Жауабы:1 .7 г белок
19 слайд
Есептер бал құрамында: Берілгені:Су-13 % 425 г бал-100% ? -13 % Х= 425 *13%/100= 55.25 г Жауабы: 55.25 г су . Берілгені:Белок-0,4 % 425 г-100% у = 425 *0,4/100=1 .7 г ?-0,4% Жауабы:1 .7 г белок
#20 слайд
20 слайд
#21 слайд
Қорытындысы:
Шығармашылық жұмысымды қорытындылай
келе,ара балының ағзаға қажетті дәруменді
тағам екендігін анықтадым, жиі бал жеуге
кеңес беремін.
2)Емдік қасиеттері бар екенін
ескеріп,ауырғанда ара балының пайдасы зор
екенін айта кеткім келеді.
3)Қазақстанда омарташы мамандарды
даярлауға көңіл бөліп, ара шаруашылығына
көбірек субсидия бөлініп, асыл тұқымды ара
шаруашылығын дамыту қажет екендігін
түсіндім
21 слайд
Қорытындысы: Шығармашылық жұмысымды қорытындылай келе,ара балының ағзаға қажетті дәруменді тағам екендігін анықтадым, жиі бал жеуге кеңес беремін. 2)Емдік қасиеттері бар екенін ескеріп,ауырғанда ара балының пайдасы зор екенін айта кеткім келеді. 3)Қазақстанда омарташы мамандарды даярлауға көңіл бөліп, ара шаруашылығына көбірек субсидия бөлініп, асыл тұқымды ара шаруашылығын дамыту қажет екендігін түсіндім
#22 слайд
22 слайд
#23 слайд
23 слайд
#24 слайд
24 слайд
#25 слайд
25 слайд
шағым қалдыра аласыз



Бұл курс Қазақстан Республикасы Оқу-ағарту министрлігімен келісілген