#1 слайд
Тақырыбы:Балалар мен жасөспірімдердің жасына байланысты тамақтану рационын анықтау Орындаған: Қабылдаған:

1 слайд

#2 слайд
1. Тиімді тамақтану 2. Балалардың тамақтануын құрудың негізгі принциптері 3. Тамақтану сауаттылығының бес негізі 4.ҚорытындыЖоспары:

2 слайд

#3 слайд
Тиімді тамақтану Дені   сау   және   ауырған   адамдарды   дұрыс тамақтандырудың ғылыми негіздерін нутрициология ғылымы  зерттейді.  Нутрициологияның  жетістіктері басқа ғылымдардың  (биохимия,   физиология,  т.б)  дамуымен тығыз байланысты. Тиімді   тамақтану   дегеніміз   -   тамақ   ішу режимін бұзбай,   күнделікті   рациондағы   негізгі қоректік заттектер мен биобелсенді заттектердің организмге қажетті үйлесімділігін сақтай отырып, қуаттың   кірісі   мен   шығынынын   тепе-теңдігін сақтау. Тиімді тамақтану  арқылы  ағзаға ете  қажетті пластикалық энергиялық заттектер тағаммен бірге түсіп отырады. Организмге қажетті нутриенттердің мөлшері адамның өмір сүру ортасындағы жағдаяттарға, оның жасына, жынысына, атқаратын жұмысына, байланысты ұлттық-этникалық ерекшеліктерше анықталады. Біршама дені сау, орта жастағы, аса ауыр еңбекпен айналыспайтьш адамға тәулігіне 2800-3000 ккал энергия жеткілікті. Энергия көзі - негізгі коректік (тағамдық) заттектер. Оларға нэруыздар (белоктар), майлар, көмірсулар жатады. Қазіргі дамыған елдердегі тамақтану ережелерінің бұзылуын былайша жіктеуге болады: • Тамаққа биологиялық құндылығы аз (мысалы, қант, т.б), ал   энергиялық құндылығы жоғары рафинадталған (тазартылған) өнімдерді көп пайдалану; • Тамаққа    құрамында    қаныққан май қышқылдары мол жануар өнімінен алынған майларды көп пайдалану; • Тамақ құрамында тағами талшықтардың аз болуы (қажетті мөлшердің 1/3-і ғана); • Микроэлементтер (темір, кобальт, мырыш, йод) тапшылығы; • Дәрумендер тапшылығы; • Ас тұзын қажетті мөлшерден көп пайдалану.

3 слайд

#4 слайд
Балалардың тамақтануын құрудың негізгі принциптері келесі талаптарға негізделген : 1. Балалардың тамақтануы орнатылған тамақтардың физиологиялық нормасына сәйкес ұйымдастырылуы керек; 2. Тамақтану рационы әр түрлі, қаныққан – құнды және ұсынылған тағам тізіміндегі азық-түліктерден дайындалуы керек. 3. Ұсынылған азық-түліктер жиынтығын пайдаланып, меню құрыстырылады. Бала организімнің физиологиялық жас ерекшеліктеріне негізделген ғылыми дәлелденген рационды тамақтану зат алмасу балалар мен жасөаспірімдердің гормондарының психофизиологиялық дамуына себепші болады.

4 слайд

#5 слайд
Тамақтану сауаттылығының бес негізі бар : 1) Тамақ құрамында негізгі оректік заттардың болуы (нәруыз, май, көмірсу); 2) Тамақ рационында қосымша заттардың болуы (витаминдер, микроэлемент); 3) Тамақ нәрлігі адам жасына, денсаулық күйіне, табиғат климатына байланысты; 4) Тәулік бойынша тамақтану тәртібінің мөлшерін сақтау; 5) Тамақтанудың санитарлық – гигиеналық нормаға сай болуы. Тамақтық рацион.  Тамақтық рацион - бұл бір күнде (тәулікте) пайдаланылатын тамақ өнімінің құрамы мен мөлшері.  Тәуіліктік рационды құру1 .Таңертеңгі тамақ 25%.2.күндізгі тамақ 30%3.кешкілік тамақ 20%.4.кешкі тамақ 25% Тәуіліктік тамақтану құрамы Тәуіліктік тамақтану құрамын ағзаның күнделікті энергетикалық шығынына, оның қажеттілігіне байланысты құру керек. Тәуіліктік тамақтандырудың құндылығы ағзаның қажеттілігіне сәйкес келіуі. Ағзаның жалпы Негізгі энергиялық шығын алмасуы барлық ішкі ағзаны және ағзаның бұлшық ет жұмысын психологиялық тыныштықта 12-16 сағаттан соң 18-20c температурада қалыпты жағдайда ұстап тұра алады. Зат алмасу ағза иесінің жынысына, жасына тәуелді болады. Ер адамда зат алмасу әйелдерден гөрі 10-15есе көп, егде адамдарда төмен. Қосымша зат алмасу енергияның жұмсауымен белгілі бір жұмыс түрін анықтайды. Ағзаның энергетикалық шығыны килориямен есептеледі. Тағамның құрамы, азық-түліктің калориялығы арнайы арнайы кестенмен белгіленген. Тағам құрамындағы калорияны ағзаның физологиялық қажеттілігіне сай құру қажет. Тағам құрамының калориялығына қарамастан, тағам мөлшері оны қабылдаған кезде асқазанды қанағаттандырып, тойымжылық сезімін тудыру керек. Тоқшылық сезімі асқазандағы тағамның ыдырау ұзақтығына байланысты болады. Ең алдымен көмірсулары, одан кейін ақуыздар, ең соңынан майлар ыдырайды. Қортылған тағамнан кейін тоқшылық сезімі, ұсақталған немесе жангшлған тағамддарға қарағанда ұзаққа созылады. Асқазанды қатты тітіркендіруші,асқазан сөлін еріксіз бөледі.Кез-келген диета тағамның мынадай ерекшелігін негізге ала отырып құрылыуы керек:1.Калориялығы мен химиялық құрамы.2.Тағамның физикалық қасиеттерін.3.Рұқсат етілген тағамдар жеткілікті көлемде кіргізіледі.4.Тамақтандыру тәртібі.5. Тағамның ерекше өңделген түрі.

5 слайд

#6 слайд
Балалар мен жасөспірімдердің тамақтануының арнайы ғылыми бөлім болып бөлінуі осы топ адамдардың организмінің өзінше ерекше дамуына байланысты ақталды. Тамақтану бала организмінің қарқынды өсу, даму кезеңдеріндегі функциялардың қабілеттілігінің өзгерістеріне әсер ететін күшті фактор ретінде баланың физиологиялық, жүйкелік- психиканың қалыптасуында, оның сыртқы ортаның қолайсыз факторларына қарсы тұруына жұмысқа қабілеттілігіне, әрі қарай өмір сүруіне шешуші мағына береді. Маэстридің сөзі бойынша: «баланың бірінші жылындағы рационды тамақтану оның жетілген кезіндегі денсаулығын сақтайтын негіз болып саналады».Қорытынды

6 слайд