Бастауыш сынып оқушыларының зерттеушілік қабілеттерін дамыту

#1 слайд
Баяндама Тақырыбы: Бастауыш сынып оқушыларының ізденушілік,зерттеушілік қабілетін арттыру

1 слайд

#2 слайд
«Балаға өз бетімен зерттеуге мүмкіндік туғызған сайын одан әрі жақсы оқи түседі». Питер Клайн

2 слайд

#3 слайд
Алдын-ала шешімі белгісіз және ғылым саласындағы зерттеулерге тән мәселені қою Тақырыпты теориялық зерттеу Зерттеу әдістерін таңдау Зерттеушілік іс-әрекет деген не? . Практикада жүзеге асыру Өз бетінше жинау Алдын-ала шешімі белгісіз және ғылым саласындағы зерттеулерге тән мәселені қою Өз бетінше ақпарат жинау Талдау және қорытынды шығару

3 слайд

#4 слайд
Зерттеушілік қабілеті бар балаларды қалай анықтайды? Белгілі ресей психологы Н.С. Лейтес дарынды баланың негізгі қасиеттері мыналар деп көрсетеді: - ұқыптылық, жинақылық, зейіннің тұрақтылығы, еңбек ету қабілетінің жоғарылығы; - ақыл- ой, логикалық ойлаудың тездігі, кез -келген жағдайды талдап салыстыра білуі; - барлық күш- қуатты сарқа жұмсап, тынымсыз еңбек етуі;

4 слайд

#5 слайд
Зерттеушілік іс-әрекетке бейім оқушының төмендегідей сипаттамаларына көңіл бөліну керек: - жұмысты орындауға деген жоғары деңгейдегі талпыныс; - жаңа біліммен және біліктілікпен қарулануға деген белсенді ұмтылыс; - алынған ақпаратты талдауға,жинақтауға,қорытындылауға және өз қызметінде пайдалана отырып нәтиже шығаруға деген қабілеттілік; - өз көзқарасын басқаның пікірімен сәйкес келмесе де дәлелдеуге талпыну; - белгілі бір қызмет түрінде басқа балалармен сайысуға деген ұмтылыс.

5 слайд

#6 слайд
Мотивация- лау. Мақсат көздеу және жүйелілік. Шығарма- шылық орта Бастауыш сынып оқушыларының зерттеушілік біліктіліктерін қалыптастыру шарттары: . Жас ерекшелікті ескеру Психология лық жайлылық Мұғалім тұлғасы

6 слайд

#7 слайд
Бастауыш мектепте зерттеушілік іс-әрекетін қалай ұйымдастыру керек? 1-сыныпта сабақ тақырыбына кіріспе ретінде проблема қойылып, жаттығуды бірлесе не өз бетінше орындау жоспарланады. 2-сыныпта балалар шағын топта бақылау жүргізеді. 3–4 сыныптарда зерттеу жұмысын жеке орындайды.

7 слайд

#8 слайд
Оқушыларды зерттеу жұмысын жүргізуге үйрету үшін : - мұғалімнің өзі теориялық білімдерін жетілдіріп отыруы қажет; - зерттеу процесіне баланы үзбей, сатылы түрде қатыстыру; - зерттеу кезеңдері мен әдіс -тәсілдерін айқындап алу; - зерттеу барысында өз бетімен қорытынды жасай алу; - шығармашылық жаттығу, тапсырмалардың мазмұнын оқушылардың жас ерекшелігіне,қызығушылығына сай таңдау; - оқушы жетістігін мадақтап,көтермелеу керек.

8 слайд

#9 слайд
Оқушымен шығармашылық жұмыс бастамас бұрын мұғалім мынадай жұмыстарды атқаруы тиіс:  Дарынды баланы анықтауда психологпен бірлескен жұмыс жасау;  Ата-анасымен педагог ретінде сөйлесе білу;  Дарынды балаларға арнайы бағдарламалар жасау; Дарынды балаға шығармашылықпен жұмыс істеу үшін жаңа, тың тапсырмалар беру, орындалуына талап қою;  Жаңа технология элементтерін сабақта пайдалану; Тапсырманың орындалу нәтижесін қадағалау.

9 слайд

#10 слайд
Теоретикалық - түрлі қайнаркөзден алынған деректермен, материалдармен танысу жұмыстарына бағытталған тақырыптар; Фантастикалық- қиялға негізделген құбылыстар мен заттарға бағытталған тақырыптар; Эмприкалық- өзіндік бақылаулар мен эксперимент жүргізу және практикамен тығыз байланысты тақырыптар; • Зерттеу тақырыбының түрлері

10 слайд

#11 слайд
 Зерттеу жұмысының табыстылығының маңызды шарты- тақырыпты дұрыс таңдау.  Тақырыпты таңдау –біржолғы процесс емес және қиын, өзіндік ізденістің нәтижесі болып табылады.  Тақырып оқушыларға қызықты, оларды тартатындай болу керек.  Тақырып орындалатын, шешімі зерттеуге қатысушыларға пайдасы тиетіндей болу керек.  Оқушылардың қызығушылығын ескере отырып, жетекші өзі жақсы білетін тақырып аясын таңдау керек.  Тақырып шынайы болу керек, онда жаңа дүниелер, күтпеген жаңалық, ерекшелік элементтері болу керек.  Тақырыпты зерттеу ұзақ уақытқа созылмау керек.  Тақырыпты бәрі түсінетіндей және оқушылардың жас ерекшелігіне сәйкес болу керек.  Тілегі мен мүмкіндігінің ұштасуы.

11 слайд

#12 слайд
Зерттеу жұмысының басты шарты– оның жаңалығы және өзектілігі. Жұмыстың сәтті болуы үшін зерттеудің мақсаты мен міндеттерін ұғыну қажет. Мақсат–бұл зерттеушінің ізденіс нәтижесі.Зерттеу мақсаты нақты және қол жетерлік болсын. Міндеттер–қадамдарды,мақсатқа жету кезеңдерін көрсету болып саналады. Жұмыстың өзектілігі –яғни бұл жұмыстың қазіргі кезеңдегі проблемасы. Болжам-логикалық дәлелденбеген,тәжірибемен нақтыланбаған алдын- ала ойластырылмаған білім. Қорытындыда болжамды дәлелдейтін жобаның негізгі нәтижелері мен тұжырымдары мазмұндалады, ұсыныстар беріледі.

12 слайд

#13 слайд
Зерттеудің қол жетімді әдістері: дербес ойлау кітаптан оқып білу кино,теле фильмдерден білу интернет желісінен іздеп табу басқа адамдардан сұрап білу байқау эксперимент жүргізу.

13 слайд

#14 слайд
Зерттеу кезеңдері 1.Зерттеу мәселелерін теориялық талдау - мәселенің маңыздылығын, оның ерекшеліктерін, осы тақырып бойынша әртүрлі көзқарастарды сипаттау, сонымен қатар бүгінгі таңдағы шешілу жолдары қарастырылады. 2.Экспериментальды зерттеу (практикалық бөлім)-бұл кезеңде эксперименттер, байқау, сауалнама, әңгімелесу, сұрақ қою, интервью алу т.б зерттеу әдістері жүреді. 3. Қорытынды- зерттеу нәтижелері қорытындыланып, жүйеге келтiрiледi.

14 слайд

#15 слайд
«Оқушы – зерттеуші» моделі сұрақ қояды қорытынды жасайды Проблемалар -ды көреді жүйелейді ақпаратты іздейді және онымен жұмыс жасайды болжам жасайды анықтама береді. бақылайды,экспери -мент жасайды өз іс-әрекетінің өнімін елестете алады

15 слайд

#16 слайд
Оқушылардың жоба жұмыстарын қорғағанда төмендегі мәселелерге ерекше көңіл бөлу керек: 1.Тақырыпты қабілетіне қарай таңдауы ; 2.Аталған тақырыпты ашудағы шәкірт еңбегінің сипаты, қосқан жеке үлесі; 3.Шешендік сөз саптауы, сөйлеу мәнері, ойын ұтымды,жағымды жеткізе алуы, өзін ұстауы,аудиторияны тартуы; 4 Көрнекілігі мен ұсынылған материалдың сапалылығы; 5 Жұмыстың көркем безендірілуі.

16 слайд

#17 слайд
Зерттеу жұмыстарын жүргізу бастауыш сынып оқушыларына мынадай іс-әрекеттерді жасауға мүмкіндік туғызады : өзін қызықтырған сұрақтарға жауап іздеу; іздену барысында түрлі тәсілдер қолдану; өз пікірін, ойын ашық айту; өз бетімен қорытынды жасау;  өзі үшін жаңалық ашу; қызығушылығын қанағаттандыру.

17 слайд

#18 слайд
Зерттеу жұмыстарымен айналысу оқушы бойында қандай қасиеттерді дамытады? Ой-өрісі мен рухани жан дүниесінің дамуына ықпал етеді,  Өз бетінше жұмыс жасауға үйреніп,зерттеулер жүргізуге бейімделеді; Ой жүйелілігі мен шешендік өнері қалыптасады;  Танып-білу,талдау-жинақтау,салыстыру,бастысын бөліп шығару,өмірде қолдану әдістерін меңгереді;  Оқыту мен тәрбиелеудің тиімділігін арттырып,оқушылардың жоғары шығармашылық деңгейін қамтамасыз етеді.

18 слайд

#19 слайд
Оқушылардың ғылыми – зерттеу жұмыстарын ұйымдастыру төмендегі міндеттерді шешуге мүмкіндік береді: • Оқушыны ізденушілікке баулу, оған зерттеу дағдысы мен білігін игерту; • Қоршаған ортаны танып білуге құштарлықтарын арттыру; • Өзіндік зерттеу әрекетінің көмегімен жаңа білімді дайын күйінде емес, өзі ашуға ұмтылу; • Таңдаған бағыты бойынша өзінің даму деңгейіне шығуына мүмкіндік жасау; • Әдебиеттерді талдай білуге, анықтамалармен жұмыс істеуге үйрету; • Басқа адамдармен қарым-қатынас жасай білу, осы заманға сай технологияларды пайдалана білу (ғаламтор, электронды пошта); • Қоршаған ортада өз орнын, жеке рөлін анықтай білу; • ББД-ын жан-жақты қолдана білуге мүмкіндік туғызу.

19 слайд