Блум таксономиясының сабақ барысындағы тиімдігі

#1 слайд
«Маған айтып берсең - ұмытып
қалармын
Көрсетіп берсең –есте сақтармын
Өзіме жасатсаң – үйреніп алармын»
Конфуций
1 слайд
«Маған айтып берсең - ұмытып қалармын Көрсетіп берсең –есте сақтармын Өзіме жасатсаң – үйреніп алармын» Конфуций
#2 слайд
Кез-келген ғылымның кілті сұрақ
белгісі болып табылады.
Оноре де Бальзак
2 слайд
Кез-келген ғылымның кілті сұрақ белгісі болып табылады. Оноре де Бальзак
#3 слайд
Блум, Бенджамин (ағыл.
Benjamin Bloom) (1913-1999) –
америкалық психолог, оқыту
әдістерін зерделеген, «Блум
таксономиясы» атауын алған
жүйені құрушы.
Блум
таксономиясы
3 слайд
Блум, Бенджамин (ағыл. Benjamin Bloom) (1913-1999) – америкалық психолог, оқыту әдістерін зерделеген, «Блум таксономиясы» атауын алған жүйені құрушы. Блум таксономиясы
#4 слайд
1942 жылы Чикаго университетінде доктор
дәрежесін қорғаған. 1965-66 жылдары Ағарту ісін
зерттеушілер бірлестігінің президенті болған. 1960
жылдары Б.Блум кейіннен «Блум таксономиясы» деп
аталып кеткен тұжырымдаманың негізін құраған екі
монография басып шығарды: «Адами мінездемелер
тұрақтылығы мен өзгеруі» және «Білім мақсаттарын
жіктеу».
Тұлға тану
4 слайд
1942 жылы Чикаго университетінде доктор дәрежесін қорғаған. 1965-66 жылдары Ағарту ісін зерттеушілер бірлестігінің президенті болған. 1960 жылдары Б.Блум кейіннен «Блум таксономиясы» деп аталып кеткен тұжырымдаманың негізін құраған екі монография басып шығарды: «Адами мінездемелер тұрақтылығы мен өзгеруі» және «Білім мақсаттарын жіктеу». Тұлға тану
#5 слайд
5 слайд
#6 слайд
Блум таксономиясы бойынша категориялар
мазмұны, сұрақтар мен тапсырмалар үлгісі
І. Білу
Таным мен ойлау деңгейі – төмен деңгей
Бұл категория мәлiметтердi қайталау немесе тану
арқылы есте қалай сақталғанын тексеруге бағытталады,
мағлұмат пен деректердi еске түсiредi.
Шәкірт:
Қолданылған терминдерді біледі (есте сақтайды және
қайталайды);
Нақты фактілерді біледі;
Жұмыстың орындалу ретін біледі,
Негізгі ұғымдарды біледі;
Ережелерді, қағидаларды біледі.
Тапсырмалар түрі:
Не? Қашан? Қандай? Қайда? атап көрсету, жабық тест
тапсырмалары; қалдырып кеткен белгiлердi қою; жатқа
айту; анықтамалар мен атауларды қайталау, олардың
қолдану тәртiбiн айту.
6 слайд
Блум таксономиясы бойынша категориялар мазмұны, сұрақтар мен тапсырмалар үлгісі І. Білу Таным мен ойлау деңгейі – төмен деңгей Бұл категория мәлiметтердi қайталау немесе тану арқылы есте қалай сақталғанын тексеруге бағытталады, мағлұмат пен деректердi еске түсiредi. Шәкірт: Қолданылған терминдерді біледі (есте сақтайды және қайталайды); Нақты фактілерді біледі; Жұмыстың орындалу ретін біледі, Негізгі ұғымдарды біледі; Ережелерді, қағидаларды біледі. Тапсырмалар түрі: Не? Қашан? Қандай? Қайда? атап көрсету, жабық тест тапсырмалары; қалдырып кеткен белгiлердi қою; жатқа айту; анықтамалар мен атауларды қайталау, олардың қолдану тәртiбiн айту.
#7 слайд
ІІ. Түсіну
Таным мен ойлау деңгейі – орта деңгей
Оқу материалын түсінгендіктің ретінде келесідей әрекеттерді
атқаруды атауға болады:
Трансляция – оқу материалын бір «тілден» екінші «тілге» ауыстыру
мысалы, мәліметті бір сөзбен айтып беру; мәліметті кесте, схемамен көрсету, т.б.);
Интерпретация – оқу материалын «өз сөзімен» түсіндіру, қысқаша баяндау;
Жорамалдау – оқу материалдары бойынша әңгіменің әрі қарай не туралы
болатындығын, оның салдары мен нәтижелерін болжау.
Шәкірт:
Фактілерді, ережелерді, қағидаларды түсінеді;
Сөзбен келтірілген материалды, схемалар, диаграммаларды түрлендіреді;
Берілген ақпарат бойынша болашақта туындалуы ықтимал салдарын сипаттайды.
Тапсырмалар түрі:
Қалай? Неліктен? Сөйлемді аяқтаңыз; сөйлемді өзгертіңіз; өзара
байланысын түсіндіріңіз; айырмашылығын көрсетініз; өз сөзіңізбен айтыңыз;
7 слайд
ІІ. Түсіну Таным мен ойлау деңгейі – орта деңгей Оқу материалын түсінгендіктің ретінде келесідей әрекеттерді атқаруды атауға болады: Трансляция – оқу материалын бір «тілден» екінші «тілге» ауыстыру мысалы, мәліметті бір сөзбен айтып беру; мәліметті кесте, схемамен көрсету, т.б.); Интерпретация – оқу материалын «өз сөзімен» түсіндіру, қысқаша баяндау; Жорамалдау – оқу материалдары бойынша әңгіменің әрі қарай не туралы болатындығын, оның салдары мен нәтижелерін болжау. Шәкірт: Фактілерді, ережелерді, қағидаларды түсінеді; Сөзбен келтірілген материалды, схемалар, диаграммаларды түрлендіреді; Берілген ақпарат бойынша болашақта туындалуы ықтимал салдарын сипаттайды. Тапсырмалар түрі: Қалай? Неліктен? Сөйлемді аяқтаңыз; сөйлемді өзгертіңіз; өзара байланысын түсіндіріңіз; айырмашылығын көрсетініз; өз сөзіңізбен айтыңыз;
#8 слайд
ІІІ. Қолдану
Таным мен ойлау деңгейі – орта деңгей
Бұл категория оқу материалын нақты
жағдайда және мүлдем жаңа ситуацияда
қолдануды меңзейді. Мұнда ережелерді, әдістерді,
ұғымдарды, заңдарды, қағидаларды, теорияларды,
практикалық тұрғыдан қолдану кіреді. Оқу
нәтижелері түсіне деңгейіне қарағанда материалды
тереңірек игеруді талап етеді.
Шәкірт:
Ұғымдар мен қағидаларды жаңа жағдайларда
қолданады;
Алған білімдерін практикалық тұрғыдан нақты
ситуацияларда қолданады;
Тапсырмалар түрі:
Жасап көр; таблица, график жаса; қолдану
мақсатын түсіндір;
8 слайд
ІІІ. Қолдану Таным мен ойлау деңгейі – орта деңгей Бұл категория оқу материалын нақты жағдайда және мүлдем жаңа ситуацияда қолдануды меңзейді. Мұнда ережелерді, әдістерді, ұғымдарды, заңдарды, қағидаларды, теорияларды, практикалық тұрғыдан қолдану кіреді. Оқу нәтижелері түсіне деңгейіне қарағанда материалды тереңірек игеруді талап етеді. Шәкірт: Ұғымдар мен қағидаларды жаңа жағдайларда қолданады; Алған білімдерін практикалық тұрғыдан нақты ситуацияларда қолданады; Тапсырмалар түрі: Жасап көр; таблица, график жаса; қолдану мақсатын түсіндір;
#9 слайд
ІV. Талдау
Таным мен ойлау деңгейі – жоғарғы деңгей
Оқу материалының құрылымы анық
көрінуі үшін оны құрамдас бөліктерге бөлу: бүтіннің
бөліктерін ажырату; бүтіннің бөліктерінің арасындағы
өзара байланыстарды анықтау, бүтіннің қалайша
ұйымдастырылғандығын сезіну. Бұл категория оқу
материалының мазмұнын сезінумен қатар оның ішкі
құрылысын қалайша құралатындығын меңзейді.
Шәкірт:
Жасырын (көзге көрінбейтін) жәйттерді ашады;
Ойдың өрбуінен қателер мен олқылықтарды
айқындайды,
Фактілер мен олардың салдарының арасын
ажыратады;
Ұсынылған фактілердің маңыздылығын айқындайды.
Тапсырмалар түрі:
Құрылымы қандай? Салдары неде?
Топтастырыңыз; салыстырыңыз; себебін талдаңыз.
9 слайд
ІV. Талдау Таным мен ойлау деңгейі – жоғарғы деңгей Оқу материалының құрылымы анық көрінуі үшін оны құрамдас бөліктерге бөлу: бүтіннің бөліктерін ажырату; бүтіннің бөліктерінің арасындағы өзара байланыстарды анықтау, бүтіннің қалайша ұйымдастырылғандығын сезіну. Бұл категория оқу материалының мазмұнын сезінумен қатар оның ішкі құрылысын қалайша құралатындығын меңзейді. Шәкірт: Жасырын (көзге көрінбейтін) жәйттерді ашады; Ойдың өрбуінен қателер мен олқылықтарды айқындайды, Фактілер мен олардың салдарының арасын ажыратады; Ұсынылған фактілердің маңыздылығын айқындайды. Тапсырмалар түрі: Құрылымы қандай? Салдары неде? Топтастырыңыз; салыстырыңыз; себебін талдаңыз.
#10 слайд
V. Жинақтау
Таным мен ойлау деңгейі – жоғарғы деңгей.
Оқу материалының элементтерінен
жаңашыл сипаттан бүтінді (нәтижені) құрастыру.
Жаңа нәтиже ретінде оқу материалдарын мүлдем
өзгеше реттейтін хабарлама (баяндама, сөз), жұмыс
жоспары, схемаларды атауға болады. Мұндай оқу
нәтижелері жаңа мазмұн мен жаңа құрылымдарды
жасап шығаратын шығармашылық әрекеттерді
қолдануды талап етеді.
Шәкірт:
Шығармашылық тұрғыдан кішігірім шығарма (эссе)
жазады;
Тәжірибе жасаудың өзіндік жоспарын ұсынады;
Қандай да болмасын проблеманы шешу үшін өз
білімдерін шығармашылықпен қолданады.
Тапсырмалар түрі:
Өз шешіміңізді табыңыз, алгоритм құрастырыңыз,
баламасын табыңыз,
бөліктерден құраңыз, жүйелестіріңіз, зерттеңіз.
10 слайд
V. Жинақтау Таным мен ойлау деңгейі – жоғарғы деңгей. Оқу материалының элементтерінен жаңашыл сипаттан бүтінді (нәтижені) құрастыру. Жаңа нәтиже ретінде оқу материалдарын мүлдем өзгеше реттейтін хабарлама (баяндама, сөз), жұмыс жоспары, схемаларды атауға болады. Мұндай оқу нәтижелері жаңа мазмұн мен жаңа құрылымдарды жасап шығаратын шығармашылық әрекеттерді қолдануды талап етеді. Шәкірт: Шығармашылық тұрғыдан кішігірім шығарма (эссе) жазады; Тәжірибе жасаудың өзіндік жоспарын ұсынады; Қандай да болмасын проблеманы шешу үшін өз білімдерін шығармашылықпен қолданады. Тапсырмалар түрі: Өз шешіміңізді табыңыз, алгоритм құрастырыңыз, баламасын табыңыз, бөліктерден құраңыз, жүйелестіріңіз, зерттеңіз.
#11 слайд
VІ. Бағалау
Таным мен ойлау деңгейі – жоғарғы деңгей.
Оқу материалының маңызын анықтау, ол туралы
өзіндік пікір келтіру, ойын
білдіру. Бұл деңгей алдыңғы категориялардың оқу
нәтижелелеріне қол
жеткізуді меңзейді.
Шәкірт:
Оқу материалы құрылымының логикасын жазбаша
түрде бағалайды;
Ішкі немесе сыртқы критерийлерге сүйеніп, оқу
материалының маңыздылығын айқындатады;
Жасалған шешімдер мен қорытындылардың
берілген фактілерге сәйкестігін анықтайды.
11 слайд
VІ. Бағалау Таным мен ойлау деңгейі – жоғарғы деңгей. Оқу материалының маңызын анықтау, ол туралы өзіндік пікір келтіру, ойын білдіру. Бұл деңгей алдыңғы категориялардың оқу нәтижелелеріне қол жеткізуді меңзейді. Шәкірт: Оқу материалы құрылымының логикасын жазбаша түрде бағалайды; Ішкі немесе сыртқы критерийлерге сүйеніп, оқу материалының маңыздылығын айқындатады; Жасалған шешімдер мен қорытындылардың берілген фактілерге сәйкестігін анықтайды.
#12 слайд
Мақсаттар жүйесі Оқушылардың іс-әрекеті
Білім
Оқушы меңгеретін және оған берілетін білім
негіздері
Түсінік Оқушы білімді қабылдайды, түсінеді, түсіндіреді
Қолдану Алған білімді қолданады
Талдау
Білімді жай қабылдамайды талдайды,саралайды
салыстырады
Жинақтау Алған білімнен жаңа өнім жасап шығарады
Бағалау
Өз пікірін білдіреді, сынайды, жоққа шығарады не
мақұлдайды
“Блум таксономиясы ” кестесі
12 слайд
Мақсаттар жүйесі Оқушылардың іс-әрекеті Білім Оқушы меңгеретін және оған берілетін білім негіздері Түсінік Оқушы білімді қабылдайды, түсінеді, түсіндіреді Қолдану Алған білімді қолданады Талдау Білімді жай қабылдамайды талдайды,саралайды салыстырады Жинақтау Алған білімнен жаңа өнім жасап шығарады Бағалау Өз пікірін білдіреді, сынайды, жоққа шығарады не мақұлдайды “Блум таксономиясы ” кестесі
#13 слайд
Сабақта қолданған әдіс-тәсілдерім
№101 орта мектеп
Сынып: 1 «Е»
Сынып жетекшісі: Сыздыкова Г
Пән: сауат ашу
Тақырыбы: Менің мектепке баратын жолым. О о дыбысы мен әріпі
Сілтеме: сауат ашу оқулығының әдістемесі, оқулық 45-бет, қызықты ақпараттар
Сабақтың жалпы мақсаты: әріпті тану, ажырату және жазу жолын, жоларалық кеңістікті
жолдың жоғарғы және төменгі сызығын сақтап әр элементтерін салып үйрену. Сөздерге
дыбыстық талдау жасай білуге үйрету. Ойлау, есте сақтау қабілеттерін арттыру, сөздік
қорларын молайту, қызығушылығын арттыру, белсенділігін дамыту.
Күтілетін нәтиже: меңгерілген жаңа білімді қорытындылайды, О о дыбысы мен әріпіне
берілген сөздерді тани алады. Сөздерге дыбыстық талдау жасай алады және топпен жұмыс
істеуге дағдыланады.
7 модульдің қолданылуы: диалогтық оқыту.Сыни тұрғыдан ойлауға үйрету.Оқыту үшін
бағалау және оқуды бағалау.
Тапсырмалар: топтық жұмыстар және жеке жұмыстар
13 слайд
Сабақта қолданған әдіс-тәсілдерім №101 орта мектеп Сынып: 1 «Е» Сынып жетекшісі: Сыздыкова Г Пән: сауат ашу Тақырыбы: Менің мектепке баратын жолым. О о дыбысы мен әріпі Сілтеме: сауат ашу оқулығының әдістемесі, оқулық 45-бет, қызықты ақпараттар Сабақтың жалпы мақсаты: әріпті тану, ажырату және жазу жолын, жоларалық кеңістікті жолдың жоғарғы және төменгі сызығын сақтап әр элементтерін салып үйрену. Сөздерге дыбыстық талдау жасай білуге үйрету. Ойлау, есте сақтау қабілеттерін арттыру, сөздік қорларын молайту, қызығушылығын арттыру, белсенділігін дамыту. Күтілетін нәтиже: меңгерілген жаңа білімді қорытындылайды, О о дыбысы мен әріпіне берілген сөздерді тани алады. Сөздерге дыбыстық талдау жасай алады және топпен жұмыс істеуге дағдыланады. 7 модульдің қолданылуы: диалогтық оқыту.Сыни тұрғыдан ойлауға үйрету.Оқыту үшін бағалау және оқуды бағалау. Тапсырмалар: топтық жұмыстар және жеке жұмыстар
#14 слайд
Мақсаттар жүйесі Қолданылған әдіс-тәсілдер
Білім «Болжау» стратегиясы (суреттерді көрсету арқылы) ,жұмбақ
Түсіну
1.Тыңдалым (оқулықта берілген мәтінді), 2.«Топтастыру»
стратегиясы (О о дыбысы кездесетін сөздерді топтастырады)
Қолдану «Адасқан әріптер» ойыны (шешіміне ауызша әңгіме құрастыру)
Талдау «Сөз ойла және тез ойла» ойыны, «Не артық?» ойыны (суретпен)
Жинақтау Дидактикалық ойын:"Буынға буын қос"
Бағалау
«Көліктер» (топтағы оқушылардың есімдері ойыншықтарда
жазылған)
14 слайд
Мақсаттар жүйесі Қолданылған әдіс-тәсілдер Білім «Болжау» стратегиясы (суреттерді көрсету арқылы) ,жұмбақ Түсіну 1.Тыңдалым (оқулықта берілген мәтінді), 2.«Топтастыру» стратегиясы (О о дыбысы кездесетін сөздерді топтастырады) Қолдану «Адасқан әріптер» ойыны (шешіміне ауызша әңгіме құрастыру) Талдау «Сөз ойла және тез ойла» ойыны, «Не артық?» ойыны (суретпен) Жинақтау Дидактикалық ойын:"Буынға буын қос" Бағалау «Көліктер» (топтағы оқушылардың есімдері ойыншықтарда жазылған)
#15 слайд
Бағалау
15 слайд
Бағалау
#16 слайд
Мұнда басты назар аударатын нәрсе – оқушылардың
ауызша, жазбаша тілдерінің өзара ұштастырыла отырып
және соған сәйкес жұмыстың ауызша, жазбаша түрде
көрініс табуларын талап ету. Соның негізінде ғана
біздіңше, тіл байлығы мол, сауатты да шығармашыл жас
жеткіншекті тәрбиелей аламыз.
Оқушыларды шығармашылық бағытта жан-жақты
дамыту-бүгінгі күннің басты талабы. Осы талап
тұрғысынан алғанда оқу –тәрбие үрдісін
ұйымдастырудың сан түрлі әдіс-тәсілдерін іздестіру жаңа
технологияларды тиімді пайдаланудың маңызы ерекше.
16 слайд
Мұнда басты назар аударатын нәрсе – оқушылардың ауызша, жазбаша тілдерінің өзара ұштастырыла отырып және соған сәйкес жұмыстың ауызша, жазбаша түрде көрініс табуларын талап ету. Соның негізінде ғана біздіңше, тіл байлығы мол, сауатты да шығармашыл жас жеткіншекті тәрбиелей аламыз. Оқушыларды шығармашылық бағытта жан-жақты дамыту-бүгінгі күннің басты талабы. Осы талап тұрғысынан алғанда оқу –тәрбие үрдісін ұйымдастырудың сан түрлі әдіс-тәсілдерін іздестіру жаңа технологияларды тиімді пайдаланудың маңызы ерекше.
#17 слайд
Назарларыңызға рахмет!
17 слайд
Назарларыңызға рахмет!
шағым қалдыра аласыз



Бұл курс Қазақстан Республикасы Оқу-ағарту министрлігімен келісілген