Энергетика және шикізат мәселелері
Энергетика және шикізат мәселелері

#1 слайд
1. В.П. Максаковский анықтамасы бойынша бүкіл әлемді, барлық адамзатты
қамтитын адамзаттын бүгіні мен ертеңіне қауіп төндіретін және шешілуі үшін барлық
елдер мен халықтардың бірлескен әрекеттерін талап ететін мәселелер:
А. Аймақтық В. Трансшекаралық С. Мемлекетішілік Д. Ғаламдық Е.
Жергілікті
2. Ғаламдық мәселелер ішінде 1-ші кезектегі мәселе:
А. Экологиялық В. Бейбітшілік сақтау С. Демографиялық Д. Азық-түлік Е.
Дүниежүзілік мұхит мәселесі
3. Әсер ету дәрежесі мен сипатына қарай 2-ші кезекке қоюға болатын ғаламдық
мәселелер:
А. Экологиялық В. Бейбітшілік сақтау С. Азық-түлік Д. Дүниежүзілік мұхит
Е. Демографиялық
4. Басқа ғаламдық мәселелермен тығыз байланысқан мұхит ресурстарын
пайдалануға, шикізат, энергетикалық және азық-түлік мәселелерін шешуге
көмектеседі
А. Экологиялық В. Бейбітшілік сақтау С. Азық-түлік Д. Дүниежүзілік мұхит Е.
Демографиялық
5. Дүниежүзіндегі әскери шығыны ең көп ел:
А. Ресей В. Қытай С. Ұлыбритания Д. АҚШ Е. Германия
6. Қазіргі кездегі жыл сайынғы қару-жарақ саудасының көлемі:
А. 70 млрд $ В. 50 млрд $ С. 100 млрд $ Д. 120 млрд $ Е. 95 млрд $
7. Экономика, саяси және идеологияның басын қосатын біртұтас жүйе болып
табылады:
А. Экспансия В. Милитаризм С. Аккреция Д. Цессия Е. Адъюдикция
1 слайд
1. В.П. Максаковский анықтамасы бойынша бүкіл әлемді, барлық адамзатты қамтитын адамзаттын бүгіні мен ертеңіне қауіп төндіретін және шешілуі үшін барлық елдер мен халықтардың бірлескен әрекеттерін талап ететін мәселелер: А. Аймақтық В. Трансшекаралық С. Мемлекетішілік Д. Ғаламдық Е. Жергілікті 2. Ғаламдық мәселелер ішінде 1-ші кезектегі мәселе: А. Экологиялық В. Бейбітшілік сақтау С. Демографиялық Д. Азық-түлік Е. Дүниежүзілік мұхит мәселесі 3. Әсер ету дәрежесі мен сипатына қарай 2-ші кезекке қоюға болатын ғаламдық мәселелер: А. Экологиялық В. Бейбітшілік сақтау С. Азық-түлік Д. Дүниежүзілік мұхит Е. Демографиялық 4. Басқа ғаламдық мәселелермен тығыз байланысқан мұхит ресурстарын пайдалануға, шикізат, энергетикалық және азық-түлік мәселелерін шешуге көмектеседі А. Экологиялық В. Бейбітшілік сақтау С. Азық-түлік Д. Дүниежүзілік мұхит Е. Демографиялық 5. Дүниежүзіндегі әскери шығыны ең көп ел: А. Ресей В. Қытай С. Ұлыбритания Д. АҚШ Е. Германия 6. Қазіргі кездегі жыл сайынғы қару-жарақ саудасының көлемі: А. 70 млрд $ В. 50 млрд $ С. 100 млрд $ Д. 120 млрд $ Е. 95 млрд $ 7. Экономика, саяси және идеологияның басын қосатын біртұтас жүйе болып табылады: А. Экспансия В. Милитаризм С. Аккреция Д. Цессия Е. Адъюдикция
#2 слайд
Энергетика және шикізат
мәселелерінің себептері мен
салдарларын анықтауды,
топтастыруды үйрену
Осы мәселелердің аумақтық
көріністерімен танысуЭнергетика және шикізат мәселелері
2 слайд
Энергетика және шикізат мәселелерінің себептері мен салдарларын анықтауды, топтастыруды үйрену Осы мәселелердің аумақтық көріністерімен танысуЭнергетика және шикізат мәселелері
#3 слайд
Адамзат қоғамының даму
тарихы – алуан түрлі
ресурстады пайдалану тарихы
Соңғы 20 ғасыр ішінде бұған
дейін өгдірілген пайдалы
қазбалардан анағұрлым көп
пайдалы қазбалар алындыШикізат қорының шектеулілігі
Тек соңғы 100 ж. ішінде қазба
отынның тұтыну мөлшері 30
есе артқан
3 слайд
Адамзат қоғамының даму тарихы – алуан түрлі ресурстады пайдалану тарихы Соңғы 20 ғасыр ішінде бұған дейін өгдірілген пайдалы қазбалардан анағұрлым көп пайдалы қазбалар алындыШикізат қорының шектеулілігі Тек соңғы 100 ж. ішінде қазба отынның тұтыну мөлшері 30 есе артқан
#4 слайд
Шикізат қорының шектеулілігі
№ Шикізат түрі Қоры Пайдалану болашағы
1 Мұнай 270-300 млрд т Жылына 3 млрд т жұмсалады. 30-50 жылға
жетеді
2 Табиғи газ 145 трлн т Жылына 2300 млрд т жұмсалады. 30-60
жылға жетеді
2 Көмір 1,5 трлн т Жылына 5 млрд т жұмсалады. 200 жылдан
астам
4 Торф 150 млрд т Мардымсыз пайдаланылады
5 Атом ыдырауы мен ядро
синтезі кезінде бөлінетін
энергия Қоры іс жүзінде
сарқылмайды Қалдықтарды залалсыздандырудың сенімді
жолы табылғанша қауіпті
6 Су энергиясы Қоры шектеулі Қарқынды пайдаланылуда
7 Күн радиациясы Қоры іс жүзінде
сарқылмайды Болашақта пайдалану мүмкіндігі жоғары
8 Мыс, қорғасын, күміс,
алтын Қоры таусылуға жақын 15-20ж жетеді. Пайдалануды реттеу керек
4 слайд
Шикізат қорының шектеулілігі № Шикізат түрі Қоры Пайдалану болашағы 1 Мұнай 270-300 млрд т Жылына 3 млрд т жұмсалады. 30-50 жылға жетеді 2 Табиғи газ 145 трлн т Жылына 2300 млрд т жұмсалады. 30-60 жылға жетеді 2 Көмір 1,5 трлн т Жылына 5 млрд т жұмсалады. 200 жылдан астам 4 Торф 150 млрд т Мардымсыз пайдаланылады 5 Атом ыдырауы мен ядро синтезі кезінде бөлінетін энергия Қоры іс жүзінде сарқылмайды Қалдықтарды залалсыздандырудың сенімді жолы табылғанша қауіпті 6 Су энергиясы Қоры шектеулі Қарқынды пайдаланылуда 7 Күн радиациясы Қоры іс жүзінде сарқылмайды Болашақта пайдалану мүмкіндігі жоғары 8 Мыс, қорғасын, күміс, алтын Қоры таусылуға жақын 15-20ж жетеді. Пайдалануды реттеу керек
#5 слайд
Энергетикалық мәселе
Дүниежүзінің 32 елінде АЭС бар, оларда 449
блок орналасқан. Электр энергиясының 11%
өндіреді
Кейбір елдерде АЭС-тердің үлесі жоғары.
Мысалы, Францияда бұл көрсеткіш 72%.
Осыған қарамастан көптеген елдерде АЭС-
терді салуға қарсы қоғамдық қозғалыстар
жұмыс істейді
Балама энергетикалық ресурстардың, яғни
күн, жел, толысу энергияларын пайдаланып
жұмыс істейтін станциялардың болашаға
зор
5 слайд
Энергетикалық мәселе Дүниежүзінің 32 елінде АЭС бар, оларда 449 блок орналасқан. Электр энергиясының 11% өндіреді Кейбір елдерде АЭС-тердің үлесі жоғары. Мысалы, Францияда бұл көрсеткіш 72%. Осыған қарамастан көптеген елдерде АЭС- терді салуға қарсы қоғамдық қозғалыстар жұмыс істейді Балама энергетикалық ресурстардың, яғни күн, жел, толысу энергияларын пайдаланып жұмыс істейтін станциялардың болашаға зор
#6 слайд
Шикізат тапшылығын жою жолдары
Жоғары дамыған елдер
шикізатты дамушы
елдерден алады.
Шикізатқа зәру
Жапониямен қатар,
шикізатқа бай АҚШ-тың өзі
темір кенінің 1/3 бөлігін,
бокситтің 90%-ға жуығын
сырттан сатып алады. Шикізат қорының азаюы
дүниежүзілік мұхит түбінен
Fe, Mn, Cu, Co -тың табуына
себепші болды. Көптеген
елдер мұнай мен газды
теңіз қайраңдарының 5-6
км-ге дейінгі тереңдерінен
өндіруді игерді. Соған
қарамастан дамушы
елдерде әлі қоры
анықталмаған шикізат
болуы мүмкін. Шикізат тапшылығы мәселесін
шешу үшін жаңа кен орындарын
игерумен бірге, шикізат
түрлерін жасанды жаңа
материалдармен алмастыру,
металл сынықтарын қайта
қорыту, қағазды 2-ші рет қайта
өңдеуді пайдаланады. Мысалы,
өндірісте пайдаланатын
металдардың 30%-дан астамы
қайта қорытылған металдар.01
02
03
6 слайд
Шикізат тапшылығын жою жолдары Жоғары дамыған елдер шикізатты дамушы елдерден алады. Шикізатқа зәру Жапониямен қатар, шикізатқа бай АҚШ-тың өзі темір кенінің 1/3 бөлігін, бокситтің 90%-ға жуығын сырттан сатып алады. Шикізат қорының азаюы дүниежүзілік мұхит түбінен Fe, Mn, Cu, Co -тың табуына себепші болды. Көптеген елдер мұнай мен газды теңіз қайраңдарының 5-6 км-ге дейінгі тереңдерінен өндіруді игерді. Соған қарамастан дамушы елдерде әлі қоры анықталмаған шикізат болуы мүмкін. Шикізат тапшылығы мәселесін шешу үшін жаңа кен орындарын игерумен бірге, шикізат түрлерін жасанды жаңа материалдармен алмастыру, металл сынықтарын қайта қорыту, қағазды 2-ші рет қайта өңдеуді пайдаланады. Мысалы, өндірісте пайдаланатын металдардың 30%-дан астамы қайта қорытылған металдар.01 02 03
#7 слайд
Табиғи газ өндіретін жетекші елдер
№ Елдер Өндіру көлемі, млрд м куб Жан басына
шаққанда
млрд м куб1998 ж. 2000 ж. 2004 ж. 2008 ж.
1 Ресей 591 584 632 687 4465
2 АҚШ 537 548 532 551 1879
3 Канада 173 181 185 196 5841
4 Ұлыбритания 95 115 1101 1189 1867
5 Иран 52 64 79 106 1142
6 Нидерланд 84 73 84 92 5244
7 Қазақстан 7,9 11,5 21,9 29,2 1660Мәліметтерді пайдаланып бағаналы диаграмма құрастыр
7 слайд
Табиғи газ өндіретін жетекші елдер № Елдер Өндіру көлемі, млрд м куб Жан басына шаққанда млрд м куб1998 ж. 2000 ж. 2004 ж. 2008 ж. 1 Ресей 591 584 632 687 4465 2 АҚШ 537 548 532 551 1879 3 Канада 173 181 185 196 5841 4 Ұлыбритания 95 115 1101 1189 1867 5 Иран 52 64 79 106 1142 6 Нидерланд 84 73 84 92 5244 7 Қазақстан 7,9 11,5 21,9 29,2 1660Мәліметтерді пайдаланып бағаналы диаграмма құрастыр
#8 слайд
Сәйкестігін тап
01
02
03АЭС-тердің үлесі 72%
Бокситтің 90%-ға жуығын
сырттан сатып алады
Шикізат қоры тапшы ел Жапония
Франция
АҚШ
8 слайд
Сәйкестігін тап 01 02 03АЭС-тердің үлесі 72% Бокситтің 90%-ға жуығын сырттан сатып алады Шикізат қоры тапшы ел Жапония Франция АҚШ
#9 слайд
Энергетикалық
қауіпсіздігі жоғары
10 елдің тізімін
құрастыр
9 слайд
Энергетикалық қауіпсіздігі жоғары 10 елдің тізімін құрастыр
#10 слайд
Үйге тапсырма
§ 75, 234 бет, әңгімелеу
Энергетика және шикізат проблемалары
10 слайд
Үйге тапсырма § 75, 234 бет, әңгімелеу Энергетика және шикізат проблемалары
шағым қалдыра аласыз













