Харди-Вайнбергтің генетикалық тепе-теңдік заңын қолданып есептер шығару

Тақырып бойынша 11 материал табылды

Харди-Вайнбергтің генетикалық тепе-теңдік заңын қолданып есептер шығару

Материал туралы қысқаша түсінік
Харди-Вайнбергтің генетикалық тепе-теңдік заңын қолданып есептер шығару
Материалдың қысқаша нұсқасы
img_page_1
Жүктеу
bolisu
Бөлісу
ЖИ арқылы жасау
Слайдтың жеке беттері
Популяция?

#1 слайд
Популяция?

1 слайд

Популяция?

Генотип? Фенотип?

#2 слайд
Генотип? Фенотип?

2 слайд

Генотип? Фенотип?

"Есжан Берліқожаұлы атындағы № 11 орта мектептің биология пән мұғалімі: Ғалымбек Гүлназ Ғалымбекқызы.

#3 слайд
"Есжан Берліқожаұлы атындағы № 11 орта мектептің биология пән мұғалімі: Ғалымбек Гүлназ Ғалымбекқызы.

3 слайд

"Есжан Берліқожаұлы атындағы № 11 орта мектептің биология пән мұғалімі: Ғалымбек Гүлназ Ғалымбекқызы.

Харди-Вайнберг заңы Популяциялық генетиканың негізін Харди- Вайнберг заңы құрайды. 1906 жылы ағылшын математигі Харди мен немі

#4 слайд
Харди-Вайнберг заңы Популяциялық генетиканың негізін Харди- Вайнберг заңы құрайды. 1906 жылы ағылшын математигі Харди мен неміс дәрігері Вайнберг бір-біріне тәуелсіз түрде популяциядағы генотип пен фенотиптің таралуын көрсететін формула ұсынды.Ол кейінен Харди-Вайнбер заңы деп аталды.Бұл формуланы құрастырғанда олар аллельдердің мөлшері өзгермейтін жағдайда популяциядағы доминантты және рецессивті белгілері бар арақатынаста болатындығын негізге алды.

4 слайд

Харди-Вайнберг заңы Популяциялық генетиканың негізін Харди- Вайнберг заңы құрайды. 1906 жылы ағылшын математигі Харди мен неміс дәрігері Вайнберг бір-біріне тәуелсіз түрде популяциядағы генотип пен фенотиптің таралуын көрсететін формула ұсынды.Ол кейінен Харди-Вайнбер заңы деп аталды.Бұл формуланы құрастырғанда олар аллельдердің мөлшері өзгермейтін жағдайда популяциядағы доминантты және рецессивті белгілері бар арақатынаста болатындығын негізге алды.

1908 жылы ағылшын математигі Харди мен неміс дәрігері Вайнберг популяциядағы генотип пен фенотиптің таралуын көрсететін

#5 слайд
1908 жылы ағылшын математигі Харди мен неміс дәрігері Вайнберг популяциядағы генотип пен фенотиптің таралуын көрсететін формула ұсынды. Ол кейінен Харди-Вайнбер заңы деп аталды. P 2 АА+2Pq Aa +q 2 aa

5 слайд

1908 жылы ағылшын математигі Харди мен неміс дәрігері Вайнберг популяциядағы генотип пен фенотиптің таралуын көрсететін формула ұсынды. Ол кейінен Харди-Вайнбер заңы деп аталды. P 2 АА+2Pq Aa +q 2 aa

Бірақ бұл формуланы қолданудың да белгілі бір шегі бар. Ол мынандай жағдайлар: егер аутосомдық гендердің бір ғана жұбы есепке

#6 слайд
Бірақ бұл формуланы қолданудың да белгілі бір шегі бар. Ол мынандай жағдайлар: егер аутосомдық гендердің бір ғана жұбы есепке алынса;  доминантты аллельдегі мутацияның рецессивті аллель немесе керісінше ауысуы болмайтын жағдайда; әртүрлі генотипті даралардың тіршілік қабілеті және ұрпақ беруі бірдей болғанда.

6 слайд

Бірақ бұл формуланы қолданудың да белгілі бір шегі бар. Ол мынандай жағдайлар: егер аутосомдық гендердің бір ғана жұбы есепке алынса;  доминантты аллельдегі мутацияның рецессивті аллель немесе керісінше ауысуы болмайтын жағдайда; әртүрлі генотипті даралардың тіршілік қабілеті және ұрпақ беруі бірдей болғанда.

ЕСЕП №1 Бір қаланың перзентханасында 1 жыл ішінде өмірге келген 2500 баланың 25-інде рецессивті белгі ауру бар делік.

#7 слайд
ЕСЕП №1 Бір қаланың перзентханасында 1 жыл ішінде өмірге келген 2500 баланың 25-інде рецессивті белгі ауру бар делік. Харди- Вайнберг заңы бойынша осы мәліметтерді пайдаланып,доминантты гомозиготалар жиілігін анықтаңыз?

7 слайд

ЕСЕП №1 Бір қаланың перзентханасында 1 жыл ішінде өмірге келген 2500 баланың 25-інде рецессивті белгі ауру бар делік. Харди- Вайнберг заңы бойынша осы мәліметтерді пайдаланып,доминантты гомозиготалар жиілігін анықтаңыз?

ЕСЕП ШЕШУІ: P + q = 1 A а (P + q ) 2 = 1 АА аа P 2 +2pq +q 2 = 1 25\2500= 0,01 аа 25\25

#8 слайд
ЕСЕП ШЕШУІ: P + q = 1 A а (P + q ) 2 = 1 АА аа P 2 +2pq +q 2 = 1 25\2500= 0,01 аа 25\2500= √ 0,01 аа q = 0,1 P =1 - 0,1 = 0,9 P 2 = 0,9 2 = 0,81 0,81+0,18+0,01 = 1

8 слайд

ЕСЕП ШЕШУІ: P + q = 1 A а (P + q ) 2 = 1 АА аа P 2 +2pq +q 2 = 1 25\2500= 0,01 аа 25\2500= √ 0,01 аа q = 0,1 P =1 - 0,1 = 0,9 P 2 = 0,9 2 = 0,81 0,81+0,18+0,01 = 1

ЕСЕП №2 Бір қаланың перзентханасында 10 жыл ішінде өмірге келген 84 мың баланың 210-ында рецессивті белгі ауру бар делік.Он

#9 слайд
ЕСЕП №2 Бір қаланың перзентханасында 10 жыл ішінде өмірге келген 84 мың баланың 210-ында рецессивті белгі ауру бар делік.Оның генотипі аа болады. Харди- Вайнберг заңы осы мәліметтерді пайдаланып, қалада тұратын адамдар популяция генетикалық талдау жасауға көмектеседі.Популяцияда генотипі аа ауру баланың саны 210. Ол q2-қа тең.

9 слайд

ЕСЕП №2 Бір қаланың перзентханасында 10 жыл ішінде өмірге келген 84 мың баланың 210-ында рецессивті белгі ауру бар делік.Оның генотипі аа болады. Харди- Вайнберг заңы осы мәліметтерді пайдаланып, қалада тұратын адамдар популяция генетикалық талдау жасауға көмектеседі.Популяцияда генотипі аа ауру баланың саны 210. Ол q2-қа тең.

ЕСЕП ШЕШУІ: p 2 AA + 2pq Aa+ q 2 aa=1 q 2 =210\84000=0,0025 q 2 =0,0025; q=√0,0025=0,05 q+p=1 p=1-q =1-0,05=0,95 p=0,95 p 2

#10 слайд
ЕСЕП ШЕШУІ: p 2 AA + 2pq Aa+ q 2 aa=1 q 2 =210\84000=0,0025 q 2 =0,0025; q=√0,0025=0,05 q+p=1 p=1-q =1-0,05=0,95 p=0,95 p 2 =0,9025 2pq=2 *0,05*0,95=0,095 Тексеру: 0,9025+0,095+0,0025=1 

10 слайд

ЕСЕП ШЕШУІ: p 2 AA + 2pq Aa+ q 2 aa=1 q 2 =210\84000=0,0025 q 2 =0,0025; q=√0,0025=0,05 q+p=1 p=1-q =1-0,05=0,95 p=0,95 p 2 =0,9025 2pq=2 *0,05*0,95=0,095 Тексеру: 0,9025+0,095+0,0025=1 

ЕСЕП №3 Популяциядағы генотип жиілігін анықтау Альбинизм аутосомалы- рецессивті түрде тұқым қуалайды. Оның жиіліг

#11 слайд
ЕСЕП №3 Популяциядағы генотип жиілігін анықтау Альбинизм аутосомалы- рецессивті түрде тұқым қуалайды. Оның жиілігі 1\20000 – ға тура келеді. Популяциядағы гетерезиготаның санын есептеп шығарыңыз.

11 слайд

ЕСЕП №3 Популяциядағы генотип жиілігін анықтау Альбинизм аутосомалы- рецессивті түрде тұқым қуалайды. Оның жиілігі 1\20000 – ға тура келеді. Популяциядағы гетерезиготаның санын есептеп шығарыңыз.

ЕСЕП ШЕШУІ: Альбинизм белгісінің жиілігі немесе, аа генотиптің жиілігі:q 2 q 2 =1\20000 , сонда а геннің популяциядағы жиіл

#12 слайд
ЕСЕП ШЕШУІ: Альбинизм белгісінің жиілігі немесе, аа генотиптің жиілігі:q 2 q 2 =1\20000 , сонда а геннің популяциядағы жиілігі: q=√q 2 =0,00005 р=1-q=1-0,00005=0,99995 p 2 =0,9999 2pq = 2*0,99995*0,00005=0,0001 Жауабы: 0,9999 АА:0,0001Аа:0,00005аа 0,9999 +0,0001+0,00005=1…  

12 слайд

ЕСЕП ШЕШУІ: Альбинизм белгісінің жиілігі немесе, аа генотиптің жиілігі:q 2 q 2 =1\20000 , сонда а геннің популяциядағы жиілігі: q=√q 2 =0,00005 р=1-q=1-0,00005=0,99995 p 2 =0,9999 2pq = 2*0,99995*0,00005=0,0001 Жауабы: 0,9999 АА:0,0001Аа:0,00005аа 0,9999 +0,0001+0,00005=1…  

ЕСЕП №4 Фенотип жиілігі бойынша аллельдер жиілігін анықтау Популяциядағы NN қан тобы бар адамдардың жиілігі 16%- ға тең. M

#13 слайд
ЕСЕП №4 Фенотип жиілігі бойынша аллельдер жиілігін анықтау Популяциядағы NN қан тобы бар адамдардың жиілігі 16%- ға тең. M және N аллельдердің жиілігін және MM, MN, NN қан топтарының қатынасын анықтаңыз.

13 слайд

ЕСЕП №4 Фенотип жиілігі бойынша аллельдер жиілігін анықтау Популяциядағы NN қан тобы бар адамдардың жиілігі 16%- ға тең. M және N аллельдердің жиілігін және MM, MN, NN қан топтарының қатынасын анықтаңыз.

ЕСЕП ШЕШУІ: Популяцияда NN гомозиготаның жиілігі: 16% (0,16) Популяциядағы N аллельдің жиілігі: N=√0,16=0,4 Сонда, M аллельді

#14 слайд
ЕСЕП ШЕШУІ: Популяцияда NN гомозиготаның жиілігі: 16% (0,16) Популяциядағы N аллельдің жиілігі: N=√0,16=0,4 Сонда, M аллельдің жиілігі: М=1- N=1- 0,4=0,6 Ал, ММ=М 2 =0,6 2 =0,36 (36%) Гетерезиготаның саны: MN=2 MN=2*0,4*0,6=0,48 (48%) Тексереміз: 16%+48%+36%=100%  

14 слайд

ЕСЕП ШЕШУІ: Популяцияда NN гомозиготаның жиілігі: 16% (0,16) Популяциядағы N аллельдің жиілігі: N=√0,16=0,4 Сонда, M аллельдің жиілігі: М=1- N=1- 0,4=0,6 Ал, ММ=М 2 =0,6 2 =0,36 (36%) Гетерезиготаның саны: MN=2 MN=2*0,4*0,6=0,48 (48%) Тексереміз: 16%+48%+36%=100%  

«Бес бармақ»-басты мәселе.Менің есімде қалған тақырып ... «Балан үйрек»-бірлесу.Есеп шығаруда ескеретін басты фактор ... «О

#15 слайд
«Бес бармақ»-басты мәселе.Менің есімде қалған тақырып ... «Балан үйрек»-бірлесу.Есеп шығаруда ескеретін басты фактор ... «Ортан терек»-іс-әрекет. Есеп шығарудың екі жолы... «Шылдыр шүмек»-шынайылық. Мен бүгін қандай білім мен тәжірибе алдым... «Кішкентай бөбек»-көңіл күй.Ойға түйген бір маңызды нәрсе....

15 слайд

«Бес бармақ»-басты мәселе.Менің есімде қалған тақырып ... «Балан үйрек»-бірлесу.Есеп шығаруда ескеретін басты фактор ... «Ортан терек»-іс-әрекет. Есеп шығарудың екі жолы... «Шылдыр шүмек»-шынайылық. Мен бүгін қандай білім мен тәжірибе алдым... «Кішкентай бөбек»-көңіл күй.Ойға түйген бір маңызды нәрсе....

#16 слайд

16 слайд

Файл форматы:
ppt
06.01.2026
0
Жүктеу
ЖИ арқылы жасау
Бұл материалды қолданушы жариялаған. Ustaz Tilegi ақпаратты жеткізуші ғана болып табылады. Жарияланған материалдың мазмұны мен авторлық құқық толықтай автордың жауапкершілігінде. Егер материал авторлық құқықты бұзады немесе сайттан алынуы тиіс деп есептесеңіз,
шағым қалдыра аласыз
Қазақстандағы ең үлкен материалдар базасынан іздеу
Сіз үшін 400 000 ұстаздардың еңбегі мен тәжірибесін біріктіріп, ең үлкен материалдар базасын жасадық. Төменде керек материалды іздеп, жүктеп алып сабағыңызға қолдана аласыз
Материал жариялап, аттестацияға 100% жарамды сертификатты тегін алыңыз!
Ustaz tilegi журналы министірліктің тізіміне енген. Qr коды мен тіркеу номері беріледі. Материал жариялаған соң сертификат тегін бірден беріледі.
Оқу-ағарту министірлігінің ресми жауабы
Сайтқа 5 материал жариялап, тегін АЛҒЫС ХАТ алыңыз!
Қазақстан Республикасының білім беру жүйесін дамытуға қосқан жеке үлесі үшін және де Республика деңгейінде «Ustaz tilegi» Республикалық ғылыми – әдістемелік журналының желілік басылымына өз авторлық материалыңызбен бөлісіп, белсенді болғаныңыз үшін алғыс білдіреміз!
Сайтқа 25 материал жариялап, тегін ҚҰРМЕТ ГРОМАТАСЫН алыңыз!
Тәуелсіз Қазақстанның білім беру жүйесін дамытуға және білім беру сапасын арттыру мақсатында Республика деңгейінде «Ustaz tilegi» Республикалық ғылыми – әдістемелік журналының желілік басылымына өз авторлық жұмысын жариялағаны үшін марапатталасыз!
Министірлікпен келісілген курстар тізімі