Харди-Вайнбергтің генетикалық тепе-теңдік заңын қолданып есептер шығару
Харди-Вайнбергтің генетикалық тепе-теңдік заңын қолданып есептер шығару

#1 слайд
Популяция?
1 слайд
Популяция?
#2 слайд
Генотип?
Фенотип?
2 слайд
Генотип? Фенотип?
#3 слайд
"Есжан Берліқожаұлы атындағы
№ 11 орта мектептің
биология пән мұғалімі:
Ғалымбек Гүлназ Ғалымбекқызы.
3 слайд
"Есжан Берліқожаұлы атындағы № 11 орта мектептің биология пән мұғалімі: Ғалымбек Гүлназ Ғалымбекқызы.
#4 слайд
Харди-Вайнберг заңы
Популяциялық генетиканың негізін Харди-
Вайнберг заңы құрайды. 1906 жылы ағылшын
математигі Харди мен неміс дәрігері Вайнберг
бір-біріне тәуелсіз түрде популяциядағы генотип
пен фенотиптің таралуын көрсететін формула
ұсынды.Ол кейінен Харди-Вайнбер заңы деп
аталды.Бұл формуланы құрастырғанда олар
аллельдердің мөлшері өзгермейтін жағдайда
популяциядағы доминантты және рецессивті
белгілері бар арақатынаста болатындығын
негізге алды.
4 слайд
Харди-Вайнберг заңы Популяциялық генетиканың негізін Харди- Вайнберг заңы құрайды. 1906 жылы ағылшын математигі Харди мен неміс дәрігері Вайнберг бір-біріне тәуелсіз түрде популяциядағы генотип пен фенотиптің таралуын көрсететін формула ұсынды.Ол кейінен Харди-Вайнбер заңы деп аталды.Бұл формуланы құрастырғанда олар аллельдердің мөлшері өзгермейтін жағдайда популяциядағы доминантты және рецессивті белгілері бар арақатынаста болатындығын негізге алды.
#5 слайд
1908 жылы ағылшын математигі Харди мен неміс
дәрігері Вайнберг популяциядағы генотип пен фенотиптің
таралуын көрсететін формула ұсынды. Ол кейінен
Харди-Вайнбер заңы деп аталды.
P
2
АА+2Pq Aa +q
2
aa
5 слайд
1908 жылы ағылшын математигі Харди мен неміс дәрігері Вайнберг популяциядағы генотип пен фенотиптің таралуын көрсететін формула ұсынды. Ол кейінен Харди-Вайнбер заңы деп аталды. P 2 АА+2Pq Aa +q 2 aa
#6 слайд
Бірақ бұл формуланы қолданудың да белгілі бір
шегі бар. Ол мынандай жағдайлар:
егер аутосомдық гендердің бір ғана жұбы есепке
алынса;
доминантты аллельдегі мутацияның рецессивті
аллель немесе керісінше ауысуы болмайтын
жағдайда;
әртүрлі генотипті даралардың тіршілік қабілеті
және ұрпақ беруі бірдей болғанда.
6 слайд
Бірақ бұл формуланы қолданудың да белгілі бір шегі бар. Ол мынандай жағдайлар: егер аутосомдық гендердің бір ғана жұбы есепке алынса; доминантты аллельдегі мутацияның рецессивті аллель немесе керісінше ауысуы болмайтын жағдайда; әртүрлі генотипті даралардың тіршілік қабілеті және ұрпақ беруі бірдей болғанда.
#7 слайд
ЕСЕП №1
Бір қаланың перзентханасында
1 жыл ішінде өмірге келген 2500 баланың
25-інде рецессивті белгі ауру бар делік.
Харди- Вайнберг заңы бойынша осы
мәліметтерді пайдаланып,доминантты
гомозиготалар жиілігін анықтаңыз?
7 слайд
ЕСЕП №1 Бір қаланың перзентханасында 1 жыл ішінде өмірге келген 2500 баланың 25-інде рецессивті белгі ауру бар делік. Харди- Вайнберг заңы бойынша осы мәліметтерді пайдаланып,доминантты гомозиготалар жиілігін анықтаңыз?
#8 слайд
ЕСЕП ШЕШУІ:
P + q = 1
A а
(P + q )
2
= 1
АА аа
P
2
+2pq +q
2
= 1
25\2500= 0,01 аа 25\2500= √ 0,01 аа q = 0,1
P =1 - 0,1 = 0,9 P
2
= 0,9
2
= 0,81
0,81+0,18+0,01 = 1
8 слайд
ЕСЕП ШЕШУІ: P + q = 1 A а (P + q ) 2 = 1 АА аа P 2 +2pq +q 2 = 1 25\2500= 0,01 аа 25\2500= √ 0,01 аа q = 0,1 P =1 - 0,1 = 0,9 P 2 = 0,9 2 = 0,81 0,81+0,18+0,01 = 1
#9 слайд
ЕСЕП №2
Бір қаланың перзентханасында 10 жыл
ішінде өмірге келген 84 мың баланың
210-ында рецессивті белгі ауру бар
делік.Оның генотипі аа болады. Харди-
Вайнберг заңы осы мәліметтерді
пайдаланып, қалада тұратын адамдар
популяция генетикалық талдау жасауға
көмектеседі.Популяцияда генотипі аа
ауру баланың саны 210. Ол q2-қа тең.
9 слайд
ЕСЕП №2 Бір қаланың перзентханасында 10 жыл ішінде өмірге келген 84 мың баланың 210-ында рецессивті белгі ауру бар делік.Оның генотипі аа болады. Харди- Вайнберг заңы осы мәліметтерді пайдаланып, қалада тұратын адамдар популяция генетикалық талдау жасауға көмектеседі.Популяцияда генотипі аа ауру баланың саны 210. Ол q2-қа тең.
#10 слайд
ЕСЕП ШЕШУІ:
p
2
AA + 2pq Aa+ q
2
aa=1
q
2
=210\84000=0,0025
q
2
=0,0025; q=√0,0025=0,05
q+p=1
p=1-q =1-0,05=0,95
p=0,95
p
2
=0,9025
2pq=2 *0,05*0,95=0,095
Тексеру:
0,9025+0,095+0,0025=1
10 слайд
ЕСЕП ШЕШУІ: p 2 AA + 2pq Aa+ q 2 aa=1 q 2 =210\84000=0,0025 q 2 =0,0025; q=√0,0025=0,05 q+p=1 p=1-q =1-0,05=0,95 p=0,95 p 2 =0,9025 2pq=2 *0,05*0,95=0,095 Тексеру: 0,9025+0,095+0,0025=1
#11 слайд
ЕСЕП №3
Популяциядағы генотип жиілігін
анықтау
Альбинизм аутосомалы- рецессивті түрде
тұқым қуалайды. Оның жиілігі 1\20000 –
ға тура келеді. Популяциядағы
гетерезиготаның санын есептеп
шығарыңыз.
11 слайд
ЕСЕП №3 Популяциядағы генотип жиілігін анықтау Альбинизм аутосомалы- рецессивті түрде тұқым қуалайды. Оның жиілігі 1\20000 – ға тура келеді. Популяциядағы гетерезиготаның санын есептеп шығарыңыз.
#12 слайд
ЕСЕП ШЕШУІ:
Альбинизм белгісінің жиілігі немесе, аа генотиптің
жиілігі:q
2
q
2
=1\20000 , сонда а геннің популяциядағы жиілігі:
q=√q
2
=0,00005
р=1-q=1-0,00005=0,99995
p
2
=0,9999
2pq = 2*0,99995*0,00005=0,0001
Жауабы: 0,9999 АА:0,0001Аа:0,00005аа
0,9999 +0,0001+0,00005=1…
12 слайд
ЕСЕП ШЕШУІ: Альбинизм белгісінің жиілігі немесе, аа генотиптің жиілігі:q 2 q 2 =1\20000 , сонда а геннің популяциядағы жиілігі: q=√q 2 =0,00005 р=1-q=1-0,00005=0,99995 p 2 =0,9999 2pq = 2*0,99995*0,00005=0,0001 Жауабы: 0,9999 АА:0,0001Аа:0,00005аа 0,9999 +0,0001+0,00005=1…
#13 слайд
ЕСЕП №4
Фенотип жиілігі бойынша аллельдер
жиілігін анықтау
Популяциядағы NN қан тобы бар
адамдардың жиілігі 16%- ға тең. M
және N аллельдердің жиілігін және
MM, MN, NN қан топтарының
қатынасын анықтаңыз.
13 слайд
ЕСЕП №4 Фенотип жиілігі бойынша аллельдер жиілігін анықтау Популяциядағы NN қан тобы бар адамдардың жиілігі 16%- ға тең. M және N аллельдердің жиілігін және MM, MN, NN қан топтарының қатынасын анықтаңыз.
#14 слайд
ЕСЕП ШЕШУІ:
Популяцияда NN гомозиготаның жиілігі: 16% (0,16)
Популяциядағы N аллельдің жиілігі: N=√0,16=0,4
Сонда, M аллельдің жиілігі: М=1- N=1- 0,4=0,6
Ал, ММ=М
2
=0,6
2
=0,36 (36%)
Гетерезиготаның саны: MN=2 MN=2*0,4*0,6=0,48 (48%)
Тексереміз: 16%+48%+36%=100%
14 слайд
ЕСЕП ШЕШУІ: Популяцияда NN гомозиготаның жиілігі: 16% (0,16) Популяциядағы N аллельдің жиілігі: N=√0,16=0,4 Сонда, M аллельдің жиілігі: М=1- N=1- 0,4=0,6 Ал, ММ=М 2 =0,6 2 =0,36 (36%) Гетерезиготаның саны: MN=2 MN=2*0,4*0,6=0,48 (48%) Тексереміз: 16%+48%+36%=100%
#15 слайд
«Бес бармақ»-басты мәселе.Менің есімде қалған
тақырып ...
«Балан үйрек»-бірлесу.Есеп шығаруда ескеретін
басты фактор ...
«Ортан терек»-іс-әрекет. Есеп шығарудың екі
жолы...
«Шылдыр шүмек»-шынайылық. Мен бүгін қандай
білім мен тәжірибе алдым...
«Кішкентай бөбек»-көңіл күй.Ойға түйген бір
маңызды нәрсе....
15 слайд
«Бес бармақ»-басты мәселе.Менің есімде қалған тақырып ... «Балан үйрек»-бірлесу.Есеп шығаруда ескеретін басты фактор ... «Ортан терек»-іс-әрекет. Есеп шығарудың екі жолы... «Шылдыр шүмек»-шынайылық. Мен бүгін қандай білім мен тәжірибе алдым... «Кішкентай бөбек»-көңіл күй.Ойға түйген бір маңызды нәрсе....
#16 слайд
16 слайд
шағым қалдыра аласыз













