#1 слайд
Презентация Шымкент 20 99Тақырып : «Химиялық» мағынасы бар грек түбірлері Дайындаған: Тобы: Қабылдаған:Орыс,қазақ және латын тілдері кафедрасы

1 слайд

#2 слайд
Жоспары: I. Кіріспе II. Негізгі бөлім 1. «Оxy», «hydr», «aeth», «meth» т.б. грек түбірлерінің мағыналары, олардың терминдердегі қолданылуы III. Қорытынды IV. Пайдаланылған әдебиеттер

2 слайд

#3 слайд
Hydr= грек hydro – су – сутег i н i ң, судың немесе гидроксид i топтың бар екенд i г i н б i лд i ред i. Ох(у)+грек oxy - қышқыл, оттег i н i ң бар екенд i г i н көрсетед i. hydr - грек hydor су, сутектің, судың немесе гидроксильді топтың бар i n гидрокортизон; екендігін көрсетеді: Hydrocortisonum, hydrochloridum, і п гидрохлорид; ох(у)-грек қышқыл, oxys оттектің бар екендігін көрсетеді: Oxylidinum, i п оксилидин; Oxolinum, і п оксолин; peroxydum, i n пероксид

3 слайд

#4 слайд
Қышқылдардың латынша аттары acidum, і п қышқыл зат есімінен және онымен қиысқан І топ сын есімінен тұрады. Қышқыл түзуші элемент атауының негізіне іс немес - os- жұрнақтары, содан кейін сын есімнің І тобының жалғаулары жалғанады. іс- жұрнағы жоғарғы тотығу дәрежесін көрсетеді. sulfur, uris n негізі sulfur + ic +(-us, -a, -um) сонда sulfuricus, a, um сын есімі пайда болады. Мысалы: күкірт қышқылы acidum, i n sulfuricus, a, um / acidum sulfuricum Acidum barbituricum барбитур қышқылы Acidum fol-ic-um фоли қышқылы. - os - жұрнағы төменгі тотығу дәрежесін көрсетеді. Acidum sulfur-os-um Acidum nitr-os-um азот Құрамында оттегі жоқ қышқылдарда hydro- сөзалды қосымшасы қолданылады. Мысалы: тұз қышқылы acidum, i nhydrochloricus, a, um / acidum hydrochloricum.

4 слайд

#5 слайд
Оксидтер аттары екі сөзден тұрады. Біріншісі – элемент аты ілік септікте (қиыспаған анықтауыш), екіншісі оксидтің топтық атауы (септеледі). oxydum, i n оксид peroxydum, i n пероксид hydroxydum, i n гидроксид Мысалы: ZnO Zinci oxydum мырыш оксиді HO Hydrogenii peroxydum сутек пероксиді Al (OH) Aluminii hydroxydum алюминиий гидроксиді Ескерту. Дәрі-дәрмек қазіргі номенклатурасында химиялық терминологияда қолданылмайтын «шалатотық» сөзі кездеседі. Олардың аттары элемент аты мен онымен қиысатын oxydulatus, a а, ит сын есімінен тұрады. Nom. sing.: Nitrogenium oxydulatumGen. sing.: Nitrogenii oxydulati.

5 слайд

#6 слайд
Химиялық мағынасы бар келесі дәрілік бөліктердің орфографиясын есте сақтау қажет: meth - метильді топ; aeth - этильді топ; phen - фенильді топ; benz - бензольді топ. phthor- ( грекше phthoros күйреу) фтор қосылыстарының бар екендігін білдіреді: Phthoracizinum, Phthorothanum. thi- ( гречше theion күкірт) күкірт атомы бар екендігін білдіреді: Thiaminum, Thiopentalum, Thiophosphamidum. -az-, -zol-, -(a)zin-, -(a) zid- ( азот сөзінен: грекше а-жоқ, болмау, zoon өмір) азот немесе азотоп бар екендігін білдіреді: Corazolum, Aminazinum, Saluzidum. Ескерту. 1. Кейбір дәрілік препараттар аттарында зин-, -зол- болып дыбысталатын буындардың шығу тегі басқа және олар ѕарқылы жазылады.Мысалы: Anaesthesinum, Chinosolum, Aerosolum, Anusolum. 2. - аз-жұрнағыферменттер аттарында қолданылады. Мысалы: Lidasum, Ribonucleasum, Cocarboxylasum. Латын тіліндегі көмірсутек кышкыл радикалдардың атаулары сәйкес келетін көмірсутектерінің немесе қышқылдарының атау түбірлеріне-у-жұрнағы және - ium- жалғауы арқылы жасалынады.Мысалы: Methanum көмірсутегі methylium метил радикалы, Aethanum aethylium - этил, Penthanum penthylium - пентил немесе амил,

6 слайд

#7 слайд
Пайдаланылған әдебиеттер https://lektsia.com/14x68b5.html https://docviewer.yandex.kz/view/0/?page=98&*=W%2BuG2rlYlo%% М. Н. Черняевский «Латинский язык и основы медицинской терминологии» оқулық, 3-ші басылым, -М.: Шико, 2007. Ю. Ф. Шульц «Латинский язык и основы медицинской терминологии» медикалық ЖОО-дарына арналған оқулық, -М.: Б.и; 1993. З. М. Д. Машковский «Лекарственные средства» дәрігерлерге арналған анықтама, 15-ші басылым, -М.: РИА «Новая волна»: издатель Умеренков 2008

7 слайд