ЖИ көмекші
І.Жансүгіровтің “Күйші” поэмасын талдау
Жүктеу
#1 слайд
І.Жансүгіровтің “Күйші” поэмасын талдау.
1 слайд
І.Жансүгіровтің “Күйші” поэмасын талдау.
#2 слайд
“Күйші” поэмасының кейіпкерлері:
1.Кене хан.
2.Қарашаш-хан
Кененің қарындасы,
негізгі кейіпкер.
3.Күйші-негізгі
кейіпкер.
4.Сапақ-Әлімқұл
датқаның ұлы.
2 слайд
“Күйші” поэмасының кейіпкерлері: 1.Кене хан. 2.Қарашаш-хан Кененің қарындасы, негізгі кейіпкер. 3.Күйші-негізгі кейіпкер. 4.Сапақ-Әлімқұл датқаның ұлы.
#3 слайд
“Күйші” поэмасының композициялық құрылысы:
Оқиғаның басталуы
Оқиғаның байланысы
Оқиғаның дамуы
Оқиғаның шиеленісуі
Оқиғаның шарықтауы шегі
Оқиғаның шешілуі
Қарашаштың хан Кенеден күйші сұрап алуы;
Бозбалашылықтың соңы дауға ұласады;
Күйші мен қыз арасындағы жұмбақ сезім;
Күй құдіретіне өрбіген сезім;
Сапақты жазаға тарту;
Күйші сезімімен бірге күй әуенінің өзгеруі;
Қыз түйсігі. Дүниеге “Азат” күйінің келуі;
3 слайд
“Күйші” поэмасының композициялық құрылысы: Оқиғаның басталуы Оқиғаның байланысы Оқиғаның дамуы Оқиғаның шиеленісуі Оқиғаның шарықтауы шегі Оқиғаның шешілуі Қарашаштың хан Кенеден күйші сұрап алуы; Бозбалашылықтың соңы дауға ұласады; Күйші мен қыз арасындағы жұмбақ сезім; Күй құдіретіне өрбіген сезім; Сапақты жазаға тарту; Күйші сезімімен бірге күй әуенінің өзгеруі; Қыз түйсігі. Дүниеге “Азат” күйінің келуі;
#4 слайд
Өлең құрылысы.
Қамаудың хан ауылы қыр жағында, (І)
Аңқытып ақ орданың бір жағында. (ІІ)
Күйші отыр домбыраны дүрілдетіп, (ІІІ)
Құмар қып тартқан күйдің ырғағына. (ІV)
1.Төрт тармақты шумақ .
2.Үш бунақты тармақ .
4 слайд
Өлең құрылысы. Қамаудың хан ауылы қыр жағында, (І) Аңқытып ақ орданың бір жағында. (ІІ) Күйші отыр домбыраны дүрілдетіп, (ІІІ) Құмар қып тартқан күйдің ырғағына. (ІV) 1.Төрт тармақты шумақ . 2.Үш бунақты тармақ .
#5 слайд
3 4 4
Қалмақтың // қақты қара // жорғасына, 11 а
3 4 4
Айналды // ақ алмастар // қорғасынға. 11 а
3 5 4
Мәжіліс // міне осындай // болып жатты 12 б
3 4 4
Бір кеште // хан Кененің // ордасында. 11 а
5 слайд
3 4 4 Қалмақтың // қақты қара // жорғасына, 11 а 3 4 4 Айналды // ақ алмастар // қорғасынға. 11 а 3 5 4 Мәжіліс // міне осындай // болып жатты 12 б 3 4 4 Бір кеште // хан Кененің // ордасында. 11 а
#6 слайд
- Алдияр! а
- Не айтасың? б
- Тілегімді беріңіз! в
- Таң атсын ... г
6 слайд
- Алдияр! а - Не айтасың? б - Тілегімді беріңіз! в - Таң атсын ... г
#7 слайд
Әдеби теория
Фразеологизм
Ханша өз қолымен құйып беріп,
Сапырып сары майға құрт ішкізді.
Көкке күй өрт жалындай шалқып жатты,
Көк тасы Самарқанның балқып жатты.
Көк дауыл айдын көлді көкке шашып,
Оқ тиген аққу құсты қаңқылдатты.
Ақ қырау салбыратып қырды басқан,
Көк тұман қопарылды желтең ашқан.
Тымырсық бір сары аяз іштен тынды,
Томсарып мынау қыздай зәрін шашқан.
7 слайд
Әдеби теория Фразеологизм Ханша өз қолымен құйып беріп, Сапырып сары майға құрт ішкізді. Көкке күй өрт жалындай шалқып жатты, Көк тасы Самарқанның балқып жатты. Көк дауыл айдын көлді көкке шашып, Оқ тиген аққу құсты қаңқылдатты. Ақ қырау салбыратып қырды басқан, Көк тұман қопарылды желтең ашқан. Тымырсық бір сары аяз іштен тынды, Томсарып мынау қыздай зәрін шашқан.
#8 слайд
Градация
Соқ, жігіт! Соқ! Соқ жігіт! Күйіңді тарт!
Лапылдат! Жандыр! Күйдір! Құмарт! Құмарт!
Безілдет! Сарнат! Зарлат! ... Үздіктірші!
Керек жоқ! Лақтыр әрі! Қысқарт! Қысқарт!
Эпитет
Екі ішек жүрек жарып, көңіл ашып,
Бірде ойнақ, бірде бояу сыбырласып,
Зарлы күй, ащы күйдің, тәтті күйдің-
Бәрін де лақылдатып төгіп, шашып.
Теңеу
Қағылды кейде бір күй дабылдай боп,
Бұрқырап кетті түтеп дауылдай боп.
Әлде күш, әлде дауыл, әлде ат шапқан,
Әйтеуір қырдан көшкен сарындай боп.
8 слайд
Градация Соқ, жігіт! Соқ! Соқ жігіт! Күйіңді тарт! Лапылдат! Жандыр! Күйдір! Құмарт! Құмарт! Безілдет! Сарнат! Зарлат! ... Үздіктірші! Керек жоқ! Лақтыр әрі! Қысқарт! Қысқарт! Эпитет Екі ішек жүрек жарып, көңіл ашып, Бірде ойнақ, бірде бояу сыбырласып, Зарлы күй, ащы күйдің, тәтті күйдің- Бәрін де лақылдатып төгіп, шашып. Теңеу Қағылды кейде бір күй дабылдай боп, Бұрқырап кетті түтеп дауылдай боп. Әлде күш, әлде дауыл, әлде ат шапқан, Әйтеуір қырдан көшкен сарындай боп.
#9 слайд
Ассонанс
Құлпыртып бәйшешекті кетті шалқып.
Аққудай көкте күйлеп, көлде қалқып.
Ақтартып, лекілдетіп, лепілдетіп,
Талдырып, тамшылатып, соғып, сарқып.
Аллитерация
Тасытып көкірегін кек ашқандай,
Тынбасқа жауды жеңбей, жер жастанбай,
Нажағай ашуында жарқ-жұрқ ойнап,
Бұлтты бұрқыратып от шашқандай
9 слайд
Ассонанс Құлпыртып бәйшешекті кетті шалқып. Аққудай көкте күйлеп, көлде қалқып. Ақтартып, лекілдетіп, лепілдетіп, Талдырып, тамшылатып, соғып, сарқып. Аллитерация Тасытып көкірегін кек ашқандай, Тынбасқа жауды жеңбей, жер жастанбай, Нажағай ашуында жарқ-жұрқ ойнап, Бұлтты бұрқыратып от шашқандай
#10 слайд
Назарларыңызға
рахмет!
10 слайд
Назарларыңызға рахмет!
Жүктеушағым қалдыра аласыз
Бұл курс Қазақстан Республикасы Оқу-ағарту министрлігімен келісілген
