Математика сабақтарында оқу материалын сапалы игеру және білім алушылардың жеке тұлғасына дамыту әдістемесі

#1 слайд
1 слайд
#2 слайд
Зерттеу мақсаты:
2 слайд
Зерттеу мақсаты:
#3 слайд
Зерттеу міндеттері:
3 слайд
Зерттеу міндеттері:
#4 слайд
Зерттеу болжамы
4 слайд
Зерттеу болжамы
#5 слайд
5 слайд
#6 слайд
6 слайд
#7 слайд
Математикалық білім сапасы жөніндегі
зерттеулерге талдау жасай келе
7 слайд
Математикалық білім сапасы жөніндегі зерттеулерге талдау жасай келе
#8 слайд
Сонда білім алушылардың
8 слайд
Сонда білім алушылардың
#9 слайд
1991 20 9
16 56 1945 1939
88 5
8 34 3 1917
55 68 96
87 43 100 6
1941 2011 30
9 слайд
1991 20 9 16 56 1945 1939 88 5 8 34 3 1917 55 68 96 87 43 100 6 1941 2011 30
#10 слайд
Үстел тенисі бойынша сынып біріншілігіне 6 бала қатысты: Айгүл, Бекжан, Тимур, Гүлім, Дамир, Еркін.
Біріншілік айналу жүйесі бойынша өткізіледі – жарысқа қатысушы әрбір адам қалғандарымен бір-бір рет
ойнап шығады. Бұған дейін бірнеше ойын өткізілген болатын: Айгүл – Бекжанмен , Гүліммен, Еркінмен;
Тимур – Айгүлмен және Гүліммен; Дамир – Тимурмен және Еркін – Тимурмен ойнаған. Бұған дейін
неше ойын ойналған және тағы неше ойын қалғанын анықтау керек.
Шешуі: Кесте арқылы шығарайық:
Жауабы: 7 ойын ойналды, 8 ойын ойналады.
Айгүл Бекжан Тимур Гүлім Дамир Еркін
Айгүл
Бекжан
Тимур
Гүлім
Дамир
Еркін
1
1
2
2
3
3
4
4
5
5
6
6
7
7
8
8
10 слайд
Үстел тенисі бойынша сынып біріншілігіне 6 бала қатысты: Айгүл, Бекжан, Тимур, Гүлім, Дамир, Еркін. Біріншілік айналу жүйесі бойынша өткізіледі – жарысқа қатысушы әрбір адам қалғандарымен бір-бір рет ойнап шығады. Бұған дейін бірнеше ойын өткізілген болатын: Айгүл – Бекжанмен , Гүліммен, Еркінмен; Тимур – Айгүлмен және Гүліммен; Дамир – Тимурмен және Еркін – Тимурмен ойнаған. Бұған дейін неше ойын ойналған және тағы неше ойын қалғанын анықтау керек. Шешуі: Кесте арқылы шығарайық: Жауабы: 7 ойын ойналды, 8 ойын ойналады. Айгүл Бекжан Тимур Гүлім Дамир Еркін Айгүл Бекжан Тимур Гүлім Дамир Еркін 1 1 2 2 3 3 4 4 5 5 6 6 7 7 8 8
#11 слайд
2
сағат
54 км
11 слайд
2 сағат 54 км
#12 слайд
Оқушы жұмысы:
Екі айлақтан бірмезгілде бір-біріне қарама-қарсы бағытта екі
шаңғышы шықты. Екі айлақтың арасы 54 км. Бірінші
шаңғышының жылдамдығы 12 км/сағ. Олар екі сағаттан
кейін кездесті. Екінші шаңғышының жылдамдығын табыңыз.
Берілгені: Шешуі:
S=54 км S1=V1*t=12*2=24 км
V1=12 км/сағ S2=S-S1= 54-24=30 км
t=2 сағ V2=S2/t=30/2=15 км/сағ
V2=? Жауабы: V2=15 км/сағ
12 слайд
Оқушы жұмысы: Екі айлақтан бірмезгілде бір-біріне қарама-қарсы бағытта екі шаңғышы шықты. Екі айлақтың арасы 54 км. Бірінші шаңғышының жылдамдығы 12 км/сағ. Олар екі сағаттан кейін кездесті. Екінші шаңғышының жылдамдығын табыңыз. Берілгені: Шешуі: S=54 км S1=V1*t=12*2=24 км V1=12 км/сағ S2=S-S1= 54-24=30 км t=2 сағ V2=S2/t=30/2=15 км/сағ V2=? Жауабы: V2=15 км/сағ
#13 слайд
Математикалық софизмдер
1. 7= 11 болатынын дәлелдейік.
•35+14-49=55+22-77
•7(5+2-7)=11(5+2-7)
•7=11
Қатесі: 5+2-7 нөлге тең, ал санды нөлге бөлуге болмайды
2. 5 = 4 теңдігін дәлелдеу керек.
25 – 45 = 16 – 36
25-45+20,25 = 16-36+20,25
(5-4,5)
2
=(4-4,5)
2
5 -4,5=4-4,5
5 = 4
Қатесі: санның квадрат түбірін табуда
13 слайд
Математикалық софизмдер 1. 7= 11 болатынын дәлелдейік. •35+14-49=55+22-77 •7(5+2-7)=11(5+2-7) •7=11 Қатесі: 5+2-7 нөлге тең, ал санды нөлге бөлуге болмайды 2. 5 = 4 теңдігін дәлелдеу керек. 25 – 45 = 16 – 36 25-45+20,25 = 16-36+20,25 (5-4,5) 2 =(4-4,5) 2 5 -4,5=4-4,5 5 = 4 Қатесі: санның квадрат түбірін табуда
#14 слайд
Оқушылар осы кестедегі қалған сөйлемдерді толықтырып жазады. Содан соң
мұғалім осы теоремалардың толық жауабын көрсетеді. Сонда әр оқушы осы тақырып
бойынша өз білімін байқап, өзін өзі бағалауға үйренеді, өткен материалды есіне қайта түсіріп,
білім қорындағы олқылықтарды толықтырады.
Қазіргі заман
талабына сай
интерактивті
тақтаны да
пайдаланған
тиімді. Мысалы
теоремалар мен
анықтамаларды
еске түсіріп,
қайталау үшін
мұғалім мынадай
кесте дайындап
келуіне болады.
Егер
1.бір үшбұрыштың ...
2. бір үшбұрыштың ...
3. бір үшбұрыштың ...
4. үшбұрыштың ...
5. үшбұрыштың ...
6. үшбұрыштың
ешқандай төбесінен
өтпейтін түзу ...
7. екі бұрыш ...
8. бұрыш ...
1....онда мұндай үшбұрыштар
тең болады.
2....онда мұндай үшбұрыштар
тең болады.
3....онда мұндай үшбұрыштар
тең болады.
4....онда ол тең бүйірлі болады.
5....ол тең бүйірлі үшбұрыш
деп аталады.
6....онда ол қалған екі
қабырғасының тек біреуін
ғана қияды.
7....онда олармен сыбайлас
бұрыштар тең болады.
8....онда оның градустық
өлшемі 180-тан аспайды.
14 слайд
Оқушылар осы кестедегі қалған сөйлемдерді толықтырып жазады. Содан соң мұғалім осы теоремалардың толық жауабын көрсетеді. Сонда әр оқушы осы тақырып бойынша өз білімін байқап, өзін өзі бағалауға үйренеді, өткен материалды есіне қайта түсіріп, білім қорындағы олқылықтарды толықтырады. Қазіргі заман талабына сай интерактивті тақтаны да пайдаланған тиімді. Мысалы теоремалар мен анықтамаларды еске түсіріп, қайталау үшін мұғалім мынадай кесте дайындап келуіне болады. Егер 1.бір үшбұрыштың ... 2. бір үшбұрыштың ... 3. бір үшбұрыштың ... 4. үшбұрыштың ... 5. үшбұрыштың ... 6. үшбұрыштың ешқандай төбесінен өтпейтін түзу ... 7. екі бұрыш ... 8. бұрыш ... 1....онда мұндай үшбұрыштар тең болады. 2....онда мұндай үшбұрыштар тең болады. 3....онда мұндай үшбұрыштар тең болады. 4....онда ол тең бүйірлі болады. 5....ол тең бүйірлі үшбұрыш деп аталады. 6....онда ол қалған екі қабырғасының тек біреуін ғана қияды. 7....онда олармен сыбайлас бұрыштар тең болады. 8....онда оның градустық өлшемі 180-тан аспайды.
#15 слайд
Бірінші тамаша шек Шешуі:
Салдарлары:
1
sin
lim|0,0,sin,arcsin|
arcsin
lim)2
0
0
y
y
yxyxyx
x
x
y
x
1
sin
lim
0
x
x
x
?lim
0
x
tgx
x
?
arcsin
lim
0
x
x
x
?lim
0
x
arctgx
x
?
sin
sin
lim
0
bx
ax
x
1
1
1
*1
coslim
1lim
*
sin
lim
cos
1
*
sin
limlim1)
0
0
000
xx
x
xx
x
x
tgx
x
x
xxx
1|1|lim
|0,0,,|lim)3
0
0
бойынша
y
tgy
yxtgyxyarctgx
x
arctgx
y
x
b
a
bx
bx
ax
ax
bx
ax
bx
bx
bx
ax
ax
ax
bx
ax
x
x
xxx
sin
lim
sin
lim
*lim
*
sin
*
sin
lim
sin
sin
lim4)
0
0
000
15 слайд
Бірінші тамаша шек Шешуі: Салдарлары: 1 sin lim|0,0,sin,arcsin| arcsin lim)2 0 0 y y yxyxyx x x y x 1 sin lim 0 x x x ?lim 0 x tgx x ? arcsin lim 0 x x x ?lim 0 x arctgx x ? sin sin lim 0 bx ax x 1 1 1 *1 coslim 1lim * sin lim cos 1 * sin limlim1) 0 0 000 xx x xx x x tgx x x xxx 1|1|lim |0,0,,|lim)3 0 0 бойынша y tgy yxtgyxyarctgx x arctgx y x b a bx bx ax ax bx ax bx bx bx ax ax ax bx ax x x xxx sin lim sin lim *lim * sin * sin lim sin sin lim4) 0 0 000
#16 слайд
16 слайд
#17 слайд
«Египет пирамидасы»
17 слайд
«Египет пирамидасы»
#18 слайд
Арифметика қақпасы Виет қақпасы
-9•3 өрнегінің мәнін анықтаңыз.
-4 пен 5-тің арасына қандайда
бір таңба қойғанда 4-тен үлкен
5-тен кіші сан шығады. Сол
таңбаны анықтаңыз.
-Қолымызда 10 саусақ бар, 10
қолда неше саусақ болатынын
анықтаңыз.
-Екі адам 4 сағат шахмат
ойнады, олардың әрқайсысы
неше сағат ойнағанын
анықтаңыз.
-Екі санның қосындысы 8-ге
тең, айырмасы 2-ге,
көбейтіндісі 15 -ке. Осы
сандарды анықтаңыз.
-3 ат жегілген шана 1 сағатта
15 км жүреді. Әр аттың
жылдамдығын анықтаңыз.
-Сызғыштың 4 бұрышы
бар, оның бір бұрышын кесіп
тастағанда қалатын бұрыш
санын анықтаңыз.
-Екі әкесі мен баласы 3
апельсин тауып алды. Теңдей
ғып бөлгенде әрқайсысына 1
апельсиннен келді. Бұл қалай
болғанын түсіндіріңіз.
-3 санның қосындысы олардың
көбейтіндісіне тең. Сол
сандарды анықтаңыз.
-Көбейту және бөлу таңбаларын
енгізген ғалымның есімін
атаңыз.
18 слайд
Арифметика қақпасы Виет қақпасы -9•3 өрнегінің мәнін анықтаңыз. -4 пен 5-тің арасына қандайда бір таңба қойғанда 4-тен үлкен 5-тен кіші сан шығады. Сол таңбаны анықтаңыз. -Қолымызда 10 саусақ бар, 10 қолда неше саусақ болатынын анықтаңыз. -Екі адам 4 сағат шахмат ойнады, олардың әрқайсысы неше сағат ойнағанын анықтаңыз. -Екі санның қосындысы 8-ге тең, айырмасы 2-ге, көбейтіндісі 15 -ке. Осы сандарды анықтаңыз. -3 ат жегілген шана 1 сағатта 15 км жүреді. Әр аттың жылдамдығын анықтаңыз. -Сызғыштың 4 бұрышы бар, оның бір бұрышын кесіп тастағанда қалатын бұрыш санын анықтаңыз. -Екі әкесі мен баласы 3 апельсин тауып алды. Теңдей ғып бөлгенде әрқайсысына 1 апельсиннен келді. Бұл қалай болғанын түсіндіріңіз. -3 санның қосындысы олардың көбейтіндісіне тең. Сол сандарды анықтаңыз. -Көбейту және бөлу таңбаларын енгізген ғалымның есімін атаңыз.
#19 слайд
Кеш соңында «Египет» қақпасын ашқан оқушы
марапатталады.
«Пифагор» қақпасы «Египет» қақпасы
-8 күнтізбе 72 теңге тұрады. Осындай 10
күнтізбе қанша тұратынын анықтаңыз.
-Торғайлар бұтаққа бір-бірден отырса, бір
бұтақ артық болады. Бұтақ саны мен торғай
санын анықтаңыз.
-Сынып оқушылар екі-екіден жұптасып сап
түзеп келеді. Оқушылардың бірі алдында
қарап 9 жұп сан санады. Артына қарап 5 жұп
сан санады. Сыныптағы барлық оқушы санын
анықтаңыз.
-Санның оң жағына 6-ны тіркеп жазғанда ол
13 есе артты. Сол санды анықтаңыз.
-Барлық араб цифрларының көбейтіндісін
анықтаңыз.
-Магазиннен 19 теңгеге сауда
жасадыңыз. Бірақ сізде 3
теңгелік, ал сатушыда ылғи 5
теңгелік бар. Дұрыс есептеу
жолын табыңыз.
-Екі таңбалы санның бір цифры
сызылған. Сонда бастақпы
саннан 31 есе кем сан қалады.
Цифры сызылған санды
анықтаңыз.
-Ата-бабалырымыздың
қолданған бөлшек ұғымын
білдіретін өлшем бірілігін
анықтаңыз.
-Ең алғаш «Алгебра» оқулығын
жазған ғалымды атаңыз.
19 слайд
Кеш соңында «Египет» қақпасын ашқан оқушы марапатталады. «Пифагор» қақпасы «Египет» қақпасы -8 күнтізбе 72 теңге тұрады. Осындай 10 күнтізбе қанша тұратынын анықтаңыз. -Торғайлар бұтаққа бір-бірден отырса, бір бұтақ артық болады. Бұтақ саны мен торғай санын анықтаңыз. -Сынып оқушылар екі-екіден жұптасып сап түзеп келеді. Оқушылардың бірі алдында қарап 9 жұп сан санады. Артына қарап 5 жұп сан санады. Сыныптағы барлық оқушы санын анықтаңыз. -Санның оң жағына 6-ны тіркеп жазғанда ол 13 есе артты. Сол санды анықтаңыз. -Барлық араб цифрларының көбейтіндісін анықтаңыз. -Магазиннен 19 теңгеге сауда жасадыңыз. Бірақ сізде 3 теңгелік, ал сатушыда ылғи 5 теңгелік бар. Дұрыс есептеу жолын табыңыз. -Екі таңбалы санның бір цифры сызылған. Сонда бастақпы саннан 31 есе кем сан қалады. Цифры сызылған санды анықтаңыз. -Ата-бабалырымыздың қолданған бөлшек ұғымын білдіретін өлшем бірілігін анықтаңыз. -Ең алғаш «Алгебра» оқулығын жазған ғалымды атаңыз.
#20 слайд
«Адам өмірге
өзіндік табиғи қасиеттерімен,
қабілеттерімен келеді.
Ал баланың бойындағы туа біткен
қасиеттерді дамытатын –оқыту
мен тәрбие»
Ж.Аймауытов «Адам өмірге
өзіндік табиғи қасиеттерімен,
қабілеттерімен келеді.
Ал баланың бойындағы туа біткен
қасиеттерді дамытатын –оқыту
мен тәрбие»
Ж.Аймауытов
20 слайд
«Адам өмірге өзіндік табиғи қасиеттерімен, қабілеттерімен келеді. Ал баланың бойындағы туа біткен қасиеттерді дамытатын –оқыту мен тәрбие» Ж.Аймауытов «Адам өмірге өзіндік табиғи қасиеттерімен, қабілеттерімен келеді. Ал баланың бойындағы туа біткен қасиеттерді дамытатын –оқыту мен тәрбие» Ж.Аймауытов
#21 слайд
Қорытынды
Оқушылардың математикалық ойлау жүйесін дамытуда
олардан: білімдерін игеру арқылы мүмкіндігін шыңдап, өз биігіне
көтеретін; табиғи қабілеттері мен дарындылық қасиеттері ашылған;
өздігімен танып, ізденіп, іс-әрекет жасайтын; өз бетімен білім алып,
дами алатын жеке тұлғаны қалыптастыруымызға болады.
Зерттеут тақырыбы бойынша келесі тұжырымдар жасалды:
Зерттеу тақырыбы бойынша педагогикалық-психологиялық,
дидактикалық-әдістемелік, ғылыми-көпшілік әдебиеттерге талдау
жасалды;
Математика сабақтарында оқу материалын сапалы игеру және
білім алушылардың жеке тұлғасын дамытудың әдістемелік негізі
айқындалды;
Математика сабақтарында оқу материалын сапалы игеру және
білім алушылардың жеке тұлғасын дамытудың әдістемесі жасалды;
Математика сабақтарында оқу материалын сапалы игеру және
білім алушылардың жеке тұлғасын дамыту арқылы математикалық
білім беруді жоғары сатыға көтерудің педагогикалық талаптар
тұрғысынан тиімділігі анықталды.
21 слайд
Қорытынды Оқушылардың математикалық ойлау жүйесін дамытуда олардан: білімдерін игеру арқылы мүмкіндігін шыңдап, өз биігіне көтеретін; табиғи қабілеттері мен дарындылық қасиеттері ашылған; өздігімен танып, ізденіп, іс-әрекет жасайтын; өз бетімен білім алып, дами алатын жеке тұлғаны қалыптастыруымызға болады. Зерттеут тақырыбы бойынша келесі тұжырымдар жасалды: Зерттеу тақырыбы бойынша педагогикалық-психологиялық, дидактикалық-әдістемелік, ғылыми-көпшілік әдебиеттерге талдау жасалды; Математика сабақтарында оқу материалын сапалы игеру және білім алушылардың жеке тұлғасын дамытудың әдістемелік негізі айқындалды; Математика сабақтарында оқу материалын сапалы игеру және білім алушылардың жеке тұлғасын дамытудың әдістемесі жасалды; Математика сабақтарында оқу материалын сапалы игеру және білім алушылардың жеке тұлғасын дамыту арқылы математикалық білім беруді жоғары сатыға көтерудің педагогикалық талаптар тұрғысынан тиімділігі анықталды.
#22 слайд
АВТОРДЫҢ ЗЕРТТЕУ ТАҚЫРЫБЫ БОЙЫНША
БАСЫЛЫМДАР
1.Математика сабақтарында оқу материалын сапалы
игеру және білім алушылардың жеке тұлға // Абай ат.
ҚазҰПУ: Хабаршы. – №1 . – 2011.
2.Математика сабақтарында оқу материалын сапалы
игеру және білім алушылардың жеке тұлға / Абай ат.
ҚазҰПУ бітіруші студенттердің ғылыми конеренция
материалдары. – Алматы: Абай ат. ҚазҰПУ, 2010. (3-
жүлде).
22 слайд
АВТОРДЫҢ ЗЕРТТЕУ ТАҚЫРЫБЫ БОЙЫНША БАСЫЛЫМДАР 1.Математика сабақтарында оқу материалын сапалы игеру және білім алушылардың жеке тұлға // Абай ат. ҚазҰПУ: Хабаршы. – №1 . – 2011. 2.Математика сабақтарында оқу материалын сапалы игеру және білім алушылардың жеке тұлға / Абай ат. ҚазҰПУ бітіруші студенттердің ғылыми конеренция материалдары. – Алматы: Абай ат. ҚазҰПУ, 2010. (3- жүлде).
#23 слайд
23 слайд
шағым қалдыра аласыз













