Мұқағали – мәңгілік ғұмыр.

#1 слайд
Мұқағали – мәңгілік ғұмыр
1 слайд
Мұқағали – мәңгілік ғұмыр
#2 слайд
Мұқағали Сүлейменұлы Мақатаев (1931-
1976, шын аты Мұхаммедқали) – қазақтың
лирик ақыны, мұзбалақ ақын, өз заманында
лайық бағасын ала алмаса да өзінен
кейінгілер үшін мәртебесі биік ақиық ақын.
2 слайд
Мұқағали Сүлейменұлы Мақатаев (1931- 1976, шын аты Мұхаммедқали) – қазақтың лирик ақыны, мұзбалақ ақын, өз заманында лайық бағасын ала алмаса да өзінен кейінгілер үшін мәртебесі биік ақиық ақын.
#3 слайд
Ол 1931 ж. 9-шы ақпанда Алматы облысы,
қазіргі Райымбек (бұрынғы Нарынқол)
ауданының Қарасаз ауылында дүниеге
келген. Ақынның туған күні жөнінде екі
түрлі ақпарат бар.
3 слайд
Ол 1931 ж. 9-шы ақпанда Алматы облысы, қазіргі Райымбек (бұрынғы Нарынқол) ауданының Қарасаз ауылында дүниеге келген. Ақынның туған күні жөнінде екі түрлі ақпарат бар.
#4 слайд
Алматы облысы, Райымбек ауданы,
Қарасаз аулындағы “Мұқағали” музейі
4 слайд
Алматы облысы, Райымбек ауданы, Қарасаз аулындағы “Мұқағали” музейі
#5 слайд
5 слайд
#6 слайд
Құжаттар бойынша ақынның туған күні ақпанның 9-нда
тойланады. Екінші ақпарат: ақынның анасы Нағиман апа
былай деген: «Мұқағалиым 1931 жылы наурыз айының
8-інде дүниеге келген болатын. Жаңылысуым мүмкін
емес. Себебі балам мынау фәнидің есігін ашқаннан біраз
уақыт кейін Наурыз тойы болады, наурыз көже жасаймыз
деп күтіп отырғанбыз.» Мұқағали Мақатаев атындағы
әдеби сыйлықтың лауреаты Оразақын Асқар ақынның
екінші туған күніне байланысты мынадай сөз айтады:
«Ал құжат бойынша Мұқағали 9 ақпанда дүниеге келген.
Бұл куәлікті ақын ес білген кезде сол кездегі сайлау
науқанына байланысты өзі жаздырып алған екен».
6 слайд
Құжаттар бойынша ақынның туған күні ақпанның 9-нда тойланады. Екінші ақпарат: ақынның анасы Нағиман апа былай деген: «Мұқағалиым 1931 жылы наурыз айының 8-інде дүниеге келген болатын. Жаңылысуым мүмкін емес. Себебі балам мынау фәнидің есігін ашқаннан біраз уақыт кейін Наурыз тойы болады, наурыз көже жасаймыз деп күтіп отырғанбыз.» Мұқағали Мақатаев атындағы әдеби сыйлықтың лауреаты Оразақын Асқар ақынның екінші туған күніне байланысты мынадай сөз айтады: «Ал құжат бойынша Мұқағали 9 ақпанда дүниеге келген. Бұл куәлікті ақын ес білген кезде сол кездегі сайлау науқанына байланысты өзі жаздырып алған екен».
#7 слайд
7 слайд
#8 слайд
8 слайд
#9 слайд
9 слайд
#10 слайд
10 слайд
#11 слайд
11 слайд
#12 слайд
12 слайд
#13 слайд
13 слайд
#14 слайд
14 слайд
#15 слайд
15 слайд
#16 слайд
16 слайд
#17 слайд
Бақыт деген
«Мұғалима бізге бақыт туралы шығарма
жаздырды. Бақыт деген не екенін мен
қайдан білейін...»
Бақыт деген - сенің бала күндерің
Бақытсыз-ақ бақытты боп жүргенің,
Бақытын да, басқасын да білмеуің
Бақытсыз-ақ ойнағаның-күлгенің.
Бақыт жайлы менің мынау білгенім.
Бақыт деген - бірде шаттық, бірде мұң.
Бақытты сол - тәрік етіп түндерін,
Бақыт іздеп азаптанса, кімде-кім.
17 слайд
Бақыт деген «Мұғалима бізге бақыт туралы шығарма жаздырды. Бақыт деген не екенін мен қайдан білейін...» Бақыт деген - сенің бала күндерің Бақытсыз-ақ бақытты боп жүргенің, Бақытын да, басқасын да білмеуің Бақытсыз-ақ ойнағаның-күлгенің. Бақыт жайлы менің мынау білгенім. Бақыт деген - бірде шаттық, бірде мұң. Бақытты сол - тәрік етіп түндерін, Бақыт іздеп азаптанса, кімде-кім.
#18 слайд
Бақыт деген - әркімдерде бір арман,
Сол арманның шыққан жері құмардан.
Ал сен үшін бақыт деген - дәл қазір,
Бақыт жайлы жаза алмаған шығармаң.
Бақыт іздеп мал бақ, мейлің, тас қала,
Бірақ, балам, мынаны естен тастама:
Бақыттысың бақыт іздеп сорласаң,
Бақытты боп сорлап жүрсең масқара!
Бақытың - мен, бақытым деп біл мені,
Мені білсең, бақытыңды білгенің.
Ал мен үшін ең бақытты күндерім –
Балам, саған бақыт іздеп жүргенім!
18 слайд
Бақыт деген - әркімдерде бір арман, Сол арманның шыққан жері құмардан. Ал сен үшін бақыт деген - дәл қазір, Бақыт жайлы жаза алмаған шығармаң. Бақыт іздеп мал бақ, мейлің, тас қала, Бірақ, балам, мынаны естен тастама: Бақыттысың бақыт іздеп сорласаң, Бақытты боп сорлап жүрсең масқара! Бақытың - мен, бақытым деп біл мені, Мені білсең, бақытыңды білгенің. Ал мен үшін ең бақытты күндерім – Балам, саған бақыт іздеп жүргенім!
#19 слайд
Шеше,
Сен бақыттысың!
Жыламағын.
Жай түсіп жатқанда да құламадың.
Тәңіріңнен мен едім ғой сұрағаның,
Сондықтан жыламағын, жыламағын!
Бармын ғой,
Тірімін ғой,
Қасыңдамын.
Өлмеймін, мен өзіңдей асылданмын!
Таусылып, өз-өзіңнен шашылмағын,
Байырғы берекеңді қашырмағын!
Мен сенің қанықпын ғой көз жасыңа,
Өзім кепіл тот басып тозбасыма.
Екі жыр жазсам саған бірін арнап,
«Шеше» деп жаздым ылғи сөз басына.
(Тәңірім кеше көрсін кесірімді.)
Аспанға жазам сенің есіміңді!!!
Шеше!
Сен бақыттысың, тербете бер,
Құба талдан иілген бесігімді...
19 слайд
Шеше, Сен бақыттысың! Жыламағын. Жай түсіп жатқанда да құламадың. Тәңіріңнен мен едім ғой сұрағаның, Сондықтан жыламағын, жыламағын! Бармын ғой, Тірімін ғой, Қасыңдамын. Өлмеймін, мен өзіңдей асылданмын! Таусылып, өз-өзіңнен шашылмағын, Байырғы берекеңді қашырмағын! Мен сенің қанықпын ғой көз жасыңа, Өзім кепіл тот басып тозбасыма. Екі жыр жазсам саған бірін арнап, «Шеше» деп жаздым ылғи сөз басына. (Тәңірім кеше көрсін кесірімді.) Аспанға жазам сенің есіміңді!!! Шеше! Сен бақыттысың, тербете бер, Құба талдан иілген бесігімді...
#20 слайд
М.Мақатаев қаламынан "Қарлығашым, келдің бе?", "Дариға жүрек",
"Аққулар ұйықтағанда", "Шуағым менің", "Өмір-дастан" т.б. жыр
жинақтары туған. Қырық бес жасында қайтыс болған соң,
Мұқағалидың екінші өмірі - өлмес ғұмыры басталды. Ақынның
артында қалған мол мұрасы: "Соғады жүрек", "Шолпан",
"Жырлайды жүрек", "Өмір-өзен" т.б. жыр кітаптары, "Қош,
махаббат!" атты прозалық кітабы оқырманның қолдан-қолға түспей,
іздеп жүріп оқитын шығармаларына айналды.
20 слайд
М.Мақатаев қаламынан "Қарлығашым, келдің бе?", "Дариға жүрек", "Аққулар ұйықтағанда", "Шуағым менің", "Өмір-дастан" т.б. жыр жинақтары туған. Қырық бес жасында қайтыс болған соң, Мұқағалидың екінші өмірі - өлмес ғұмыры басталды. Ақынның артында қалған мол мұрасы: "Соғады жүрек", "Шолпан", "Жырлайды жүрек", "Өмір-өзен" т.б. жыр кітаптары, "Қош, махаббат!" атты прозалық кітабы оқырманның қолдан-қолға түспей, іздеп жүріп оқитын шығармаларына айналды.
#21 слайд
Өмірді сүюдің ғажайып үлгісін көрсеткен ақын Мұқағали "Жан
азасы" (реквием) поэмасында өмір туралы гимн туғызды. "Аққулар
ұйықтағанда" поэмасында ел наным-сенімін қастерлеу, сұлулық
үндестігін жыр етсе, "Райымбек, Райымбек!" дастанында ел
тарихын, ел басына қатер төнгенде қолына ту алып, жауына қарсы
аттанған Райымбек Хангелдіұлының ерлігін суреттейді.
21 слайд
Өмірді сүюдің ғажайып үлгісін көрсеткен ақын Мұқағали "Жан азасы" (реквием) поэмасында өмір туралы гимн туғызды. "Аққулар ұйықтағанда" поэмасында ел наным-сенімін қастерлеу, сұлулық үндестігін жыр етсе, "Райымбек, Райымбек!" дастанында ел тарихын, ел басына қатер төнгенде қолына ту алып, жауына қарсы аттанған Райымбек Хангелдіұлының ерлігін суреттейді.
шағым қалдыра аласыз


