Мұқағали Мақатаев
Мұқағали Мақатаев

#1 слайд
Мұқағали
Мақатаев
Жиырмасыншы
ғасырдың ұлы ақыны
1 слайд
Мұқағали Мақатаев Жиырмасыншы ғасырдың ұлы ақыны
#2 слайд
Мұқағали Мақатаев (1931-1976)
Ол 1931 ж. 9-шы ақпанда Алматы облысы , Райымбек
ауданының Қарасаз ауылында дүниеге келген. Албан тайпасы
Алжан руынан шыққан. Ақынның туған күні жөнінде екі түрлі
ақпарат бар. Алайда, құжаттар бойынша ақынның туған
күні ақпанның 9-нда тойланады. Екінші ақпарат: ақынның
анасы Нағиман апа былай деген: «Мұқағалиым 1931 жылы
наурыз айының 8-інде дүниеге келген болатын. Жаңылысуым
мүмкін емес. Себебі балам мынау фәнидің есігін ашқаннан
біраз уақыт кейін Наурыз тойы болады, наурыз көже жасаймыз
деп күтіп отырғанбыз.» Мұқағали Мақатаев атындағы әдеби
сыйлықтың лауреаты Оразақын Асқар ақынның екінші ту ған
күніне байланысты мынадай сөз айта
ды: «Ал құжат бойынша
Мұқағали 9 ақпан
да дүниеге келген. Бұл куәлікті ақын ес
білген кезде сол кездегі сайлау науқанына байланысты өзі
жаздырып алған екен».
2 слайд
Мұқағали Мақатаев (1931-1976) Ол 1931 ж. 9-шы ақпанда Алматы облысы , Райымбек ауданының Қарасаз ауылында дүниеге келген. Албан тайпасы Алжан руынан шыққан. Ақынның туған күні жөнінде екі түрлі ақпарат бар. Алайда, құжаттар бойынша ақынның туған күні ақпанның 9-нда тойланады. Екінші ақпарат: ақынның анасы Нағиман апа былай деген: «Мұқағалиым 1931 жылы наурыз айының 8-інде дүниеге келген болатын. Жаңылысуым мүмкін емес. Себебі балам мынау фәнидің есігін ашқаннан біраз уақыт кейін Наурыз тойы болады, наурыз көже жасаймыз деп күтіп отырғанбыз.» Мұқағали Мақатаев атындағы әдеби сыйлықтың лауреаты Оразақын Асқар ақынның екінші ту ған күніне байланысты мынадай сөз айта ды: «Ал құжат бойынша Мұқағали 9 ақпан да дүниеге келген. Бұл куәлікті ақын ес білген кезде сол кездегі сайлау науқанына байланысты өзі жаздырып алған екен».
#3 слайд
www.ZHARAR.comАзан шақырып қойылған аты - Мұхаммедқали. Әкесі
қарапайым шаруашы:колхозда сушы, шалғышы болып
істеген. Мұқағали үйдің тұңғышы болған, оның
артынан бір қыз және үш ұл туған. Ақынның қарындасы
мен алғашқы інісі ерте көз жұмған. Соңғыларының
есімдері - Тоқтарбай мен Көрпеш. Қазақ дәстүрі
бойынша үйдің алғашқы баласы ата-әжесінен тәрбие
алуы тиіс, сондықтан Мұқағали әжесі Тиынның
қолында өсіп, анасын жеңгесіндей қабылдайды.
Балалық шағы соғыспен қатар өткендіктен, ақын
тағдырдың ащы дәмін ерте татады. Мұқағалидің әкесі
1941ж Калиниград майданында қаза табады.
3 слайд
www.ZHARAR.comАзан шақырып қойылған аты - Мұхаммедқали. Әкесі қарапайым шаруашы:колхозда сушы, шалғышы болып істеген. Мұқағали үйдің тұңғышы болған, оның артынан бір қыз және үш ұл туған. Ақынның қарындасы мен алғашқы інісі ерте көз жұмған. Соңғыларының есімдері - Тоқтарбай мен Көрпеш. Қазақ дәстүрі бойынша үйдің алғашқы баласы ата-әжесінен тәрбие алуы тиіс, сондықтан Мұқағали әжесі Тиынның қолында өсіп, анасын жеңгесіндей қабылдайды. Балалық шағы соғыспен қатар өткендіктен, ақын тағдырдың ащы дәмін ерте татады. Мұқағалидің әкесі 1941ж Калиниград майданында қаза табады.
#4 слайд
Неңді сенің аңсаймын, бала шағым?
Бұлдыраған айналаң ала сағым.
Ала сағым ішінде - болашағың,
Болашағың болашақ алашағың.
Сенің қандай аңсаймын «тамашаңды?»
Соғыс келді:жүрекке жара салды,
Шапан еттім төсенген алақанды,
Қамқор тұтып, қауқарсыз қара шалды.
Сағынам ба суық мен талқаныңды?! Суығынды, сүрқия қаңтарыңды.
Әжем байғұс мезгілсіз ораза ұстап,
Бізге беріп талқанын қаңтарылды.
Сағынам ба түстерің, кештеріңді?!
Жалаң аяқ таңғы шық кешкенімді.
Өшкенімді білдірмей, өскенімді,
Жүре бердім жамылып бөстегімді.
Сағынбаймын,
Сағынсам, мүңайтады...
Мұңайсам, көңіл тағы лайтады.
Әнуарды, Шәмшіні, Шәмілдерді
Күн өткізген солай деп кім айтады?..
4 слайд
Неңді сенің аңсаймын, бала шағым? Бұлдыраған айналаң ала сағым. Ала сағым ішінде - болашағың, Болашағың болашақ алашағың. Сенің қандай аңсаймын «тамашаңды?» Соғыс келді:жүрекке жара салды, Шапан еттім төсенген алақанды, Қамқор тұтып, қауқарсыз қара шалды. Сағынам ба суық мен талқаныңды?! Суығынды, сүрқия қаңтарыңды. Әжем байғұс мезгілсіз ораза ұстап, Бізге беріп талқанын қаңтарылды. Сағынам ба түстерің, кештеріңді?! Жалаң аяқ таңғы шық кешкенімді. Өшкенімді білдірмей, өскенімді, Жүре бердім жамылып бөстегімді. Сағынбаймын, Сағынсам, мүңайтады... Мұңайсам, көңіл тағы лайтады. Әнуарды, Шәмшіні, Шәмілдерді Күн өткізген солай деп кім айтады?..
#5 слайд
Мұқағали Мақатаев
1948 - 49 ҚазМУ -дың филология факултетінің студенті;
1948 - оқуын тастап, Шибұт ауылында ауылдық кеңестің хатшысы;
1949 - көктемде жары Лашынмен отау құрады;
1949 - "Советтік шекара" газеті ақынның "Қырман басында",
"Қойшы бала - Әкітай" деген өлеңдірін жариялады;
1950 - Алматыдағы Шет тілдер институтының неміс тілі
факультетіне оқуға түсіп, көп ұзамай тұрмыстық жағдайына
байланысты оқуын тастайды;
1954 - Қарасаздың бастауыш мектебінде орыс тілі мұғалімі болып
тағайындалады, осы жылы ақынның үш өлеңі "Әдебиет және
искусство" журналында жарияланды;
1957 - Республикалық радионың диктор қызметін атқарады;
1960-62 - "Советтік шекара" газетінің бөлім меңгерушісі;
1963-1965 - "Мәдениет және тұрмыс" журналында жұмыс істейді;
5 слайд
Мұқағали Мақатаев 1948 - 49 ҚазМУ -дың филология факултетінің студенті; 1948 - оқуын тастап, Шибұт ауылында ауылдық кеңестің хатшысы; 1949 - көктемде жары Лашынмен отау құрады; 1949 - "Советтік шекара" газеті ақынның "Қырман басында", "Қойшы бала - Әкітай" деген өлеңдірін жариялады; 1950 - Алматыдағы Шет тілдер институтының неміс тілі факультетіне оқуға түсіп, көп ұзамай тұрмыстық жағдайына байланысты оқуын тастайды; 1954 - Қарасаздың бастауыш мектебінде орыс тілі мұғалімі болып тағайындалады, осы жылы ақынның үш өлеңі "Әдебиет және искусство" журналында жарияланды; 1957 - Республикалық радионың диктор қызметін атқарады; 1960-62 - "Советтік шекара" газетінің бөлім меңгерушісі; 1963-1965 - "Мәдениет және тұрмыс" журналында жұмыс істейді;
#6 слайд
9 сынып оқушысы. 1947 жыл
6 слайд
9 сынып оқушысы. 1947 жыл
#7 слайд
Мұқағалидың Қазақ радиосында диктор болып жүрген кезі
7 слайд
Мұқағалидың Қазақ радиосында диктор болып жүрген кезі
#8 слайд
8 слайд
#9 слайд
Мұқағали
Мақатаевтың шығармшылығы
ШығармаларыПоэмалары
АудармаларыӨлеңдері
9 слайд
Мұқағали Мақатаевтың шығармшылығы ШығармаларыПоэмалары АудармаларыӨлеңдері
#10 слайд
10 слайд
#11 слайд
11 слайд
#12 слайд
12 слайд
#13 слайд
Көрер едің,
Шаламын ба, отпын ба,
Білер едің,
Ақынмын ба, жоқпын ба?..
Кектендірген хан Жәңгір де жоқ
мұнда,
Кектенетін Махамбет те жоқ
мұнда.
Түсінер ең
Езбін бе, әлде ермін бе?
Байқар едің,
Артықпын ба, кеммін бе?..
Мен Спартак бола алмадым, не
шара,
Сенің өзің Цезарь болып көрдің бе?
Сырым да – осы,
Жырым да – осы
Алдыңда.
Байқашы бір:
Бықсыдым ба, жандым ба?
Мақаңдар жоқ,
Мақаңдардың сарқыты –
Мұқағали Мақатаев бар мұнда!
13 слайд
Көрер едің, Шаламын ба, отпын ба, Білер едің, Ақынмын ба, жоқпын ба?.. Кектендірген хан Жәңгір де жоқ мұнда, Кектенетін Махамбет те жоқ мұнда. Түсінер ең Езбін бе, әлде ермін бе? Байқар едің, Артықпын ба, кеммін бе?.. Мен Спартак бола алмадым, не шара, Сенің өзің Цезарь болып көрдің бе? Сырым да – осы, Жырым да – осы Алдыңда. Байқашы бір: Бықсыдым ба, жандым ба? Мақаңдар жоқ, Мақаңдардың сарқыты – Мұқағали Мақатаев бар мұнда!
#14 слайд
14 слайд
#15 слайд
15 слайд
#16 слайд
Мұқағали Мақатаевтың
отбасы
16 слайд
Мұқағали Мақатаевтың отбасы
#17 слайд
Ұлы: Жұлдыз Мұқағалиұлы
Анасы Нағиман
17 слайд
Ұлы: Жұлдыз Мұқағалиұлы Анасы Нағиман
#18 слайд
Ақын жарымен
18 слайд
Ақын жарымен
#19 слайд
19 слайд
#20 слайд
20 слайд
#21 слайд
21 слайд
#22 слайд
22 слайд
#23 слайд
Қазақ ақын-жазушылары мен ел адамдары Мұқағалидың туған
жеріндегі мұражайының ашылу салтанатында
23 слайд
Қазақ ақын-жазушылары мен ел адамдары Мұқағалидың туған жеріндегі мұражайының ашылу салтанатында
#24 слайд
АЛМАТЫ ОБЛЫСЫ ҚАРАСАЗ
АУДАНЫНДАҒЫ М.МАҚАТАЕВ
АТЫНДАҒЫ МҰРАЖАЙЫ
24 слайд
АЛМАТЫ ОБЛЫСЫ ҚАРАСАЗ АУДАНЫНДАҒЫ М.МАҚАТАЕВ АТЫНДАҒЫ МҰРАЖАЙЫ
шағым қалдыра аласыз













