Қадыр Мырза Әлінің балалар туралы өлеңдер жинағы

#1 слайд
МКҚК “Бөбек” бөбекжайы Қадыр Мырза Әлінің балаларға арналған өлеңдері Дайындаған:Ибраева Айгуль Абдрахмановна

1 слайд

#2 слайд
Қадыр Мыр за Әлі Туған күні: 5 қаңтар 1935 Туған жері: Жымпиты, БҚО, Қаз КСР. Қайтыс болған күні: 24 қаңтар 2011 (76 жас) Қайтыс болған жері: Алматы, Қазақстан. Азаматтығы: КСР О →   Қазақстан Ұлты: қазақ Мансабы: ақын, жазушы, аудармашы Шығармалардың тілі: Қазақ тілі Дебюті: «Көктем» жыр жинағы (1959)

2 слайд

#3 слайд
Қадыр Ғинаятұлы Мырзалиев, Қадыр Мырза Әлі (5 қаңтар  1935жыл, БҚО ,Жымпиты,  - 24 қаңтар 2011 жыл, Алматы) — ақын, Қазақстанның халық жазушысы (1995), ҚР Әнұранының сөзін жазған авторлардың бірі. 1958 жылы Қазақ мемлекеттік университетінің филология факультетін тәмамдаған. Еңбек жолын сол кезде жаңадан ашылған балалар журналы «Балдырғаннан» бастаған. «Жұлдыз» журналы редакциясында поэзия және сын бөлімінің меңгерушісі, жауапты хатшы, бас редактордың орынбасары 1968-1973 жылдары ”Жазушы” баспасында қазақ поэзиясы бөлімінің меңгерушісі «Балауса» баспасының редакторы Қазақстан Жазушылар одағында поэзия секциясының кеңесшісі. Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесіне екі рет депутат болып сайланды, Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесі Төралқасының мүшесі болды.

3 слайд

#4 слайд
Шығармашылық жолы Оның тұңғыш туындысы 1954 жылы республикалық «Пионер» балалар журналында жарияланды. Содан бергі уақыт ішінде оның жетпістен астам поэзиялық, прозалық, сондай- ақ әдеби-сын кітаптары жарық көрді, өлеңдері мектеп оқулықтарына енді. Ал әнге арнап жазылған өлеңдерінің саны екі жүзден асты. Олардың көбі халыққа кең тарады, «Күндер-ай» атты жеке кітап болып басылып шықты. Талантты ақын қаламынан халық фольклорының атақты күлдіргі кейіпкері Алдар көсе жайлы «Сақал саудасы», «Қасқыр қақпан» атты өткір сатиралы комедия мен Махамбеттің ең соңғы азапты күндеріне арналған «Жаралы жолбарыс» атты және «Әмір Темір» кесек драмалық шығармалары да жарық көрді. Тұңғыш жинағы «Көктем» 1959 жылы жарық көрді. Қадыр Мырза Әлі көркем аударма саласында да жемісті еңбектері көп. Әлемдік әдебиет ғүламаларының талайының шығармаларын ол қазақ тіліне аударады. Ал өзінің біраз топтамалары мен таңдаулы өлеңдері ағылшын, француз, неміс, поляк, болгар, венгер, фин тілдеріне аударылды. Орыс тілінде «Бессонница» (1967), «Белая юрта» (1968), «Соловьиный сад» (1971), «Степные пути» (1975), «Твой дом» (1976), «Верхная струна домбры» (1976), «Ладони» (1984), «Нижная струна домбры» (1985), тағы басқа кітаптары жарық көрсе, өзбек тілінде «Күміс қоңырау» (1975), қырғыз тілінде «Алақан» (1979), Әзірбайжан тілінде «Бұлбұл бағы» (1980), моңғол тілінде «Шымыр жаңғақ» секілді еңбектері басылды. Сондай-ақ дарынды ақынның оннан аса кітабы бұрынғы КСРО халықтарының көптеген тілдеріне аударылып, Ташкент, Баку, Бішкек, Алматы, Мәскеу қалаларында басылып шықты. Соңғы жылдары ақынның он алты томдық таңдамалары жарық көрді. 2003 жылы Санкт-Петербургтің «Славия» баспасында «Прапамять» атты үлкен бір томдығы орыс тілінде басылып шықты.

4 слайд

#5 слайд
Кітаптары  «Жаңғалақтар» (1960);  «Кішкене қожанасырлар» (1961);  «Данышпан» (1961);  «Ноян-қоян» (1962);  «Алуан палуан» (1963);  «Сабақ» (1964). Жыр жинақтары  «Ой орманы» (1965);  «Дала дидары» (1966);  «Ақ отау» (1968);  «Домбыра» (1971);  «Көш» (1973);  «Жерұйық» (1976);  «Алақан» (1977);  «Қорамсақ» (1980, 1981);  «Қызыл кітап» (1983);  «Күміс қоңырау» (1970 — 1985);  «Мәңгі майдан» (1993);  «Биік баспалдақ» (1993);  «Үкілі үзінділер» (1996);  «Алаштың арманы» (2001);  «Жазмыш» (2001);  «Еңіреп өткен ерлер-ай» (2001);  «Иірім» (2004);  «Шырғалаң» (2004);  «Алмас жерде қалмас» (2004).

5 слайд

#6 слайд
Балаларға арналған өлеңдері Ойыншықтар Асыққанда,сасқанда Түсіп қалған дорбаңдай, Екі аяғы аспанда Құлап жатыр қорбаңдай. Ойыншық ит қарап тұр Жаны жоқ қой-үрмейді. Моторы жоқ трактор Сүйресең де жүрмейді. Көзі қада қыранның, Мүйізі сынған бұғылар... Жүк көтерген кранның Күші жоқ та,жүгі бар. Үйреншікті ізбенен Келеміз біз сәріде. Ойнағанда бізбенен Жан кіреді бәріне

6 слайд

#7 слайд
Шүкір Бүгін,сірә,мен кешірім сұраман. Әйнек бүтін, Ыдыстар да тұр аман. Сабақтарым болса дағы күрделі, Жаман баға алған жоқпын бір де бір. Күндер қалай өтеді екен ендігі? Шүкір! Түк те бүлдірмедім мен бүгінМенің әжем Менің әжем-ақ әжем, Ұл мен қыздың бағы әжем. Ертегі айтып бер десең , Айтып берер тағы әжем. Менің әжем-жыр әжем, Шуағы мол нұр әжем. Ақ таяққа сүйеніп, Аман-есен жүр әжем

7 слайд

#8 слайд
Не бітірдім? Дүйсенбіні шығарып салдық тағы,. Сейснбіні келетін қалдық бағып. Не бітірдім? Сейсенбіні шығарып салдық тағы,. Сәрсенбіні келетін қалдық бағып. Не бітірдім? Сәрсенбіні шығарып салдық тағы, . Бейсенбіні келетін қалдық бағып. Не бітірдім? Бейсенбіні шығарып салдық тағы, . Жұмамызды келетін қалдық бағып. Не бітірдім? Жұмамызды шығарып салдық тағы, . Сенбіміздіі келетін қалдық бағып. Не бітірдім? Сенбіні де шығарып салдық тағы, Жексенбіні келетін қалдық бағып. Не бітірдім? Жексенбіні шығарып салдық тағы, . Дүйсенбіні алдағы қалдық бағып. Не бітірдім? Не бітірдің?

8 слайд

#9 слайд
Бірінші рет балға ұстаған балаға Көрмегені болады ғой ердің де, Сен өмірде шеге қағып көрдің бе? Оқасы жоқ! Алсаң қолға балғаны, Бірте-бірте жөнделеді қалғаны! Орашолақ, олақпын деп торықпа, Ал, кәнеки, Балғаңды ұста, Қорықпа! Алғашқыда, Рас, сасып тұрасың. Шегеге бір, Қолыңа бір ұрасың. Көне қоймас бірден балға дегенге. Бармақ ісіп, Майысады шегең де! Сөйте-сөйте Өнер сырын ұғасың. Саусағыңды ұрмайтұғын боласың. Ал әзірше Алған беттен таймай тұр. Бармағыңды дәкеменен байлай тұр !

9 слайд

#10 слайд
Қысылу Қария да, Бала да Байқамайды далада. Жоқ енді деп керегі, Тастап кете береді: Темекінің тұқылын, Қарындаштың мұқылын, Әлдененің тұқымын, Қию-қию сынығын, Қарағайдың жаңқасын, Қуыршақтың қаңқасын, Қысылады аналар. Қысылады ағалар, Қысылмайтын бір ғана: Салақ бала, кір бала.

10 слайд

#11 слайд
Ән: «Апам үшін»    Әні: Исмайл Исаев Апам үшін күнде де Отынға ағаш жарамын. Су құямын гүлге де, Дүкенге де барамын.          Жоқтатпаймын әпкемді,          Қоям шайын қайнатып.          Жылай қалса, бөпемді          Жұбатамын ойнатып. Сыпырамын үй-ішін, Жуам аяқ-табақты. Апам бірақ мен үшін Оқымайды сабақты.

11 слайд

#12 слайд
Ән:  «Жалқаубек»        Әні: Күнсайын Қуатбаев Күні бойы далақтап, Күні бойы салақтап. Жалқаубегің жүреді, Жан-жағына алақтап.     Бақпаса да қойыңды,     Бағады ол ойынды. Бой-бой болып бешпеті Бар уақыты еш кетіп. Таң біліне кеткеннен Оралады кештетіп.         Ұмытса да сабақты,         Ұмытпайды тамақты. «Ақыл болса миыңда, Жалқаулыққа сиынба!» Деп өзін бір жақсылап, Салып алдық жиынға.         Енді тентек болмайды,         Тентек болса оңбайды!

12 слайд

#13 слайд
Жұмыс кестесі Дүйсенбі кітапхана күтеді, Алғандарым жексенбіде бітеді. Керек болмас,телефонмен қатына , Сейсенбіде жыр оқимын жатып ап. Сәрсенбіде көп-көп сурет саламын. Ата-анама ұнайды бұл талабым. Бейсенбіде концерт тыңдап қайтамын, Жақсы әндерді үйреніп ап айтамын. Оқуымды оқи берем,үзбеймін. Ал жұмада достарымды іздеймін. Жақсы емес қой жата-жата жалыққан. Сенбі күні барамын мен балыққа. Жексенбіде атама еріп шөп шабам, Басқа-басқа шаруаларға жоқ шамам. Менің аптам осыменен бітеді. Дүйсенбіде кітапхана күтеді.

13 слайд

#14 слайд
Пингвин Пингвинге оңай емес қай қыс та! Суға түсіп,бас сауғалар байғұстар. Судан шықса,ұлып тұрған үскірік, Көбіне-көп соғады жел ысқырып. Аяз қарып,табанынан сыз өтіп, Тұрады ол жұмыртқасын күзетіп. Жалғыз ғана соның қамын ойлайды, Мұз үстіне қас қағымға қоймайды. Кәдімгі бір тас мүсіндей,жансыздай, Екі ай бойы шыдап бағар нәр сызбай! Ештеңе емес аяз,аппақ бұрқағың! Отанындай қымбат оған ұрпағы!

14 слайд

#15 слайд
Бұлт Жалбыр-жалбыр жүні ұзын Жабағыдай, Көшпелі бұлт көк жүзін Жабады ұдай. Тұрамыз. Кетеді деп Бір селдетіп, Қаламыз, Өтеді тек Құр желдетіп. Шөлдеткенде алтын күн Егістікті, Жауа алмаған бұлтыңның Несі мықты?

15 слайд

#16 слайд
«Не үшін» Екі көзің не үшін керек? Жақсыларды көру үшін. Екі қолың не үшін керек? Елге көмек беру үшін. Құлақ не үшін керек? Ақыл-кеңес беру үшін. Жүрек не үшін керек? Жауларымнан қыңбау үшін. Тіл мен жағың не үшін керек? Ақиқатты айту үшін. Ал аяғың не үшін керек? Шетте жүрсем,туған жерге қайту үшін.

16 слайд

#17 слайд
«Кәмпит» Азу тісім ауырды, Жатып қалдым бүк түсіп. Тауыстым бар сабырды Бір жақ ұртым кетті ісіп. Қарындасым монтиған, Мұны анықтап көрмейді. Ұртыңдағы томиған, Кәмпитініңне бер!

17 слайд