#1 слайд

1 слайд

#2 слайд
ҚАЗАҚСТАНДАҒЫ 1986 ЖЫЛҒЫ ЖЕЛТОҚСАН ОҚИҒАЛАРЫ Оқу мақсаты 9.3.1.5 1986 жылғы Желтоқсан оқиғасының тарихи маңыздылығына баға беру; 9.3.1.4 әміршіл-әкімшіл саясатқа қарсы халық наразылықтарын салыстырып, талдау Бағалау критерийі  Әміршіл-әкімшіл саясатқа қарсы халық наразылықтарын салыстырады;  1986 жылғы Желтоқсан оқиғасының тарихи маңыздылығына баға береді. Сабақтың тақырыбы: Тарих пәнінің мұғалімі : Казиханова Жазира Бисембаевна

2 слайд

#3 слайд
Үй тапсырмасын сұрау “Лездеме сұрақтар” 1 2 3 4 5

3 слайд

#4 слайд
СҰРАҚ Қазақстандағы “Қайта құру” саясаты кімнің есімімен тікелей байланысты?

4 слайд

#5 слайд
1985 жылғы наурызда Н.У.Черненко қайтыс болғаннан кейін КОКП Орталық Комитетінің бас хатшысы болып Михаил Сергеевич Горбачев тағайындалды. Ол қоғамды демократияландыру негізінде “қайта құруды” жүзеге асыру үшін жаңа бағыт ұсынды. ЖАУАБЫ

5 слайд

#6 слайд
СҰРАҚ “Қайта құру” саясаты неше кезеңнен тұрды?

6 слайд

#7 слайд
•Елдің әлеуметтік-экономикалық дамуын жеделдету І кезең 1985-1987 жж •Мемлекеттік кәсіпорындар мен кооперациялар туралы заңдардың қабылдануы ІІ кезең 1987-1989 жж •“Социалистік нарықтық экономиканы” құруға ұмтылу ІІІ кезең 1989-1991 жж ЖАУАБЫ

7 слайд

#8 слайд
СҰРАҚ М.С. Горбачев саясатының ұрандары?

8 слайд

#9 слайд
Жариялылық Жеделтету Қайта құру ЖАУАБЫ

9 слайд

#10 слайд
СҰРАҚ “Қайта құру” бағытының қарама-қайшылығын ата?

10 слайд

#11 слайд
•Жеделтету бағыты анық бағдарламасыз негізде жүргізілді; 1-Бағыт •Әлеуметтік және экономикалық дағдарысты мемлекеттік жүйені қайта құру арқылы емес, жекелеген шаралардың көмегімен жоюға болады деп есептеді; 2-Бағыт •Жеделтету бағыты жекелеген басшылар болып жарияланды. 3-Бағыт ЖАУАБЫ

11 слайд

#12 слайд
СҰРАҚ КСРО-ның ыдырауына не себеп болды?

12 слайд

#13 слайд
Бірі нші себ ебі •КСРО-ның экономикалық жағдайына әсер еткен жаппай әскери қарулану әрекеті; Екі нші себ ебі •Экономиканың техникалық жағынан артта қалуы; Үш інш і себ ебі •КСРО-да ұлтаралық қақтығыстардың орын алуы; Төр тін ші себ ебі •Орталық пен жекелеген Республикалар арасындағы байланыстың үзілуі; Бес інш і себ ебі •КСРО құрамындағы мемлекеттердің Тәуелсіздік алуға ұмтылуы. ЖАУАБЫ

13 слайд

#14 слайд
“1986 жылғы Желтоқсан оқиғалары қазақ жастарының сана-сезімінің қаншалықты өскендігін көрсетті” Н.Ә.Назарбаев

14 слайд

#15 слайд
Зерттеу сұрағы Қазақстандағы 1986 жылғы Желтоқсан оқиғасының сипаты қандай болды?

15 слайд

#16 слайд

16 слайд

#17 слайд
 Желтоқсанның 16-сы  V пленум  Д.Қонаев  Г.Колбин  Бейбіт шеру  Ұлтшылдық  Жазалау Тірек сөздер

17 слайд

#18 слайд
 Демократияландыру – қандай да бір шараларды демократиялық (немесе неғұрлым демократиялық) негізде ұйымдастыру  Ұлтшылдық – ұлтты қоғамдық бірліктің жоғарғы формасы ретінде қарастыратын идеология мен саясат.  Шовинизм – бір ұлттың екінші ұлттан артықшылығын дәріптейтін “солақай саясат”.  Тоталитарлық жүйе – қоғамның жеке адамдардың өмірін деспаттық, әкімшілдік-әміршілдік мемлекеттің күшімен басқаратын қоғамдық-саяси құрылыс. Кілтті сөздер

18 слайд

#19 слайд
• Қазақ тілі пәнібойынша адам құқығы мен бостандығы. • Дүние жүзітарихы пәні бойынша халықаралық қарым-қатынастар жүйесі; қарулану жолындағыжарыс; “қырғи қабақ соғыстың” негізгі оқиғалары; Кеңестік экономиканы реформалаудың сәтсіздікке ұшару себептері; қазіргі әлемнің жаһандануы; жаһандануүдерісінің мәні; жаһандану жағдайындағы әлемдік мәдениеттің дамуы. • Құқық негіздері пәнібойынша құқықтық мемлекет және азаматтық қоғам; адам және азаматтың құқықтары мен бостандықтары. Есіңізге түсіріңіз! • Қазақстан “Жылымық” кезеңінде (19654-1964 жылдар). 1954-1964 жылдардағы республикадағы қоғамдық-саяси өмір. Қазақстан “Тоқырау” кезеңінде (1965-1985 жылдар). Қазақ Кеңестік Социалистік Республикасы басшыларының қызметі (Ж. Шаяхметов, Д.Қонаев, Ж.Тәшенов). Пәнаралық интеграция

19 слайд

#20 слайд
Дінмұхамед Ахметұлы Қонаев (1912-1993 ж.) Колбин Геннадий Васильевич (1927-1998 ж.) 1986 жылы 16 желтоқсан күні таңертең Қазақстан компартиясы ОК-нің V пленумы болып өтті. Пленум бар-жоғы 18 минутқа созылды. КОКП Орталық Комитетінің хатшысы Г.П. Разумовский ұсынысымен республиканы ширек ғасырға жуық уақыт басқарған Д.А.Қонаевты қызметінен босатып, оның орнына сол уақытқа дейін Ресей Федерациясында Ульянов облыстық партия ұйымын басқарған Г.В. Колбин сайланды.

20 слайд

#21 слайд
Бейбітт шеруге шыққандардың қолдарына көтерген «Ұлт саясатының лениндік принциптерін сақтауды талап етеміз!», «Ешқандай ұлтқа артықшылық берілмесін!», «Әр республикаға – өзінің басшысы!» және басқа осы мазмұндағы ұрандар тоталитарлық жүйе жағдайында өз пікірін ашық айтудан қалған халықтың саяси еркіндікке, сондай-ақ шынайы мемлекеттік дербестікке ұмтылысын айғақтайтын еді. Жиналған көпшілік республика басшылығындағы мұндай өзгерісті Д.А.Қонаевтың өзінің келіп түсіндіруін талап етті. Тарихта – “Желтоқсан оқиғасы”, “Желтоқсан қозғалысы” “Желтоқсан көтерілісі” деп аталып жүрген қазақстандық демократ жастардың толқуы дәл осы кезде басталды.

21 слайд

#22 слайд
1986 жылғы Желтоқсан оқиғасы Себебі Сипаты Тарихи маңызы Бұл ұлттық рухтың жаңғыру, қайта түлеу кезеңінің басы болды. Ұлт-азаттық қозғалыс жаңа сатыға көтерілді. Ол бұкіл халықтың рухани өміріне әсер етіп, ұлттық сананы өсірді, ұлттық рухты жандандырды. Бұл қозғалыс Одақтың құрылуына, ыдырауына әкелді. КСРО-ны құрушы республикалардың бөлініп шығып, мемлекеттік тәуелсіздігін жариялауына жеткізді. Шеру бейбіт, саяси сипатта болды және мемлекеттік құрылысты жою мен халықтарға қарсы әрекеттер жасау деген үндеулер болған жоқ. Қазақ жастары халық намысы тапталған сол күні көп жылдар бойы үстемдік еткен тоталитарлық режимге батыл қарсы тұрды. Орталықтың өктемдік әрекеті Әкімшілдік-әміршілдік жүйенің Күшеюі Қазақ тілінің жағдайы, 1954-1986 жж – 60 мектебінің жабылуы КОКП V пленумы. Д.Қонаевтың кетуі, Г.Колбиннің билік басына келуі.

22 слайд

#23 слайд
Желтоқсан көтерілісі — 1986 жылы 17 — 18 желтоқсан аралығында Алматыда болған қазақ жастарының КСРО  үкіметінің отаршылдық, әміршіл-әкімшіл жүйесіне қарсы наразылық іс- қимылдары. Бостандыққа, тәуелсіздікке ұмтылған қазақ халқы тарихындағы елеулі оқиға болып табылады.  Мәскеудің шешіміне наразылық білдіріп, 1986 жылы желтоқсанның ызғарлы күні Брежнев атындағы алаңға шыққан қазақ жастары

23 слайд

#24 слайд
Желтоқсан қозғалысының басында Қ.Рысқұлбеков, Е.Айнақұлов, Қ.Айтмұрзаев, Б.Иманғожаев, О.Сейтембеков, А.Қаметов, Е.Көбесбаев, Е.Сыпатаев, Л.Асанова, С.Мұхамеджанова, И.Дәуренов т.б. тұрды.

24 слайд

#25 слайд
Қайрат Рысқұлбеков Басынан құс ұшырмаған қазақ елінің кезекті 21-інші басшысының зобалаңына ұшырап, 21 жасқа қараған шағында тұтқындалып, 21 күн қазақтан шырылдап, Семей түрмесінің 21-інші камерасында 21-мамыр (1988 жыл) күні қапылыста дүниеден өткен. Қайрат Рысқұлбеков арада бес жыл өткен соң, 21 ақпанда (1992 жыл) ақталды. Бұны тағдырдың жазуы дерсің, сірә!

25 слайд

#26 слайд
Ербол Сыпатаев 1964 жылы Алшынбековтер шаңырағының тұңғышы болып өмірге келегн ұлға ұрпақ жалғастырушы деп қуанған қауым ер болсын, батыр болсын деген ырыммен Ербол атты есім берді. Ербол әкесінің ағасы Мұқажанның бауырында өседі. Жаратылысынан зерек бала мектепті жақсы бітіреді. Мектептен де, армиядан да, шаруашылықтан да, институттан да мақтау қағаздарын құшақтап шыққан. Отан алдындағы борышын өтеп келген соң Ербол өз тіршілігімен Алматы энергетика институтына оқуға түсті.

26 слайд

#27 слайд
Ләззат Асанова “Аталған аласапыран болмағанда, Ақжазақ мектебінде оқыған, одан соң астанадағы П.И.Чайковский атындағы музыкалық училищенің қобыз класында дәріс алып жүрген, «бет біткеннің әдемісі, сана біткеннің естісі» Ләззат атты қаншыл қазақ қызының бұл өмірде бар-жоғынан хабарсыз өткендей екем...” Абзал Бөкен

27 слайд

#28 слайд
Сәбира Мұхамеджанова “Жиналыс жүріп жатқанда Сәбирамның класс жетекшісі Шолпан: «Енді бұлардың училищеде оқу-оқымауын директор шешеді» деп, есіктен шығып кетті. ...Бес минут өтпей жатып-ақ екі ұл бала жүгіріп келіп: «Шолпан апай, бесінші этаждан құлап, қызыңыз өліп қалды!» - деді аптығып...” Анасы Күлшара

28 слайд

#29 слайд
17 желтоқсан күні таңертеңгі сағат 8-де қаладағы Л.И.Брежнев атындағы алаңға (қазіргі Республика алаңы) саяси тәуелсіздікті талап еткен ұрандармен алғашында 300-дей адам жиналып, кешкісін көтерілісшілер саны 25-30 мыңға жетті. Бірақ көтерілісшілердің қойған талап-тілектері аяқ асты етіліп, “бұзақыларды” күшпен тарату мақсатында алаңға құқық қорғау органдарының қызметкерлері мен арнайы әскери күштер тобы жеткізілді. КСРО ІІМ-нің бұйрығы негізінде дайындалған “Құйын — 86” операциясы бойынша көтеріліс қатыгездікпен басып жаншылды.

29 слайд

#30 слайд
Алматыдағы көтеріліске ұласқан бейбіт шерудің жалғасы ретінде Жезқазған, Қарағанды, Павлодар, Көкшетау, Арқалық, Жамбыл, Шымкент, Талдықорған қалаларында, Шамалган, Сарыөзек елді мекендерінде бой көрсетулер болып өтті. Оларға 2,5 мыңнан астам адам қатысып, 281-і ұсталып, 20-дан астамы түрлі мерзімге сотталды. Сонымен екі күнге созылған қарусыз халықтың қарсылығын билік орындары нағыз катыгездікпен басып-жаншыды. Желтоқсанда орын алған биліктің күш қолдану әрекеттері империялық Орталықтың осыдан жетпіс жыл бұрынғы, яғни 1916 жылғы қазақ халқының ұлт-азаттық көтерілісіне байланысты іс-қимылдарын еске салатын еді. Желтоқсан күндері және оның ізін ала басталып кеткен сот процестері кеңестік биліктің нағыз репрессиялық шараларға көшкендігін байқатты. 758 жас оқудан, 53 адам партия қатарынан, көтеріліске қатынасты немесе оған тілектес болды деген жүздеген адам жұмыстарынан шығарылды, саяси қудалауға ұшырады.

30 слайд

#31 слайд
Алматы қаласында орналасқан 1986 жылғы желтоқсан көтерілісін еске алу монументі. Желтоқсан оқиғаларына арналған Қазақстан Республикасының Тәуелсіздік монументі

31 слайд

#32 слайд
1-тапсырма “Миға шабуыл”  Суреттер қай жылға тиесілі?  Суреттерде кімдер бейнеленген?  Суреттегі оқиғаның салдары қандай болды?  Суреттегі оқиғаның тарихтағы маңызы қандай? Дескриптор 1. Желтоқсан оқиғасы туралы мәліметтерді жинақтайды. 2. Оқиғаның шығу себебін анықтайды. 3. Оқиғаның себеп-салдарын талдайды.

32 слайд

#33 слайд
2-тапсырма “Тұлғаны таны” 1986 жылғы желтоқсан оқиғасына қатысушылардың ақталуына төрағалық еткен ақын, қоғам қайраткері?

33 слайд

#34 слайд
ЖАУАБЫ М. ШАХАНОВ

34 слайд

#35 слайд
2-тапсырма “Тұлғаны таны” Көрнекті қоғам және мемлекет қайраткері, ғалым, 1960- 1962 және 1964-1986 жылдары Қазақстан Компартияы Орталық комитетінің І хатшысы қызметін атқарушы, еліміздің іргесін нықтап, бүгінгідей қуатты мемлекетке айналдырып кеткен жан?

35 слайд

#36 слайд
ЖАУАБЫ Д.А.Қонаев

36 слайд

#37 слайд
ОЙЛАН ТАП Мына ескерткіш қашан, қай жерде, қандай оқиғаға байланысты тұрғызылған және де бұл ескерткіш қалай аталады?

37 слайд

#38 слайд
2006 жылы18 қыркүйек күні, Алматыдағы Желтоқсан және Сәтпаев көшелерінің қиылысында, 1986 жылғы желтоқсан оқиғасының 20 жылдығына арналған «Тәуелсіздік таңы» ескерткіші ЖАУАБЫ

38 слайд

#39 слайд
ҚОРЫТЫНДЫ СҰРАҚТАР 1. 1986ж.Желтоқсан оқиғасына сенің көзқарасың қандай? 2. Осы көтеріліске сен қатысар ма едің? 3. Болашақ Қазақстанды қалай елестетесің? (Оқушылар өз ойларын жеткізеді)

39 слайд

#40 слайд
КЕРІ БАЙЛАНЫС 1.Бүгінгі сабақта өзіңе не алдың, не аса маңызды болды? 2.Сабақ тапсырмалары саған күрделі болдыма? 3.Бүгінгі сабақтан алған әсерлеріңді “БАС БАРМАҚ” әдісімен белгіле...

40 слайд

#41 слайд
ҮЙ ТАПСЫРМАСЫ «АЛЛАЖАР» ФИЛЬМІ ЖЕЛТОҚСАН КӨТЕРІЛІСІ ЖАЙЛЫ ДЕРЕКТІ ФИЛЬМІ ҚАРАУ, ЭССЕ ЖАЗУ

41 слайд