ЖИ көмекші
Қышқылдар және олардың қасиеттері
Жүктеу
#1 слайд
Қышқылдар және олардың
қасиеттері
1 слайд
Қышқылдар және олардың қасиеттері
#2 слайд
Оқу мақсаты
8.3.4.8-қышқылдардың жіктелуін, қасиеттерін
білу және түсіну, олардың химиялық
қасиеттерін сипаттайтын реакция
теңдеулерін құрастыру
2 слайд
Оқу мақсаты 8.3.4.8-қышқылдардың жіктелуін, қасиеттерін білу және түсіну, олардың химиялық қасиеттерін сипаттайтын реакция теңдеулерін құрастыру
#3 слайд
Барлығын не біріктіреді?
3 слайд
Барлығын не біріктіреді?
#4 слайд
Төмендегі қосылыстардың ішінен «артығын»
табыңыз және себебін түсіндіріңіз?
1) HCI
2) CO
2
3) NaOH
4) H
2 SO
4
5) NaCI
6) H
3 PO
4
7) HNO
3
8) H
2 S
9) СаО
10) H
2 CO
3
11)Н
2 О
12)Н
2 SiO
4
4 слайд
Төмендегі қосылыстардың ішінен «артығын» табыңыз және себебін түсіндіріңіз? 1) HCI 2) CO 2 3) NaOH 4) H 2 SO 4 5) NaCI 6) H 3 PO 4 7) HNO 3 8) H 2 S 9) СаО 10) H 2 CO 3 11)Н 2 О 12)Н 2 SiO 4
#5 слайд
•
Қышқылдар — сутек атомы және қышқыл
қалдығынан тұратын күрделі қосылыстар.
•
Қышқылдар – иондарға ыдырағанда сутек
катионын бөлетін қосылыстар.
H Cl H +
+ Cl -
H NO
3 H +
+ NO
3 -
CH
3 COO H CH
3 COO -
+ H +
H
2 SO
4 2 H +
+ SO
4 2-
H
3 PO
4 3 H +
+ PO
4 3-
5 слайд
• Қышқылдар — сутек атомы және қышқыл қалдығынан тұратын күрделі қосылыстар. • Қышқылдар – иондарға ыдырағанда сутек катионын бөлетін қосылыстар. H Cl H + + Cl - H NO 3 H + + NO 3 - CH 3 COO H CH 3 COO - + H + H 2 SO 4 2 H + + SO 4 2- H 3 PO 4 3 H + + PO 4 3-
#6 слайд
Қышқылдарды жіктеу
6 слайд
Қышқылдарды жіктеу
#7 слайд
•
Күшіне қарай
– Күшті — толық иондарға ыдырайды, HNO
3 ;
–
Әлсіз— иондарға толық ыдырамайды HCOOH ,
CH
3 COOH
•
Тұрақтылығына байланысты
– Тұрақты H
2 SO
4 ;
– Тұрақсыз H
2 CO
3 .
•
Химиялық сыныптарына байланысты
–
Бейорганикалық HBr ;
– Органикалық HCOOH , CH
3 COOH ;Қышқылдарды жіктеу
7 слайд
• Күшіне қарай – Күшті — толық иондарға ыдырайды, HNO 3 ; – Әлсіз— иондарға толық ыдырамайды HCOOH , CH 3 COOH • Тұрақтылығына байланысты – Тұрақты H 2 SO 4 ; – Тұрақсыз H 2 CO 3 . • Химиялық сыныптарына байланысты – Бейорганикалық HBr ; – Органикалық HCOOH , CH 3 COOH ;Қышқылдарды жіктеу
#8 слайд
Помни! H
2 CO
3 CO
2
H
2 O H
2 SO
3 SO
2
H
2 O
H
2 SiO
3 H
2 S
Қышқыл күші азаяды
HClO
4 , H
2 SO
4 , HCl , H
2 SO
3 , H
2 С O
3 , H
2 S , H
2 SiO
3
HNO
3
H
3 PO
4
Күшті Әлсіз
8 слайд
Помни! H 2 CO 3 CO 2 H 2 O H 2 SO 3 SO 2 H 2 O H 2 SiO 3 H 2 S Қышқыл күші азаяды HClO 4 , H 2 SO 4 , HCl , H 2 SO 3 , H 2 С O 3 , H 2 S , H 2 SiO 3 HNO 3 H 3 PO 4 Күшті Әлсіз
#9 слайд
9 слайд
#10 слайд
Қышқылдардың физикалық
қасиеттері
•
Қышқылдардың көптеген ортақ қасиеттері бар:
олардың дәмі қышқыл, индикаторлардың түсін
өзгертеді және тірі жасушаларды жояды. Оның
кейбірі күйдіргіш.
•
Әмбебап қағаз бен лакмус қағазы қышқылдармен
жанасқанда қызыл түске боялады. Егер концентрлі
қышқылдың араласқан ерітіндісін алғымыз келсе,
мына ережелерді есте сақтауымыз керек:
•
концентрлі қышқыл суға қосылады, керісінше емес;
қышқылдар көп жағдайда кәдімгі суға ұқсайды;
сумен салыстырсақ, олар – күйдіргіш, кейде тіпті
улы, қауіпті заттар.
10 слайд
Қышқылдардың физикалық қасиеттері • Қышқылдардың көптеген ортақ қасиеттері бар: олардың дәмі қышқыл, индикаторлардың түсін өзгертеді және тірі жасушаларды жояды. Оның кейбірі күйдіргіш. • Әмбебап қағаз бен лакмус қағазы қышқылдармен жанасқанда қызыл түске боялады. Егер концентрлі қышқылдың араласқан ерітіндісін алғымыз келсе, мына ережелерді есте сақтауымыз керек: • концентрлі қышқыл суға қосылады, керісінше емес; қышқылдар көп жағдайда кәдімгі суға ұқсайды; сумен салыстырсақ, олар – күйдіргіш, кейде тіпті улы, қауіпті заттар.
#11 слайд
11 слайд
#12 слайд
Индикатор Бейтарап
ортадағы
индикатордың
түсі Негіздік
ортадағы
индикатордың
түсі Қышқыл
ортадағы
индикатордың
түсі
Лакмус күлгін көк қызыл
Фенолфталеин
түссіз таңқұрай
түссіз
Метилоранж
қызғылт
сары сары Қызғылт
сарыИндикатор түсінің өзгеруі
12 слайд
Индикатор Бейтарап ортадағы индикатордың түсі Негіздік ортадағы индикатордың түсі Қышқыл ортадағы индикатордың түсі Лакмус күлгін көк қызыл Фенолфталеин түссіз таңқұрай түссіз Метилоранж қызғылт сары сары Қызғылт сарыИндикатор түсінің өзгеруі
#13 слайд
Қышқылдардың пайдасы
13 слайд
Қышқылдардың пайдасы
#14 слайд
Қышқылдардың зияны
14 слайд
Қышқылдардың зияны
#15 слайд
Қышқылдардың алынуыҚышқылдардың алынуы
Оттексіз қышқылдар
Оттекті қышқылдар H
2 + S H
2 S
H
2 + Cl
2 2 HCl
Қышқылдық оксид+ су
SO
2 + H
2 O H
2 SO
3
15 слайд
Қышқылдардың алынуыҚышқылдардың алынуы Оттексіз қышқылдар Оттекті қышқылдар H 2 + S H 2 S H 2 + Cl 2 2 HCl Қышқылдық оксид+ су SO 2 + H 2 O H 2 SO 3
#16 слайд
Қышқылдық
оксид Сәйкес қышқыл Тұз құрамындағы
қышқыл қалдығы
SO
2 H
2 SO
3 Me SO
3 (II) сульфит
SO
3 H
2 SO
4 Me SO
4 (II) сульфат
P
4 O
10 H
3 PO
4 Me PO
4 (III) фосфат
N
2 O
5 H NO
3 Me NO
3 (I) нитрат
CO
2 H
2 CO
3 Me CO
3 (II) карбонат
SiO
2 H
2 SiO
3 Me SiO
3 (II) силикат
құм H
2 O
16 слайд
Қышқылдық оксид Сәйкес қышқыл Тұз құрамындағы қышқыл қалдығы SO 2 H 2 SO 3 Me SO 3 (II) сульфит SO 3 H 2 SO 4 Me SO 4 (II) сульфат P 4 O 10 H 3 PO 4 Me PO 4 (III) фосфат N 2 O 5 H NO 3 Me NO 3 (I) нитрат CO 2 H 2 CO 3 Me CO 3 (II) карбонат SiO 2 H 2 SiO 3 Me SiO 3 (II) силикат құм H 2 O
#17 слайд
•
Кейбір тұрақсыз, ұшқыш және
ерімейтін қышқылдар олардың
тұздарына концентрлі қышқылдарды
қосу арқылы алынады.
Na
2 SiO
3 + 2HCl = H
2 SiO
3 + 2NaCl
•
Электролиз арқылыда алынады:
2CuSO
4 + 2H
2 O = 2Cu + 2H
2 SO
4 + O
2
17 слайд
• Кейбір тұрақсыз, ұшқыш және ерімейтін қышқылдар олардың тұздарына концентрлі қышқылдарды қосу арқылы алынады. Na 2 SiO 3 + 2HCl = H 2 SiO 3 + 2NaCl • Электролиз арқылыда алынады: 2CuSO 4 + 2H 2 O = 2Cu + 2H 2 SO 4 + O 2
#18 слайд
Химиялық қасиеттері
•
Қышқылдардың металдармен әрекеттесуі
•
Металдардың белсенділік қатарында сутекке дейін тұрған
металдар сутекті қышқыл ерітінділерінен ығыстырады.
• Zn + 2HCl = ZnCl
2 + H
2
•
Қышқылдардың металл оксидтерімен әрекеттесуі.
• Fe
2 O
3 + 6HCl = 2FeCl
3 + 3H
2 O
•
Қышқылдардың еритін және ерімейтін негіздермен
әрекеттесуі.
• HCl + NaOH = NaCl + H
2 O
•
Қышқылдардың тұздармен әрекеттесуі.
• H
2 SO
4 + BaCl
2 = BaSO
4 + 2HCl
•
Кейбір қышқылдар қыздырғанда ыдырайды.
• H
2 SiO
3 → SiO
2 + H
2 O
18 слайд
Химиялық қасиеттері • Қышқылдардың металдармен әрекеттесуі • Металдардың белсенділік қатарында сутекке дейін тұрған металдар сутекті қышқыл ерітінділерінен ығыстырады. • Zn + 2HCl = ZnCl 2 + H 2 • Қышқылдардың металл оксидтерімен әрекеттесуі. • Fe 2 O 3 + 6HCl = 2FeCl 3 + 3H 2 O • Қышқылдардың еритін және ерімейтін негіздермен әрекеттесуі. • HCl + NaOH = NaCl + H 2 O • Қышқылдардың тұздармен әрекеттесуі. • H 2 SO 4 + BaCl 2 = BaSO 4 + 2HCl • Кейбір қышқылдар қыздырғанда ыдырайды. • H 2 SiO 3 → SiO 2 + H 2 O
#19 слайд
Қышқылдарды қолдану
19 слайд
Қышқылдарды қолдану
#20 слайд
20 слайд
#21 слайд
Тапсырмалар
21 слайд
Тапсырмалар
#22 слайд
22 слайд
#23 слайд
23 слайд
#24 слайд
Үйге тапсырма
•
Күнделік кз-тегі тапсырмаларды орындау
•
https://www.youtube.com/watch?v=bOERrk85
m2I
осы сілтеме бойынша видеоны көру
•
Аяқталмаған тапсырмаларды аяқтау
24 слайд
Үйге тапсырма • Күнделік кз-тегі тапсырмаларды орындау • https://www.youtube.com/watch?v=bOERrk85 m2I осы сілтеме бойынша видеоны көру • Аяқталмаған тапсырмаларды аяқтау
#25 слайд
Рефлексия
•
Қызыл – көптеген қызықты және
пайдалы мәліметтермен таныстым
•
Сары – қызықты болды, бірақ
сұрақтарым бар
•
Көк – сабақ маған қызықсыз болды
25 слайд
Рефлексия • Қызыл – көптеген қызықты және пайдалы мәліметтермен таныстым • Сары – қызықты болды, бірақ сұрақтарым бар • Көк – сабақ маған қызықсыз болды
#26 слайд
1. kundelik.kz – ке тапсырма жауаптарын ілу
2. 8782156955 WhatsApp- қа жіберу
3. sunnatulla_190195@mail.ru почтасына
жіберуге болады
26 слайд
1. kundelik.kz – ке тапсырма жауаптарын ілу 2. 8782156955 WhatsApp- қа жіберу 3. sunnatulla_190195@mail.ru почтасына жіберуге болады
Жүктеушағым қалдыра аласыз
Бұл курс Қазақстан Республикасы Оқу-ағарту министрлігімен келісілген
