Реактивті қозғалыс

#1 слайд
Физика. 9 сынып.
Физика пәнінің мұғалімі
Оразбай Гүлбахар
Реактивті қозғалыс
Сабақ тақырыбы:
1 слайд
Физика. 9 сынып. Физика пәнінің мұғалімі Оразбай Гүлбахар Реактивті қозғалыс Сабақ тақырыбы:
#2 слайд
С
а
б
а
қ
т
а
н
қ
а
л
м
а
й
,
с
а
п
а
л
ы
д
а
,
с
а
н
а
л
ы
б
і л
і м
а
л
у
2 слайд
С а б а қ т а н қ а л м а й , с а п а л ы д а , с а н а л ы б і л і м а л у
#3 слайд
Сабақтың барысы Сабақтың барысы
VIVIІІ
Қорытын - Қорытын -
дылаудылау
ІІІІІІ
Үй тапсыр-Үй тапсыр-
масымасы
VV
Ғарышқа Ғарышқа
сапарсапар
жасаужасау
ІІVV
жаңа сабақжаңа сабақ
түсіндірутүсіндіру
VIVIІІІІ
БағалауБағалау
ІІ
ТақырыбыТақырыбы
ІІІІ
МақсатыМақсаты
VIVI
Есеп Есеп
шығарушығару
3 слайд
Сабақтың барысы Сабақтың барысы VIVIІІ Қорытын - Қорытын - дылаудылау ІІІІІІ Үй тапсыр-Үй тапсыр- масымасы VV Ғарышқа Ғарышқа сапарсапар жасаужасау ІІVV жаңа сабақжаңа сабақ түсіндірутүсіндіру VIVIІІІІ БағалауБағалау ІІ ТақырыбыТақырыбы ІІІІ МақсатыМақсаты VIVI Есеп Есеп шығарушығару
#4 слайд
Білімділік:Білімділік: Оқушыларға реактивті Оқушыларға реактивті
қозғалыс туралы түсінік беру. Бүгінгі күнгі қозғалыс туралы түсінік беру. Бүгінгі күнгі
реактивті қозғалыс принципі зымыран реактивті қозғалыс принципі зымыран
қозғалысы мысалын қарастыру.қозғалысы мысалын қарастыру.
Дамытушылық:Дамытушылық: Оқушылардың ақыл-ойын, Оқушылардың ақыл-ойын,
байқағыштық қабілеттерін дамыту, физика байқағыштық қабілеттерін дамыту, физика
пәніне қызығушылығын арттыру.Есеп шығару пәніне қызығушылығын арттыру.Есеп шығару
қабілеттерін дамыту.Шығармашылық іздену қабілеттерін дамыту.Шығармашылық іздену
қабілетін арттыруқабілетін арттыру
Тәрбиелік:Тәрбиелік: Балаларды әдептілікке, Балаларды әдептілікке,
ұқыптылыққа, алғырлыққа тәрбиелеу. ұқыптылыққа, алғырлыққа тәрбиелеу.
Экологиялық тәрбие беру.Экологиялық тәрбие беру.
МақсатыМақсаты
4 слайд
Білімділік:Білімділік: Оқушыларға реактивті Оқушыларға реактивті қозғалыс туралы түсінік беру. Бүгінгі күнгі қозғалыс туралы түсінік беру. Бүгінгі күнгі реактивті қозғалыс принципі зымыран реактивті қозғалыс принципі зымыран қозғалысы мысалын қарастыру.қозғалысы мысалын қарастыру. Дамытушылық:Дамытушылық: Оқушылардың ақыл-ойын, Оқушылардың ақыл-ойын, байқағыштық қабілеттерін дамыту, физика байқағыштық қабілеттерін дамыту, физика пәніне қызығушылығын арттыру.Есеп шығару пәніне қызығушылығын арттыру.Есеп шығару қабілеттерін дамыту.Шығармашылық іздену қабілеттерін дамыту.Шығармашылық іздену қабілетін арттыруқабілетін арттыру Тәрбиелік:Тәрбиелік: Балаларды әдептілікке, Балаларды әдептілікке, ұқыптылыққа, алғырлыққа тәрбиелеу. ұқыптылыққа, алғырлыққа тәрбиелеу. Экологиялық тәрбие беру.Экологиялық тәрбие беру. МақсатыМақсаты
#5 слайд
Үй тапсырмасын тексеруҮй тапсырмасын тексеру
1.Дене импульсі дегеніміз не? Дене
импульсінің векторы қалай
бағытталған?
2.Күш импульсі дегеніміз не? Күш
импульсінің векторы қалай
бағытталған?
3.Дене импульсінің өзгеруі қандай шамаға
байланысты?
4.Тұйық жүйе деп қандай жүйені айтамыз?
5.Импульстің сақталу заңын
тұжырымдаңдар.
5 слайд
Үй тапсырмасын тексеруҮй тапсырмасын тексеру 1.Дене импульсі дегеніміз не? Дене импульсінің векторы қалай бағытталған? 2.Күш импульсі дегеніміз не? Күш импульсінің векторы қалай бағытталған? 3.Дене импульсінің өзгеруі қандай шамаға байланысты? 4.Тұйық жүйе деп қандай жүйені айтамыз? 5.Импульстің сақталу заңын тұжырымдаңдар.
#6 слайд
Үй жұмысындағы №17-2,3 Үй жұмысындағы №17-2,3
есебінің дұрыс жауаптарыесебінің дұрыс жауаптары
№17-2 жауабы:
F ∆t=mv F ∆t=20кг 2кгм/с=40кг
м/с F ∆t=
(m1+m2 ) v
v= F ∆t / (m1+m2 ) =8 м/с
№17-3 жауабы:
v=m1 v1+m2 v2 / m1+m2
v=50кг 5м/с+2м/с 100кг
/50кг+100кг=3м/с
6 слайд
Үй жұмысындағы №17-2,3 Үй жұмысындағы №17-2,3 есебінің дұрыс жауаптарыесебінің дұрыс жауаптары №17-2 жауабы: F ∆t=mv F ∆t=20кг 2кгм/с=40кг м/с F ∆t= (m1+m2 ) v v= F ∆t / (m1+m2 ) =8 м/с №17-3 жауабы: v=m1 v1+m2 v2 / m1+m2 v=50кг 5м/с+2м/с 100кг /50кг+100кг=3м/с
#7 слайд
Үй тапсырмасын Үй тапсырмасын
қорытындылауқорытындылау
Аты ережесі формуласы Өлшем бірлігі қолданылуы
1-ші ғарыштық
жылдамдық
2-ші ғарыштық
жылдамдық
Дене импульсі
Күш импульсі
Импульстің
сақталу заңы
7 слайд
Үй тапсырмасын Үй тапсырмасын қорытындылауқорытындылау Аты ережесі формуласы Өлшем бірлігі қолданылуы 1-ші ғарыштық жылдамдық 2-ші ғарыштық жылдамдық Дене импульсі Күш импульсі Импульстің сақталу заңы
#8 слайд
Реактивті қозғалысРеактивті қозғалыс
Жаңа сабақЖаңа сабақ
8 слайд
Реактивті қозғалысРеактивті қозғалыс Жаңа сабақЖаңа сабақ
#9 слайд
Реактивті
қозғалыстың
қарапайым мысалы.
Реактивті қозғалыс
импульстің сақталу
заңының техникада
табысты қолданылуына
жарқын мысал бола
алады. Дененің бір бөлігі
одан қандай да бір
жылдамдықпен бөлінген
кездегі қозғалысын
осылай деп атайды.
9 слайд
Реактивті қозғалыстың қарапайым мысалы. Реактивті қозғалыс импульстің сақталу заңының техникада табысты қолданылуына жарқын мысал бола алады. Дененің бір бөлігі одан қандай да бір жылдамдықпен бөлінген кездегі қозғалысын осылай деп атайды.
#10 слайд
Реактивтік қозғалыс принципі бойынша: сегізаяқ,
кальмар, теңізқұрт, медуза сияқты теңіз жәндіктері
қозғалады.
10 слайд
Реактивтік қозғалыс принципі бойынша: сегізаяқ, кальмар, теңізқұрт, медуза сияқты теңіз жәндіктері қозғалады.
#11 слайд
Реактивті қозғалыс принципі сағатына бірнеше
мыңдаған километр жылдамдықпен қозғалатын
ұшақтарды жасауға мүмкіндік туғызды.
11 слайд
Реактивті қозғалыс принципі сағатына бірнеше мыңдаған километр жылдамдықпен қозғалатын ұшақтарды жасауға мүмкіндік туғызды.
#12 слайд
Жердің жасанды серіктерін, планетааралық саяхат
жасайтын ғарыш зымырандарын жасауға
мүмкіндік туғызды.
Планетааралық
зымыран
12 слайд
Жердің жасанды серіктерін, планетааралық саяхат жасайтын ғарыш зымырандарын жасауға мүмкіндік туғызды. Планетааралық зымыран
#13 слайд
Есте сақтаЕсте сақта
Дененің бір бөлігі одан қандай да бір
жылдамдықпен бөлініп шыққан
кездегі қозғалысы реактивті
қозғалыс деп аталады.
13 слайд
Есте сақтаЕсте сақта Дененің бір бөлігі одан қандай да бір жылдамдықпен бөлініп шыққан кездегі қозғалысы реактивті қозғалыс деп аталады.
#14 слайд
Қарапайым зымыран
жану камерасы бар отын
толтырылған қабықтан
тұрады. Отынның жануы
кезінде жоғары
температураға дейін
қызған жоғары
қысымдағы газ сопло деп
аталатын ерекше пішіні
бар камерадан үлкен
жылдамдықпен атқылап
шығады.
14 слайд
Қарапайым зымыран жану камерасы бар отын толтырылған қабықтан тұрады. Отынның жануы кезінде жоғары температураға дейін қызған жоғары қысымдағы газ сопло деп аталатын ерекше пішіні бар камерадан үлкен жылдамдықпен атқылап шығады.
#15 слайд
Осы күнгі
зымырандар көп
сатылы болып
жасалады, яғни
оның әр
сатысының отын
қоры,
тотықтандырғышы
және реактивті
қозғалтқышы бар
болады.
15 слайд
Осы күнгі зымырандар көп сатылы болып жасалады, яғни оның әр сатысының отын қоры, тотықтандырғышы және реактивті қозғалтқышы бар болады.
#16 слайд
Тұңғыш жасанды Жер
серігі біздің еліміздегі
“Байқоңыр” ғарыш
айлағынан 1957 ж.
ұшырылған болатын.
16 слайд
Тұңғыш жасанды Жер серігі біздің еліміздегі “Байқоңыр” ғарыш айлағынан 1957 ж. ұшырылған болатын.
#17 слайд
Ғарышқа алғашқы қадам жасау белгілі ғалым
К. Э. Циолковскийден (1857-1935) басталады
десек болады.
17 слайд
Ғарышқа алғашқы қадам жасау белгілі ғалым К. Э. Циолковскийден (1857-1935) басталады десек болады.
#18 слайд
К. Э. Циолковскийдің идеялары орыс ғалымы
С. П. Королевтің басшылығымен жүзеге асырылды.
18 слайд
К. Э. Циолковскийдің идеялары орыс ғалымы С. П. Королевтің басшылығымен жүзеге асырылды.
#19 слайд
1961 ж. адамзаттың тұңғыш ғарышкері
Ю. А. Гагарин ғарышқа қадам басты.
19 слайд
1961 ж. адамзаттың тұңғыш ғарышкері Ю. А. Гагарин ғарышқа қадам басты.
#20 слайд
Ғарышқа сапар шегіп, ғылыми-зерттеу
жұмыстарына қатысқан
ғарышкерлердің ішінде біздің екі
қазақ ғарышкерлеріміз де бар.
20 слайд
Ғарышқа сапар шегіп, ғылыми-зерттеу жұмыстарына қатысқан ғарышкерлердің ішінде біздің екі қазақ ғарышкерлеріміз де бар.
#21 слайд
Тоқтар Әубәкіров Талғат Мұсабаев
21 слайд
Тоқтар Әубәкіров Талғат Мұсабаев
#22 слайд
Ғарыш
22 слайд
Ғарыш
#23 слайд
Деңгейлік
есептер
Ідеңгей
1. Массасы 10 кг дене 20 Н
күштің әсерінен жылдамдығын
2 м/с –ке арттырса,күш әсері
созылатын уақытты тап.
2. 10 м/с жылдамдықпен
жүріп келе жатқан
массасы 500 кг
дененің импульсі қандай?
ІІ деңгейІІ деңгей
1. №18 жаттығу №11. №18 жаттығу №1
2.2. Массасы 160гМассасы 160г шайбаныңшайбаның
импульс массасы 8г, 600 м/симпульс массасы 8г, 600 м/с
жылдамдықпенұшып кележылдамдықпенұшып келе
жатқан оқтыңжатқан оқтың
импульсіне тең болу үшінимпульсіне тең болу үшін
шайба қандай шайба қандай
жылдамдықпенжылдамдықпен ұшуы тиіс? ұшуы тиіс?
ІІІ деңгей
Массасы 750 т кемеден,
ол қозғалып бара жатқан
жаққа қарсы бағытта,
көкжиекпен 60° бұрыш
жасай, зеңбірекпен оқ
атылды.Егер массасы
30 кг снаряд
кемеге қатысты 1 км/с
жылдамдықпен ұшып шықса,
кеменің жылдамдығы
қандай?
23 слайд
Деңгейлік есептер Ідеңгей 1. Массасы 10 кг дене 20 Н күштің әсерінен жылдамдығын 2 м/с –ке арттырса,күш әсері созылатын уақытты тап. 2. 10 м/с жылдамдықпен жүріп келе жатқан массасы 500 кг дененің импульсі қандай? ІІ деңгейІІ деңгей 1. №18 жаттығу №11. №18 жаттығу №1 2.2. Массасы 160гМассасы 160г шайбаныңшайбаның импульс массасы 8г, 600 м/симпульс массасы 8г, 600 м/с жылдамдықпенұшып кележылдамдықпенұшып келе жатқан оқтыңжатқан оқтың импульсіне тең болу үшінимпульсіне тең болу үшін шайба қандай шайба қандай жылдамдықпенжылдамдықпен ұшуы тиіс? ұшуы тиіс? ІІІ деңгей Массасы 750 т кемеден, ол қозғалып бара жатқан жаққа қарсы бағытта, көкжиекпен 60° бұрыш жасай, зеңбірекпен оқ атылды.Егер массасы 30 кг снаряд кемеге қатысты 1 км/с жылдамдықпен ұшып шықса, кеменің жылдамдығы қандай?
#24 слайд
Байқоңыр ғарыш
айлағының экологиялық
жағдайы
24 слайд
Байқоңыр ғарыш айлағының экологиялық жағдайы
#25 слайд
Реактивтi ұшақтардың,
зымырандардың ұшуы салдарынан озон
белдеуiнде аса үлкен шұңқырлар пайда
болды.
25 слайд
Реактивтi ұшақтардың, зымырандардың ұшуы салдарынан озон белдеуiнде аса үлкен шұңқырлар пайда болды.
#26 слайд
Зымырандардың ұшырылуы кезеңiнде үлкен мөлшердегi
химиялық қосындылар ауаға таралады. Бұрын ауаға
таралып жатқан бiрнеше жүздеген химиялық қосынды
туралы айтылып жүрсе, бүгiнде олардың саны 2 млн-ға
жеттi. Бiрақ оны ешкiм де зерттеуге тырыспайды.
Өйткенi, ол қымбат әрi өте қиын шаруа. Кеңес Одағы
кезiнде химиялық қосындылардың, әсер ету уақыты,
концентрациясы және қандай құрамда адамға зиянын
тигiзе бастайтыны анықталатын едi. Суда 804 элемент
болса, ауада – 429 элемент, топырақта 32 элемент бар
екенi анықталған. Бүгiнде жер қыртысындағы химиялық
элементтер саны артып барады. Ал республика
бойынша тек азот, күкiрт, азот тотығы, көмiрқышқыл
тотығы, күкiрт қышқылы тәрiздi санаулы ғана элемент
түрлерi зерттелiп келедi. Ал шын мәнiнде өкiнiшке қарай,
көп жағдайда ауаға 30-40 элемент таралады
26 слайд
Зымырандардың ұшырылуы кезеңiнде үлкен мөлшердегi химиялық қосындылар ауаға таралады. Бұрын ауаға таралып жатқан бiрнеше жүздеген химиялық қосынды туралы айтылып жүрсе, бүгiнде олардың саны 2 млн-ға жеттi. Бiрақ оны ешкiм де зерттеуге тырыспайды. Өйткенi, ол қымбат әрi өте қиын шаруа. Кеңес Одағы кезiнде химиялық қосындылардың, әсер ету уақыты, концентрациясы және қандай құрамда адамға зиянын тигiзе бастайтыны анықталатын едi. Суда 804 элемент болса, ауада – 429 элемент, топырақта 32 элемент бар екенi анықталған. Бүгiнде жер қыртысындағы химиялық элементтер саны артып барады. Ал республика бойынша тек азот, күкiрт, азот тотығы, көмiрқышқыл тотығы, күкiрт қышқылы тәрiздi санаулы ғана элемент түрлерi зерттелiп келедi. Ал шын мәнiнде өкiнiшке қарай, көп жағдайда ауаға 30-40 элемент таралады
#27 слайд
27 слайд
#28 слайд
Пайдасы Зияны
28 слайд
Пайдасы Зияны
#29 слайд
Үйге тапсырмаҮйге тапсырма
§ 21. Реактивті қозғалыс.
18-жаттығудың №2,3 есебі
29 слайд
Үйге тапсырмаҮйге тапсырма § 21. Реактивті қозғалыс. 18-жаттығудың №2,3 есебі
шағым қалдыра аласыз













