Ш. Уалиханов "Ыстықкөл күнделігі" Робинзон Крузо күнделігімен салыстыра талдау.

#1 слайд
37 Частных детских сада Сабақтың тақырыбы: Шоқан Уәлиханов «Ыстықкөл күнделігі» ҚАЗАҚ ӘДЕБИЕТІ (Т1) 9-СЫНЫП Бөлім тақырыбы: 2-бөлім: Тарихи шындық пен көркемдік шешім

1 слайд

#2 слайд
37 Частных детских сада 43 Мини-центра Оқу мақсат(тар)ы Сабақ мақсаттары әдеби шығарманы өзге жазушылар шығармасымен салыстырады; әдеби шығарманы қазақ әдебиеті мен әлем әдебиеті үлгілерімен салыстыра талдай отырып, ой қорытындылайды; тақырыпқа сай шағын сын мақала жазады. 9.3.4. 1 - әдеби шығарманы қазақ әдебиеті мен әлем әдебиеті үлгілері мен салыстыра талдап, шағын сын мақала жазу

2 слайд

#3 слайд
37 Частных детских сада 43 Мини-центра Бағалау критерийлері: Әдеби шығарманы қазақ әдебиеті мен әлем әдебиеті үлгілерімен салыстырады; шағын сын мақала жаза алады.

3 слайд

#4 слайд
37 Частных детских сада 43 Мини-центра Бағалау критерийлері: 11856-1857 жылдары қырғыз еліне саяхатында қандай зерттеу еңбектерін жазды? 2Ш.Уәлиханов «Ыстықкөл күнделігі» зерттеу еңбегін не мақсатпен жазды? 3Ш.Уәлиханов «Ыстықкөл күнделігі» еңбегі несімен ерекшеленеді? 4Ш.Уәлиханов қырғыздың қандай жырын зерттеді? 5Күнделік дегеніміз не? Берілген сұрақтарға дұрыс жауап береді.

4 слайд

#5 слайд
37 Частных детских сада 43 Мини-центра Өзіңді тексер! 1 1856-1857 жылдары қырғыз еліне саяхатында «Жоңғария очерктері», «Қырғыздар туралы жазбалар», «Қазақтың халық поэзиясының түрлері туралы», «Ыстықкөл сапарының күнделіктері», «Қытай империясының батыс провинциясы және Құлжа қаласы» зерттеу еңбектерін жазды. 2 Ш.Уәлиханов «Ыстықкөл күнделігі» зерттеу еңбегін жазу мақсаты: Ыстықкөл қырғыздары, олардың этнографиясы мен тарихы туралы ақпарат қызықтырды. 3 Ш.Уәлиханов «Ыстықкөл күнделігі» еңбегінде географиялық мәліметтер көп келтірілген: табиғатты суреттеді, одан алған әсері мен байқаған заттарын, су айдынына құятын әр өзенді, жергілікті өсімдіктер мен жан-жануарлар әлемінің ерекшеліктерін жазды. 4 Ш.Уәлиханов қырғыздың «Манас» эпостық жырын зерттеді. 5 Күнделік – публицистикалық шығарма түрі. Қаламгердің өз көзімен көрген-білген жайларын есте сақтау үшін жазатын жанр.

5 слайд

#6 слайд
Робинзон Крузо. Қыркүйектің 30-ы күні. — «Жүре берсең көре бересің» деген — бүгін менің аралға келгеніме жыл толды. Бағандағы кертпешті санасам, осы аралда тұрғаным үш жүз алпыс бес күн болған екен. Бұл күнді тек ораза ұстап, құдайға құлшылық етуге арнадым. Жыл бойы жексенбінің қай күні болатынын зер салып қарамағанмын. Себебі бұрын менде діншілдік сезім болмайтын, әуелгі кезде жексенбіні ұзын кертпешпен бағанаға белгілеп жүрсем де, артынан тастап кеткенмін, сөйтіп, мен есептен жаңылып, жексенбінің қай күні болатыны, жетінің қашан өткені есімнен шығып кеткен. Кертпеш бойынша өткен күндерді және аралға келгеніме аттай бір жыл толғанын білгеннен кейін, жылды жеті-жетіге бөлдім, әрбір жетінші күнді жексенбіге айналдырдым. Бірақ артынан байқастырып қарасам, бір-екі күнді бағанаға кертпей, өткізіп алыппын.

6 слайд

#7 слайд

7 слайд

#8 слайд
37 Частных детских сада «Венн диаграммасы» әдісі 1 ТАПСЫРМА Дескриптор: Мәтін тақырыбы мен идеясын біледі; Әдеби шығарманы қазақ әдебиеті мен әлем әдебиеті үлгілерімен салыстырады. Ш.Уәлиханов «Ыстықкөл күнделігі» Даниэл Дефо «Робинзон Крузо» Ұқсастығы

8 слайд

#9 слайд
Ш.Уәлиханов «Ыстықкөл күнделігі» Даниэл Дефо «Робинзон Крузо» Ұқсастығы Өзіңді тексер! 1. Ыстықкөл сапарындағы ғылыми зерттеу еңбегі 2. Ыстықкөл қырғыздары, олардың этнографиясы мен тарихы туралы ақпараттарды жеткізу 3. Кейіпкер: Ш.Уәлиханов 1. Аралдағы теңізшінің өмірі. 2. Бір жылға жуық аралдадағы өміріндегі кездес кен қиындықтарын көрсету. 3. Кейіпкер: Робинзон Крузо. Жазушы адам рухының мықтылығын, еңбектің бәрін де жеңетінін, мінездің ұстамды да сабырлы болуы адамды тұлға ететініне тәрбиелейді. Екі шығарма да публицистикалық шығарма түрі, күнделік. Автордың өз көзімен көрген-білген жайларын есте сақтау үшін жазған күнделігі. Адамгершілік қасиеттер: ұстамдылық, мықтылық, шыдамдылық, сабырлылық.

9 слайд

#10 слайд
43 Мини-центра Мақала – публицистикалық жанр, қоғамдық – әлеуметтік құбылыстар мен оқиғаларды зерттеп, талдау және оларды жинақтау негізінде нақты идея мен ой-пікірді немесе оларды жүзеге асыруға үн тастайды. Сыни мақала – әдеби сынның негізгі жанрларының бірі. Мақалада шығармаға баға беріліп, талдау жасалады, идеялық мазмұнының тілі және стилі автордың өзге де шығармаларымен салыстырыла зерттеледі. Әдеби теориялық білім

10 слайд

#11 слайд
2 ТАПСЫРМА Ш.Уәлихановтың «Ыстықкөл күнделігі» зерттеу еңбегі мен әлем әдебиетінен Даниэл Дефо «Робинзон Крузо» романын салыстыра отырып, шағын сын мақала жазыңыз. Дескриптор: әдеби шығарманы қазақ әдебиеті мен әлем әдебиеті үлгілерімен салыстырады; өзіндік көзқарасын білдіреді; сыни мақала жазады.

11 слайд

#12 слайд
Өзіңді тексер! Ш.Уәлихановтың «Ыстықкөл күнделігі» зерттеу еңбегінің негізгі идеясы Ыстықкөл қырғыздары, олардың этнографиясы мен тарихы туралы ақпараттарды жеткізу. Бұл еңбекте географиялық мәліметтер, табиғатты суреттеу, одан алған әсері мен байқаған заттарды жазу, су айдынына құятын әр өзенді, жергілікті өсімдіктер мен жан-жануарлар әлемінің ерекшеліктерін жазды. Ал, ағылшын жазушысы, публицист Даниэл Дефо аралда 28 жыл өмір сүрген теңізші Робинзон Крузоның өміріндегі кездескен қиындықтарын көрсетті. Робинзон Крузо да аралдың ауа райы, онда кездескен жәндіктер туралы, адам төзгісіз қиындықтар туралы күнделікті өміріндегі жағдайларды жазып отырды. Сол себепті, екі шығарма кейіпкерлердің өз көзімен көрген-білген жайларын есте сақтау үшін жазған күнделіктері жағынан бір-бірімен үндеседі. Демек, Ш.Уәлихановтың «Ыстықкөл күнделігі» еңбегінде қырғыз халқының этнографиясы мен тарихы туралы ақпараттарды жинақтап, кейінгі ұрпаққа мұра етіп қалдырса, Даниэл Дефо «Робинзон Крузо» романы арқылы адам рухының мықтылығын, еңбектің бәрін де жеңетінін, мінездің ұстамды да сабырлы болуы адамды тұлға ететініне тәрбиелейді. Қорытындылай келе, публицистикалық стильде жазылған екі шығарма да әдебиет арқылы адамды тәрбиелеуде, жеке тұлға болып қалыптасуына өзіндік адами концепцияларды қалыптастыратын туынды екенін көруге болады.

12 слайд

#13 слайд
37 Частных детских сада «Артығын тап!» әдісі Шоқан Уәлиханов ... Ғалым Құрылысшы Саяхатшы  Шоқан Уәлиханов саяхат жасаған жерлер... Қашқария Ыстықкөл Текеліге  Шоқан Уәлихановтың шығармалары «Абай жолы» «Манас» “Алты шаһарға сапар” «Аққан жұлдыз» романының авторы С.Дөнентаев С.Мұқанов С.Мәуленов Дескриптор: - артық ақпараттарды табады; - Шоқан туралы, оның саяхаттары мен шығармаларын еске түсіреді.

13 слайд

#14 слайд
Өзіңді тексер! Шоқан Уәлиханов ... Ғалым Құрылысшы Саяхатшы  Шоқан Уәлиханов саяхат жасаған жерлер... Қашқария Ыстықкөл Текеліге  Шоқан Уәлихановтың шығармалары «Абай жолы» «Манас» “Алты шаһарға сапар” «Аққан жұлдыз» романының авторы С.Дөнентаев С.Мұқанов С.Мәуленов

14 слайд

#15 слайд
37 Частных детских сада Ең, ең, ең Ең ұтымды ой... Ең нақты салыстыру... Ең көркем жұмыс Рефлексия:

15 слайд

#16 слайд
37 Частных детских сада Қосымша тапсырма: Ш.Уәлихановтың саяхаттары жайлы оқып келу

16 слайд