Ашық сабақ: Сахна тарланы - Сәбира Майқанова

#1 слайд
Сабақтың тақырыбы: «Сахна тарланы - Сәбира Майқанова» Мақсаты: Оқушыларға Сәбира Майқанованың өмірбаяны мен өнер жолын дәріптеу.Сахна тарланының бейнесін аша білуге, алған білімін қолдана білуге үйрету. 2. Дамытушылық: Әр баланың сезіміне ерік бере отырып, іздену, хат жазу, түрлі жағдаяттарды шешу арқылы шығармашылық қабілеттерін арттыру. 3. Тәрбиелік: Оқушыларды өзінің және өзгенің бойындағы жағымды –жағымсыз жақтарын көре және ажырата отырып, өнер жолын бағалап, айналасындағылармен жақсы қарым-қатынаста бола білуге, адамгершілікке тәрбиелеу.

1 слайд

#2 слайд
Сабақтың түрі: Талдау, шығармашылық сабақ Сабақтың әдісі: Сабақтың барысы: І. Ұйымдастыру кезеңі: Оқушылармен сәлемдесу Оқушыларды түгендеу Сахна тарланы- Сәбира Майқанованың өмірі мен өнер жолына тоқталу Сәбира Майқанова атындағы мәдениет үйіне шолу жасау

2 слайд

#3 слайд
Өнер адамы әрқашан да жаны нәзік, жүрегі таза, сезімтал болып келеді. Ерекше жаратылыстың да өзіндік себептері жетерлік. Қоршаған орта, әсіресе әке мен шешенің бойындағы әншілік, бишілік, күйшілік өнер немесе қарасөздің шешені деген сияқты дара қасиеттердің барлығы да сәби келешегіне өз әсерін тигізбей қоймайды. Оның ішінде актерлік өнер қиын һәм күрделі. Сахнаға шығып сөйлегеннің бәрі талант емес. Тіпті табиғатыңнан тума талант болсаңдағы тәрбие, тәлім сабақтары қажет-ақ. Ананың сүтімен дарыған мүндай қасиет бірте-бірте дамып, сол баяғы аз-мұз талант шыңдала келе суреткерлік мінезге айналмақ.

3 слайд

#4 слайд
Алматы кооперативтік техникумында үйғыр до-старымен бірге студент атанды. Оқи жүріп еңбекке араласады. Сол техникумның көркемөнерпаздар үйірмесіне қатысып, көзге түсе бастайды. Дос- қүрбыларының арасында әдемі ән айтатыны бар еді. Жастар, қүрбылар бірлесіп театрға барып, қойылымнан нәр алып қайтатын. Ойынның әсері жас Сәбираның жүрегін жау-лап алған. Өте мәнді, қызық көріністер, ғажап әншілер, сымбатты әртістер. Театр атты өзгеше әлем сезімтал қызды қүшағына тарта берді. Барлық қыздар мен жігіттер аң-таң. Бүрын театр дегеннің не екенін білмейтін жастарға Бұл сиқырлы күш сияқты. Жаздай жайраңдап, жанары от шашып, Қүрманбек шығады, сырбаз да сәнді Қаллекей, тотыдайын таранған сүлу Күләш, әр сөзін шегелеп айтып Серағаң, ән айтып Елубай, тағысын тағы … Бәрі де ерекше күпиялы, сиқырлы әлем.

4 слайд

#5 слайд
Ендігі Сәбираның бар арманы театр өнері болды. Өнерге деген қүштарлығы болашаққа жетелей берді. Ақыры тәуекелге бел буып, 1932 жылдың 23 ақпанында театр директоры Орынбек Бековтың қабылдауында болып, сол күні Серәлі Қожамқүловқа жүрексіне өнерін көрсетіп, әтюд жасап, «Қараторғай» әнін шырқап берген. Сол күні мерейі үстем болып, труппа қатарына қабылданды. Бұл жас актрисаның өмірінде үмытылмас бақытты шағы еді. Кейіндеп өнердегі топ жарған дарабоздардың өміріне араласып, сахнадан өзінің орнын тапты. Қадамы қүтты болып, алғашқы рольдері сахнадан орын алды. Өнер баспалдағына біртіндеп қадам баса берді. Аға буын актерлер мен жас таланттар тату түрды. Алдыңғы ағалар ырыс-ты інілерден мол үміт күту арқылы жастарға қамқорлық көрсетіп, өнер үйретуден жалықпайтын. Жастар үлкендерді күрметтеу арқылы өнердің қыры мен сырын үғына білді. Театр ауызбіршілік пен татулықтың және адамгершіліктің бас қосқан жері болды.

5 слайд

#6 слайд
Сондай табиғаты дара суреткер, Сыр өңірінің перзенті — Сәбира Майқанқызы Майқанова. Ол Қызылорда облысы, Сырдария ауданында 1914 жылдың 1 қаңтарында дүниеге келген. Әкесі Майқан мейірімді, байсалды, көп сөйлемейтін, орта шаруалы адам болыпты. Шешесі Дәмегүл — өр мінезді, келісті-кескінді өз заманының сүлуы атанған Қыпшақ қызы. Әкеден бір жасқа толмай, шешеден жеті жасында айырылған ол кішкентай сіңілісі Зағипа екеуі Қызылорда қаласындағы балалар үйінде тәрбиеленеді. Бұл Сәбираның сәби кезі. Ата-анасы туралы естігендері болмаса толық есінде жоқ. Тек анасының ақырет алдындағы ақырғы сөзі есінде мәңгі сақталған. Оның «Жалғызым, мен енді сенің жаныңда болмаймын, ешкімнің ала жібін аттама, өсек-өтіріктен аулақ жүр. Анда-мұнда орынсыз көп жүрме» деген сөздерін ешқашан ұмытпай жадында мәңгі сақтады.

6 слайд

#7 слайд
С.Қожамқүлов тәрбиелеген жас актрисаның өнер жолындағы түңғыш қадамы — Б.Майлинның «Майдан» пьесасындағы Алтынай атты комсомол қыздың ролі. Театр Қарағанды қаласына гострольдік сапар шекқенде темір жол үстінде осы рольге дайындық жүргізілді. Сол арада өнер майталмандары, асыл ағалар кейіпкерді сахнада қалай ойнау керектігі жайлы мағлүматтар берді. Жас актриса таланты көрермендерді үзақ уақыт қол соғуға мәжбүр етті. «Мен толқып, жүрексініп ойнап шықтым. Серке ағайымның қуанғанына қарағанда ролім жаман шықпаған сияқты. Бұл үстаз үшін де, шәкірт үшін де оңынан туған күн болды. Серке ағай маңдайымнан сүйіп арқамнан қақты. Мен де өте ризамын, қолдау көргеніме қуанып, жүрегім лүпілдеп түрды», — дейді актриса өзі жазып қалдырған қолжазба естелігінде. Сол кезде театрдағы ең жас актриса болғандықтан С.Майқановаға үлкендер тарапынан қолғабыс көрсетіліп түратын. Бала кездің Бұлыңғыр естеліктері үмытылып, енді жаны жайсаң жандардың арасында жаңа күннің күлімдеген көңілді күндерін кешіп жатты. Ең бастысы труппа әртістерінің бір-біріне деген сүйіспеншіліктері зор. Театр мәселесі жөнінде сөзге келіп қалғанмен, артынша жайраңдасып, күлісіп кетіп бара жататын. Түнық өнердің хас шеберлерінің

7 слайд

#8 слайд

8 слайд