Саяси Мәдениет

#1 слайд
Саяси мәдениет Орындаған: Ержума Алтынай Тексерген: Молдабекова Р.М. № 1 Алматы қазақ мемлекеттік гуманитарлық педагогтік колледжі

1 слайд

#2 слайд
 Саяси мәдениет – бұл тарихи қалыптасқан жүйе, нақты құндылықтар, нұсқаулар, ұсыныстар, жүріс модельдері, саяси процестің субъектісінің қызметінің көрінісі және саяси қоғамдық өмірінің ауыспалылығын қайта өндірісін қамтамасыз ету.

2 слайд

#3 слайд
Саяси м әдениеттің қалыптасуы  Саяси мәдениет құбылысы саяси зерттеу обьект i с i рет i нде ертеден-ақ танымал. Ең алғаш рет «саяси мәдениет» ұғымын қолданған, ғылыми әдебиетке енг i зген CUIII ғасырда өм i р сүрген нем i ст i ң ағартушы-философы Иоганн Гердер (1744- 1803ж.ж.) болып табылады. Б i рақ, бұдан саяси мәдениет туралы оған дейін ешқандай ой-п i к i рлер болмаған деген түс i н i к қалыптаспауы ти i с. Атап айтсақ, антикалық ойшылдар Платон «Мемлекет», «Заңдар», Аристотель «Саясат» деген еңбектер i нде, кей i н i рек Н. Макиавелли, Ф. Бэкон, Ш. Монтескье т.б. ойшылдар бұл мәселеге көң i л бөлген. Олар тәрбиеленген дәстүрі, әлеуметт i к, саяси тәж i рибесі әртүрлі адамдардың б i рдей жағдайда сез i нуі, жауап қайтаруы, әрекеті әртүрлі болатындығын байқаған. Оның себеб i н б i лг i лер i келген, оған жауап i здеген.Саяси мәдениет тұжырымдамасын белг i леп, оның нег i зг i п i к i рлер i н жасауға М. Вебер, Э. Дюргейм, Т. Парсонс сияқты батыстың i р i ғалымдары да үлкен үлес қосты. Б i рақ, саясаттану ғылымының ұғымдық жүйес i не «саяси мәдениет» ұғымын американ ғалымдары Г. Алмонд пен С. Верба CC ғасырдың 60-шы жылдары енг i зд i. Бұл кезеңде саяси мәдениетт i зерттеуге деген қызығушылықтың артуы үш i нш i әлем елдер i нде, әс i ресе Африкада пайда болған тәуелс i з елдердег i ( отарлық езг i құлауынан) саяси тәж i рибе ерекшел i ктер i не байланысты болды.

3 слайд

#4 слайд
Иоганн Готфрид Гердер  (1744 - 1803 ж.ж.) - неміс  философы ,  ағартушы , жазушы және әдебиеттанушы, мәдениет теоретигі. Ол адамзат тарихындағы ең түбегейлі органикалық негізде өлі және тірі табиғат эволюциясы нәтижесінде адам мен қоғамның қалыптасуы жөніндегі теорияны ұсынды.  "Адамзат тарихы философиясының идеялары"  (1784 — 1791) атты төрт томдық еңбегінде адамзаттың үздіксіз қарыштауы туралы жазды. XX ғ. басына дейін бұл идея аксиомалық сипатта болып келді. Оның пікірі бойынша, қоғам — бұл серпінді тетіктері, алдымен тіл, кейіннен оның негізінде қалыптасқан ғылым, қолөнер, өнердің, отбасы, мемлекет болып табылатын органикалық тұтастық. Халықтар тарихы, Гердер бойынша, әрбір буыны алғашқысы және келесісімен ажырамас байланысқан мәдени дамудың тұтас тізбегі болып табылады. Мәдени дамудағы тіл мен қоғамдық институттардың кызметін жоғары бағалау Гердерді қазіргі мәдениеттанудағы рәміздік және әлеуметтік мектептерге жол ашушы деп санауға негіз бола алады. Гердер славян және Ресей халықтарының мәдени қуатын жоғары бағалаған; славян тілдері жөніндегі ілім —  славистиканың  негізін калады . 

4 слайд

#5 слайд
Алмонд Габриель (қаңтардың 12, 1911 – желтоқсанның 25, 2002) -Американ саясаттанушысы, Стэнфорд университетінің профессоры. Американ өнер және ғылым академиясының мүшесі, саяси ғылымдардың американдық қауымдастығының президенті. "Дамушы аймақ саясаты" (1968), "Салыстырмалы саясат: даму тұжырымы" (1966), "Салыстырмалы саясат биігінде" (1988) атты еңбектерінде Алмонд қазіргі құрылымдық функционализмнің негізгі түсініктерін қалыптастырды. Алмонд функционалдық әдістік жүйені сақтау және реттеу әдістерін зерттеуге пайдаланды. Ол саяси жүйені адаптация мен ықпалдасу қызметтерін орындайтын өзара қарым-қатынас саласы ретінде анықтайды. Барлық жүйелер негізінен екі қызметті атқарады: "ену" және "шығу". Ол "енудің" төрт қызметін: саяси әлеуметтендіру мен араласуға тарту; мүдделерді артикуляциялау; мүдделерді жүзеге асыру; саяси коммуникация; "шығудың" үш функциясын: ережелерін қалыптастыру, ережелерді пайдалану мен ережелердің орындалуын бақылауды анықтайды. "Ену" қызметтері үкіметтік емес ұйымдармен: қысым көрсету топтары, сая¬си партиялар, тәуелсіз басылым және т.б. арқылы, ал "шығу" қызметтері үкіметтік ұйымдар көмегімен жүзеге асырылады. Ол "ену" қызметтерін талдауға көбірек көңіл бөледі. Саяси әлеуметтендіру мен коммуникация тиімді саяси қызмет саласының барлығы белгісі.

5 слайд

#6 слайд
САЯСИ МӘДЕНИЕТ ҚҰРЫЛЫМЫ  Саяси мәдениет құрылымы  - ең алдымен қоғамның саяси өмірінің әр түрлі жақтарын бейнелейтін әдеттегі қалыптасқан түсініктер жатады. Ол саяси жүйе мен оның институттары, саяси тәртіп, билік тетіктері мен басқару, т.б. Саяси мәдениеттің келесі құрамдас бөлігіне саяси қазыналар мен құндылықтар жатады. Ол "еркіндік", "тендік", "әділдік", т.б. сияқты байлықтардың қайсысына басымдық, артықшылық беруден байқалады. Келесі бөлігі - адамдардың мемлекетке, саяси партиялар мен ұйымдарға қатынасы. Саяси мәдениетке саяси бағдар ұстау да кіреді. 

6 слайд

#7 слайд
Ой шақыру Саяси мәдениет Саяси нормалар. Саяси мінез- құлық Қоғамдық саяси қарым- қатынастар Саяси бағдар. Саяси құндылықта р

7 слайд

#8 слайд
Саяси мәдениеттің қызметтеріҚ ы з м е т т е р і Бірегейлендір у Бағдарлау Бейімдеу Интегративтік Коммунативті к

8 слайд

#9 слайд
Саяси мәдениеттің типтері  патриархалды - жергілікті құндылықтарын бағдарлық сипаты (құндылық кландар, тайпа, ру), жергілікті патриотизм, ағайыншылдық, коррупция, индивидтің саяси мәдениетте маңызының аз қабілеттілігі, нақты саяси ролдерді орындамайды (мысалы, сайлаушы); әртүрлі жергілікті жас тәуелсіз мемелекеттер мен субмәдениеттерге тән  бодандық –саяси жүйеге ндивидтің алыстаған қатынасын пасивті бағалайды; дәстүрді бағдарлайды, бірақ саяси салалы; билікке бағынады, индивид одан әртүрлі игілікті күтеді(әлеуметтік кепілдік және т.б) және оның диктатынан күдіктенеді  белсенділік - азаматтық белсенділіктен, қатыстұрушылықан, ұтымдылықтан айрықшаланады; азаматтар билікке заңды әсермен белсенді ықпал етуге тырысады (сайлаулар,демонстрация)  Азаматтық мәдениет – ұстанушыға жеке ұлттық үкімет қызметінің маңызының жалпы оң бағасы; өз ұлтының саяси институттарына мақтаныш сезімі; ресми тұлғалар жағынан ұқыпты және тең қатынас көрсетілімі ашық және лояльды оппозициялық көңіл күйдің көрінісі деген сапаларды иеленеді

9 слайд

#10 слайд
Патриархалдық саяси мәдениет  Саяси мәдениеттің патриархалдық типіне жергілікті құндылықтарға – қауымдастыққа, руға, рулық қауымға, тайпаға т.с.с. азаматтардың бағдар алуы тән болып келеді. Сонымен патриархалдық мәдениетті ұстанған адамдар белгілі бір тұлғаға, көсемге, шаманға бағдар ұстанады. Мұндай қауымдастық мүшелерінің саяси жүйе туралы білімнен хабары болмайды, олардың саяси бағдары экономикалық және діни бағдардан ажырамаған. Сондықтан патриархалдық мәдениетті ұстанған адамдар саяси жүйеден ештеңе күтпейді. Мысалы, Африкадағы тайпаларға патриархалдық саяси мәдениет тән. Оларда атқаруға тиіс арнайы саяси роль деген болмайды. Жергілікті көсемдер мен шамандардың орталық үкіметпен ешқандай қатысы болмайды да, олармен қарым-қатынасы белгілі бір нормалармен айқындалмайды. Патриархалдық саяси мәдениет индустриальды дамушы елдерде де сақталып қалуы мүмкін. Мұндағы азаматтардың көпшілігінің көзқарасы өздерінің өңірлері, тұратын қалалары т.с.с. шеңберінен аспайды.

10 слайд

#11 слайд
Бодандық саяси мәдениет  Саяси мәдениеттің басыбайлылық типі дегеніміз – мәдениеттің тәуелді және бағынышты болуы. Саяси мәдениеттің басыбайлы типі саяси институттары, мекемелері мен ұйымдары және т.с.с. бар қоғамдарға тән. Алайда мұндағы саяси билік «жоғарыдан төменге» деген саяси нормаға айналып, игілікке бөленемін немесе жазалауға ұшыраймын деген оймен жоғарғылардың әмірін орындаушылық саяси дағды болып қалыптасады. Мұндай саяси мәдениет азаматтардың саяси белсенділігі барынша төмен дәрежедегі қоғамда орын алады. Ол негізінен бәсең сипатқа ие және адамдарды саяси жүйеге қатысудан шеттетеді. Сөйтіп, адамдар мұнда саяси саналы бола тұра тек қалыптасқан дәстүрді ғана бағдарға алады.

11 слайд

#12 слайд
Қатынасу саяси мәдениеті  Саяси мәдениеттің белсенділік типі дегеніміз индивидтердің саяси өмірге белсене қатысуымен ерекшеленетін саяси мәдениет болып табылады. Мұнда азаматтар сайлау арқылы өздерінің мүддесін білгірлікпен қорғайды. Мүдделер тобы, партиялар саясатты қалыптастыру процесіне ықпал етеді. Сонымен қатар олар саяси жүйеге өздерінің адалдығын, заңға мойынсұнушылығын және қабылданған шешімдерді құрметтеуін аңғартып отырады.

12 слайд

#13 слайд
« Азаматтық қоғам» ұғымы  Азаматтық қоғам әлеуметтік құрылымдардың қоғам өмірінің дербес саласы ретінде мемлекеттен бөлектенуі нәтижесінде туындайды.  Мемлекет;отбасы, тайпа, ұлт, діни және басқа да қоғамдық ұғымдардан айырмашылығы «азаматтық қоғам» категориясы Х VIII- Х I Х ғғ. зерттеу пәніне айналып, Гегельдің «құқық философиясы» еңбегінде жете зерттелді.  Азаматтық қоғам- бұл әлеуметтік, мәдени, рухани салалар тіршілігінің қамтамасыз етілу жүйесі, олардың өсіп- өніп ұрпақтан ұрпаққа жалғасуы, жекелеген индивидтер мен ұжымдардың мүдделері мен қажеттіліктерін жүзеге асыру, олардың дербес өсуіне жағдай жасауға арналған (дербес, мемлекеттен тәуелсіз) қоғамдық институттар мен қатынастардың жүйесі.  Азаматтық қоғамның белгілері:  адам мен азаматтың құқықтары мен бостандықтарын барынша толық қамтамасыз ету;  өзін- өзі басқаруы;  оның құрылымдарының және адамдардың әр түрлі топтарының бәсекелестігі;  еркін қалыптасатын қоғамдық пікірлер мен плюрализм;  адамның ақпарат алу құқығының нақты іске асуы;  көп салалы экономика;  биліктің заңды және демократиялық сипаты;  құқықтық мемлекет;  адамдардың лайықты өмір сүруін қамтамасыз ететін мемлекеттің лайықты әлуметтік саясаты.  мемлекет өзі әр түрлі қоғамдық мүдделерді ескеру көзі мен бастамасы болып отыр.

13 слайд

#14 слайд
НАЗАРЛАРЫҢЫЗҒА РАХМЕТ!

14 слайд