Тесттердің сәйкестілігі мен сенімділігі
Тесттердің сәйкестілігі мен сенімділігі

#1 слайд
Тесттердің сәйкестілігі
мен сенімділігі
Дайындаған: Қуекесова Г. Т.
1 слайд
Тесттердің сәйкестілігі мен сенімділігі Дайындаған: Қуекесова Г. Т.
#2 слайд
Жоспар
1. Диагностикадан өткізілетін құндылық
сапасының нәтижелеріне сәйкестігі ретінде.
2. Тесттердің әлеуметтік-мәдени бейімділігі.
3. Тест өткізудің ережесі, оның нәтижесінің
өңделуі және интерпретациясы.
2 слайд
Жоспар 1. Диагностикадан өткізілетін құндылық сапасының нәтижелеріне сәйкестігі ретінде. 2. Тесттердің әлеуметтік-мәдени бейімділігі. 3. Тест өткізудің ережесі, оның нәтижесінің өңделуі және интерпретациясы.
#3 слайд
Кіріспе
Психодиагностика
(психо. . . және гр. diagnostikos
- айырып тануға қабілетті) —
адамның психикалық қасиеті
мен күйін ғылыми дәлелді
тәсілдер арқылы сандық
сипатта бағалайтын және нақты
сапалық тұрғыдан талдайтын,
сөйтіп адам психологиясының
көрінісі туралы дұрыс
болжамдық мәлімет беретін
ізденіс аумағы.
3 слайд
Кіріспе Психодиагностика (психо. . . және гр. diagnostikos - айырып тануға қабілетті) — адамның психикалық қасиеті мен күйін ғылыми дәлелді тәсілдер арқылы сандық сипатта бағалайтын және нақты сапалық тұрғыдан талдайтын, сөйтіп адам психологиясының көрінісі туралы дұрыс болжамдық мәлімет беретін ізденіс аумағы.
#4 слайд
•
Психодиагностиканың негізгі мақсаты адамның
жеке дара психологиялық ерекшеліктерін анықтау
және өлшеу. Ол үшін бізге өлшейтін құрал керек,
ондай құрал ретінде психодиагностикалық
әдістер қолданылады. Негізгі
психодиагностикалық әдіс – тест . Тест бұл
қысқа тапсырмалардың бір ізділігі, осы
тапсырмаларды зертелінушінің орындуы
нәтижесінде қорытынды мәліметтердің бір
ізділігі алынады, содан соң олар статистикалық
әдістер арқылы сан және сапасы жағынан
өңделеді. Тест бойынша суммарлық бал тесттің
кілті арқылы есептеледі. Психодиагностикада
тест тек қана өлшеу құралы ғана емес, тест
өлшеудің объективтілігін қамтамасыз ететін
жанама эталон болып табылады. Өйткені
психологияда өлшеудің объективті эталондары
жоқ. Өлшеу эталоны деген өлшенетін қасиеттің
берілген мөлшерін ұрақты сақтайтын физикалық
объект.
4 слайд
• Психодиагностиканың негізгі мақсаты адамның жеке дара психологиялық ерекшеліктерін анықтау және өлшеу. Ол үшін бізге өлшейтін құрал керек, ондай құрал ретінде психодиагностикалық әдістер қолданылады. Негізгі психодиагностикалық әдіс – тест . Тест бұл қысқа тапсырмалардың бір ізділігі, осы тапсырмаларды зертелінушінің орындуы нәтижесінде қорытынды мәліметтердің бір ізділігі алынады, содан соң олар статистикалық әдістер арқылы сан және сапасы жағынан өңделеді. Тест бойынша суммарлық бал тесттің кілті арқылы есептеледі. Психодиагностикада тест тек қана өлшеу құралы ғана емес, тест өлшеудің объективтілігін қамтамасыз ететін жанама эталон болып табылады. Өйткені психологияда өлшеудің объективті эталондары жоқ. Өлшеу эталоны деген өлшенетін қасиеттің берілген мөлшерін ұрақты сақтайтын физикалық объект.
#5 слайд
Тесттің әлеуметтік- мәдени бейімділігі
дегеніміз- тест тапсырмалары мен бағаларының
сәйкес келуі. Егерде тест басқа елден алынған
жағдайда, зерттелетін адам тапсырмаларды
орындау барысында олардың мәдени
ерекшеліктеріне мән беруі керек. Тесттің әлеуметтік-мәдени бейімділігі
5 слайд
Тесттің әлеуметтік- мәдени бейімділігі дегеніміз- тест тапсырмалары мен бағаларының сәйкес келуі. Егерде тест басқа елден алынған жағдайда, зерттелетін адам тапсырмаларды орындау барысында олардың мәдени ерекшеліктеріне мән беруі керек. Тесттің әлеуметтік-мәдени бейімділігі
#6 слайд
Психодиагностикалық тесттерге ерекше талаптар қойылады:
тесттің әлеуметтік- мәдени бейімділігі.
тұжырымдамалардың қарапайымдылығы мен тест
тапсырмалардың бірегейлігі.
тест тапсырмаларын орындауға бөлінген уақыт (1-
1,5 сағ).
тест үшін берілген тест мөлшері.
6 слайд
Психодиагностикалық тесттерге ерекше талаптар қойылады: тесттің әлеуметтік- мәдени бейімділігі. тұжырымдамалардың қарапайымдылығы мен тест тапсырмалардың бірегейлігі. тест тапсырмаларын орындауға бөлінген уақыт (1- 1,5 сағ). тест үшін берілген тест мөлшері.
#7 слайд
Тест мөлшері дегеніміз - бір топ адамдармен жеке
тұлғаның көрсеткіштерін салыстыру.
Мұнда жеке тұлғаның
психологиялық даму деңгейі
бағаланады, яғни мөлшер дегеніміз
нақты бір тесттің репрезентативтік
орта көрсеткіштері.
Жылдан жылға адамдардың
психологиялық дамуы өзгеріп
тұрады, сондықтан тест мөлшері де
өзгеріп отырады. Тест мөлшері әдеттегідей, зерттелетін
адамдардың жасы мен жынысына қарай
таңдап алынған тест нәтижелерімен және
жасына, жынысына қарай келесі релеванттық
дифференциациясы көрсеткіштерінің орташа
алынған бағасымен анықталады.
7 слайд
Тест мөлшері дегеніміз - бір топ адамдармен жеке тұлғаның көрсеткіштерін салыстыру. Мұнда жеке тұлғаның психологиялық даму деңгейі бағаланады, яғни мөлшер дегеніміз нақты бір тесттің репрезентативтік орта көрсеткіштері. Жылдан жылға адамдардың психологиялық дамуы өзгеріп тұрады, сондықтан тест мөлшері де өзгеріп отырады. Тест мөлшері әдеттегідей, зерттелетін адамдардың жасы мен жынысына қарай таңдап алынған тест нәтижелерімен және жасына, жынысына қарай келесі релеванттық дифференциациясы көрсеткіштерінің орташа алынған бағасымен анықталады.
#8 слайд
Тест жүргізу
ережелері:
Тест алдында зерттелетін
адамдар нұсқаулар мен
жақсы танысып алу керек. Тест барысында
зерттелетіндер өзінше
жұмыс істеу керек , бір-
біріне тәуелді болмай,
ықпал етпей. Әр тест үшін нәтижелерді
өңдеу және
интерпретациялау
процедурасы болу керек.Белгілі бір тестті
қолданудан бұрын , оны
өзіне немесе басқа бір
адамға жүргізіп көру
керек.
8 слайд
Тест жүргізу ережелері: Тест алдында зерттелетін адамдар нұсқаулар мен жақсы танысып алу керек. Тест барысында зерттелетіндер өзінше жұмыс істеу керек , бір- біріне тәуелді болмай, ықпал етпей. Әр тест үшін нәтижелерді өңдеу және интерпретациялау процедурасы болу керек.Белгілі бір тестті қолданудан бұрын , оны өзіне немесе басқа бір адамға жүргізіп көру керек.
#9 слайд
Тесттік нормалар 2
жағдайда қолданылады:
Абсолюттік тесттік
нормалар – тест бойынша
алынған шикі бал өлшеу
көрсеткіші ретінде қолданады.
Мұндай нормалар ипсативті
өлшеуге сәйкес келеді. Критериалды тесттік
нормалар - тест бойынша
алынған шикі бал қандай да
әрекеттің сәттілігін қамтамасыз
ететін критерийлермен
(көрсеткіштермен)
байланыстырылады.
9 слайд
Тесттік нормалар 2 жағдайда қолданылады: Абсолюттік тесттік нормалар – тест бойынша алынған шикі бал өлшеу көрсеткіші ретінде қолданады. Мұндай нормалар ипсативті өлшеуге сәйкес келеді. Критериалды тесттік нормалар - тест бойынша алынған шикі бал қандай да әрекеттің сәттілігін қамтамасыз ететін критерийлермен (көрсеткіштермен) байланыстырылады.
#10 слайд
Психологиялық тесттің нәтижелері қиын
бақыланатын факторларға тәуелді:
өлшеу құралының
сапасына психологиялық тесттің ситуациясының
релеванттық мінездемелердің
тұрақтылығына
10 слайд
Психологиялық тесттің нәтижелері қиын бақыланатын факторларға тәуелді: өлшеу құралының сапасына психологиялық тесттің ситуациясының релеванттық мінездемелердің тұрақтылығына
#11 слайд
Психодиагностикалық
әдістеменің сенімділігін екі
әдіспен анықтауға болады:
осы әдістеменің көмегімен әртүрлі
адамдармен алынған нәтижелерді
салыстыру жолымен
осы әдістемені бірдей жағдайларда
қолданғанда алынған нәтижелерді
салыстыру жолымен Әдістеменің нақтылығы
психодиагностикалық эксперимент
барысында бағаланатын қасиеттердің аз
өзгерістердің өзіне жауап қайтару
қабілеттілігі болып есептелінеді.
Психологиялық әдістеменің
нақтылығын өлшеу техникалық
құралдарының нақтылығымен
салыстыруға болады. Мысалы ,
сантиметрге бөлінген метрден ,
миллиметрге бөлінген сызғыштың
ұзындықты әлдеқайда нақтырақ
өлшейді. Ал микрометр деген прибор
ұзындықты 0,001мм дейін нақты
өлшейтін сызғыштан әлдеқайда
нақтырақ.
11 слайд
Психодиагностикалық әдістеменің сенімділігін екі әдіспен анықтауға болады: осы әдістеменің көмегімен әртүрлі адамдармен алынған нәтижелерді салыстыру жолымен осы әдістемені бірдей жағдайларда қолданғанда алынған нәтижелерді салыстыру жолымен Әдістеменің нақтылығы психодиагностикалық эксперимент барысында бағаланатын қасиеттердің аз өзгерістердің өзіне жауап қайтару қабілеттілігі болып есептелінеді. Психологиялық әдістеменің нақтылығын өлшеу техникалық құралдарының нақтылығымен салыстыруға болады. Мысалы , сантиметрге бөлінген метрден , миллиметрге бөлінген сызғыштың ұзындықты әлдеқайда нақтырақ өлшейді. Ал микрометр деген прибор ұзындықты 0,001мм дейін нақты өлшейтін сызғыштан әлдеқайда нақтырақ.
#12 слайд
Психодиагностика
Объективті әдістер / Жетістік тесттері
ЖЕТІСТІК ТЕСТТЕРІ
Нормаларға бағытталған Критериальды-бағытталған
- Оқуға үміткерлерді іріктеу;
- Қалыпты таралуы;
- Стандарттау үлгісі бар;
- Қиындықтарға сәйкес таңдалған
тапсырмалар. - Білімді игеру дәрежесін аттестаттау;
- Ассиметриялық таралу;
- Стандарттау үлгісі жоқ;
- Техникалық тапсырма бойынша
таңдалған жұмыстар.
12 слайд
Психодиагностика Объективті әдістер / Жетістік тесттері ЖЕТІСТІК ТЕСТТЕРІ Нормаларға бағытталған Критериальды-бағытталған - Оқуға үміткерлерді іріктеу; - Қалыпты таралуы; - Стандарттау үлгісі бар; - Қиындықтарға сәйкес таңдалған тапсырмалар. - Білімді игеру дәрежесін аттестаттау; - Ассиметриялық таралу; - Стандарттау үлгісі жоқ; - Техникалық тапсырма бойынша таңдалған жұмыстар.
#13 слайд
Психодиагностика
ПСИХОМЕТРИЯ / ТЕСТ
Жеке айырмашылықтарды өлшеудің ғылыми негізделген
әдісі ретінде қарастыру үшін келесі сапалық өлшемдерге
сәйкес келуі керек:
* Өлшеу, санау және түсіндіру бойынша стандартталған
процедуралар;
* Сенімділік;
* Валидтілік;
* Дискриминация.
13 слайд
Психодиагностика ПСИХОМЕТРИЯ / ТЕСТ Жеке айырмашылықтарды өлшеудің ғылыми негізделген әдісі ретінде қарастыру үшін келесі сапалық өлшемдерге сәйкес келуі керек: * Өлшеу, санау және түсіндіру бойынша стандартталған процедуралар; * Сенімділік; * Валидтілік; * Дискриминация.
#14 слайд
Психодиагностикалық тест
Педагогикалық диагностика
стандартты әдістемелерін айтады.
Бұл әдістемелер зерттелетін
қасиеттердің даму дәрежесінің
салыстырмалы сапалық және
сандық көрсеткіштерді алуға
көмектеседі. Барлық кезде бірдей
болғандықтан бұл әдістемелерді
стандарттық деп
айтамыз,зерттелетін адам алатын
жағдай мен нұсқаудан бастап,
есептеу мен интерпретацияны
алатын көрсеткіштермен
аяқтайды.
Тестпен алынған бағаларды
қашан қай жерде алынғанына
қарамастан, бір бірімен
салыстыруға болады,
сондықтан біз оны
салыстырмалы дейміз.
14 слайд
Психодиагностикалық тест Педагогикалық диагностика стандартты әдістемелерін айтады. Бұл әдістемелер зерттелетін қасиеттердің даму дәрежесінің салыстырмалы сапалық және сандық көрсеткіштерді алуға көмектеседі. Барлық кезде бірдей болғандықтан бұл әдістемелерді стандарттық деп айтамыз,зерттелетін адам алатын жағдай мен нұсқаудан бастап, есептеу мен интерпретацияны алатын көрсеткіштермен аяқтайды. Тестпен алынған бағаларды қашан қай жерде алынғанына қарамастан, бір бірімен салыстыруға болады, сондықтан біз оны салыстырмалы дейміз.
#15 слайд
Практикалық тест өткізу үшін дайындық жұмыс жүргізу
керек. Зерттелетіндерге тест ұсынылып, оған тест не
үшін керек, қандай мақсаттары үшін, оның нәтижесінде
қандай нәтижелер алынуы мүмкін, олар өмірде қалай
қолдануға болатынын түсіндіреді. Нұсқау таратылып,
барлық зерттелетіндер оны жақсылап түсініп алу керек.
Содан кейін барып тест жүргізіледі. Қорытынды
15 слайд
Практикалық тест өткізу үшін дайындық жұмыс жүргізу керек. Зерттелетіндерге тест ұсынылып, оған тест не үшін керек, қандай мақсаттары үшін, оның нәтижесінде қандай нәтижелер алынуы мүмкін, олар өмірде қалай қолдануға болатынын түсіндіреді. Нұсқау таратылып, барлық зерттелетіндер оны жақсылап түсініп алу керек. Содан кейін барып тест жүргізіледі. Қорытынды
шағым қалдыра аласыз













