#1 слайд
Орындаған; Пайзахметова Ноила Қабылдаған;Махмудова .Н. Н Вирустық инфекция қоздырғыштары. АИТВ қоздырғыштары.

1 слайд

#2 слайд
АИТВ инфекциясы - антропонозды, созылмалы түрде өтетін түрлі механизммен таралатын вирусты жұқпалы ауру.  Адамның иммундық жүйесін зақымдап, қорғаныс қабілетінің кемдігіне соқтырады, микробтар мен вирустардың әсерінен өкпенің қабынуы, мидың зақымдалуы, қанға таралу, қатерлі ісік аурулары пайда болады.  Қоздырғышы- РНКлы, Retroviridae туыстығына жататын вирустар, 3000 жуық серологиялық варианттары табылған. I тип Орталық Африка, Европа, Америка, Азияда II тип Батыс және Орталық Африка, Америка, Европада таралады.

2 слайд

#3 слайд
 Вирустар сыртқы ортаның физикалық, химиялық әсеріне төзімсіз.  Температура +56 0 – 30 минут, +70+80 0 – 10 минут, қайнатқанда -1 минутта өледі  Спирт,эфир,ацетон, 0,2% гипохлорид ерітіндісі әсерінен тез өледі  Төменгі температура, УФ сәулелерінің әсеріне төзімді.

3 слайд

#4 слайд
Инфекция көзі  Инфекция көзі: науқас адам және вирустасымалдаушы  АИТВ инфекциясын жұқтырған және науқас адам аурудың барлық кезеңдерінде қайтыс болғанға дейін жұқпалы болады  Вирустар көп мөлшерде қан, жұлын сұйықтығы мен спермадан табылады, аз мөлшерде сілекей, көкірек сүті, тер, зәр, нәжісте табылады

4 слайд

#5 слайд
Беріліс механизмдері  1.Жыныстық қатынас - қорғану тәсілдерін қолданбай жыныстық қатынаста болған кезде жұғады. Жыныстық жақындасу кезінде әріптестердің жыныс мүшелерінің шырышты сілекей қабығындағы жарақатқа, қанға немесе сары суға вирус түссе ауруды жұқтырады. Қатерлі жыныстық қатынастар гомосексуалисттер, бисексуалисттер, жезөкшелер арасында кеңінен таралған.  2. Парентералдық жолмен - АИТВ инфекциясын жұқтырған адамның қаны, қан препараттары, залалсызданбаған медициналық инструменттер арқылы таралады (қан құю, қан жұққан шприцпен инені қайта пайдалану, татуировка, емдеу диагностикалық шаралар).  3. АИТВ вирусын жұқтырған анадан балаға жүктілік, босану немесе емізу кезінде микрожарақат арқылы жұғады

5 слайд

#6 слайд
Патогенезі  АИТ вирустары адамның иммундық клеткаларын зақымдайды  Нәтижесінде түрлі микроорганизмдер мен қатерлі ісіктерге қарсы тұру қабілеті нашарлайды  Қалыпты жағдайда ауру тудырмайтын шартты-патогенді микроорганизмдер өте қауіпті инфекциялардың дамуына алып келеді  Ауыр асқынулар өлім себепшісі болады

6 слайд

#7 слайд
АИТВ инфекциясы 4 кезеңде өтеді:  І кезең: белгілері жоқ жасырын кезең  ІІ кезең: 2а –алғашқы белгілерінің пайда болуы;  2 б- екіншілік инфекцияларды қосылуы, иммунитет тапшылығы жоқ;  ІІІ кезең - екіншілік инфекцияларды қосылуы, иммунитет тапшылығы бар  ІҮ кезең -ЖИТС (терминалдық кезең )

7 слайд

#8 слайд
 Жасырын кезең - 3 апта - 2 ай, 5-10 жыл.  АИТ вирустарына қарсы антиденелер жұқтырғаннан кейін 2-3 аптада пайда болады.  Екінші кезең: дене қызуы көтеріледі, тамағы ауырады, лимфа бездері үлкейеді, теріде бөртпелер пайда болады. 2-4 аптадан кейін өз бетінше кетеді. Тек лабораторлық зерттеу кезінде антиделер анықталады. Салмақ азаюы 10%  Үшінші кезеңде дене қызуы көтеріледі, лимфоаденопатия , салмағы төмендейді, іші өтеді, әлсіздік, ұйқы бұзылу, терлегіштік, бөртпе, қышыма байқалады. Салмақ азаюы 30%

8 слайд

#9 слайд
 Төртінші сатысы. АИТВ инфекциясының соңғы терминалды сатысы- ЖИТС деп аталады.  Түрлі инфекциялар асқынады, қатерлі ісіктер, орталық нерв жүйесінің зақымдалуы дамиды.  Кахексия, пневмония, онко-, инфекто СПИД

9 слайд

#10 слайд

10 слайд

#11 слайд
Зертханалық тексеру әдістері:  ИФА әдісімен вирустарға қарсы антиденелерді анықтау;  Иммуноблотинг әдісімен референс зертханада – Республикалық СПИД орталығында АИТВ қарсы арнайы ақуыздарды тексеру;  ПТР әдісі – полимеразалы тізбекті реакциясы арқылы РНК геномдарын анықтау;  Иммундық жүйеде арнайы өзгерістерді анықтау: СД 4 лимфоциттер 350-500 клеткадан кем және РНК 30 000 жоғары болғанда арнайы емдеу жүргізіледі. Т-хелпер және Т- супрессор арақатынасы нормама 1,8-2,0; Т –хелпер нормада – 5000-8000 клетка 1 мл;

11 слайд

#12 слайд
Емделуі Этиотропты антиретровирусты емдік препараттар 2 топқа бөлінеді: 1. Кері транскриптаза ингибиторлары: зидовудин (ретровир), хивид, ставудин, невирапин, видекс, комбивир, фосфазид. 2. Протеаза ингибиторлары: индинавир, саквинавир, ритонавир, нельфинавир. 3. Арнайы емес вирустарға қарсы препараттар: циклоферон, ИИБЖ

12 слайд

#13 слайд
АИТВ инфекциясының таралу жолдары мен таратушы факторлары №Таралу жолдары Барлығ ы % 1Гетеросексуалды қатынас 314 20,8 2 Нароктикті тамырға егу 795 53 3 Ауруханаішілік таралу 136 9 4Гемотрансфузия 2 0,14 5Анадан балаға 45 2,84 6Белгісіз 210 14,04 7Гомо- және бисексуалды - - Барлығы: 1502 100

13 слайд

#14 слайд
АИТВ- инфекциясының беріліс механизмі:  АИТВ –жұқтырған адамның қаны дені сау адамның ағзасына енген кезде (есірткіні ортақ шприцпен ине арқылы қолдану)  АИТВ - жұқтырған анадан балаға (жүктілік, босану және емізу кезінде)  АИТВ –жұқтырған адаммен мүшеқапсыз жыныс қатынасы кезінде.

14 слайд

#15 слайд
АИТВ-инфекциясы. тұрмыстық қарым- қатынаста жұқпайды  АИТВ инфекциясы ортақ ыдыс-аяқ, дәретхана, бассейнді пайдаланғанда немесе қол алысу, сүйісу, құшақтасу кезінде, маса және басқа жәндіктердің шағуынан жұқпайды.  Ешкім АИТВ инфекциясын жұқтырудан қауіпсіздендірілмеген. Кез келген адам жынысына, жасына, мекен жайына, діни көзқарасына қатыссыз АИТВ-ны жұқтыра алады.  Инфекцияны жұқтырудан тек қана әр адамның білімі (АИТВ-ның берілу жолдары мен оның алдын алу) мен икемділігі сақтай алады.

15 слайд

#16 слайд
АИТВ инфекциясын жұқтыру жолдары: - Қан тамырына есірткілерді ортақ инемен шприцтерді қолдану - АИТВ – мен зақымданған донордың қанын құю немесе мүшелері мен тіндерін ауыстыру - Медициналық манипуляциялар кезінде өңделмеген құралдарды пайдалану - Татуировка мен пирсинг жасау, бөтен щетканы пайдалану

16 слайд

#17 слайд
Ауруханаға жатқызу көрсетпелері:  АИТВ инфекциясын жұқтырған науқас ЖИТСпен күресу орталығында не жұқпалы аурулар ауруханасында арнайы бокстарда емделеді. Ауруханаға жатқызу клиникалық, эпидемиологиялық, психоәлеуметтік көрсеткіштерге сәйкес.  Клиникалық қажеттілік : қосымша аурулардың асқынуы ( вирусты, бактериалды инфекциялар). Антиретровирусты ем СД4 лимфоциттер 1мкл 200 ден кем болғанда, РНК лы вирустар 1мл плазмада 55000 колониядан көп болғанда жасалады.  Эпидемиологиялық қажеттілік : қан кету, қан аралас қақырық бөліп шығару, туберкулездің ашық формасы. Ауруханада бөлек бокстарда емделеді, басқа АҚТҚ инфекциясын жұқтырғандармен қатынасы шектеледі.  Психологиялық, әлеуметтік қажеттілік : суицид қауіпі, агрессия, жанұядағы конфликт .

17 слайд

#18 слайд
АИТВ инфекциясына қарсы зертханалық тексеру: Тексеруге тиісті контингент  Профилактикалық көрсетпелер Жүкті әйелдер Донорлар Қан Сперма Плазма Органдар Қауіпі жоғары топтар  Гемофилия аурулары Гомосексуалисттер  Қан құйдырушылар ЖЖЖА  Шет елде болғандар Наркомандар  Жезөкшелер  Шет елден келгендер: оқуға, ұзақ уақыт жұмыс істеуге Клиникалық көрсетпелер:  Ұзақ уақыт дене қызуының көтерілуі  Ұзақ уақыт іш өту  Дене салмағын жоғалту  Саркома Капоши  Орталық нерв жұйесінің аурулары  Емделмейтін пневмония

18 слайд