Ыбырай Алтынсарин “Атымтай жомарт” 5- сынып

#1 слайд
- Мен саған тілеймін:
-Ба қыт
-Денсаулық
-Барлығын да
- Барлық жерде
- Сәлеметсің бе?
1 слайд
- Мен саған тілеймін: -Ба қыт -Денсаулық -Барлығын да - Барлық жерде - Сәлеметсің бе?
#2 слайд
2 слайд
#3 слайд
« Суреттер: Не болды?» әдісі
- Суреттен не байқадыңыздар?
- Бұл қандай адам?Оның бойында қандай
жақсы қасиет бар деп ойлайсыз?
- Бүгінгі сабақтың тақырыбы не жайлы?
Болжаңыз.
3 слайд
« Суреттер: Не болды?» әдісі - Суреттен не байқадыңыздар? - Бұл қандай адам?Оның бойында қандай жақсы қасиет бар деп ойлайсыз? - Бүгінгі сабақтың тақырыбы не жайлы? Болжаңыз.
#4 слайд
ТАҚЫРЫБЫ:
Ыбырай Алтынсарин
“ Атымтай жомарт”
4 слайд
ТАҚЫРЫБЫ: Ыбырай Алтынсарин “ Атымтай жомарт”
#5 слайд
Оқу мақсаттары:
Т/Ж2 Әдеби шығарманың
тақырыбы мен идеясын
анықтау
А/И2 Эпикалық шығармадағы
автор бейнесін анықтау
5 слайд
Оқу мақсаттары: Т/Ж2 Әдеби шығарманың тақырыбы мен идеясын анықтау А/И2 Эпикалық шығармадағы автор бейнесін анықтау
#6 слайд
I топ: Дәулет
II топ: Қанағат
III топ: Жомарт
6 слайд
I топ: Дәулет II топ: Қанағат III топ: Жомарт
#7 слайд
«С өз маржан »
Ескі -құсқы - тозығы жеткен,ұзақ пайдаланылған,ұсталған
көне тоз зат.
Жарлы - жоқ - жітік,кедей.Бұл жерде сондай адамға ұқсап
деген мағынаны білдіреді.
Әбірет - үлгі - өнеге,ғибрат.
Пұл - ақша - қаржы - қаражат
Көңілге жел кіру - басқа адамдарды менсінбеу,тәкаппар
болу.
Кем - кетік - жоқ - жітік,жарлы - жақыбайлы,кедей деген
мағынада.
Тұтынсам - өзім ғана пайдалансам,өз пайдама ғана
жаратсам
деген сөз.
7 слайд
«С өз маржан » Ескі -құсқы - тозығы жеткен,ұзақ пайдаланылған,ұсталған көне тоз зат. Жарлы - жоқ - жітік,кедей.Бұл жерде сондай адамға ұқсап деген мағынаны білдіреді. Әбірет - үлгі - өнеге,ғибрат. Пұл - ақша - қаржы - қаражат Көңілге жел кіру - басқа адамдарды менсінбеу,тәкаппар болу. Кем - кетік - жоқ - жітік,жарлы - жақыбайлы,кедей деген мағынада. Тұтынсам - өзім ғана пайдалансам,өз пайдама ғана жаратсам деген сөз.
#8 слайд
Артық болмас білген
Атымтай жомарт - Шығыс халықтары фольклорында кездесетін жағымды
образ ретінде сипатталатын кейіпкер.Түп - төркіні Тай тайпасының ақыны
Хатим ибн Абдоллахқа ( Хатим - Тай ) саяды.Оның нақты қай жылдары
өмір сүрегені белгісіз,алайда ғалымдар арасында VI ғасырда өмір сүрген
деген болжам бар.Атымтай жомарт туралы шығармалар ерте кезден
белгілі.Олар сюжеттік,жанрлық сипатына қарай үш топқа бөлінеді:
1-топта ғы шығармалар хикаяттық сипатта баяндалады.Онда Атымтай
Жомарттың өмірі әңгімеленеді,оның жомарт болу себептері баяндалады.
2- топтағы шығармалар - қиял – ғажайып ертегілері.Олардың сюжеті бір -
бірімен үндес.Мұнда Атымтай жомарт - асқан бай,таусылмас қазынаның
иесі.Жомарт болуы осыдан.
3- топтағы шығармалар - тұрмыс - салт ертегілері.Бұларда Атымтай жомарт -
келген қонаққа берер асы жоқ,тақыр кедей.Сонда да жомарт болып
бейнеленеді.Адамға деген қайырымдылық.сүйіспеншілік - оның ең басты
қасиеті екені ашыла түседі.Атымтай жомарт туралы аңыз -
ертегілер,негізінен, « Мың бір түннен »бастау алады.Ыбырай Алтынсарин
әңгімесі оның өмірі мен жомарт болу себебін нақты
баяндайтындықтан,әңгіменің хикаяттық түріне жатады.
8 слайд
Артық болмас білген Атымтай жомарт - Шығыс халықтары фольклорында кездесетін жағымды образ ретінде сипатталатын кейіпкер.Түп - төркіні Тай тайпасының ақыны Хатим ибн Абдоллахқа ( Хатим - Тай ) саяды.Оның нақты қай жылдары өмір сүрегені белгісіз,алайда ғалымдар арасында VI ғасырда өмір сүрген деген болжам бар.Атымтай жомарт туралы шығармалар ерте кезден белгілі.Олар сюжеттік,жанрлық сипатына қарай үш топқа бөлінеді: 1-топта ғы шығармалар хикаяттық сипатта баяндалады.Онда Атымтай Жомарттың өмірі әңгімеленеді,оның жомарт болу себептері баяндалады. 2- топтағы шығармалар - қиял – ғажайып ертегілері.Олардың сюжеті бір - бірімен үндес.Мұнда Атымтай жомарт - асқан бай,таусылмас қазынаның иесі.Жомарт болуы осыдан. 3- топтағы шығармалар - тұрмыс - салт ертегілері.Бұларда Атымтай жомарт - келген қонаққа берер асы жоқ,тақыр кедей.Сонда да жомарт болып бейнеленеді.Адамға деген қайырымдылық.сүйіспеншілік - оның ең басты қасиеті екені ашыла түседі.Атымтай жомарт туралы аңыз - ертегілер,негізінен, « Мың бір түннен »бастау алады.Ыбырай Алтынсарин әңгімесі оның өмірі мен жомарт болу себебін нақты баяндайтындықтан,әңгіменің хикаяттық түріне жатады.
#9 слайд
« Ішкі шеңбер мен сыртқы шеңбер » әдісімен
шығарманың фабуласын айту. Жұптық жұмыс.
Сыртқы шеңбер
Ішкі шеңбер
9 слайд
« Ішкі шеңбер мен сыртқы шеңбер » әдісімен шығарманың фабуласын айту. Жұптық жұмыс. Сыртқы шеңбер Ішкі шеңбер
#10 слайд
ТАЛҚЫЛАУ СҰРАҚТАРЫ
1 . Әңгіменің басты кейіпкері кім,ол
қандай адам?
2 . Таныстары нені білгісі келді?
3 . Атымтай не деп жауап берді?
4 . Атымтай айтқан еңбектенудің
төрт түрлі себебін ата.
10 слайд
ТАЛҚЫЛАУ СҰРАҚТАРЫ 1 . Әңгіменің басты кейіпкері кім,ол қандай адам? 2 . Таныстары нені білгісі келді? 3 . Атымтай не деп жауап берді? 4 . Атымтай айтқан еңбектенудің төрт түрлі себебін ата.
#11 слайд
« Топтас,ойлан,бөліс » әдісі. Топтық
жұмыс.
I топ « Оқиға тізбегі » әдісі арқылы оқиғаларды
рет - ретімен сызбаға орналастырып жазыңыз.
II топ Атымтай жомарттың еңбектенудің төрт
түрлі себебінің мәнін бір сөйлеммен түсіндір.
III топ Рөлдік ойын .
11 слайд
« Топтас,ойлан,бөліс » әдісі. Топтық жұмыс. I топ « Оқиға тізбегі » әдісі арқылы оқиғаларды рет - ретімен сызбаға орналастырып жазыңыз. II топ Атымтай жомарттың еңбектенудің төрт түрлі себебінің мәнін бір сөйлеммен түсіндір. III топ Рөлдік ойын .
#12 слайд
« БІЛГЕНГЕ МАРЖАН » ЖЕКЕ ЖҰМЫС.
Берілген сөздің мағынасын анықтай отырып, осы
сөз кездесетін мақал - мәтелді дәптерлеріңе
жазыңдар.
Сөз Мағына Мақал - мәтел
жомарт
қанағат
дәулет
12 слайд
« БІЛГЕНГЕ МАРЖАН » ЖЕКЕ ЖҰМЫС. Берілген сөздің мағынасын анықтай отырып, осы сөз кездесетін мақал - мәтелді дәптерлеріңе жазыңдар. Сөз Мағына Мақал - мәтел жомарт қанағат дәулет
#13 слайд
« Кейіпкер келбеті »
Атымтай жомарт қа тән
бес қасиетті жаз.
13 слайд
« Кейіпкер келбеті » Атымтай жомарт қа тән бес қасиетті жаз.
#14 слайд
«Сана сая жолы» әдісі.
Сұрақ:
1 .Бүгінгі күні Атымтай сияқты жомарт адамдар
бар ма? Естігендеріміз бен көргендерімізді
ортаға салайық.
2 .Сенің пікіріңше жомарт адам қандай болуы
керек?
3 .Атымтай Жомарт сияқты күн сайын үстімізге
ескі - құсқы киім киіп жұмыс жасағанымыз
дұрыс па?
Ия жоқ
Өз пікіріңді дәлелде .
14 слайд
«Сана сая жолы» әдісі. Сұрақ: 1 .Бүгінгі күні Атымтай сияқты жомарт адамдар бар ма? Естігендеріміз бен көргендерімізді ортаға салайық. 2 .Сенің пікіріңше жомарт адам қандай болуы керек? 3 .Атымтай Жомарт сияқты күн сайын үстімізге ескі - құсқы киім киіп жұмыс жасағанымыз дұрыс па? Ия жоқ Өз пікіріңді дәлелде .
#15 слайд
« БЕС ЖОЛДЫ ӨЛЕҢ » ӘҢГІМЕ
КЕЙІПКЕРІНЕ ТАЛДАУ ЖАСА.
1 . Зат есім. Кім?Не? ( 1 сөз )
2 . Сын есім. Қандай? ( 2 сөз )
3 . Етістік. Не істеді? (3 сөз )
4 . Сөйлем (4 сөз )
5 . Мақал ( еңбек туралы )
15 слайд
« БЕС ЖОЛДЫ ӨЛЕҢ » ӘҢГІМЕ КЕЙІПКЕРІНЕ ТАЛДАУ ЖАСА. 1 . Зат есім. Кім?Не? ( 1 сөз ) 2 . Сын есім. Қандай? ( 2 сөз ) 3 . Етістік. Не істеді? (3 сөз ) 4 . Сөйлем (4 сөз ) 5 . Мақал ( еңбек туралы )
#16 слайд
Сабақты бекіту:
Әңгіменің тақырыбы
мен идеясы
16 слайд
Сабақты бекіту: Әңгіменің тақырыбы мен идеясы
#17 слайд
КЕРІ БАЙЛАНЫС:
« СЫНЫПТАН ШЫҒУ
БИЛЕТІ »
17 слайд
КЕРІ БАЙЛАНЫС: « СЫНЫПТАН ШЫҒУ БИЛЕТІ »
шағым қалдыра аласыз



Бұл курс Қазақстан Республикасы Оқу-ағарту министрлігімен келісілген