Сынып

10

Күні

11.11.2024ж

Тақырыбы:

15 қараша – Ұлттық валюта – теңге күні «Ұлттық теңге - Тәуелсіздігіміздің нышаны»

Қауіпсіздік сабағы

№ 10-САБАҚ «Адамның жеке шекарасын қорғаудағы негізгі ережелері»

Құндылық:

Тәуелсіздік және отаншылдық. Еңбекқорлық және кәсіби біліктілік.

Мақсаты:

Өзінің халқына деген сүйіспеншілігін білдіру және ұлттық мәдениетті құрметтеу

Мемлекеттің дамуындағы ел бірлігінің маңызын бағалау және мемлекетінің дамуы үшін жеке жауапкершілікті сезіну; Ұлттық және мәдени бірегейлікті сезіну; Халық пен мемлекеттің тарихи жетістіктеріне мақтаныш сезімін ояту және мәдени мұрасын, дәстүрлерін әрі қарай ілгерілету; Мемлекеттің, қоғамның дамуы үшін еңбекті, өзінің және басқалардың еңбегінің нәтижелерін бағалай білу; Жеке өмірлік жоспарларды, қажеттіліктерді ескере отырып, білім мен кәсіби қызметті саналы түрде таңдауға

дайын болу.

Қауіпсіздік сабағы: Жеке шегара туралы түсінік беру, жеке шегараны қорғау ережелерімен таныстыру.

Негізгі міндеттері:

- жеке шегара бұзылуының кең таралған түрлеріне тоқталу;

- адамның жеке шегарасы: психологиялық, физикалық, эмоциялық түрлерін зерттеу;

- адам өзінің жеке шегарасын қалыптастыруда ұстану керек негізгі үш ережені анықтау.

Күтілетін нәтиже:

Өзінің халқына деген сүйіспеншілігін білдіріп, ұлттық мәдениетті құрметтейді;

Мемлекеттің дамуындағы ел бірлігінің маңызын бағалап, мемлекетінің дамуы үшін жеке жауапкершілікті сезінеді; Ұлттық және мәдени бірегейлікті сезінеді; Халық пен мемлекеттің тарихи жетістіктеріне мақтаныш сезімін оянып,мәдени мұрасын, дәстүрлерін әрі қарай ілгерілетеді; Мемлекеттің, қоғамның дамуы үшін еңбекті, өзінің және басқалардың еңбегінің нәтижелерін бағалай біледі; Жеке өмірлік жоспарларды, қажеттіліктерді ескере отырып, білім мен кәсіби қызметті саналы түрде таңдауға

дайын болады.

Қауіпсіздік сабағы бойынша: оқушылар өзіне деген сенімділігін арттырып, эмоциясын бақылай білуге үйренеді.

Уақыты

Бөлімі

Мұғалімнің әрекеті

Оқушының әрекеті

Ресурстар

Сабақтың басы

5 мин

Сәлемдесу.

Ынтымақтастық атмосферасын қалыптастыру.

Гимн орындалады.
https://www.youtube.com/watch?v=TwhxoGcngFM&t=88s тақырыпқа байланысты бейнематериал көрсету.

Талқылау сұрақтары:

 Сіздің ойыңызша, теңгенің ұлттық экономика үшін маңызы қандай?

 Басқа елдердің валюталарынан қандай қызықты ерекшеліктер байқадыңыз?

 Егер сіз теңгенің жаңа үлгісін жасасаңыз, оның дизайнына қандай ұлттық символдарды қосар едіңіз?

Мұғалімді мұқият тыңдайды.

Сұрақтарға жауап беріп, өз ойларын ортаға салады.

Презентация

Жазба дәптері

Сабақтың ортасы

20 мин

Теңге тарихы:

• Теңгенің алғаш рет 1993 жылы 15 қарашада айналымға енген.

• Ұлттық валютаны енгізудің негізгі себебі – Қазақстанның егемендігін нығайту, дербес экономика құру .

• Теңгенің алғашқы үлгілерінде ұлттық символика мен тарихи тұлғалардың бейнелері көрініс тапқаны.

Теңгенің дизайны:

• Қазіргі теңгенің дизайнындағы өзгерістер мен жаңартуларды түсіндіру.

• Теңгеде қазақтың мәдени мұрасы, тарихы бейнеленген. Мысалы, Шоқан Уәлиханов, Әбілқайыр хан сияқты ұлы тұлғалар, ұлттық ою-өрнектер, сәулет өнері үлгілері бар.

Ойын - "Теңгені тану":

• Оқушыларға бірнеше купюра мен тиындардың суреттерін көрсету, олардың ерекшеліктерін айтып, сұрақтар қою.

• Тиындар мен купюраларды номиналы бойынша анықтау, ерекшеліктерін талдау.

Талқылау:

• Оқушылардан ұлттық валютаның маңызы туралы сұрау.

• Теңге күнінің мәнін талқылау: ұлттық құндылықтарды, елдің экономикасы мен егемендігін нығайтудағы рөлін түсіндіру.

-мұғалімді мұқият тыңдайды

-талқылауға белсене қатысады.

Презентация

Жазба дәптері

Үлестірмелі материалдар

10 мин

Қауіпсіздік сабағы:

Сабақтың барысы

1. Кіріспе (2 мин)

Жеке шегара әр адамға өзін жайлы ұстау үшін керек. Егер адам өзін жайсыз сезінсе, бұл кейін күйзеліске әкеп соқтыруы мүмкін. Мысалы, бейтаныс адам сізге сүйкеніп тұрса, рұқсатсыз қолыңыздан ұстаса, жаныңызға келіп отырса, көз алмай қарап тұрса немесе телефоныңыздағы хабарламаға көз салып оқып отырса, бұл сізге жайсыздық тудырады. Мұндай қылықтар жеке шегараны бұзуға жатады. Сонымен қатар, эмоциялық шегара деген де болады. Егер бейтаныс адам немесе жақыныңыз сізге ашуланып, дауыс көтерсе, ол да сіздің шегараңызды бұзғанға жатады. Себебі, бұл сізге жайсыздық тудырып тұр. Жеке шегараны құру басқалардың сіздің өміріңізге араласпауына, өзіңізге сенімді болуыңызға көмектеседі. Бір сөзбен айтқанда, біздің эмоциялық, физикалық қауіпсіздігімізді қамтамасыз етеді. Кейбір адамның санасында «жеке шегара» деген ұғым жоқ. Мысалы, ол біреудің затын рұқсатсыз алады, сұрамайды. Ондай адамдарда жеке шегара бала күннен қалыптаспағандықтан, өзгелердің шегарасынан рұқсатсыз өте береді. Сондықтан өзгелердің де шегарасына құрметпен қарау керек.

Есте сақта!

- Ең алдымен, адам өзінің қалауын, қажеттілігін нақты білуі керек.

- Екіншіден, өз шегараларыңа сенімді болу.

- Біреу сізге ұнамайтын қағиданы ұсынса, өз шегараңызды қорғап, бас тарта білуіңіз керек. - Өз шегараңыздан ұялмауыңыз керек.

Үшіншіден, көмек сұраудан қорықпау қажет.

2. Негізгі бөлім

Жеке шегаралардың түрлері:

Эмоциялық. Олар эмоциялық әл-ауқат пен психиканы қорғауға арналған. Мысалы, жақын адамдар сізбен моральдық тұрғыдан сөйлескенде сізді ренжітеді және сіз олардан бас тартуды сұрайсыз.

Физикалық. Сізге қандай физикалық өзара әрекеттесу ұнамайтынын анықтаңыз. Мысалы, сіз сәлемдесу кезінде басқалармен құшақтасуға ыңғайсызданасыз және сіз мұны жасамауды сұрайсыз.

Жұмыс уақытында. Сіздің лауазымдық міндеттеріңізден тыс жүктемелерді, соның ішінде психологиялық жүктемелерді алмау.

Уақытша. Басқалардың сіздің уақытыңызды теріс пайдалануына жол бермеңіз. Сіз біреуге қазір бос емес екеніңізді айтқан сайын және кейінірек жауап берген сайын осындай шегараларды белгілейсіз.

Материалдық. Оларға сіздің меншігіңізге және жеке кеңістігіңізге қатысты ережелер кіреді. Мысалы, сіз үйде болмаған кезде басқалардың бөлмеңізге кіруіне немесе заттарыңызды алуына қарсысыз.

Жеке шегараларды қалай құруға болады?

Жеке шегараларды тиімді қорғау үшін келесі бірнеше ережелерді білу қажет:

1. Ең алдымен, түсіну керек: жеке шегараны қорғау – бұл біздің жеке жауапкершілігіміз. Адамдар бізбен өзімізге рұқсат еткендей әрекет етеді.

2. Қарапайым шын жүректен сұрау көбінесе ұзақ уәде пен қысымға қарағанда әлдеқайда тиімді жұмыс істейді. «Мейірімді болып, айқайламаңыз. Маған сенің айқайлағаның ұнамайды».

3. Алдыңғы келісімдерді тыныш еске түсіруге дайын болыңыз. Егер адам бір нәрсені ұмытып кетсе, ашуланбаңыз.

4. Агрессия әрқашан агрессияны тудырады. Егер сізге қарсы ауызша агрессия қолданылса, жанжалға түспегенжақсы. Рольдік ойын. Топтағы оқушылар адамның жеке шегаралары бұзылған жағдайлардың мысалдарын сахналайды және оларды қорғау жолдарын көрсетеді.

4. Қорытынды: сабақ тақырыбы бойынша жадынамалар тарату.

Пайдалы сілтеме: https://www.youtube.com/live/H8OH6O90c8o?si=Te-ipkM6n3o2_1jo

-мұғалімді мұқият тыңдайды.

-Пікірталасқа белсене қатысады.

Презентация

Жазба дәптерлері

Түрлі түсті қарындаш, А4 қағаз

Пайдалы сілтеме:

https://youtu.be/sJgmacWuhW0

Сабақтың соңы

5мин

«ҚҚҚ» әдісі бойынша кері байланыс

Тиімді кері байланыс береді

Стикер, жапсырма қағаз