Мұғалімнің аты-жөні:

Пән/Сынып:

5 сынып

Күні:

Тарау немесе бөлім атауы:

5.1А Натурал сандар және нөл саны

Сабақтың тақырыбы:

Формула. Формула арқылы есептеу. Мәтін есептерді шығару

Оқу мақсаты:

5.5.1.9

мәтінді есептерді шығару үшін формулаларды қолдану;

Бағалау критериі:

Мәтін есептің мағынасын түсінеді және теңдеу құра алады;

Құрылған теңдеулердің шешу алгоритмін біледі;

Мәтін есепті тиімді тәсілдерін біледі және кері есептер құратыра алады.

Құндылықты дарыту:

Уақытты тиімді жоспарлай білу және кез-келген іс-әрекеттің нәтижелеріне қол жеткізу және жақсарту үшін күш салу

Саралап оқыту тапсырмалары

Ұжымдық жұмыс

Жаңа тақырыптың түсіндірілуі

Сабақ мақсаты мен бағалау критерийлерін таныстыру;

Бейнероликті қолдана отырып, бекіту тапсырмаларын орындату

Бірлескен жұмыс (1,2,3 тапсырма)

Тапсырманы ұсыну және дұрыс жауапты ұсыну арқылы үйрету

Бекітуге арналғантапсырмаларды орындату;

Тапсырмалардың жауаптарын жазу.

Жеке жұмыс

Тапсырманы ұсыну, оқушылар өз бетімен орындауы

Уақыты

Кезең дері

Педагогтің әрекеті

Оқушының әрекеті

Бағалау

Ресурстар

2 минут

Ұйым дастыру

Сәлеметсіздерме!

Бүгін, Формула. Формула арқылы есептеу. Мәтін есептерді шығару тақырыбын қарастырамыз

Бүгінгі сабақта меңгеретініңіз:

Мәтінді есептерді шығару үшін формулаларды қолдану;

Ұйымдастыру сәті

Үй жұмысын тексеру

Оқушылардың сабаққа дайындығы.Сабақтың басталуына жағымды ықпал ететін көңіл күй қалыптастыру. Сабақ мақсатымен таныстыру.

Бүгінгі сабақта біз өзімізді әр түрлі маман иесіміз деп армандап көрейік, олар: дүкенші, құтқарушы және жолсерік. Қандай да болсын маман иесі болу үшін не керек? Әрине, білім керек. Сондықтан маман иесі ретінде жұмысқа кіріспес үшін алдымен біліміміз сол маманға сай ма, жоқ па, соны тексеріп алайық.

Ауызша сұрақ-жауап кезінде қойылатын сұрақтар:

1. Теңдеу дегеніміз не?

2. Теңдеудің түбірі деп нені айтамыз?

3. Теңдеуді шешу дегеніміз не?

Үй тапсырмасын тексеру

қозы аяқтары - 40

тауық 3 есе кем

Ш ешуі:

Қозы – х 4 аяқ 40 аяқ

Тауық – 3х 2 аяқ

4^. х + 2 ^. 3х = 40

4х + 6х= 40

10х = 40

х = 4 3 ^. 4=12Жауабы:4 қозы

.

8 мин

Жаңа сабақ

Мәтінді есептер

Мысал -1: Қауын мен қарбыздың массасы 8 кг. Егер қарбыз қауыннан 3 есе ауыр болса, қауын мен қарбыздың массасы қандай?

Шешуі: Бізде қауын мен қарбыздың жеке-жеке массасы белгісіз. Сондықтан екеуінің де массасы х деп аламыз, бірақ қарбыз қауыннан 3 есе ауыр болғандықтан х –ті 3-ке көбейтеміз.

Қауын – х

Қарбыз –х ∙ 3 = 3x

Есептің шарты бойынша Қауын + Қарбыз = 8 кг. Онда

х + 3x = 8

4x = 8, x = 2 біздің белгілеуіміз бойынша х қауын салмағы, сондықтан қауынның массасы 2 кг, қарбыз 3x = 3 ∙ 2 = 6 кг.

Жауабы: Қауын 2кг, қарбыз 6кг.

Мысал -2: Үш санның қосындысының мәні 240-қа тең. Бірінші сан екінші саннан 2 есе артық, ал үшінші сан бірінші сан мен екінші санды қоса алғаннан 3 есе артық. Берілген санды табыңдар.

Шешуі: Берілген үш санда белгісіз, сондықтан теңдеу құру арқылы шығарамыз.

I сан – х ∙ 2 = 2x

II сан – х

III сан (2x + х) ∙3 Сонда жалпы теңдеуіміз осы үш санның қосындысын 240-қа теңестіреміз.

2x + х +(2x + х) ∙ 3 = 240

3x + 3x ∙ 3 = 240

3x + 3 ∙ 3 ∙ x = 240

3x + 9x = 240

12x = 240

x = 240 : 12

x = 20

Тексеру: 2 ∙ 20 + 20 +( 2 ∙ 20 + 20) ∙ 3 = 240

240 = 240

Жауабы: Берілген сан 20

Сұрақтарға жауап береді

Тақырып бойынша ресурстарды қарап, танысады

Оқушылар осы мысал-дарға қарап түсінеді.

Слайд

15 минут

Бекіту тапсырмасы

Деңгейлік тапсырмалар:

І деңгей тапсырмалары

1. Автокөлік жай жолда 50 км/сағ жылдамдықпен 6 сағ, ал тас жолда 80 км/сағ жылдамдықпен 5 сағ жүрді. Автомобиль барлығы неше километр жол жүрді?

2. Шаңғышы 3 сағ-та 30 км жол жүріп өтті. Осы жылдамдықпен 20 км жол жүріп өту үшін оған қанша уақыт қажет?

3. Екі жер телімінен 62 қап картоп жиналды. Екінші жер телімінен 39 қап картоп жиналды. Бірінші жер теліміне қарағанда екінші жер телімінен қанша қап артық картоп жиналды?

ІІ деңгей тапсырмалары

1. Ұзындығы 180 км жолды турист пойыз және автобуспен жүріп өтті. Пойызбен жүрген жол автобуспен жүрген жолдан 2 есе артық. Турист автобуспен қанша километр жүріп өтті?

Шешуі: автобуспен – х, пойызбен – 2х.

2х + х = 180, х = 60 км Жауабы : автобуспен 60 км жүрген

2. Қайықтың жылдамдығы өзен ағысының жылдамдығынан 2 есе артық. Егер қайықтың өзен ағысымен жүргендегі жылдамдығы 9 км/сағ болса, онда қайықтың меншікті жылдамдығын табыңдар.

Шешуі: ағыс жылдамдығы – х, пойызбен – 2х.

2х + х = 180, х = 60 км

Жауабы : автобуспен 60 км жүрген

3. Көгалда қаздар мен қойлар жайылып жүр. Олардың басы 30, аяғы 92 болса неше қаз, неше қой болады?

Шешуі: қаздар – х, қойлар – 30 – х .

2х + 4(30 – х ) = 92, х = 14 қаз, 16 қой

Жауабы : х = 14 қаз, 16 қой

ІІІ деңгей тапсырмалары

1. Ойлаған сан 4 есе арттырылды. Шыққан көбейтіндінің мәні 128-ге кемітіліп, нәтижені 13 санына көбейткенде, 52 саны шықты. Ойлаған санды табыңдар.

Шешуі: Ойлаған сан – х, (4х – 128) · 13 = 52, х = 33

Жауабы : х = 33

2. Ағасының 11 жасында, бауыры 1 жаста болатын. Ағасы бауырынан 3 есе үлкен болған кезде, аға бауырлы екеуі неше жаста болады?

Шешуі: Ағасы – 11 11 + х

Бауыры – 1 1 + х, ( 1 + х) · 3 = 11 + х х = 4

Жауабы : ағасы 11 + 4 = 15,

Інісі 1 + 4 = 5.

Топтық жұмыс.

Оқушылар екі топқа бөлініп төмендегі есепті шығарады.

Әр топ өз шығару жолдарын түсіндіріп айтады.

1. Айгерім 100 тиынға 10 дана жеміс сатып алды. Сармсақ 5 теңге, сәбіз 15 теңге тұрса, жемістің әр түрінен қаншадан алған?

Шешуі: Сарымсақ 5 теңгеден х – дана,

Сәбіз 15 теңгеден 10 – х - дана,

5х + 15(10 – х) = 100, 5х +150 -15х = 100, -10х = -50, х = 5

Жауабы : Сарымсақ 5 дана,

Сәбіз 10 – 5 = 5.

2. Әкесі 29 жаста, баласы 8 жаста, баласы неше жасында әкесінен 2 есе кіші болады?

Шешуі: Әкесі - 29, х – жылдан кейін,

Баласы - 8,

(8 + х) · 2 = 29 + х, 16 + 2х = 29 + х, х = 13.

Жауабы : Әкесі 29 +13 = 42 жаста,

Баласы 8 +13 = 21.

Оқулықтан №130,№134

Слайд

10мин

Жеке жұмыс

Қосымша карта

Тапсырманы орындайды

5 минут

Бүгінгі сабақта:

Мәтінді есептерді шығару үшін формулаларды қолданады;

Үйге тапсырма. Оқулықтан №133,№135

Оқушылар кері байланыс парағын толтырады, өзін бағалайды

Тақырыпты меңгергенін анықтау

Презентация