Бөлім:

Алгебралық өрнектер

Педагогтің аты-жөні:

Күні:

Сынып: 6

Қатысқандар саны: Қатыспағандар саны:

Сабақтың тақырыбы:

Айнымалы. Айнымалысы бар өрнек

Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаттары:

6.2.1.3 алгебралық өрнектегі айнымалының мүмкін мәндерін табу;

6.2.1.4 айнымалылардың қандай мәндерінде алгебралық өрнектің практикалық есептер мәнмәтінінде мағынасы бар болатынын түсіну;

Сабақтың мақсаты:

-Айнымалы мағынасын түсіну;

-Айнымалы орнына сандар қойып өрнектің мәнін табуды үйрену, есептер шығаруда қолдану

Құндылықтар:

Бірлік және ынтымақ

- Командада жұмыс істей білу ;

-Өзгелерге мейірімділік, жанашырлық таныта білу ;

- Айналасындағыларға көмек көрсету;

Әділдік және жауапкершілік

- Басқалар үшін маңызды тапсырмаларды орындаудың қажеттілігі мен маңыздылығын түсіну.

- Бастаған ісін соңына дейін жеткізе білу

Сабақ барысы:

Уақыты/

кезеңдері

Педагогтің әрекеті

Оқушының әрекеті

Бағалау

Ресурстар

Ұйымдас-

тыру кезеңі

5мин

Сәлемдесу;

Сыныптағы оқушылардың көңіл күйлерін сұрап, жағымды ахуал туындату;

Оқушыларды түгелдеу;

Сабақтың мақсатымен таныстыру

Мұғаліммен сәлемдесу;

Сыныпта жағымды ахуал туындату, бір-біріне жақсы тілектерін білдіру;

Сабақтың мақсатын мұғаліммен бірге ашу, сұрақтар туындаса мұғалімнің көмегіне жүгіну

Ауызша бағалауды қоданамын

«Өте жақсы»

«Жарайсың»

Тақта;

Оқулық;

Сабақтың

басы

10 минут

Жаңа тақырыпты түсіндіру

Мысал.1. Тік төртбұрыштың ұзындығы а см, ені b см болса, периметрін, ауданын табыңыз. Сонда, P = 2(a + b), S = ab болады.
Осы мысалды тұжырымдайық: Табылған P = 2(a + b), S = ab, а, b әріптері айнымалылар деп, ал P = 2(a + b), S = ab өрнектері айнымалысы бар өрнектер деп аталады.
1. Формулалар мен есептің шартына байланысты құрылған теңдеулерді жазуда айнымалысы бар өрнектер пайдаланылады.

2. Айнымалысы барөрнектің жазылуында айнымалылармен қатар, сандар, жақшалар және арифметикалық амалдар таңбалары да болуы мүмкін.

3.Кейде бір айнымалының өзі де айнымалысы бар өрнек бола алады, мысалы, b– айнымалысы барөрнек, х–айнымалысы бар өрнек.
Жазылуында бір немесе бірнеше әріптер, сандар, арифметикалық амалдар және жақшалар болатын өрнек алгебралық өрнек деп аталады. Мысалы: 3a; a + b; x(x+2) өрнектеріндегі әріптердәі қабылдайтын мәндері – кез келген сандар.
Алгебралық өрнектің жазылуы мен оқылуына мән беру. Мысалы: х санынан у пен 9 санының қосындысын азайтуды былай жазамыз: х – (у + 9) Егер айнымалылары бар өрнектегі әрбір айнымалының орнына оның қабылдайтын мәнін қойсақ, санды өрнек жазылады. Бұл жағдайда санды өрнектің мәнін айнымалылары бар өрнектің мәні деп атайды. Алгебралық өрнектің сандық мәнін табу үшін: 1.Алгебралық өрнектегі әріптерді олардың сан мәндерімен алмастыру қажет; 2.Теріс сандар жақша ішіне алынып жазылады; 3.Алгебралық өрнектегі жақшалар есепке алынып (егер жақща болса), тиісті арифметикалық амалдар ретімен орындалады. Мысалы: 7а + 5 өрнегінің a = 3 болғандағы мәнін табайық. 7а + 5 = 7·3 + 5 = 26. Мұндағы 26 саны 7а + 5 өрнегінің a = 3 болғандағы мәні.

Сабаққа белсенді қатысып отырған оқушыларды мактау, мадақтау арқылы бағалау:

Жарайсың!

Өте жақсы!

Керемет!

Интерактивті тақта

6-сыныбына арн. / Оқулық авторы: А.Е.Әбілқасымова;. - Алматы: Мектеп, 2018

Сабақтың

ортасы

25минут

Бекіту тапсырмаларын орындау

№691

Берілген өрнек үшін а айнымалысының мүмкін болмайтын мәнін табыңдар

1. 333:а

2. 822:а+4

3. -12:а-12

4. 20:(-5,4+а)

5. -а+18

№698. Айнымалысы бар теңсіздікке төрт мысал келтіріндер және ол

теңсіздік тура болатындай мәнін көрсетіндер.

№699.Берілген өрнек үшін х айнымалысы мәндерінін кайсысы мумкін, кайсысы мумкін емес мәні болады:

17 : x + (х + 1)6, мундағы х = 0 немесе х = -1;

15 : (х - 11) : (х - 74), мунданы

х = -11 немесе х = 74?

Берілген тапсырмаларды орындайды

№692

284:(-30,3 0,6+18,09-36,27)

36,9:(23,7

№696

Қостеңсіздік тура болатындай у айнымалсысының төрт мәнін табыңдар

№700.

z және х айнымалыларынын

мәндері мумкін болмайтындай

етіп теңдік жазындар

x=3,4; z=-8,1

x=

Светофор адісімен бағалайды

Немесе фигуралар адісімен.

Жасыл-өте жаксы

Сары-жаксы

Кызыл-орташа

Интерактивті тақта

6-сыныбына арн. / Оқулық авторы: А.Е.Әбілқасымова;. - Алматы: Мектеп, 2018

 Айнымалысы бар өрнек түрінде жазыңдар.

1. а санынан 3 есе артық санды;

2. d санынан 2 есе кем санды;

3. m – нің -1/3 іне тең санды;

4. а санының 14 % - ін;

5. а санынан 25 % артық санды;

6. b санынан 30 % кем санды.

Кестеңі толтыр:

«Басбармақ» әдісімен бір – бірін бағалау жүргізіледі

Слайд

Тақта

Бор

Кітап

Дәптер

1-кезең. Деңгейлік тапсырмалар 
1-деңгей. 
1)Алгебралық өрнек құрастыр: 
А)-0,8m,-0,7n,9k,-q 
b)7a,-3c,9в 6,2d 
2)Өрнектің мәнін тап: 
А)7a- 2b, a=1,b=-2 
7- 2•(-2)=11 
b)3x – y,x=-1,y=-8 
3•(-1)-(-8)=5 
3)Өрнектің мәнін тап: 
А)cd+5, c=0,3, d=-5 
0,3•(-5)+5=3,5 
b)7- mn, m=-6,n= 1/2 
7-(-6) 1/2 = 10 

№1. Алгебралық қосындының мәнін табыңдар:

1).a=-2,8 болса, онда 0,6+(-2а)+( 5)=________

2).b=1,2 болса, онда 0,9+(-7,3)+(-3b)=_______

3).c=2 болса, онда 2,7+(-8)+(-4c)=________

Сергіту сәті. Логикалық тапсырмалар.

Дескриптор:

-Берілген айнымалылардың мәндерін өрнекке қойып;

өрнектің мәнін есептейді

-Алгебралық қосындыны табады.

«Басбармақ» әдісімен бір – бірін бағалау жүргізіледі

Жұптық жұмыста екі жұлдыз бір тілек әдісімен бағалайды

Слайд

Тақта

Бор

Кітап

Дәптер

Сабақтың

соңы

5

минут

Қорытындылау.

Тақырыпқа байланысты 3-4 сұрақ қою;

ББҮ кестесін толтырту;

Үй тапсырмасын беру

ББҮ кестесін толтыру

Үйге тапсырма. Оқулықтан №

Анықтамаларды жаттау

Бағалау парақтары бойына жинаған ұпаймен 1-10 баллмен бағалану

ББҮ кестесі;

оқулық