Ұзақ мерзімді жоспардың тарауы: 8.4 А Бейорганикалық қосылыстардың негізгі кластары.Генетикалық байланыс

Мектеп:Түркістан облысы Қазығұрт ауданы үш тілде оқытатын мамандандырылған «Дарын» мектеп - интернаты

Күні:

Қатысқан: Қатыспағандар:

Сынып: 8 Мұғалім:Имадуллаев Олжас Раимбекович

Сабақтың тақырыбы

№.7 Зертханалық тәжірибе «Қышқылдардың химиялық қасиеттерін зерттеу» /2-ші сабақ/

Сабақтың оқу мақсаттары: 8.3.4.8 Қышқылдардың жіктелуін, қасиеттерін білу және түсіну,олардың химиялық қасиеттерін сипаттайтын реакция теңдеулерін құрастыру.

Сабақ мақсаттары:

1. Қышқылдарды оқи алады, қышқылдарды жіктей алады, , қасиеттерін сипаттай алады.

2. Қышқылдардың химиялық қасиеттерін тәжірибе жүзінде қолдана алады, реакция теңдеулерін құрастыра алады

3. Өнеркәсіпте маңыздылығын түсіндіре алады, қосымша мәліметтер мен дәлелдер келтіре алады, қышқылдардың қасиетіне сандық күрделі есептерді шығара алады.

Бағалау критерийі

-Қышқылдарға анықтама береді, оларды жіктейді.

-Қышқылдардың химиялық қасиеттерін сипаттап, реакция теңдеуін құрайды.

Тілдік мақсаттар

Сабақтағы тірек сөздері:

1. Тұз қышқылы, азот қышқылы, күкірт қышқылы.

2. Лакмус,фенолфталеин,метилоранж.

Сыныптағы диалог:

1. Қышқылдар дегеніміз не? 2.Қышқылдар құрамына қарай қанша түрге жіктеледі ?

3.Қышқыл қалдықтары қалай аталады?

4.Қышқылға лакмус құйғанда қандай түске өзгереді?

5.Фенолфталеиннің бейтерап ортадағы түсі қандай?

6..Қышқылдар қандай заттармен әрекеттеседі?

Құндылықтарға баулу

Сын тұрғысынан ойлау ,қарым - қатынас, топтық жұмыс барысында өзара сыйластық ынтымақтастық өмір бойы білім алуға дайын балу иновациялық және индустрияландыруға негізделген.

Пәнаралық байланыс

Биология – адам ағзасындағы кездесетін қышқылдар

Математика- сандық есептеулерде қолданамыз.

Физика – заттардың физикалық қасиеттерін сипаттауда қолданамыз

Алдыңғы білім

7.3.4.1-«қышқылдық» және «сабындық» қасиеттер кейбір табиғи қышқылдармен сілтілердің белгілері болуы мүмкін екендігін білу;

7.3.4.2-химиялық индикаторлар метилоранж, лакмус, фенолфталинді және олардың түстерінің өзгеруін білу;

Сабақ барысы

Сабақтың жоспарланған кезеңдері

Сабақтағы жоспарланған жаттығу түрлері

Ресурстар

Сабақтың басы

Ұйымдастыру

3 мин

1. мин

2- мин

Ұйымдастыру ,сәлемдесу. Сыныпта психологиялық ахуал орнату.

Шаттық шеңберге жиналып «Жақыныңа тілек айт » әдісі арқылы оқушылардың бір-біріне деген жақсы лебіздерін тыңдау арқылы назарын сабаққа аудару.

Топқа біріктіру:

«Мозаика» әдісі арқылы.

Әр оқушы қызыл, көк, сары жасыл түске боялған қиындылардағы әріптерді таңдап алады. Түсіне қарай 4 топ болып отырады. Әріп қиындыларын құрастырғанда оксидтер, қышқылдар, негіздер, тұздар деген сөз шығады.

1-топ Оксидтер

2-топ Қышқылдар

3-топ Негіздер

3-топ Тұздар

Қауіпсіздік ережелерін белгілері арқылы қышқылдармен, негіздермен қалай жұмыс жасау керектігі еске түсіріп өтіледі.

«Таза тақта» әдісі бойынша оқушылардың өткен білімдері тексеріледі. .(Оқушылардың сыни тұргыда ойлау қабілеті артады,тындалым ,айтылым дағдылары қалыптасады).Тақтаға қойылатын сұрақтар жазылады,жауаптар айтылған сон, жауап берілген сұрақ өшіріліп, тақта тазара береді.

1.Қышқылдар дегеніміз не?

2.Қышқылдар құрамына қарай қанша түрге жіктеледі?

3. Бейтараптану реакциясы дегеніміз не?

4.Қышқылдарды қалай анықтауға болады?

Смайликтер арқылы бағаланады.

Т үрлі – түсті маркерлер

Ауызша

Сабақтың ортасы

2 минут

20 минут

5- мин

3 минут

Жаңа сабақ «Тәжірибе алаңы» әдісі (топтық жұмыс),(оқулықпен жұмыс). Оқушыларға жаңа тақырып бойынша тәжірибелік жұмыстар беріледі.

(ТЖ) 1-тапсырма. Әр топқа оқулықта берілген №.7 Зертханалық тәжірибедегі 5-түрлі тапсырманың біреуін беремін.

Реактивтер: тұз қышқылы, күкірт қышқылы, натрий гидроксиді, күміс нитраты, барий хлориді, натрий карбонаты, фенолфталеин ерітінділері, мырыш, мыс, мыс (II) оксиді, әмбебап индикатор қағазы (лакмус немесе метилоранж).

Құрал-жабдықтар: сынауық, сынауық тұрғысы, сынауық ұстағыш, қыздырғыш аспап, сіріңке, қалақша.

«Оксидтер» тобы-Қышқыл ерітінділерінің ортасын анықтау.

Сынауыққа аздап тұз қышқылын (немесе күкірт қышқылын) құйып, 2-3 тамшы метилоранж немесе лакмус тамызыңдар (әмбебап индикатор қағазын пайдаланыңдар).

Жасаған тәжірибелердегі бақылауларыңды жазып, тиісті реакция теңдеулерін құрастырыңдар. Қорытынды жасаңдар.

«Қышқылдар» тобы-Қышқылдардың металдармен әрекеттесуі.

Екі сынауыққа тұз қышқылын (немесе күкірт қышқылын) құйыңдар.Біріншісіне мырыш түйіршіктерін, ал екіншісіне мыс сымдарын салыңдар.

Жасаған тәжірибелердегі бақылауларыңды жазып, тиісті реакция теңдеулерін құрастырыңдар. Қорытынды жасаңдар.

«Негіздер» тобы- Қышқылдардың металл оксидтерімен әрекеттесуі.

Екі сынауыққа тұз қышқылының (немесе күкірт қышқылының) ерітіндісін құйып, үстіне қалақшаның ұшымен қара түсті мыс (II) оксидінің ұнтағын салыңдар. Сынауықты ұстатқышқа бекітіп, мұқият қыздырыңдар.

Жасаған тәжірибелердегі бақылауларыңды жазып, тиісті реакция теңдеулерін құрастырыңдар. Қорытыңды жасаңдар.

«Тұздар» тобы- Қышқылдардың тұздармен әрекеттесуі. Сынауыққа натрий карбонатының ерітіндісін құйып, оған тұз қышқылының (немесе күкірт қышқылының) ерітіндісін қосыңдар.

Сынауыққа тұз қышқылының ерітіндісін құйып, оған 1-2 тамшы күміс нитратын тамызыңдар.

Жасаған тәжірибелердегі бақылауларыңды жазып, тиісті реакция теңдеулерін құрастырыңдар. Қорытыңды жасаңдар.

(ТЖ) 2-тапсырма «Ойлан, ізден» әдісі арқылы төрт топқа деңгейлік тапсырмалар беремін.(дәптермен жұмыс, жазылым,тындалым ,айтылым дағдылары қалыптасады).

А-тұз қышқылының құрамындағы элементтердің массалық үлесін табыңдар. В-2 моль фосфор қышқылының массасын есептеңдер. С-Күкірт, көмір қышқылының салыстырмалы молекулалық массасын есептеңдір.

Дескриптор 1.Есептер шартын жазады 2.Қышқылдардың құрамындағы элементтердің массалық үлесін есептейді. 3.Берілген зат мөлшері бойынша күрделі заттың массасын есептейді. Бағалау. «Смайлик»

(Ж) 3-тапсырма

«ИЯ , ЖОҚ» әдісі арқылы оқушы білімін пысықтау.

1 .Қышқылдар құрамына қарай 3-түрге жіктеледі. /жоқ/

2 .Сутек атом санына қарай қышқылдар 2-түрге бөлінеді. /жоқ/ 3. Күкірт, азот, көмір қышқылдары оттекті қышқылдар /ия/ 4 Қышқылдарда лакмустың түрі қызарады /ия/

Дескриптор

-Индикаторлардың қышқылдарға әсерін түсіндіреді.

-Қышқылдарды жіктейді.

«Жетістік баспалдағы» өзін-өзі бағалайды.

Оқулық беті

188- бет

«ойлан,жұптас,бөліс»

стикерлер

Сабақтың

соңы

2-минут

2-минут

Кері байланыс: «Плюс, минус, қызықты » әдісі

-Бүгін сабақта қандай жаңа қызықты тың мәселер туралы білдіңіз?

-Сіз үшін ең ұнамды болғаны не?

-Қандай ақпарат сіз үшін күтпеген сұрағыңыз болды?

-Сабақтан алған әсерлері мен ұсыныстарын стикерлерге жазу

-«Комплимент» әдісі бойынша мадақтау сөздері айтылады.

Үйге тапсырма: Индикатор дайындау. Ол үшін майлық қағаз (салфетка) , қарақат тосабы немесе орамжапырақ шырыны керек.Осы ерітінділерді қағазға тамызып, кептіріңдер. Кепкен қағазды бірнеше бөлікке бөліп, сіркесуының, ас содасының ерітіндісіне және суға батырыңдар. Индикатор түсінің өзгеруін бақылаңдар.

Саралау –Сіз қандай тәсілмен көбірек қолдау көрсетпексіз?

Сіз басқаларға қарағанда қабілетті жоғары оқушыларға қандай тапсырмалар бересіз?

Бағалау –Сіз оқушылардың материалды игеру деңгейін қалай тексеруді жоспарлап отырсыз?

Денсаулық

және қауіпсіздік техникасын

сақтау

Әртүрлі деңгейдегі оқушыларды түгел қамту үшін «жеңілден күрделіге қарай" бағытталған топтық тапсырмалар арқылы жұмыс жасай отырып, қолдау көрсету.

Оқушылардың басым бөлігіне кесте бойынша жұмыс жасау ұсынылса, ал қабілеті жоғары оқушыларға қорытынды жасау,реакцияларды жазғанда,қышқылдарды қолданғанда өз зерттеулері бойынша ҚБ бойынша белгілерін сипаттау арқылы білімдерін арттыру.

А-мына қышқылдарға сәйкес оксидтердің формулаларын табыңдар:

HClO, H₃PO_3, H₂CO₃

В-массасы 48 г магниймен қанша күкірт қышқылы әрекеттеседі

С-Көлемі 10 м³ хлорлы сутек газын алу үшін қанша (м³) сутек және хлор қажет

«Таза тақта» әдісі - оқушыларды смайликтермен бағалау.

«Тәжірибе алаңы» әдісі

-Бағдаршам арқылы

-Басбармақ арқылы бағаланады

«Ойлан, ізден» әдісі арқылы оқушыларды смайликтермен бағалау.

«ИЯ , ЖОҚ» әдісі арқылы оқушылар «Жетістік баспалдағы» арқылы бағаланады.

-Химиялық құрал – жабдықтарды анықтап, жазып немесе атауды сәйкес суретпен таба білу қабілеттерін атап, мадақтау.

- Кері байланыс (ауызша)

- Жеке бақылау жүргізеді.

-Оқушылар өзара бағалайды.

Техника қауіпсіздік ережесін сақтау
1.Кез келген жұмысты орындаудан бұрын оқушы үстіне арнайы жұмыс халатын киіп, қажет болса көзіне қорғауыш көзілдірік, тіпті газтұтқыш арнайы тұмылдырық киіп алғаны дұрыс.  2. Реактив салынған ыдыстың сыртында жазылған заттың формуласы кем дегенде екі рет қарап, іздеп отырған заттың дәл сол ма айқындап  алған жөн. 
3. Реактивтерді қолмен ұстауға, дәмін  татып көруге болмайды. Егер газ күйіндегі заттың иісін сезгің келсе,  оның ыдысын мұрыннан алысырақ ұстап, аздап желпіп көру керек. Оны дұрыс орындауды мұғалім немесе лаборант көрсетіп береді.
4.Әсіресе қышқылдармен немесе сілтілермен жұмыс істегенде абай болыңдар! Егер реактив денеге немесе киімге тиіп кетсе, бірден суды көбірек пайдаланып, жуып жіберген дұрыс.
5. Реактивтің әсерінен денедегі аздап күйіп қалған жерді суық ағынды сумен жақсылып шаю керек
6.Газ жанарғысын, спирт шамды және электр қыздырғыштарды пайдаланудың өзіндік ерекшеліктері бар, соларды бұлжытпай орындау керек.

Сабақ бойынша рефлексия

Сабақ мақсаттары /оқу мақсаттары дұрыс қойылғанба? Оқушылардың барлығы ОМ қол жеткіздіме? Жеткізбесе, неліктен?

Сабақта саралау дұрыс жүргізілдіме?

Сабақтың уақыттық кезеңдері сақталдыма? Сабақ жоспарынан қандай ауытқулар болды, неліктен?

Жалпы баға

Сабақтың жақсы өткен екі аспектісі (оқыту туралыда, оқу туралыда ойланыңыз)?

1:

2:

Сабақты жақсартуға не ықпал ете алады (оқыту туралы да, оқу туралы да ойланыңыз)?

1:

2:

Сабақ барысында сынып туралы немесе жекелеген оқушылардың жетістік/қиындықтары туралы нені білдім, келесі сабақтарда неге көңіл бөлу қажет?