8-сынып геометрия ҚМЖ

Тақырыбы:

Сабақ

Геометрияның негізгі ұғымдары..

Күні,айы:

Мұғалімнің аты-жөні:

7 сыып

Сабаққа қатысқан оқушылар саны:

Сабаққа қатыспаған оқушылар саны:

Оқу бағдарламасына сәйкес оқу мақсаты

7.1.1.1планиметрияның негізгі фигураларын білу: нүкте, түзу;

7.1.1.5кесінді, сәуле, бұрыш, үшбұрыш, жарты жазықтық анықтамаларын білу;

7.1.1.2 нүктелер мен түзулердің тиістілік аксиомаларын білу және қолдану;

7.1.1.3аксиоманың теоремадан айырмашылығын түсіну: теореманың шарты мен қорытындысын ажырату;

7.1.2.1нүктелердің түзу мен жазықтықта орналасу аксиомаларын білу және қолдану (реттік аксиомасы);

7.1.1.6кесінділер мен бұрыштарды өлшеу аксиомаларын білу және қолдану;

7.1.1.8кесінділер мен бұрыштарды салу аксиомаларын білу және қолдану;

7.1.1.11берілген үшбұрышқа тең үшбұрыштың бар болуы аксиомасын білу;

7.1.2.2түзулердің параллельдік аксиомасын білу;;

Сабақ мақсаты

Барлық оқушылар:

Геометрияның негізгі ұғымдарымен.танысады, ойын жеткізе отырып, негізгі ұғымдарды түсіне тырып фигуралар туралы түсіктерді  ұғынады

Оқушылардың басым бөлігі:

Тақырыптың мазмұнын талдайды,пікірлерін дәлелдейді, тапсырмаларды орындайды.

Қатынас туралы біледі, есептер шығаруда қатесіз пайдаланады біледі

;

Кейбір оқушылар:

Геометриялық  негізгі  ұғымдарға анықтама  береді, өмірден , қоршаған

ортадан геометриялық фигураларды таба біледі.

Геометриялық  ұғымдар мен терминдер арқылы жауап береді,

яғни математикалық сауатты  болады.

Бағалау критерийлері

Оқушылар:

-Геометрия туралы түсіктерін жетілдіреді бағалайды;

Планиметрия курсының ең негізгі элементтерін ажыратады

;

Тілдік мақсаттар

Пәндік лексика және терминология:

- жерді өлшеу сызу ;

- сәуле, кесіндіді;

Диалогқа/жазылымға қажетті тіркестер:

- Геометрия ұғымдары дүниеде кездесетін заттардың дербес физикалық қасиеттерін еске алмай, абстракциялап (яғни, дерексіздендіріп), олардың тек мөлшері мен өзара орналасуын ғана қарастыру нәтижесінде пайда болған. - есептеуді тиімді тәсілмен орындау;

Құндылықтарды

дарыту

-Өмір бойы білім алуға бейімделеді;

-Дұрыс шешім қабылдау үшін, қоғамдық өмірге қатысу үшін шығармашылық және сын тұрғысынан ойлау қабілетін қалыптастыру;

Пәнаралық байланыстар

Өмірде қолдану

АКТ қолдану дағдылары

Интербелсенді тақтаны қолдану,

http://www.transum.org/Software/SW/Starter_of_the_day/

Бастапқы білім

Сызу өмірімен қатысты

Сабақтың барысы

Сабақтың кезеңдері

Жоспарланған жұмыс

Ресурстар

Сабақтың басы(2-5 минут)

Ұйымдастыру кезеңі:

Кім жылдам

Интерактивті тақтаға «Қайталау–оқу айнасы» әр түрлі деңгейдегі сұрақтар беріледі,

Интерактивті тақтадағы сұрақтар арқылы оқушылардың кезекпен жауап беруі сұралады.

Үй тапсырмасын тексеру:

Бір бірімен дәптер алмасу арқылы

Сабақтың ортасы (6-40 минут)

Геометрия грек тілінен аударғанда «жер өлшеу» деген мағынаны білдіреді. Геометрия екі бөлімнен тұрады. Планиметрия және стереметрия. Планиметрия жазықтықтағы фигуралардыГеометрия (гр. geometrіa, ge — Жер және metrio — өлшеймін) — математиканың кеңістіктік пішіндер (формалар) мен қатынастарды, сондай-ақ, оларға ұқсас басқа да пішіндер мен қатынастарды зерттейтін саласы. Фигуралар кеңістіктік пішіндер болып есептеледі. Геометрия тұрғысынан сызық — “сым” емес, шар — “домалақ дене” емес, олардың барлығы да — кеңістіктік пішіндер. Ал кеңістіктік қатынастар — фигуралардың мөлш. мен орналасуын анықтайды. Мысалы,центрлері ортақ, радиустары 3 см және 5 см шеңберлер қиылыспайды, “біріншісі екіншісінің ішінде жатады” дегенде — шеңберлердің мөлш. мен орналасуы жөнінде айтылып тұр. Мұнда бірінші шеңбер — кішісі, екіншісі — үлкені, біріншісі екіншісінің ішінде орналасқан. Осыған орай кеңістіктік қатынастар “үлкен”, “кіші”, “ішінде”, “сыртында” сөздері арқылы анықталған. “Тең”, “параллель”, тағыда басқа сөздер де кеңістіктік қатынастарды сипаттайды.[1]

“Геометрия” атауы дәл аударғанда “жер өлшеу” болады. Бұл ғылымның алғашқы нұсқалары Ежелгі Мысыр (Египет) елінде шыққан. “Жер учаскелерін өлшеу нәтижесінде — деп жазған біздің заманымыздан бұрын 4 ғасырда өмір сүрген грек математигі Евдем, — мысырлықтар Геометрия ғылымын шығарды”. Жер өлшеу өнерін мысырлықтардан үйренген ежелгі гректер оны алғашқы кезде өз тілінде “Геометрия” деп атаған. Осы сөз кейін көптеген халықтардың тіліне еніп, ғыл. термин болып кеткен. Геометрия заңдылықтарын жер учаскелерін өлшеуде қолдануға әбден болады, бірақ Геометрияның негізгі арнасы ол емес. Геометрияда қолданылатын мәселелер сан алуан. Сондықтан Геометрия ерте заманның өзінде-ақ кеңістіктік пішіндер мен қатынастар жөніндегі ғылым ретінде қалыптасқан. Жер өлшеу ғылымын, соңғы мағынадағы Геометриядан айырып айту үшін, Аристотель геодезия деп атаған. Геометрияны тек жер өлшеу жұмыстары ғана тудырған жоқ. Бұл бағытта ғылыми-практикалық деректердің молайып, қорлануына үй, көпір, пирамида, әскери бекіністер, тағыда басқа құрылыстар салу, арналар қазу, ыдыстардың сыйымдылығын өлшеу, құрылыстарға қажетті материалдардың шамасын алдын ала есептеу елеулі әсер етті. Геометрия ұғымдары дүниеде кездесетін заттардың дербес физикалық қасиеттерін еске алмай, абстракциялап (яғни, дерексіздендіріп), олардың тек мөлшері мен өзара орналасуын ғана қарастыру нәтижесінде пайда болған. Қалыпқа салынып соғылған кірпіштердің, құрылысқа арналып шабылған қырлы тастардың, шеберлердің кесіп, сүргілеп тегістеген бұйымдарының сыртқы тұрпаты — пішіні бірдей болады. Мұндай пішін төрт бұрышты призма деп аталады. Үш бұрышты, бес бұрышты, тағыда басқа призмалар болады. Геометрияда призманың қандай материалдан жасалғандығы есепке алынбайды, оның тек мөлшері мен орналасуы ғана зерттеледі. Цилиндр, конус, шар, Геометрия ұғымдар да осылай қалыптасқан. Сонымен геометриялық денелер — темп-расы, массасы, жасалған материалы мен жеке қасиеттері қарастырылмайтын физыкалық денелер денелер., ал стереометрия кеңістіктегі геометриялық фигураларды қарастырады. Планиметрия курсының ең негізгі элементтері болып нүкте мен түзу, кесінді болып табылады.

Ан-ма: Нүкте координатасымен анықталады және оның ұзындығы болмайды,

яғни 0-ге тең.

Ан-ма 2: Түзу -2 екі жағынан да шектелмеген нүктелер жиыны. Ұзындығы –

шексіз.

Геометрияда келесі белгілеулер қолданылады: /тақтада көрсету/

1.Тиісті, тиісті емес

2. Бірігу

3.Қиылысу /Оқулықтан жазады/

Деңгейлік тапсырмалар:

І деңгей тапсырмалары

1. Геометрия дегеніміз не?

2. Геометрия ғылымының дамуына үлес қосқан ерте заман ғалымдарын ата.

3. Геометрия неше салаға бөлінеді және оларды ата?

4. Шар, кесінді, конус, цилиндр, сызық. Осы фигураларды геометрияның қай саласы зерттейтінін ата.

IІ деңгей тапсырмалары

5. Кез келген екі нүктені белгіле.

6. Екі нүкте арқылы түзу сыз;

7. Екі нүктенің ара қашықтығын өлшеп дәптерге жаз.

IIІ деңгей тапсырмалары

8. Екі нүкте арқылы неше түзу жүргізуге болады?

Өзара бағалау ( дескриптор бойынша)

Бағалау СГ 3. Есептердің шығару нәтижелерін көрсету

Оқытудың мақсаты бойынша.

Оқулық

.3:

Қосымша тапсырма:1.2.

Сабақтың соңы( 35-45мин)

Топ бойынша есептер шы5ару

Әр топқа деңгейлік тапсырмаларды беріледі.

Топтық жұмыс.

Сынып екі топқа бөлінуі керек.

I топ

Планиметриялық фигуралар жөнінде өмірден мысалдар келтіріп, қолданылуы жайлы деректер беруі тиіс.

II топ

Стереометриялық фигуралар жөнінде өмірден мысалдар келтіріп, қолданылуы жайлы деректер келтіруі қажет.

Рефлексия

Бүгінгі сабақтағы өз жұмысыңды төмендегі жауаптардың біреуін таңдау арқылы бағалаңыз.

Сабақтың күрделілігін бағала.

Сізге сабақ...

-жеңіл

-қарапайым

-қиын

Материалды меңгеру дәрежеңізді бағалаңыз:

- толық меңгердім

- бүгінгі сабақты жартылай түсіндім

- бүгінгі сабақты түсінбедім

Сабақты қорытындылау.

Қосымша ақпарат

Қорытындылау

Төмендегі бөлікті сабағыңыз туралы өз ойыңызды жазуға қолданыңыз.Өз сабағыңыз бойынша сол жақ бағандағы сұрақтарға жауап беріңіз.

1.Сабақ барысында өзгертулер енгіздіңіз бе?

2.Жүргізген жұмыс түрлері қаншалықты тиімді болды?

Қорытынды бағалау

Ең жақсы өткен екі нәрсе?

1.

2.

Қандай екі нәрсе сабақты жақсартар еді?

1.

2.

Тақырыбы:

-САБАҚ

Көпбұрыш

Күні,айы:

Мұғалімнің аты-жөні:

Сабаққа қатысқан оқушылар саны:

Сабаққа қатыспаған оқушылар саны:

Оқу бағдарламасына сәйкес оқу мақсаты

8.1.1.7

көпбұрыш ұғымын меңгеру;

Сабақ мақсаты

Барлық оқушылар:

Оқушыларға еркін өлшеммен көпбұрыш сызуды және оның периметрін табуды меңгерту, екі амалмен шығарылатын есеп шығаруды пысықтау, екі таңбалы сандарды оқу, ұзындықтармен амалдар жүргізу машықтарын жетілдіру.

Оқушылардың басым бөлігі:

Өткен тақырыппен байланыстырады;-Оқушының жеке ой- пікірінің құндылығы артады.

Кейбір оқушылар:

Жай бөлшектерді координаталық сәуледе кескіндей білуін және координаталарын таба білу дағдысы мен іскерлігін жетілдіру. Біліктерін сараланған есептер шығару арқылы логикалық оймен  іске асыра білу..

Жетістік критерийлері

Оқушылар мақсатқа жетеді, егер

Көпбұрыш және олардың элементтері туралы түсініктері қалыптасады

Құндылықтарды дамыту

       Ынтымақтастық: жақсы қарым-қатынас орнату, ынтымақтастық дағдысын қалыптастыру, сындарлы тіл табу, қарым-қатынас орнатуда сыни тұрғыдан ойлану сынды қасиеттерді қамтиды. ( топтық, жұптық жұмыстарды, сыныппен жұмыста сыйластық қалыптастыру)

АКТ қолдану дағдылары

Керектіақпараттыіздеу

Бастапқы білім

Геометриялық фигуралар туралы түсініктері бар

Сабақтың барысы

Сабақтың кезеңдері

Жоспарланған жұмыс

Ресурстар

Сабақтың басы(2-5 минут)

(МК) Ал, балалар, бүгінгі көңіл күйіміз жақсы екен, ендіше үй тапсырмасын тексеремін. Үй жұмысы қандай?

Блиц-турнир. Әр топтың атауына сай 5 сұрақ беріледі.

«Үшбұрыш» тобына:

1. Үшбұрыштың бұрышы нешеу?

2. Қабырғасы нешеу?

3. Төбесі нешеу?

4. Периметрін табуға бола ма?

5. Екі бірдей үшбұрыштан қандай фигура шығады?

«Төртбұрыш» тобына:

1. Төртбұрыштың бұрышы нешеу?

2. Қабырғасы нешеу?

3. Төбесі нешеу?

4. Периметрін қалай табар едіңдер?

5. Төртбұрыштың бір бұрышын кесіп алса, неше бұрышы қалар еді?

«Шаршы» тобына:

1. Шаршының бұрышы нешеу?

2. Қабырғасы нешеу?

3. Төбесі нешеу?

4. Шаршының қабырғалары қандай болады?

5. Шаршының ең жақын тегі қай фигура? ТІК ТӨРТБҰРЫШ

Сабақтың ортасы (6-40 минут)

(МК,Ұ)

• Көпбұрыш – кез-келген тұйық сынық сызық. Сынық сызықтың әр бөлігі – қабырға, әр ұшы- төбесі болады. Көпбұрыштың барлық қабырғасының қосындысы оның периметрі болады.

• Олай болса, бүгінгі сабақта еркін өлшеммен көпбұрыш сызуға жаттығамыз. Бүгінгі сабағымыздың тақырыбы «Көпбұрыш сызу». Сондай-ақ, екі амалды есептер шығаруды пысықтаймыз, көпбұрыштың периметрін есептеп табу, түрлі шығармашылық тапсырмалар орындау арқылы білімімізді дамытатын боламыз. Топпен жұмыс жасауға жаттығатын боласыңдар.

деңгей тапсырмалары:

1-тапсырма. Кез келген көпбұрыш сыз. Оны ата және неліктен бұлай аталатынын түсіндір. Периметрін жазып көрсет.

2-тапсырма. Машина құрастыру үшін қандай фигураларды қолданар едің? Геометриялық фигураларды пайдаланып машина құрастыр.

3-тапсырма. Төртбұрыш және бесбұрыш сыз. Олардың бұрыштары қандай?

ІІ деңгей тапсырмалары: 1. Оқулықпен жұмыс. 4-есеп.

Есептің шартын, сұрағын оқу, шешуін табу. Қысқаша жазу.

а) Салынғаны – 6(қ)

Салынбағаны – 5(қ) ? қабат

6+5=11

Ж: барлығы 11 қабат

ә ) ІІ күні – 14 (о)

ІІІ күні – 20 (о) 59 отбасы

І күні - ?

59 - (14+20) = 25

Ж: 25 отбасы

б ) Қаланғаны – 10(қ)

Қаланбағаны – 5(қ) ? қабат

10+5=15

Ж: барлығы 15 қабат

Бағалау СГ 3. Есептердің шығару нәтижелерін көрсету

Оқытудың мақсаты бойынша.

Оқулық

Аудидиск:

Жұмыс дәптері

Сабақтың соңы( 41-45мин)

1. Тік төртбұрыштардың нөмірлерін теріп жаз. Тік төртбұрыштың қасиетін айт.

2. Логикалық тапсырма. Суретте неше үшбұрыш және төртбұрыш бар?

3. Математикалық өлең есеп шешу.

1. Көлден ұшты 50 қаз,

Қайтып қонды 20 қаз

Қонбады оның нешеуі,

Қане кім тез шешеді? (30 қаз)

2. Аулада 60 үйрек,

Қорада 20 үйрек,

10 үйрек тығылды

10 үйрек жығылды,

Қалғаны неше үйрек? (70 үйрек)

Рефлексия

Бүгінгі сабақтағы өз жұмысыңды төмендегі жауаптардың біреуін таңдау арқылы бағалаңыз.

Сабақтың күрделілігін бағала.

Сізге сабақ...

-жеңіл

-қарапайым

-қиын

Материалды меңгеру дәрежеңізді бағалаңыз:

- толық меңгердім

- бүгінгі сабақты жартылай түсіндім

- бүгінгі сабақты түсінбедім

Сабақты қорытындылау.

Қосымша ақпарат

Қорытындылау

Төмендегі бөлікті сабағыңыз туралы өз ойыңызды жазуға қолданыңыз.Өз сабағыңыз бойынша сол жақ бағандағы сұрақтарға жауап беріңіз.

1.Сабақ барысында өзгертулер енгіздіңіз бе?

2.Жүргізген жұмыс түрлері қаншалықты тиімді болды?

Қорытынды бағалау

Ең жақсы өткен екі нәрсе?

1.

2.

Қандай екі нәрсе сабақты жақсартар еді?

1.

2.

Тақырыбы

САБАҚ

Көпбұрыштар ұғымы

Күні,айы:

Мұғалімнің аты-жөні:

Сабаққа қатысқан оқушылар саны:

Сабаққа қатыспаған оқушылар саны:

Оқу бағдарламасына сәйкес оқу мақсаты

8.1.1.7

көпбұрыш ұғымын меңгеру;

Сабақ мақсаты

Барлық оқушылар:

Көпбұрыштардың әр түрлі бұрыштарын тік бұрышпен салыстырады және анықтайды, берілгеннен күрделірек есеп құрастырады шығарады, топпен сынап көру әдісін пайдаланып, теңдеулерді шешу білігін жетілдіруді жалғастырады;

Оқушылардың басым бөлігі:

Тақырыптың мазмұнын түсіну, оны өмірмен байланыстыруға , ой қорытындысын жазуға үйренеді

Кейбір оқушылар:

Оқушылардың көпбұрыштың түрлері тақырыбынан алған білімдерін тереңдету, жүйелеу.

Жетістік критерийлері

Оқушылар мақсатқа жетеді, егер

Көпбұрыш және олардың элементтері туралы түсініктері қалыптасады

Көпбұрыштар тарауы бойынша алған білімдерін жетілдіреді

Өткен сабақтарда алған білімдерін практикада көрсете, дәлелдей алады. Өздеріне деген сенімділіктері артады

Құндылықтарды дамыту

       Ынтымақтастық: жақсы қарым-қатынас орнату, ынтымақтастық дағдысын қалыптастыру, сындарлы тіл табу, қарым-қатынас орнатуда сыни тұрғыдан ойлану сынды қасиеттерді қамтиды. ( топтық, жұптық жұмыстарды, сыныппен жұмыста сыйластық қалыптастыру)

АКТ қолдану дағдылары

Керектіақпараттыіздеу

Бастапқы білім

Геометриялық фигуралар туралы түсініктері бар

Сабақтың барысы

Сабақтың кезеңдері

Жоспарланған жұмыс

Ресурстар

Сабақтың басы(2-5 минут)

(МК)

Ұйымдастыру
 «Алғашқы қадам» (Үй тапсырмасын тексеру)
«Лездік тапсырма» (Сұрақ - жауап)
1 - топқа: Үшбұрыш - 3 төбесі, 3 бұрышы, 3 қабырғасы бар
2 - топқа: Төртбұрыш - 4 төбесі, 4 бұрышы, 4 қабырғасы бар, қарама – қарсы қабырғалары тең. (Ережесін сұрау)
3 - топқа: Шаршы - 4төбесі, 4 бұрышы, 4 қабырғасы тең, барлық қабырғалары тең.(Ережесін сұрау)

Сұрақ-жауап:

1. Төртбұрыштың бұрышы нешеу?

2. Қабырғасы нешеу?

3. Төбесі нешеу?

4. Периметрін қалай табар едіңдер?

5. Төртбұрыштың бір бұрышын кесіп алса, неше бұрышы қалар еді?

Сабақтың ортасы (6-40 минут)

(МК,Ұ)

Ребусты шешу

1 - топ
Сүйір бұрыш
2 - топ
Доғал бұрыш
3 - топ
Тік бұрыш

1-тапсырма. Карточкамен жұмыс. 

P=6+3+6+3=18 P=7+7+7+7=28 P=5+5+3=13 

2 тапсырма. Тақтамен жұмыс. №5 есеп. 80 бет 
а)Жер ұзындығы - 5м 
Ені - 4м 
Неше метр дуал керек - ? 
Шешуі: Р=4+5+4+5=18м 
Жауабы: 18м дуал керек. 
Дуал дегеніміз не? Дуал – жерді қоршауға арналған ағаш. 

ә) Қабырға ұзындығы – 3м 
Қанша метрлік ернеулік керек - ? 
Шешуі: Р=3+3+3+3=12м

Есеп шығару тақтамен жұмыс

І топ

Бесбұрыштың, сегізбұрыштың, он екібұрыштың бұрыштарының қосындысын табыңдар.

ІІ топ

Алтыбұрыштың бұрыштары 3,5:2:3:4:2,5:3 қатынасында берілген. Алтыбұрыштың әрбір бұрышын табыңдар.

ІІІ топ

Егер көпбұрыштың бұрыштарының қосындысы 1) 540º; 2) 900º; 3) 3600º болса, оның қабырғаларының санын анықтаңдар.

Дарынды оқушыға тапсырма

Дұрыс алты бұрыш берілген. Оның

1. Бұрыштарының қосындысын;

2. Әрбір бұрышын;

3. Әрбір төбесіндегі сыртқы бұрышын;

4)Бір төбеден шығатындиагональдар санын;

5)Егер периметрі 24,6 м болса, әрбір қабырғасын табыңдар

Бағалау СГ 3. Есептердің шығару нәтижелерін көрсету

Оқытудың мақсаты бойынша.

Оқулық

№1Жұмыс дәптері

Сабақтың соңы( 41-45мин)

(Қ)

1-тапсырма. Кез келген көпбұрыш сыз. Оны ата және неліктен бұлай аталатынын түсіндір. Периметрін жазып көрсет. 
2-тапсырма. Машина құрастыру үшін қандай фигураларды қолданар едің? Геометриялық фигураларды пайдаланып машина құрастыр. 
3-тапсырма. Төртбұрыш және бесбұрыш сыз. Олардың бұрыштары қандай?

«Иә, жоқ» ойыны

1.Кез келген дұрыс көпбұрыш тек сызғышпен салуға болады. /жоқ/

2.Кез келген дөңес көпбұрыштың бұрыштары мен қабырғалары тең болады./Иә/

3.Дұрыс көпбұрышты қағаз бүктеу арқылы кесіп алуға болады/ Иә/

4.Дұрыс көпбұрыштың центрлік бұрышы 90°-қа тең болса, оның қабырғалар саны 4 /Иә/

5.Дұрыс көпбұрыштың қабырғалар саны 8-ге тең болса, онда ол трапеция болады. /жоқ, сегіз қабырғалы болады/

Рефлексия

Бүгінгі сабақта болған көңіл – күйді бас бармақ саалынған суреттер арқылы бағалау.

Қосымша ақпарат

Қорытындылау

Төмендегі бөлікті сабағыңыз туралы өз ойыңызды жазуға қолданыңыз.Өз сабағыңыз бойынша сол жақ бағандағы сұрақтарға жауап беріңіз.

1.Сабақ барысында өзгертулер енгіздіңіз бе?

2.Жүргізген жұмыс түрлері қаншалықты тиімді болды?

Қорытынды бағалау

Ең жақсы өткен екі нәрсе?

1.

2.

Қандай екі нәрсе сабақты жақсартар еді?

1.

2.

Мектеп:

Күні:

Мұғалімнің аты-жөні:

Сынып: 8

Қатысқандар саны:

Қатыспағандар саны:

Сабақ тақырыбы

Дөңес көббұрыштар. Төртбұрыш

Педагогикалық даму мақсаты

Математика сабағында құрылымдық есептер шығарту арқылы оқушылардың функционалдық сауаттылығын арттыру

Осы сабақта қол жеткізілетін оқу мақсаттары

8.1 .1.2

Дөңес көпбұрыштың және дөңес төртбұрыштың анықтамаларын беру және олардың элементтерін көрсетеді.

Сабақ мақсаттары

Оқушылар:

- оқушылар бір-біріне кері байланыс беру арқылы әділ бағалауға үйрету;

- топпен жұмыс жасай отырып, ортақ шешім қабылдау

- көпбұрыштың ішкі және сыртқы бұрыштарының қосындысының формуласын шынайы өмірлік жағдаяттарда қолдануға үйрету.

Жетістік критерийлері

- көпбұрыштың бұрыштарын анықтау үшін диагональдар санын табады;

- көпбұрыштың ішкі бұрыштарының қосындасын табу формуласын түсінеді;

- көпбұрыштың сыртқы бұрыштарының қосындасын табу формуласын қорытып шығаруда өз шешімін түсіндіреді.

Тілдік мақсаттар

Пәнге тән лексика мен терминология:

- көпбұрыш түрлері;

- дөңес, дөңес емес көпбұрыштар;

- ішкі бұрыштарының қосындысы;

- сыртқы бұрыштарының қосындысы;

Диалог пен жазу үшін пайдалы сөздер мен тіркестер:

-үшбұрыштың ішкі бұрыштарының қосындысы....;

- көпбұрыштың ішкі бұрыштарының қосындысы.....;

- көпбұрыштың сыртқы бұрыштарының қосындысы....;

- егер ... болса, дөңес көпбұрышты дұрыс деп айтуға болады.

Құндылықтарды дарыту

Азаматтық жаhандану, жауапкершілікке, ынтымақтастыққа тәрбиелеу,

Пәнаралық байланыстар

Биология пәнімен байланыс

АКТ қолдану дағдылары

Презентация, Active Inspair тақтасымен жұмыс жасау

Бастапқы білім

Көпбұрыш, дөңес көпбұрыш, көпбұрыш элементтерінің анықтамаларын, үшбұрыштың ішкі бұрыштарының қосындысын біледі

Сабақ барысы

Сабақтың жоспарланған кезеңдері

Сабақтағы жоспарланған іс-әрекет

Ресурстар

Сабақтың басы

3 минут

3 минут

1. Амандасу.

2. Фронтальді сұрау. Білімін актуалдандыру үшін

1) Көпбұрыш деген не?

2) Дөңес көпбұрыш деп нені атайды?

3) Дөңес емес көпбұрыш деп нені атайды?

4) Дұрыс көпбұрыш деген не? , сұрақтарын қоямын.

1. Жұпқа тапсырма. Оқушыларға дөңес, дөңес емес көпбұрыштары бар тапсырмалар беремін. Олар тапсырманы орындап болған соң, бір-бірін бағалайды. Оқушылар бір-біріне кері байланыс береді.

Үлестірмелі қағаздар

Сабақтың ортасы

3 минут

2 минут

7 минут

3 минут

1 минут

1 минут

6 минут

1 минут

2 минут

5 минут

. Төртбұрыш деп төрт нүктеден және оларды тізбектей қосатын ешқандай екеуі өзара қиылыспайтын бір түзудің бойында жатпайтын 4 кесіндіден тұратын фигураны айтады. Берілген нүктелер төртбұрыштың төбелері деп, ал оларды қосатын кесінділер төртбұрыштың қабырғалары деп аталады. Осыдан кейін дөңес және дөңес емес көпбұрыштың анықтамасы төртбұрышқа да орынды екені айтылады. Келесі фигураларды қайсысы төртбұрыш болатыны және болғанның өзінде қай түріне жататынын оқушылар анықтау керек.

а), ә) – төртбұрыш емес ( және кесінділері қиылысады)

б) дөңес емес төртбұрыш

в) дөңес төртбұрыш.

Төртбұрыштың көршілес қабырғалары қарама-қарсы қабырғалары, көршілес төбелері қарама-қарсы төбелері көрсетіледі.

мен , мен , мен , мен көршілес қабырғалары

мен , мен қарама-қарсы қабырғалар.

мен , мен , мен , мен көршілес төбелер. мен , мен қарама-қарсы төбелер төртбұрыштың периметрі деп оны барлық қабырғаларының ұзындықтарының қосындысын айтады.

Сабақта келесі есептер шығарылады.

К ез-келген сынығын салыңдар. Сынықтың ұзындығы кесіндісінен ұзын болатынын дәлелдеңдер.

Дәлелдеу мен буындарын бір ғана буынымен алмастырамыз. Үшбұрыш теңсіздігі бойынша

Енді алынған сынығында тағы да буынын буынымен алмастыралық тап осылайша әрі қарай жалғастыра отырып аламыз. Бұдан бастапқы сынығының ұзындығы буынының ұзындығынан үлкен болатынын аламыз. Сынықтың ұзындығы кесіндісінің ұзындығына тең болуы үшін сынықтың төбелері бір түзудің бойында жатуы керек.

2 есеп. Тұйықталған сынықтың кез-келген екі төбесінің ара қашықтығы сынық жарым ұзындығынан кем болатынын дәлелдеңдер. Тұйықталған сынық көпбұрыш болады. Алдымен үшбұрыш үшін дәлелдейік.

А йталық берілген болсын. < < ,

< екендігін дәлелдеу керек болсын. < жағдайын қарастырайық.

2 <

< үшбұрыш теңсіздігі орындалады. Қалған екі жағдай осылайша дәлелденеді. Сынықтың буындары 3-тен артық болған жағдайлары дәлелденген теңсіздіктегі теңсіздіктің оң жағының сан мәнін үлкейтеді. Бұл жағдайларда да теңсіздік тура болады.

n=4 болғанда <

2 <

<

еңсіздігінен шығады.

Әрі қарай да солай кете береді. Теорема дәлелденді.

3 есеп. төртбұрышында және диагональдары жүргізілген. Диагональдардың ұзындықтарының қосындысы төртбұрыштың периметрінен кіші болатынын дәлелдеңдер.

Дәлелдеу және диагональдарын жүргіземіз. Үшбұрыш теңсіздігі бойынша , , , үшбұрыштарында <

<

<

<

Т еңсіздіктердің сол және оң жақтарын мүшелеп қосамыз. Сонда 2 + 2 < 2 +2 +2 + бұдан + < + + + . Дәлелденді

Осы суреттерден нені байқауға болады?

Боялған бөліктер қалай аталады?

Оқушылар осы боялған бөліктердің атауы көпбұрыштың ішкі бұрыштары, көпбұрыштың сыртқы бұрыштары деп аталады деп жауап береді.

Оқушылар, демек, бүгінгі сабағымыздың мақсатын анықтайықшы: оқушылар өз тарапынан сабақ мақсаттарын анықтайды.

Демек, бүгінгі сабағымыздың тақырыбы «Көпбұрыштың ішкі және сыртқы бұрыштарының қосындысының формулалары».

Ол қандай формулалар?

Оны анықтау үшін бір фигурадан таңдаңыздар (топтасу үшін дөңес, дөңес емес көпбұрыштар ұсынылады). Оқушылар «INTERIOR polygons», «EXTERIORS polygons» топтарына фигуралар көмегімен бөлінеді.

Енді осы формулаларды топтасып, өздеріңіз қорытып шығарыңыз.

;

Жұптық тапсырма.

Биология сабағында Арман жуаның құрылысын зерттеуде. Микроскоп көмегімен жуаның ішкі қабаты жасушаларының үлкейтілген суретін анықтады. (1.а, 1.b-сурет)

1.a-сурет 1.b-сурет

- 1.b суретінде көрсетілгендей, жасушалар бесбұрыш тәріздес боып келеді. Төмендегідей бесбұрыштардың белгісіз бұрыштарын табайық. х - бұрышының шамасын табыңыз.

- Оқушылар, сәулет өнерінде көпбұрыштардың көптеген түрлері кездееді. Осындай бесбұрышты ғимарат АҚШ-тағы Пентагон ғимараты. Не себепті Пентагон ғимараты бұндай пішінде салынған? Жобаның алғашқы үлгісі жасалғанда аймақтың жоспары ғимараттың бесбұрышты пішінін ойға салды. Ол орында 108 градуста қиылысатын бірнеше жолдар өтетін, ал бұл бесбұрыш салу бұрышы болды. Бұл пішін транспорттық инфроқұрылымға негізінен сәйкес болды, сондықтан жоба бекітілді.

- Осындай, әсем ғимараттар қатарына қаламызда бой көтеріп жатқан "Оқушылар сарайын" жатқызуға болады.

Қазақстан Республикасының 25-жылдығы мерейтойына орай Ақтөбе қаласындағы Батыс-2 шағын ауданындағы «Достық» бассейнінің маңында Оқушылар сарайы бой тіктейді. Бұл нысанды бизнестің әлеуметтік жауапкершілігі аясында «Қазхром ТҰК» АҚ салады. Нысанның жалпы құны — 1 миллиард 350 миллион теңге. Ғимарат келесі жылдың бірінші тоқсанында пайдалануға беріледі. Құрылыс жұмыстарына «Ақтөбеэлектрсетьстрой» компаниясы жауапты.

Жеке тапсырма.

Оқушылар сарайының еденіне төселетін плитка (кафель) формасы суретте көрсетілген.

1. i) берілген көпбұрыштың түрін атаңыз: __________

ii) көпбұрыштың төбелер санын анықтаңыз: ______

iii) көпбұрыштың бір төбесінен шығатын диагональдар санын табыңыз: ______________________________

iv) көпбұрыштың барлық диагональдары санын табыңыз: ____________________________________

1. көпбұрыштың ішкі бұрыштарының қосындысын табыңыз: ____________________________________

1. көпбұрыштың сыртқы бұрыштарының қосындысын табыңыз: ____________________________________

Үлестірме қағаздар, флипчарт

маркерлер

http://bilimland.kz/kk/home#lesson=10097

Сабақтың соңы

2 минут

Бүгінгі сабақтағы өз жұмысыңды төмендегі жауаптардың біреуін таңдау арқылы бағалаңыз.

Сабақтың күрделілігін бағала.

Сізге сабақ...

-жеңіл

-қарапайым

-қиын

Материалды меңгеру дәрежеңізді бағалаңыз:

- толық меңгердім, қолдана аламын

-толық меңгердім, бірақ қолдануда қиналамын

-жартылай түсіндім

- түсінбедім

Саралау –оқушыларға қалай көбірек қолдау көрсетуді жоспарлайсыз? Қабілеті жоғары оқушыларға қандай міндет қоюды жоспарлап отырсыз?

Бағалау – оқушылардың материалды меңгеру деңгейін қалай тексеруді жоспарлайсыз?

Денсаулық және қауіпсіздік техникасының сақталуы

Дифференциациялық тапсырманы ұсыну

Оқушылардың топтық және жеке жұмыстарға қатысуын бақылау, дұрыс бағыт беру үшін кері байланыс жасау және қалыптастырушы бағалау жұмыстарын беру арқылы жеке оқудағы жетістіктеріне көздерін жеткізу

Оқушылардың денсаулығы мен өмірлерінің қауіпсіздігін қамтамасыз ету. Психологиялық жағымды ахуал туғызу, сергіту сәтін ұйымдастыру; Сабақ алдында бөлмені желдетіп алу

Сабақ бойынша рефлексия

Сабақ мақсаттары/оқу мақсаттары дұрыс қойылған ба? Оқушылардың барлығы ОМ қол жеткізді ме?

Жеткізбесе, неліктен?

Сабақта саралау дұрыс жүргізілді ме?

Сабақтың уақыттық кезеңдері сақталды ма?

Сабақ жоспарынан қандай ауытқулар болды, неліктен?

Бұл бөлімді сабақ туралы өз пікіріңізді білдіру үшін пайдаланыңыз. Өз сабағыңыз туралы сол жақ бағанда берілген сұрақтарға жауап беріңіз.

Жалпы баға

Сабақтың жақсы өткен екі аспектісі (оқыту туралы да, оқу туралы да ойланыңыз)?

1:

2:

Сабақты жақсартуға не ықпал ете алады (оқыту туралы да, оқу туралы да ойланыңыз)?

1:

2:

Сабақ барысында сынып туралы немесе жекелеген оқушылардың жетістік/қиындықтары туралы нені білдім, келесі сабақтарда неге көңіл бөлу қажет?

Тақырыбы:

САБАҚ

Дөңес көпбұрыштар.Төртбұрыш

Күні,айы:

Мұғалімнің аты-жөні:

8 сынып

Сабаққа қатысқан оқушылар саны:

Сабаққа қатыспаған оқушылар саны:

Оқу бағдарламасына сәйкес оқу мақсаты

8.1 .1.2

Дөңес көпбұрыштың және дөңес төртбұрыштың анықтамаларын беру және олардың элементтерін көрсетеді.

8.1.1.3 Төртбұрыштар және оның түрлері,қасиеттері туралы білу;

8.1.2.4 Төртбұрыштар қасиеттерін есептер шығарғанда қолдану;

Сабақ мақсаты

Барлық оқушылар:

Дөңес төртбұрыштың қасиеттерін зерттеуде оқушылардың танымдылық ой-өрістерін кеңейтеді.

Оқушылардың басым бөлігі:

Дөңес көпбұрыштың және дөңес төртбұрыштың анықтамаларын беру және олардың элементтерін көрсетеді.

Кейбір оқушылар:

геометрияның қолданысы туралы біледі

Геометриялық негізгі ұғымдарды біледі.

Жетістік критерийлері

Оқушылар тақырыппен жұмыс істеу тәсілдерін еркін пайдаланады, түснеді және тапсырмаларды қатесіз орындайды

1.Төртбұрыштар және оның түрлері,қасиеттері туралы біледі

2.Төртбұрыштар қасиеттерін есептер шығарғанда қолданады

3.Өздігінен білім алуға талпыныс жасайды

4.Сыни ойлау арқылы төртбұрыштар туралы түсініктерін дамытады

5.Төртбұрыштар туралы білімін өмірде қолдануға болатынына тұжырым жасайды

Тілдік мақсаттар

Пәнге тән лексика мен терминология:

- көпбұрыш түрлері;

- дөңес, дөңес емес көпбұрыштар;

- ішкі бұрыштарының қосындысы;

- сыртқы бұрыштарының қосындысы;

Диалог пен жазу үшін пайдалы сөздер мен тіркестер:

-үшбұрыштың ішкі бұрыштарының қосындысы....;

- көпбұрыштың ішкі бұрыштарының қосындысы.....;

- көпбұрыштың сыртқы бұрыштарының қосындысы....;

- егер ... болса, дөңес көпбұрышты дұрыс деп айтуға болады.

Құндылықтарды дарыту

Азаматтық жаhандану, жауапкершілікке, ынтымақтастыққа тәрбиелеу,

Пәнаралық байланыстар

Физика мен география пәнімен байланыс

АКТ қолдану дағдылары

Презентация, Active Inspair тақтасымен жұмыс жасау

Бастапқы білім

Көпбұрыш, дөңес көпбұрыш, көпбұрыш элементтерінің анықтамаларын, үшбұрыштың ішкі бұрыштарының қосындысын біледі

Сабақтың барысы

Сабақтың кезеңдері

Жоспарланған жұмыс

Ресурстар

Сабақтың басы(2-5 минут)

«Миға шабуыл» әдісі арқылы сұрақ жауап

Төртбұрыштар тарауы бойынша білімдерін еске түсіреді,топта талдайды,постерге түсіреді

Критерийлер:

1.Тақырыпты біледі

2.Топпен жұмыс істей алады

3.Ынтымақтастық орнайды

4.Уақытты үнемдейді

Сабақтың ортасы (6-40 минут)

Топтарға жаңа тақырып бойынша Кітаппен жұмыс атқару үшін әр топқа кітаптағы тапсырмалармен жұмыс істеуді тапсыру, мағанасын талдау Тақырыптарға шолу

Анықтама. Әрбір үшеуі бір түзуде жатпайтын төрт нүктеден және оларды тізбектей қосатын қиылыспайтын төрт кесіндіден және сол кесінділермен шектелген жазықтықтың бөлігінен тұратын фигураны төртбұрыш деп атайды.

Берілген нүктелер төртбұрыштың төбелері, ал оларды қосатын кесінділер төртбұрыштың қабырғалары деп аталады.

Топта талқылап, шығарады

№ 1

Фигуралар сандармен белгіленген болса,онда төмендегі суретке қай жауап сәйкес келіп тұр?

А) 2 1 3 в) 2 3 4 с) 3 1 4 д) 1 3 4 е) 4 2 3

1 2 2 3 2 2 1 3 3 3 1 3 1 4 3

3 3 2 4 4 3 4 3 3 4 4 1 4 3 3

№ 2 Р

5см

3см

Q R

4см

Мына өрнектердің қайсысы, PQR үшбұрышының тікбұрышты үшбұрыш екенін көрсетеді?

А) + В) 5≤3+4 С) 3+4=12-

Өзара бағалау ( дескриптор бойынша)

Бағалау СГ 3. Есептердің шығару нәтижелерін көрсету

Оқытудың мақсаты бойынша.

Оқулық

Доп,текше кітап,дәптер,қалам,қарындаш.

№1Жұмыс дәптері

Сабақтың соңы( 41-45мин)

Сабақта бақылау сұрақтары қойылады:

1. Қандай фигура сынық деп аталады?

2. Қандай фигура көпбұрыш деп аталады, элементтерін атаңдар?

3. Қандай фигура төртбұрыш деп аталады? Оның элементтерін атаңдар?

4. Дөңес емес төртбұрыштың бір бұрышы басқаларынан ерекше болады. Неліктен?

5. Төртбұрышта қанша жұп көршілес төбелер және қанша жұп қарама-қарсы қабырғалар болады?

6. Төртбұрышта қанша жұп көршілес қабырғалар және қанша жұп қарама-қарсы қабырғалар болады?

Қорытындылау.

Үй тапсырмасы:

1. Бес буынды сынық сызыңдар. Оның қанша төбесі, бұрышы, көршілес төбелер жұбы, көршілес буындар жұбы бар болатындығын табыңдар.

2. Алты бұрыш сызыңдар. Оның қанша диагоналы бар болады? Жауабын түсіндіріңдер.

Дөңес және дөңес емес төртбұрыштар сызыңдар. Олардың диагональдарын жүргізіңдер. Диагональдар қиылысады ма? Жауабын түсіндіріңдер

Критерийлер:

1.Есептің шартын жаза біледі

2.Төртбұрыш қасиеттерін қолданады.

3.Уақытты үнемдейді.

Мына кестені толтыра отырып сабақтың мазмұны бойынша қорытынды шығар

Топтық жұмыс.

І топ	ІІ топ
Планиметрия	Стереометрия

Қосымша ақпарат

Қорытындылау

Төмендегі бөлікті сабағыңыз туралы өз ойыңызды жазуға қолданыңыз.Өз сабағыңыз бойынша сол жақ бағандағы сұрақтарға жауап беріңіз.

1.Сабақ барысында өзгертулер енгіздіңіз бе?

2.Жүргізген жұмыс түрлері қаншалықты тиімді болды?

Оқу материалы мазмұнына рефлексия жасау арқылы игерген білімін көрсетеді

Қорытынды бағалау

Ең жақсы өткен екі нәрсе?

1.

2.

Қандай екі нәрсе сабақты жақсартар еді?

1.

2.

Сабақ тақырыбы

Сабақ

Төртбұрыштар

Мерзімі

Сынып 8

Қатысқандар саны

қатыспағандар саны

Оқу бағдарламасына сәйкес оқу мақсаты

8.1 .1.2

Дөңес көпбұрыштың және дөңес төртбұрыштың анықтамаларын беру және олардың элементтерін көрсетеді.

8.1.1.3 Төртбұрыштар және оның түрлері,қасиеттері туралы білу;

8.1.2.4 Төртбұрыштар қасиеттерін есептер шығарғанда қолдану;

Сабақ мақсаты

Барлық оқушылар:

Төртбұрыштар тақырыбы туралы білімдерін кеңейтеді. Төртбұрыштардың қасиеттерін есептер шығаруда пайдалана білу бейімділіктерін арттырады

Оқушылардың басым бөлігі:

Дөңес көпбұрыштың және дөңес төртбұрыштың анықтамаларын беру және олардың элементтерін көрсетеді.

Кейбір оқушылар:

Есеп шығару барысында ережелерді дұрыс пайдалана отырып есте сақтау және логикалық ойлау, талдау қабілеттерін дамытады;

Бағалау критерииі

теоремаларды дәлелдеп, есеп шығару барысында пайдалана білуге үйренеді

Оқушылардың басым бөлігі теңдеуге мысалдар келтіріп, олардың мағынасын ажыратады.

Өз ойын анық, ашық жеткізе алуға үйренеді,сұрақты қоя білуге және оған жауапты бере алады. Алгоритмдерді дұрыс қолдана отырып, есептің шешімін дұрыс табуға үйренеді.

Оқытудың тиімділігі жоғарлайды және оқыту материалын түсіндіру мүмкіндігі арттырады;

Құндылықтар

Құрмет, ынтымақстастық, өмір бойы оқу, азаматтық жауапкершілік, ашықтық.

Жаһандықазаматтыққатәрбиелеу

Әр адам жеке тұлға

АКТ дағдысынқолдану

Осы сабақ барысында оқушылар Power Point бағдарламасынан тақырыпқа қатысты көрнекі құралдарды пайдаланып, интербелсенді тақтаны қолданады.

Өмірменбайланыс

Мінездіңұстамды да сабырлыболуы

Пәнаралықбайланыс

География, әдебиет, тарих

Алдыңғы оқу

Көпбұрыштар

Жоспар

Жоспарланған уақыт

Жоспарланған жаттығулар

45

Басталуы

1. Ұйымдастыру

Атмасфералық жағдайды қалыптастыру.

1. Қызығушылықты ояту: «Төртбұрыш» сөзжұмбағын шешу.(5мин.)

1. Барлық қабырғасы тең тіктөртбұрыш.

2. Барлық бұрышы тік болатын төртбұрыш.

3. Барлық қабырғасы тең болатын параллелограмм.

4. Екі қабырғасы параллель төртбұрыш

5. Бұрышты қақ бөлетін түзу.

6. Төртбұрыштың ені және .......

7. Қарама-қарсы қабырғасы параллель төртбұрыш.

8. Қазақтың байырғы өлшем бірлігі.

9. Айналдырса оны егер,

Шар болады кемеңгер.

Пікірталас сұрақтарымен жұмыс

Ассоциация құру

Оқушыларға пікірталас кезеңін өткізу, автордың өлнеңдегі сипаттамасы бойынша

5 минут

Ортасы

Төртбұрыштар дөңес және дөңес емес болып бөлінеді

Теорема. Төртбұрыштардың ішкі бұрыштардың қосындысы 360 º -қа тең.