|
Бөлім: |
«Тарихи шындық пен көркемдік шешім» |
|
|
Педагогтің аты-жөні |
|
|
|
Күні: |
|
|
|
Сынып: 9 |
Қатысушылар саны: |
Қатыспағандар саны: |
|
Сабақтың тақырыбы |
«Шұғаның белгісі» хикаятының композициясы, кейіпкерлер әлемі. |
|
|
Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаттары |
9.2.1.1 эпикалық, поэтикалық, драмалық мәтіндердегі композициялық амалдарды талдау; 9.1.3.1 көркем шығарманың идеясына сай кейіпкерлер жүйесін анықтау; |
|
|
Сабақтың мақсаты |
Барлық оқушылар орындай алады: психологизм ұғымын түсінеді Оқушылардың көпшілігі орындай алады: шығарма эпизодтарындағы кейіпкердің көңіл күйін анықтайды Кейбір оқушылар орындай алады: шығармашылық жұмыс жасай отырып, кейіпкерге деген өздерінің көзқарасын, көңіл күйін жеткізе алады |
|
Сабақтың барысы
|
Сабақтың кезеңі/ уақыт |
Педагогтің әрекеті |
Оқушының әрекеті |
Бағалау |
Ресурстар |
||||||||||
|
Сабақтың басы |
Үй тапсырмасын тексеру Оқыған бөлім мазмұнын “Ыстық орындық” әдісімен тексеру.. |
Сұрақ-жауап арқылы бөлім мазмұнын пысықтайды |
Дескриптор.
|
Оқулық
|
||||||||||
|
Сабақтың ортасы |
1-тапсырма. Шығармаға сюжеттік-композициялық талдау жасау.
1.Шығарманың басталуы 2.Шығарманың байланысуы 3.Шығарманың дамуы 4.Шығарманың шарықтау шегі 5.Шығарманың шешімі
Шығармашылық тапсырма. Кейіпкерлердің әдеби портреті негізінде бейнелеу өнерін пайдалана отырып кейіпкер образын ашу (портрет, комикс, сюжетті сурет т.б.)
|
Сюжеттік-композициялық талдау жасайды
|
Дескриптор
Дескриптор
|
Сюжеттік-композициялық талдау
|
||||||||||
|
|
Ерекше қажеттілігі бар оқушыларға арналған тапсырма Тапсырма. Кейіпкер мен портреттерін салыстырыңдар
Дескриптор
|
|||||||||||||
|
Сабақтың соңы
|
Рефлексия Сабақты қорытындылап, кері байланыс алады.
Үй тапсырмасы. 169 бет Зерттегім келеді “Халық жауы” атанған қазақ зиялыларының әйелдері бүгінде мұражайға айналған “Алжир” лагерінде азапты күй кешті. Алжирде қиын күн кешкен қазақ ақын-жазушыларының жарлары туралы шағын зерттеу жасайық.
|
Сабақтың барысында сәтті, қиын болған кезеңдеріне тоқталып, ойларын білдіреді
|
КБ. «ҚҚҚ...»
|
|
||||||||||
Күні:_______________________
Сыныбы:___________________
Оқушының аты-жөні: _____________________________________________
Тапсырма. Кейіпкер мен портреттерін салыстырыңдар
|
Күлзипа |
|
15-16 жас Аққұба, талдырмаш, қолаң шаш, көзі қап-қара Мінезі: нәзік, салмақты, меірімді |
|
Шұға |
18-19 жас Қара торы, сымбатты Мінезі: адал, уәдеге берік, батыл, зерек |
|
|
Әбдірахман |
Айнабай, 50-55 жас Қызыл көз, шоқша сақал, қара тор Мінезі: айлакер, қу |
|
|
Айнабай |
17 жас Орта бойлы, қара сұрлау, тік қабақ Мінезі: ұялшақ, салмақты |
Дескриптор
-
Кейіпкер портретін анықтайды
-
Өзара салыстырады
Күні:_______________________
Сыныбы:___________________
Оқушының аты-жөні: _____________________________________________
Тапсырма. Кейіпкер мен портреттерін салыстырыңдар
|
Күлзипа |
|
15-16 жас Аққұба, талдырмаш, қолаң шаш, көзі қап-қара Мінезі: нәзік, салмақты, меірімді |
|
Шұға |
18-19 жас Қара торы, сымбатты Мінезі: адал, уәдеге берік, батыл, зерек |
|
|
Әбдірахман |
Айнабай, 50-55 жас Қызыл көз, шоқша сақал, қара тор Мінезі: айлакер, қу |
|
|
Айнабай |
17 жас Орта бойлы, қара сұрлау, тік қабақ Мінезі: ұялшақ, салмақты |
Дескриптор
-
Кейіпкер портретін анықтайды
-
Өзара салыстырады
-
Шығарманың сюжеттік-композициялық құрылымы:
|
Оқиғаның басталуы |
Сапарлас екі жолаушы бір ауылды бетке алып, жолға шығады. Бірі – автор, екіншісі – Шұға оқиғасына куәгер Қасымжан. Автордың суреттеуінде кең даланың табиғаты сипатталады. Сапарласы сөзінің арасында «Шұғаның белгісі» деген жер атауын ауызға алады. Осылайша, Шұға жайындағы хикая бастау алады. |
|
Оқиғаның дамуы |
Қасымжан Шұғаның ауылының жайын айта келіп, Есімбек байдың шаңырағы жөнінде сөз қозғайды. Байдың төрт ұлы мен бұраңдап өскен Шұға есімді кенже қызы болады. «Шұға десе, Шұға» деп, сұлу келбетті, ажарлы, ақылды он алтыдағы қыз бейнесі оқырманға таныстырылады. Ауылдағы бозбала біткеннің Шұғаға ғашық кезі. Осы бөлімде Шұғаның әкесінің досы Қалидың ұлына атастырылғаны да белгілі болады. |
|
Оқиғаның байланысы |
Есімбектің отауындағы ойын-сауық. Шұғаның ерекше сұлулығына тәнті болып, тілі байланған Қасымжан. Есімбектің ауылына орысша киінген Қазақбайдың ұлы Әбдірахман деген мұғалім келеді. Шұға мен Әбдірахман бір-біріне ғашық болып, құпия сырларын алтыбақанда бөліседі. |
|
Оқиғаның шиеленісі |
Ауыл адамдары Әбдірахман Күлзипаны алады деген сенімде еді. Күлзипа сол ауылдың адамы Айнабайдың қызы, жасы он жетілерде. Бұл екеуінің қосылуы Айнабайдың да, тұрмысы нашар Әбдірахманның әкесінің де қалауы еді. Алайда Әбдірахман «Тіпті сүймеймін, сүймеген адамды не қып аламын» деп жақтырмайтын. |
|
Оқиғаның шарықтау шегі |
Шұға мен Әбдірахманның шынайы махаббаты ауыл-аймаққа тегіс жайылып, Күлзипа да Әбдірахманнан күдер үзеді. Әкесі Айнабай болса оған «Түріктерге жасырын ақша жинап беріп жүр» деген жала жауып, жер аударғызады. |
|
Оқиғаның шешімі |
Әбдірахманнан айрылған Шұға қайғыға батып, құсалықпен ауырады. Ауыруына ешқандай ем көмектесе алмайды. Шұғаның ауруы жанына батқан әкесі Әбдрахманды алдыртқанымен, ол жеткенше Шұға қаза болады. Осылайша, Шұғаның басына орнатылған тас «Шұғаның белгісі» аталып кетеді. |
жүктеу мүмкіндігіне ие боласыз
Бұл материал сайт қолданушысы жариялаған. Материалдың ішінде жазылған барлық ақпаратқа жауапкершілікті жариялаған қолданушы жауап береді. Ұстаз тілегі тек ақпаратты таратуға қолдау көрсетеді. Егер материал сіздің авторлық құқығыңызды бұзған болса немесе басқа да себептермен сайттан өшіру керек деп ойласаңыз осында жазыңыз
9 сынып әдебиет ҚМЖ Шұғаның белгісі композициясы, кейіпкерлер әлемі
9 сынып әдебиет ҚМЖ Шұғаның белгісі композициясы, кейіпкерлер әлемі
|
Бөлім: |
«Тарихи шындық пен көркемдік шешім» |
|
|
Педагогтің аты-жөні |
|
|
|
Күні: |
|
|
|
Сынып: 9 |
Қатысушылар саны: |
Қатыспағандар саны: |
|
Сабақтың тақырыбы |
«Шұғаның белгісі» хикаятының композициясы, кейіпкерлер әлемі. |
|
|
Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаттары |
9.2.1.1 эпикалық, поэтикалық, драмалық мәтіндердегі композициялық амалдарды талдау; 9.1.3.1 көркем шығарманың идеясына сай кейіпкерлер жүйесін анықтау; |
|
|
Сабақтың мақсаты |
Барлық оқушылар орындай алады: психологизм ұғымын түсінеді Оқушылардың көпшілігі орындай алады: шығарма эпизодтарындағы кейіпкердің көңіл күйін анықтайды Кейбір оқушылар орындай алады: шығармашылық жұмыс жасай отырып, кейіпкерге деген өздерінің көзқарасын, көңіл күйін жеткізе алады |
|
Сабақтың барысы
|
Сабақтың кезеңі/ уақыт |
Педагогтің әрекеті |
Оқушының әрекеті |
Бағалау |
Ресурстар |
||||||||||
|
Сабақтың басы |
Үй тапсырмасын тексеру Оқыған бөлім мазмұнын “Ыстық орындық” әдісімен тексеру.. |
Сұрақ-жауап арқылы бөлім мазмұнын пысықтайды |
Дескриптор.
|
Оқулық
|
||||||||||
|
Сабақтың ортасы |
1-тапсырма. Шығармаға сюжеттік-композициялық талдау жасау.
1.Шығарманың басталуы 2.Шығарманың байланысуы 3.Шығарманың дамуы 4.Шығарманың шарықтау шегі 5.Шығарманың шешімі
Шығармашылық тапсырма. Кейіпкерлердің әдеби портреті негізінде бейнелеу өнерін пайдалана отырып кейіпкер образын ашу (портрет, комикс, сюжетті сурет т.б.)
|
Сюжеттік-композициялық талдау жасайды
|
Дескриптор
Дескриптор
|
Сюжеттік-композициялық талдау
|
||||||||||
|
|
Ерекше қажеттілігі бар оқушыларға арналған тапсырма Тапсырма. Кейіпкер мен портреттерін салыстырыңдар
Дескриптор
|
|||||||||||||
|
Сабақтың соңы
|
Рефлексия Сабақты қорытындылап, кері байланыс алады.
Үй тапсырмасы. 169 бет Зерттегім келеді “Халық жауы” атанған қазақ зиялыларының әйелдері бүгінде мұражайға айналған “Алжир” лагерінде азапты күй кешті. Алжирде қиын күн кешкен қазақ ақын-жазушыларының жарлары туралы шағын зерттеу жасайық.
|
Сабақтың барысында сәтті, қиын болған кезеңдеріне тоқталып, ойларын білдіреді
|
КБ. «ҚҚҚ...»
|
|
||||||||||
Күні:_______________________
Сыныбы:___________________
Оқушының аты-жөні: _____________________________________________
Тапсырма. Кейіпкер мен портреттерін салыстырыңдар
|
Күлзипа |
|
15-16 жас Аққұба, талдырмаш, қолаң шаш, көзі қап-қара Мінезі: нәзік, салмақты, меірімді |
|
Шұға |
18-19 жас Қара торы, сымбатты Мінезі: адал, уәдеге берік, батыл, зерек |
|
|
Әбдірахман |
Айнабай, 50-55 жас Қызыл көз, шоқша сақал, қара тор Мінезі: айлакер, қу |
|
|
Айнабай |
17 жас Орта бойлы, қара сұрлау, тік қабақ Мінезі: ұялшақ, салмақты |
Дескриптор
-
Кейіпкер портретін анықтайды
-
Өзара салыстырады
Күні:_______________________
Сыныбы:___________________
Оқушының аты-жөні: _____________________________________________
Тапсырма. Кейіпкер мен портреттерін салыстырыңдар
|
Күлзипа |
|
15-16 жас Аққұба, талдырмаш, қолаң шаш, көзі қап-қара Мінезі: нәзік, салмақты, меірімді |
|
Шұға |
18-19 жас Қара торы, сымбатты Мінезі: адал, уәдеге берік, батыл, зерек |
|
|
Әбдірахман |
Айнабай, 50-55 жас Қызыл көз, шоқша сақал, қара тор Мінезі: айлакер, қу |
|
|
Айнабай |
17 жас Орта бойлы, қара сұрлау, тік қабақ Мінезі: ұялшақ, салмақты |
Дескриптор
-
Кейіпкер портретін анықтайды
-
Өзара салыстырады
-
Шығарманың сюжеттік-композициялық құрылымы:
|
Оқиғаның басталуы |
Сапарлас екі жолаушы бір ауылды бетке алып, жолға шығады. Бірі – автор, екіншісі – Шұға оқиғасына куәгер Қасымжан. Автордың суреттеуінде кең даланың табиғаты сипатталады. Сапарласы сөзінің арасында «Шұғаның белгісі» деген жер атауын ауызға алады. Осылайша, Шұға жайындағы хикая бастау алады. |
|
Оқиғаның дамуы |
Қасымжан Шұғаның ауылының жайын айта келіп, Есімбек байдың шаңырағы жөнінде сөз қозғайды. Байдың төрт ұлы мен бұраңдап өскен Шұға есімді кенже қызы болады. «Шұға десе, Шұға» деп, сұлу келбетті, ажарлы, ақылды он алтыдағы қыз бейнесі оқырманға таныстырылады. Ауылдағы бозбала біткеннің Шұғаға ғашық кезі. Осы бөлімде Шұғаның әкесінің досы Қалидың ұлына атастырылғаны да белгілі болады. |
|
Оқиғаның байланысы |
Есімбектің отауындағы ойын-сауық. Шұғаның ерекше сұлулығына тәнті болып, тілі байланған Қасымжан. Есімбектің ауылына орысша киінген Қазақбайдың ұлы Әбдірахман деген мұғалім келеді. Шұға мен Әбдірахман бір-біріне ғашық болып, құпия сырларын алтыбақанда бөліседі. |
|
Оқиғаның шиеленісі |
Ауыл адамдары Әбдірахман Күлзипаны алады деген сенімде еді. Күлзипа сол ауылдың адамы Айнабайдың қызы, жасы он жетілерде. Бұл екеуінің қосылуы Айнабайдың да, тұрмысы нашар Әбдірахманның әкесінің де қалауы еді. Алайда Әбдірахман «Тіпті сүймеймін, сүймеген адамды не қып аламын» деп жақтырмайтын. |
|
Оқиғаның шарықтау шегі |
Шұға мен Әбдірахманның шынайы махаббаты ауыл-аймаққа тегіс жайылып, Күлзипа да Әбдірахманнан күдер үзеді. Әкесі Айнабай болса оған «Түріктерге жасырын ақша жинап беріп жүр» деген жала жауып, жер аударғызады. |
|
Оқиғаның шешімі |
Әбдірахманнан айрылған Шұға қайғыға батып, құсалықпен ауырады. Ауыруына ешқандай ем көмектесе алмайды. Шұғаның ауруы жанына батқан әкесі Әбдрахманды алдыртқанымен, ол жеткенше Шұға қаза болады. Осылайша, Шұғаның басына орнатылған тас «Шұғаның белгісі» аталып кетеді. |
шағым қалдыра аласыз




















